
Spaniel niemiecki
Grupa FCI
8• FCI 104
Rozmiar
Średnie
Kraj Pochodzenia
DE
Wysokość
45-54 cm
Waga
18-25 kg
Długość Życia
12-14 lat
Temperament
Przegląd
Płochacz niemiecki, znany również jako Deutscher Wachtelhund, to wyjątkowa rasa psa myśliwskiego pochodząca z Niemiec. Jego historia sięga przełomu XIX i XX wieku, kiedy to wyhodowano go jako wszechstronnego pomocnika dla myśliwych. Progenitorem rasy był Lord Augusta 1834 L pochodzący z Staufenberg w Górnej Bawarii, którego geny stały się fundamentem dla całej populacji współczesnych Wachtelhundów.
Rasa wyróżnia się długim, gęstym i falistym płaszczem, który skutecznie chroni przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi podczas pracy w terenie. Jest to pies średniej wielkości o mocnym kościcu i proporcjonalnym, harmonijnym ciele. Szlachetna głowa z długimi, wiszącymi uszami nadaje mu charakterystyczny, niepowtarzalny wygląd przyciągający uwagę zarówno myśliwych, jak i miłośników psów.
Płochacz niemiecki wykazuje niezwykłą pasję do wyszukiwania zwierzyny i wypłaszania ptactwa, co czyni go niezastąpionym towarzyszem na polowaniach. Jego wszechstronność polega na umiejętności pracy zarówno w wodzie, jak i na lądzie, tropienia rannej zwierzyny oraz aportowania. Poza wyjątkowymi zdolnościami łowieckimi jest również doskonałym psem rodzinnym – jego przyjazne usposobienie oraz zdolność adaptacji do życia w rodzinie sprawiają, że zdobywa serca wielu właścicieli na całym świecie.
Ta inteligentna rasa jest chętna do nauki i współpracy z przewodnikiem, co znacznie ułatwia szkolenie. Stanowi idealny wybór dla osób poszukujących aktywnego towarzysza do wspólnych przygód. Należy jednak pamiętać, że wymaga regularnych, intensywnych spacerów i aktywności fizycznej ze względu na duże potrzeby ruchowe typowe dla psów myśliwskich. Pomimo silnego instynktu łowieckiego, Wachtelhund dobrze współżyje z dziećmi i innymi zwierzętami domowymi, pod warunkiem odpowiedniej socjalizacji od szczenięcego wieku.
Jako pies myśliwski wykazuje znaczną samodzielność w pracy terenowej, lecz jednocześnie potrafi podporządkować się poleceniom przewodnika, gdy zajdzie taka potrzeba. Nie jest agresywny ani nerwowy, co sprawia, że nadaje się dla właścicieli o różnym poziomie doświadczenia. Płochacz niemiecki potrzebuje bliskiego kontaktu ze swoim właścicielem i nie toleruje długotrwałej samotności. Jego niezachwiana wierność i głębokie przywiązanie czynią go niezastąpionym towarzyszem życia dla aktywnych osób i rodzin.
Płochacz niemiecki to pies średniej wielkości o harmonijnej, proporcjonalnej budowie ciała. Wysokość w kłębie wynosi od 45 do 54 cm, przy czym psy są zwykle nieco większe niż suki. Waga oscyluje między 18 a 25 kg w zależności od płci i kondycji fizycznej. Rasa charakteryzuje się mocnym kościecem oraz wydłużonym, umięśnionym tułowiem – długość ciała jest wyraźnie większa od wysokości w kłębie, co nadaje sylwetce typowy dla spanieli prostokątny profil.
Głowa jest szlachetna i proporcjonalna do reszty ciała, z płaską czaszką i delikatnie zaznaczonym stopem. Uszy są długie, szerokie i wiszące, osadzone na wysokości linii oczu, co nadaje charakterystyczny wyraz. Oczy średniej wielkości, osadzone lekko skośnie, mają ciemnobrązową barwę i przyjazne, inteligentne spojrzenie wyrażające gotowość do pracy i współpracy.
