Irlandzki spaniel dowodny

Irlandzki spaniel dowodny

FCI #124Uznanie FCI: 2002Standard PLStandard EN

Grupa FCI

8FCI 124

Rozmiar

Średnie

Kraj Pochodzenia

IE

Wysokość

51-59 cm

Waga

20-30 kg

Długość Życia

10-12 lat

Temperament

InteligentnyFiglarnyCzuły

Przegląd

Irlandzki spaniel wodny (Irish Water Spaniel) to najstarsza i największa z dziewięciu ras spaniela, która przyciąga uwagę swoją niezwykłą, niepowtarzalną budową i charakterystycznym wyglądem. Ta wyjątkowa rasa, pochodząca z zielonej Irlandii, została wyhodowana jako specjalista od polowań na ptactwo wodne i do dziś pozostaje jednym z najlepszych psów do pracy w trudnych warunkach wodnych. Jego średniej wielkości, mocna i zwarcie zbudowana sylwetka (compact or cobby) sprawia, że jest idealnym towarzyszem dla rodzin prowadzących bardzo aktywny tryb życia i kochających outdoor activities.

Początki tej rasy sięgają XVII wieku (pierwsza wzmianka z 1600 roku), kiedy to irlandzki spaniel wodny zyskał uznanie jako niezastąpiony pomocnik podczas polowań na kaczki, gęsi i inne ptactwo wodne. Jego wysoka inteligencja, niezwykła zdolność do nauki i naturalne umiejętności pływackie sprawiają, że jest to pies, który szybko przyswaja nowe komendy i zadania, a w wodzie czuje się jak ryba.

Najbardziej charakterystyczną cechą irlandzkiego spaniela wodnego jest jego unikalny ogon, znany jako rat tail (szczurzy ogon) lub whip tail (ogon-bat). Ten grubszy u podstawy i stopniowo zwężający się ogon, pokryty u nasady krótkimi kręconymi lokami, a dalej gładką, krótką sierścią lub niemal goły, jest absolutnie wyjątkowy - nie występuje u żadnej innej podobnej rasy i czyni irlandzkiego spaniela wodnego natychmiast rozpoznawalnym.

Irlandzki spaniel wodny potrafi być niezwykle przywiązany do swojej rodziny, co czyni go lojalnym, oddanym towarzyszem gotowym na wszystko dla swoich ludzi. Standard FCI opisuje go jako smart, upstanding, strongly built - bystry, dzielny i mocno zbudowany. Jednocześnie zachowuje pewną dozę niezależności i rezerwy wobec obcych, co czyni go czujnym strażnikiem, który nie ufa każdemu od razu. Ta rezerwa nie jest agresją - to raczej dystans i obserwacja.

Jego gęsta, kręcona i wodoodporna sierść to nie tylko piękna ozdoba, ale przede wszystkim funkcjonalna ochrona. Sierść ta doskonale chroni psa przed zimnem, wodą i kolczastymi zaroślami, co czyni go idealnym do pracy w trudnych warunkach - od lodowatych wód jesiennych jezior po błotniste, gęste trzcinowiska.

Nie można zapomnieć o zabawowym temperamencie i poczuciu humoru irlandzkiego spaniela wodnego, który chętnie angażuje się w różnorodne aktywności rodzinne, często robiąc różne wygłupy i bawiąc swoją rodzinę. Jego wesołość, żywiołowość i inteligencja sprawiają, że jest ulubieńcem starszych dzieci (młodsze mogą być potrącone przez jego siłę i entuzjazm). Co więcej, znany jest z ogólnie dobrego zdrowia i wytrzymałości, choć jak każda rasa, może być podatny na pewne genetyczne schorzenia.

Irlandzki spaniel wodny wymaga znacznej ilości regularnej aktywności fizycznej - to nie jest pies dla osób prowadzących siedzący tryb życia. Co najmniej 60-90 minut intensywnego wysiłku dziennie to absolutne minimum, a pływanie, aportowanie z wody i długie wędrówki to jego naturalne żywioły. Jego wysoka inteligencja sprawia, że jest łatwy do szkolenia, o ile podejdzie się do tego z cierpliwością, konsekwencją i poczuciem humoru - ta rasa ma swoją niezależność i czasami może testować granice.

Pies ten potrzebuje diety bogatej w białko i zdrowe tłuszcze, aby utrzymać muskulaturę, kondycję i energię potrzebną do intensywnej aktywności. Jego gęsta sierść wymaga regularnej pielęgnacji, aby zachować zdrowie i funkcjonalność.