Szata Płochacza niemieckiego jest długa, gęsta i falista, tworząc naturalną ochronę przed zimnem, wilgocią i zarośniętym terenem. Na uszach, ogonie i tylnej stronie kończyn tworzy charakterystyczne ozdobne pióra. Wyróżnia się dwie podstawowe odmiany kolorystyczne:
- Brązowa jednolita – równomierny ciemnobrązowy kolor, często z białymi znaczeniami na klatce piersiowej i palcach
- Brązowa dereszowata – brązowo-biała sierść z charakterystycznym marmurkowym wzorem, czasem z podpalaniami na głowie i kończynach
Kończyny są mocne, dobrze ukątowane i równoległe, zapewniające doskonałe właściwości ruchowe i wytrzymałość w trudnym terenie. Ogon jest noszony w naturalny sposób, lekko ku dołowi lub na wysokości grzbietu podczas pracy, nigdy nie jest zawinięty nad grzbietem. Całość sylwetki prezentuje się harmonijnie i elegancko, łącząc w sobie funkcjonalność psa roboczego z atrakcyjnym, rasowym wyglądem.
Płochacz niemiecki to pies o wyjątkowo przyjaznym i towarzyskim usposobieniu, pełen energii i nieustającej pasji do pracy. Rasa ta wyróżnia się wysoką inteligencją połączoną z chęcią współpracy, co czyni ją stosunkowo łatwą do szkolenia nawet dla mniej doświadczonych właścicieli. Ma silnie rozwinięty instynkt łowiecki, który przejawia się nieodpartą potrzebą tropienia, wyszukiwania i aportowania – to cechy, które czynią go doskonałym psem myśliwskim.
Jednocześnie Wachtelhund potrafi perfekcyjnie przystosować się do życia w domu rodzinnym, stając się spokojnym i zrównoważonym towarzyszem poza godzinami pracy czy treningów. Jest głęboko przywiązany do swojego właściciela i wymaga bliskiego kontaktu emocjonalnego – nie jest to rasa dla osób często nieobecnych w domu lub preferujących dystans w relacji z psem.
Płochacz niemiecki jest bardzo towarzyski i doskonale odnajduje się w towarzystwie dzieci oraz innych zwierząt domowych. Jego łagodne, cierpliwe usposobienie sprawia, że staje się idealnym kompanem zabaw dla młodszych członków rodziny. Nie wykazuje agresji ani nerwowości, co czyni go bezpiecznym wyborem dla rodzin z dziećmi w każdym wieku.
Ze względu na silny instynkt łowiecki wymaga odpowiedniej ilości ruchu, stymulacji umysłowej i możliwości realizowania naturalnych zachowań – takich jak tropienie czy szukanie ukrytych przedmiotów. Brak odpowiedniej aktywności może prowadzić do problemów behawioralnych, takich jak niszczenie przedmiotów, nadmierne szczekanie czy niepokój. Dlatego regularna socjalizacja, trening posłuszeństwa i zajęcia angażujące zmysły są kluczowe dla prawidłowego rozwoju psychicznego.
Wachtelhund nie toleruje długotrwałej samotności – zostawiony sam na wiele godzin dziennie może rozwinąć lęk separacyjny. Jego wierność i oddanie sprawiają, że będzie doskonałym towarzyszem dla każdego, kto potrafi poświęcić mu czas, uwagę i zapewnić aktywny, pełen przygód styl życia.
Płochacz niemiecki jest rasą stosunkowo zdrową i wytrzymałą, o przeciętnej długości życia wynoszącej od 12 do 14 lat. Dzięki starannemu programowi hodowlanemu i utrzymywaniu odpowiedniej różnorodności genetycznej, rasa nie jest obciążona licznymi schorzeniami dziedzicznymi typowymi dla wielu innych ras czystorasowych.
Do najczęstszych problemów zdrowotnych, na które mogą być podatne niektóre osobniki, należą:
- Dysplazja stawu łokciowego – wada rozwojowa dotycząca stawów łokci, mogąca prowadzić do chromoty i zmian zwyrodnieniowych
- Infekcje uszu – długie, wiszące uszy stwarzają wilgotne środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii i grzybów
- Infekcje skórne – gęsta, długa sierść może zatrzymywać wilgoć i brud, co zwiększa ryzyko podrażnień
- Otyłość – rasa ma dobry apetyt i przy nieodpowiedniej diecie lub zbyt małej aktywności może szybko przybrać na wadze
Płochacz niemiecki posiada gęstą, podwójną sierść zapewniającą doskonałą ochronę przed zimnem i wilgocią podczas pracy w trudnych warunkach. Jednakże w upalne dni rasa może być podatna na przegrzanie, dlatego należy zapewnić dostęp do cienia, świeżej wody i unikać intensywnego wysiłku w godzinach największego upału.
Regularne wizyty u weterynarza, aktualne szczepienia, odrobaczanie oraz profilaktyka przeciwko pasożytom zewnętrznym są kluczowe dla utrzymania dobrego stanu zdrowia. Kontrola wagi, zrównoważona dieta i odpowiednia ilość ruchu znacząco wpływają na jakość i długość życia. Dzięki właściwej opiece weterynaryjnej i odpowiedzialnej hodowli, Płochacz niemiecki może cieszyć się długim, zdrowym i aktywnym życiem u boku swojego właściciela.
Pielęgnacja Płochacza niemieckiego jest stosunkowo nieskomplikowana, mimo że posiada on gęstą, długą sierść o falistej strukturze. Nie wymaga profesjonalnego trymowania ani częstych wizyt u groomera, co czyni go rasą łatwą w utrzymaniu pod względem pielęgnacyjnym.
Regularne szczotkowanie co 2-3 dni jest konieczne, aby usunąć martwe włosy, zapobiec powstawaniu kołtunów i utrzymać sierść w dobrej kondycji. Podczas szczotkowania warto zwrócić szczególną uwagę na miejsca szczególnie podatne na zaplątania:
- Za uszami i na szyi
- Pod pachami i w pachwinach
- Na ozdobnych piórach kończyn i ogona
W okresie intensywnego linienia, które występuje dwa razy w roku (wiosną i jesienią), należy zwiększyć częstotliwość szczotkowania do codziennego, aby zminimalizować ilość sierści osiadającej w domu. Najlepiej używać szczotki z metalowymi sztyftami oraz grzebienia o gęstych zębach.
Uszy wymagają szczególnej uwagi – długie, wiszące uszy tworzą wilgotne, ciepłe środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii i drożdżaków. Należy regularnie (przynajmniej raz w tygodniu) sprawdzać i delikatnie czyścić uszy specjalistycznym płynem do czyszczenia uszu psów, usuwając nadmiar woskowiny i brudu. W razie zauważenia nieprzyjemnego zapachu, zaczerwienienia lub nadmiernego wydzielania należy skonsultować się z weterynarzem.
Kąpiele powinny być przeprowadzane tylko w razie rzeczywistej potrzeby (silne zabrudzenie, nieprzyjemny zapach), aby nie naruszyć naturalnej ochrony lipidowej skóry. Zbyt częste mycie może prowadzić do przesuszenia skóry i problemów dermatologicznych. Po kąpieli należy dokładnie osuszyć sierść, szczególnie w okolicy uszu.
Pozostałe elementy pielęgnacji obejmują:
- Przycinanie pazurów – co 3-4 tygodnie lub gdy słychać ich stukanie o podłogę
- Higiena zębów – regularne szczotkowanie lub podawanie gryzaków dentystycznych zapobiega kamieniowi nazębnemu
- Kontrola łap – sprawdzanie poduszek łapowych i przestrzeni międzypalcowych po spacerach w terenie
Właściwa pielęgnacja nie tylko wpływa pozytywnie na wygląd zewnętrzny, ale przede wszystkim na zdrowie, samopoczucie i komfort życia Płochacza niemieckiego.