Historia irlandzkiego spaniela wodnego kryje wiele interesujących faktów - od przypuszczalnych perskich korzeni, przez drogę przez Hiszpanię do Irlandii, aż po tajemniczego przodka odpowiedzialnego za unikalny szczurzy ogon. To wszystko czyni go wyjątkowym przedstawicielem psów wodnych, którego warto bliżej poznać, aby docenić jego unikalność, wszechstronność i niepowtarzalny charakter.

Irlandzki spaniel wodny to najwyższy ze wszystkich spaniela, pies średniej do dużej wielkości, który charakteryzuje się mocną, zwartą budową (compact or cobby) oraz dzielnym, dumnym postem (upstanding). Standard FCI podkreśla, że powinien być smart (bystry, elegancki) w wyglądzie, pokazując siłę i atletyzm jednocześnie.

Wysokość w kłębie:

  • Samce: 53-59 cm (najlepiej około 56-58 cm)
  • Samice: 51-56 cm (najlepiej około 53-55 cm)

Masa ciała wynosi zazwyczaj:

  • Samce: 25-30 kg
  • Samice: 20-26 kg

Głowa irlandzkiego spaniela wodnego jest duża i imponująca, z wyraźnie wysklepioną czaszką (domed) pokrytą długimi, kręconymi lokami formującymi charakterystyczną czapeczkę (topknot) - długie, luźne loki spadające między oczami i nad nimi. Ta czapeczka to jedna z najbardziej rozpoznawalnych cech rasy.

Kufa jest długa, mocna i kwadratowa. Nos jest duży, dobrze rozwinięty, ciemnej wątrobianej barwy. Szczęki są mocne, z idealnym zgryzie nożycowym.

Oczy są stosunkowo małe w porównaniu do wielkości głowy, migdałowate (almond-shaped), ich kolor waha się od ciemnego bursztynowego do ciemnego orzechowego (hazel), nigdy nie żółte. Wyraz oczu jest inteligentny, czujny, ale przyjazny wobec znanych osób.

Uszy są bardzo długie - sięgają końcem nosa gdy są rozciągnięte do przodu. Są nisko osadzone (close to cheeks), płatowate (lobular) i pokryte długimi, kręconymi lokami, które tworzą spektakularne opierzenie. Uszy są bardzo ruchome i wyraziste, często sygnalizują nastrój psa.

Szyja jest długa, umięśniona, mocna i wysklepiona (arching), płynnie przechodząca w dobrze nachylone łopatki. Daje wrażenie siły i elegancji jednocześnie.

Korpus jest zwarty i mocno zbudowany:

  • Klatka piersiowa jest głęboka (sięga łokci), z dobrze wysklepionymi żebrami, zapewniając dużą pojemność płuc
  • Grzbiet jest krótki, prosty, szeroki i bardzo mocny
  • Lędźwie są szerokie, krótkie i muskularne
  • Zad jest szeroki, mocny, lekko opadający

Sylwetka powinna być zbita, kompaktowa, pokazująca siłę bez ciężkości.

Kończyny są mocne, proste i dobrze ukościone:

  • Kończyny przednie: proste, dobrze ukościone, z mocnymi kośćmi
  • Kończyny tylne: bardzo mocne i muskularne, z dobrze zagiętymi stawami kolanowymi
  • Łapy: duże, okrągłe, zwarte, z błonami pływalnymi między palcami (to cecha psów wodnych!)

OGON - RAT TAIL (Szczurzy ogon) - to najbardziej charakterystyczna i absolutnie unikalna cecha irlandzkiego spaniela wodnego:

  • Ogon jest grubszy i krótki u nasady (5-8 cm), pokryty krótkimi kręconymi lokami
  • Dalej zwęża się stopniowo i staje się niemal goły lub pokryty bardzo krótką, gładką sierścią
  • Kończy się cienkim, ostrym czubkiem
  • Długość: zazwyczaj nie sięga poniżej stawu skokowego
  • Noszony prosty lub lekko zakrzywiony, zazwyczaj na poziomie grzbietu lub poniżej
  • Ta cecha dała rasie przydomki: Rat Tail (Szczurzy ogon) i Whip Tail (Ogon-bat)

Standard FCI podkreśla: This feature appears in no similar dog - ta cecha nie występuje u żadnego podobnego psa, co sprawia, że jest to znak rozpoznawczy rasy.

Sierść irlandzkiego spaniela wodnego jest jedną z jego najważniejszych cech funkcjonalnych:

  • Na korpusie: gęsta, kręcona (tight ringlets lub curls), nigdy wełnista czy miękka
  • Sierść jest wodoodporna dzięki naturalnemu tłustemu podszerstkowi
  • Na głowie: charakterystyczna czapeczka (topknot) z długich, luźnych loków
  • Na uszach: długie, kręcone loki tworzące opierzenie
  • Na kończynach: obfite opierzenie z loków
  • Na twarzy, przedniej stronie tylnych kończyn poniżej stawu skokowego i ogonie: krótka, gładka sierść
  • Na gardle: gładka sierść tworząca kształt litery V

Tekstura sierści powinna być naturalna, kręcona, nigdy przycinana ani modelowana (poza niewielkim trymingiem dla higieny).