Płochacz niemiecki to pies o bardzo dużych potrzebach ruchowych, który wymaga minimum 90-120 minut intensywnej aktywności fizycznej dziennie. Jako rasa stworzona do pracy myśliwskiej w trudnym terenie, posiada ogromne zasoby energii i wytrzymałości, które muszą być odpowiednio kanalizowane.
Idealne formy aktywności dla Wachtelhunda to:
- Długie spacery w terenie zróżnicowanym – lasy, pola, tereny podmokłe
- Bieganie obok roweru (canicross) – doskonały sposób na wyczerpanie nadmiaru energii
- Aportowanie – zaspokaja naturalny instynkt przynoszenia zwierzyny
- Ćwiczenia nosework – tropienie, szukanie ukrytych przedmiotów według zapachu
- Pływanie – Wachtelhund to doskonały pływak, który uwielbia wodę
- Treningi terenowe – symulacja pracy myśliwskiej, szukanie i wypłaszanie
Ze względu na silny instynkt łowiecki, podczas spacerów w niezabezpieczonych obszarach należy zachować szczególną ostrożność. Płochacz niemiecki może podążać za interesującym tropem, ignorując wołanie właściciela, dlatego warto wcześniej nauczyć go solidnego przywołania. W miejscach z dziką zwierzyną lub ptactwem lepiej trzymać psa na długiej lince treningowej.
Brak odpowiedniej ilości ruchu i stymulacji prowadzi do poważnych problemów behawioralnych, takich jak:
- Destrukcyjne zachowania (niszczenie mebli, gryzienie przedmiotów)
- Nadmierne szczekanie i skomlenie
- Nadpobudliwość i niemożność spokojnego zachowania w domu
- Uciekanie i wędrówki w poszukiwaniu przygód
Warto zapewnić psu różnorodność aktywności – połączenie wysiłku fizycznego ze stymulacją umysłową daje najlepsze rezultaty. Interakcje z innymi psami podczas wspólnych spacerów czy wizyt na wybiegu są równie ważne dla prawidłowego rozwoju społecznego i psychicznego. Płochacz niemiecki to nie jest rasa dla osób prowadzących siedzący tryb życia – wymaga aktywnego, outdoorowego właściciela gotowego na codzienne przygody.
Szkolenie Płochacza niemieckiego jest stosunkowo łatwe i satysfakcjonujące, nawet dla osób mających pierwsze doświadczenia z treningiem psów. Rasa ta charakteryzuje się wysoką inteligencją, chęcią współpracy oraz wrodzoną potrzebą zadowalania przewodnika, co znacząco ułatwia proces nauki.
Metody oparte na pozytywnym wzmocnieniu sprawdzają się najlepiej – nagrody w postaci smakołyków, zabawek, pochwały głosowej i głaskania motywują psa do szybkiego przyswajania nowych komend. Wachtelhund źle reaguje na surowe metody treningowe, przymus czy kary fizyczne, które mogą zniszczyć jego chęć do współpracy i zaszkodzić relacji z właścicielem.
Podstawowe komendy, które należy nauczyć w pierwszej kolejności:
- Siad – podstawowa komenda porządkowa
- Zostań – kluczowa dla bezpieczeństwa psa
- Do mnie – najważniejsza komenda przy pracy z rasami myśliwskimi
- Leżeć – uspokaja psa w różnych sytuacjach
- Zostaw – zapobiega podnoszeniu niebezpiecznych przedmiotów
Ze względu na silny instynkt łowiecki, szczególnie ważne jest opanowanie solidnego przywołania. Wachtelhund pracujący na tropie może być bardzo pochłonięty zadaniem i ignorować otoczenie, dlatego trening przywołania powinien być konsekwentny, regularny i prowadzony w różnorodnych warunkach z rosnącym poziomem dystrakcji.