Umaszczenie:

Irlandzki spaniel wodny występuje TYLKO w jednym kolorze:

  • Bogaty, ciemny wątrobiasty brąz (rich dark liver) z purpurowym odcieniem (puce liver tint)
  • Kolor powinien być głęboki, nasycony, lśniący
  • ŻADNE inne kolory nie są dozwolone
  • Bardzo niewielka biała plama na piersi jest dopuszczalna, ale niepożądana

Ruch irlandzkiego spaniela wodnego jest swobodny, płynny, z silnym napędem z tylnych kończyn. Podczas galopu porusza się z dużą szybkością i efektywnością. W wodzie pływa silnie i pewnie, wykorzystując błony pływalne między palcami.

Połączenie charakterystycznej czapeczki z loków, długich uszów pokrytych kręconymi lokami, gęstej kręconej sierści na korpusie i absolutnie unikalnego szczurzego ogona sprawia, że irlandzki spaniel wodny jest niepowtarzalny i natychmiast rozpoznawalny - żadna inna rasa nie wygląda podobnie!

Cechy charakterystyczne

Dobry z Dziećmi
Dobry z Innymi Psami
Toleruje Zimno
Hipoalergiczny
Rasa Wysokoenergetyczna
Wymaga Dużej Przestrzeni
Mało ślinienie
Nie skłonny do otyłości
Nie skłonny do gryzienia
Pies myśliwski
Silne zdrowie

Zalety

  • Najstarszy i najbardziej unikalny ze wszystkich spaniela
  • Absolutnie niepowtarzalny wygląd - szczurzy ogon
  • czapeczka z loków
  • kręcona sierść
  • Doskonały pływak z naturalną miłością do wody
  • Wodoodporna sierść idealna do pracy w trudnych warunkach
  • Błony pływalne między palcami
  • Bardzo inteligentny i szybko się uczy
  • Poczucie humoru i zabawowy charakter
  • Lojalny i przywiązany do rodziny
  • Dobry strażnik - rezerwa wobec obcych bez agresji
  • Ogólnie zdrowa i wytrzymała rasa
  • Idealny dla bardzo aktywnych rodzin kochających wodę

Wady

  • Wymaga BARDZO dużo ruchu (minimum 60-90 minut dziennie)
  • Niezbędny regularny dostęp do wody do pływania
  • Gęsta
  • kręcona sierść wymaga regularnej pielęgnacji
  • Długie uszy podatne na infekcje (szczególnie po pływaniu)
  • Niezależny charakter - może być uparty podczas treningu
  • Rezerwa wobec obcych wymaga wczesnej socjalizacji
  • Nie znosi długiej samotności
  • Może być destrukcyjny gdy się nudzi
  • Problemy z przegrzewaniem w upalne dni
  • Stosunkowo rzadka rasa - trudno znaleźć odpowiedzialnego hodowcę
  • Nie nadaje się dla niedoświadczonych właścicieli
  • Nie nadaje się do życia w małym mieszkaniu bez dostępu do wody

Oceny behawioralne

Historia rasy

Irlandzki spaniel wodny ma bogatą, fascynującą i częściowo tajemniczą historię, która sięga co najmniej XVII wieku, a prawdopodobnie znacznie wcześniej. Rasa ta jest najstarszym ze wszystkich spaniela i jednym z najbardziej charakterystycznych psów wodnych na świecie.

Pochodzenie - zagadka: Dokładne pochodzenie irlandzkiego spaniela wodnego pozostaje niejasne i owiane tajemnicą. Standard FCI stwierdza: The exact origins of the breed remain obscure - dokładne początki rasy pozostają w mroku. Istnieje kilka teorii:

Teoria perska: Ogólnie przyjmuje się, że spaniele wodne wyewoluowały z psów pochodzących z Persji, które dotarły do Irlandii poprzez Hiszpanię. Ta teoria wyjaśniałaby kręconą sierść i naturalne umiejętności w wodzie. Prawdopodobnie starożytne psy wodne z regionu Morza Kaspijskiego zostały przywiezione do Europy Zachodniej przez kupców i podróżników.

Pierwsza wzmianka historyczna: Pierwsza irlandzka wzmianka o water dogs that pursue water fowl (psach wodnych, które ścigają ptactwo wodne) pochodzi z 1600 roku, więc wiemy, że psy z wodoodporną sierścią były używane w Irlandii jeszcze przed pojawieniem się broni palnej do polowań (fowling piece).

Tajemnica szczurzego ogona: Nie ma realnych dowodów na pochodzenie irlandzkiego spaniela wodnego, z wyjątkiem jego najbardziej szczególnej cechy - szczurzego ogona (rat tail). Standard FCI podkreśla: This feature appears in no similar dog - ta cecha nie występuje u żadnego podobnego psa. To sprawia, że bardzo prawdopodobne jest, że współczesna rasa miała rdzennie irlandzkiego przodka. Ogon dał początek przydomkom: Whip Tail (Ogon-bat) i Rat Tail (Szczurzy ogon).

Rozwój rasy w XIX wieku: W każdym razie potomkowie tych psów zostały zaakceptowane i odniosły ogromny sukces na wystawach psów w drugiej połowie XIX wieku. Irlandzki spaniel wodny stał się bardzo popularny zarówno jako:

  • Pies roboczy - ceniony przez myśliwych polujących na ptactwo wodne (kaczki, gęsi)
  • Pies wystawowy - jego unikalny wygląd przyciągał uwagę na wystawach
  • Towarzysz - jego inteligencja i lojalność czyniły go dobrym psem rodzinnym

1890 rok - Klub rasy: W 1890 roku został utworzony Irish Water Spaniel Club w celu promowania interesów rasy. Klub ten odegrał kluczową rolę w:

  • Ustaleniu standardu rasy
  • Organizowaniu wystaw
  • Organizowaniu prób pracy (field trials)
  • Zachowaniu czystości rasy
  • Promocji rasy

Wykorzystanie rasy: Standard FCI opisuje: The Irish Water Spaniel can be easily adapted to suit most forms of shooting; he will hunt, often point and retrieve readily from heavy cover. Irlandzki spaniel wodny może być łatwo dostosowany do większości form polowań; będzie tropił, często wskazywał stójką i aportował z gęstych zarośli. Budowa i natura rasy tradycyjnie czyniły go wyborem myśliwego na ptactwo wodne (wildfowler).

Irish Water Spaniel był szczególnie ceniony za:

  • Doskonałe umiejętności w wodzie - naturalne pływanie, wodoodporna sierść
  • Wytrzymałość - mogły pracować przez wiele godzin w zimnej wodzie
  • Inteligencja - szybko uczyli się i podejmowali samodzielne decyzje
  • Miękki pysk - aportowali ptactwo bez uszkodzenia
  • Wszechstronność - hunt, point, retrieve

XX wiek - spadek popularności: W XX wieku popularność irlandzkiego spaniela wodnego zaczęła spadać z powodu rosnącej popularności innych ras retrieverów (Labrador, Golden) oraz innych spaniela (English Springer, Cocker). Rasa stała się stosunkowo rzadka, ale zachowała swoich oddanych fanów.

Współcześnie: Irlandzki spaniel wodny pozostaje stosunkowo rzadką rasą, ale ma swoich oddanych miłośników na całym świecie, szczególnie wśród:

  • Myśliwych na ptactwo wodne (wildfowlers)
  • Miłośników sportów psich (dock diving, agility)
  • Rodzin aktywnych, kochających wodę
  • Osób doceniających unikalny wygląd i charakter

Rasa jest ceniona za:

  • Unikalny, niepowtarzalny wygląd - szczurzy ogon, czapeczka z loków, kręcona sierść
  • Doskonałe umiejętności w wodzie - wciąż wykorzystywane na polowaniach
  • Inteligencja i poczucie humoru
  • Lojalność i oddanie rodzinie
  • Wszechstronność - polowania, sporty, rodzina

Irish Water Spaniele uczestniczą w field trials, working tests, wystawach i sportach psich, gdzie regularnie udowadniają swoje naturalne zdolności i unikalny charakter.

W Polsce irlandzki spaniel wodny jest bardzo rzadką rasą, spotykaną głównie wśród myśliwych i entuzjastów ras wodnych. Rasa ma swoich oddanych fanów, którzy doceniają jej wyjątkowość.

Irlandzki spaniel wodny to żywy symbol irlandzkiej kultury i tradycji, a jego historia jest ściśle związana z polowaniem i życiem na wodach Irlandii. Dla odpowiedniego właściciela - aktywnego, kochającego wodę, z poczuciem humoru i cierpliwością - Irish Water Spaniel pozostaje jednym z najbardziej wyjątkowych i satysfakcjonujących wyborów wśród psów wodnych, łącząc funkcjonalność, piękno i niepowtarzalny charakter.