Socjalizacja od szczenięcego wieku jest kluczowa – pies powinien być stopniowo zapoznawany z różnymi ludźmi, zwierzętami, dźwiękami i środowiskami. Dobrze zsocjalizowany Wachtelhund jest pewny siebie, zrównoważony i potrafi odpowiednio reagować w różnych sytuacjach.
Treningi powinny być:
- Krótkie ale częste – 10-15 minut kilka razy dziennie zamiast jednej długiej sesji
- Zróżnicowane – różne komendy, miejsca i formy ćwiczeń utrzymują zainteresowanie
- Zakończone sukcesem – zawsze kończymy na pozytywnej nucie, gdy pies wykonał polecenie poprawnie
Warto włączyć do treningu elementy zabawy naśladujące pracę myśliwską – aportowanie, szukanie ukrytych przedmiotów według zapachu, ćwiczenia posłuszeństwa w terenie. Taki trening nie tylko angażuje ciało i umysł psa, ale również buduje głęboką więź między nim a przewodnikiem, sprawiając że nauka staje się wspólną przyjemnością.
Dieta Płochacza niemieckiego powinna być zrównoważona, wysokiej jakości i dostosowana do poziomu aktywności fizycznej, wieku, stanu zdrowia oraz kondycji ciała psa. Jako rasa aktywna i pracująca, Wachtelhund wymaga pożywienia bogatego w wysokowartościowe białko i odpowiednią ilość tłuszczy zdrowych dla podtrzymania energii i kondycji mięśniowej.
Zalecenia żywieniowe:
- Białko zwierzęce – minimum 25-30% składu karmy, pochodzące z mięsa, drobiu lub ryb
- Tłuszcze – 12-18% dla utrzymania energii i zdrowej skóry oraz sierści
- Węglowodany złożone – ryż, owies, słodkie ziemniaki jako źródło długotrwałej energii
- Kwasy tłuszczowe Omega-3 i Omega-6 – dla zdrowej skóry, lśniącej sierści i wsparcia układu odpornościowego
- Witaminy i minerały – pełny zestaw dla ogólnego zdrowia i witalności
Rasa ma tendencję do otyłości, szczególnie przy niewystarczającej aktywności lub przekarmianiu, dlatego kontrola porcji jedzenia i regularne monitorowanie wagi są kluczowe. Otyłość prowadzi do problemów zestawami, serca oraz skraca długość życia psa.
Schemat karmienia:
- Szczenięta (2-6 miesięcy) – 3-4 posiłki dziennie, karma dla szczeniąt ras średnich
- Młode psy (6-12 miesięcy) – 2-3 posiłki dziennie, stopniowe przechodzenie na karmę dla dorosłych
- Dorosłe psy (powyżej 12 miesięcy) – 2 posiłki dziennie, dzielenie dziennej porcji na rano i wieczór
- Psy starsze (powyżej 8 lat) – 2 posiłki, karma seniora o niższej kaloryczności
Smakołyki i dodatki nie powinny przekraczać 10% dziennej porcji kalorii. Należy unikać podawania resztek ze stołu, które mogą zawierać składniki szkodliwe lub toksyczne dla psów (cebula, czosnek, czekolada, winogrona, ksylitol). Zdrowe przekąski to: marchewka, jabłka (bez pestek), małe kawałki gotowanego mięsa lub specjalistyczne przysmaki dla psów.
Dostęp do świeżej wody musi być zapewniony przez całą dobę – aktywny pies potrzebuje odpowiedniego nawodnienia, szczególnie po intensywnym wysiłku fizycznym. Po posiłkach warto odczekać 30-60 minut przed intensywną aktywnością, aby zmniejszyć ryzyko skrętu żołądka.
Regularne konsultacje z weterynarzem pomogą dostosować dietę do indywidualnych potrzeb psa, uwzględniając jego aktywność, metabolizm i ewentualne schorzenia. Właściwe żywienie to fundament długiego, zdrowego i pełnego energii życia Płochacza niemieckiego.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Wszechstronny pies myśliwski
- Przyjazne i łagodne usposobienie
- Łatwy w szkoleniu i chętny do współpracy
- Dobrze współżyje z dziećmi i zwierzętami
- Zdrowa rasa o długim życiu
Wady
- Bardzo duże potrzeby ruchowe
- Wymaga bliskiego kontaktu z właścicielem
- Silny instynkt łowiecki wymaga kontroli
- Nie toleruje długotrwałej samotności
Oceny behawioralne
Historia rasy
Płochacz niemiecki ma bogatą i fascynującą historię sięgającą wielu stuleci wstecz. Już w średniowiecznej literaturze myśliwskiej można znaleźć wzmianki o psach przypominających współczesnego Wachtelhunda – były to psy wykorzystywane do wypłaszania zwierzyny, szczególnie ptactwa wodnego i leśnego.
Nazwa Wachtelhund ma historyczne korzenie i pochodzi od niemieckiego słowa Wachtel oznaczającego przepiórkę – ptaka, którego polowanie było jednym z głównych zastosowań tych psów. Termin ten był używany już w dawnych tekstach myśliwskich, podkreślając specjalizację rasy w pracy z ptactwem.
Nowoczesna hodowla Płochacza niemieckiego według książki hodowlanej rozpoczęła się na przełomie XIX i XX wieku. Progenitorem rasy był pies o imieniu Lord Augusta 1834 L, który pochodził ze Staufenberg w Górnej Bawarii. Od niego i kilku starannie dobranych suk rozpoczęto planową hodowlę mającą na celu ustabilizowanie typu rasowego oraz temperamentu roboczego.
Na początku hodowano wyłącznie psy brązowe (czasem z białymi znaczeniami) oraz biało-brązowe, niektóre z niewielkimi podpalaniami na głowie i kończynach. Dopiero dzięki suce o imieniu Baby auf der Schanze 1838 L w rasie pojawił się kolor brązowy dereszowaty, który następnie stał się jedną z dwóch głównych odmian barwnych Wachtelhunda.
Rudolf Friess (R.F.) był postacią kluczową dla rozwoju rasy – przez dziesięciolecia kształtował program hodowlany, wprowadzając oddzielne linie kolorystyczne dla psów brązowych i dereszowatych. Dzięki starannie zaplanowanym kryciem w ramach obu linii barwnych, udało mu się ustanowić solidne podstawy genetyczne rasy i uniknąć szkód wynikających z inbredu, pomimo stosunkowo małej puli genetycznej na początku hodowli.
W 1903 roku powołano Verein für Deutsche Wachtelhunde (Związek Płochaczy Niemieckich), organizację hodowlaną dbającą o rozwój i promocję rasy. Od tego czasu rasa była hodowana przede wszystkim przez niemieckich myśliwych, którzy cenili ją za:
- Wszechstronność w pracy (tropienie, wypłaszanie, aportowanie)
- Pasję i zapał do wykonywanych zadań
- Umiejętność pracy zarówno w wodzie, jak i na lądzie
- Samodzielność połączoną z posłuszeństwem
Przez długi czas rasa pozostawała stosunkowo nieznana poza Niemcami, gdzie była traktowana jako sekret niemieckich myśliwych. Dopiero w drugiej połowie XX wieku zaczęła zyskiwać uznanie w innych krajach europejskich. Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) uznała rasę oficjalnie, klasyfikując ją w grupie 8 (Retrievery, Płochacze, Psy Wodne), sekcji 2 (Płochacze), z próbami pracy.
Współcześnie Płochacz niemiecki jest ceniony nie tylko jako pies myśliwski, ale również jako towarzysz rodzinny zdolny do życia w domu z dziećmi i innymi zwierzętami. Dzięki starannej selekcji hodowlanej, rasa utrzymuje doskonałe zdrowie, silną psychikę i długowieczność. Choć wciąż pozostaje mniej popularny od innych ras spanieli, jego wyjątkowe cechy i wszechstronność sprawiają, że zyskuje coraz większe grono oddanych entuzjastów na całym świecie.



