
Terier irlandzki pszeniczny
Grupa FCI
3• FCI 40
Rozmiar
Średnie
Kraj Pochodzenia
IE
Wysokość
46-48 cm
Waga
16-20.5 kg
Długość Życia
11-13 lat
Temperament
Przegląd
Irish Soft Coated Wheaten Terrier to wyjątkowa irlandzka rasa psów, która zachwyca swoim jedwabistym, pszenicznym futrem oraz niezwykle przyjaznym usposobieniem. Pochodząca z malowniczej Irlandii, rasa ta przez ponad 200 lat służyła jako niezastąpiony pomocnik irlandzkich rolników, pomagając w codziennych pracach gospodarskich oraz polowaniach na gryzonie i borsuki.
Charakterystyczna budowa ciała Wheatenów przyciąga uwagę swoją harmonią i zwartością. Samce osiągają wysokość od 46 do 48 cm w kłębie, podczas gdy samice są nieco mniejsze, mierząc od 43 do 46 cm. Waga tych psów waha się zazwyczaj od 16 do 20,5 kg, co czyni je rasą średniej wielkości, idealną zarówno do życia w domu z ogrodem, jak i w mieszkaniu (przy zapewnieniu odpowiedniej ilości ruchu).
Temperament Wheatenów to prawdziwy skarb tej rasy. Są niezwykle lojalne wobec swoich właścicieli, inteligentne i pełne energii. Ich wesołe usposobienie oraz naturalna chęć do zabawy sprawiają, że doskonale odnajdują się w rodzinach z dziećmi, gdzie mogą być zarówno cierpliwymi przyjaciółmi, jak i pełnymi werwy kompanami do wspólnych aktywności. Wheateny charakteryzują się również zrównoważonym charakterem, dzięki czemu rzadko wykazują agresję czy nadmierną nieufność wobec obcych.
Unikalną cechą tej rasy jest ich miękka, jedwabista sierść, która praktycznie nie linieje, co czyni Wheateny idealnym wyborem dla osób z alergiami. Futro ma piękny, ciepły odcień pszeniczny – od jasnego blond po głęboki złoty. Warto jednak pamiętać, że ta wspaniała sierść wymaga regularnej pielęgnacji i szczotkowania, aby zachować swój piękny wygląd i uniknąć kołtunów.
Historia rasy jest fascynująca i nieco nietypowa. W przeciwieństwie do wielu innych ras, Wheaten był psem zwykłych ludzi – rolników i rzemieślników, nie arystokracji. Dopiero w 1937 roku Irish Kennel Club oficjalnie uznał tę rasę, a od tego momentu Wheateny zaczęły zyskiwać międzynarodową popularność. Dziś są cenione na całym świecie jako wspaniałe psy rodzinne, łączące w sobie piękno, inteligencję i niezawodną lojalność.
Aktywność fizyczna jest kluczowa dla szczęścia i zdrowia Wheatenów. Te energiczne psy potrzebują codziennych spacerów, zabaw na świeżym powietrzu oraz regularnej stymulacji umysłowej. Bez odpowiedniej ilości ruchu mogą stać się niespokojne i wykazywać niepożądane zachowania. Dlatego też Irish Soft Coated Wheaten Terrier to idealny wybór dla aktywnych rodzin, które lubią spędzać czas na świeżym powietrzu i są gotowe poświęcić czas na codzienne ćwiczenia ze swoim czworonożnym przyjacielem.
Wygląd Irish Soft Coated Wheaten Terrier to połączenie elegancji z mocną, zwartą budową ciała. Psy te mają harmonijną sylwetkę, która nie jest ani zbyt długonoga, ani zbyt niska – wszystko w nich jest idealnie zbalansowane.
Wymiary ciała:
- Wysokość w kłębie (samce): 46-48 cm
- Wysokość w kłębie (samice): 43-46 cm
- Waga: 16-20,5 kg (w zależności od płci i budowy)
Głowa i pysk są mocne, ale nigdy ciężkie czy toporne. Czaszka jest płaska, z wyraźnie zaznaczonym stopem (przejściem od czoła do nosa). Nos zawsze czarny, duży i dobrze rozwinięty. Oczy są ciemne (od ciemnobrązowych po orzechowe), średniej wielkości, osadzone dość szeroko, wyrażające inteligencję i czujność. Spojrzenie Wheatena jest pełne życia i ciekawości.
Uszy są małe do średniej wielkości, opadające do przodu, przylegające do głowy. Nie są zbyt grube ani mięsiste, pokryte krótszą sierścią o tym samym pszenicznym odcieniu co reszta ciała.
Sierść – prawdziwa wizytówka rasy:
- Tekstura: Miękka, jedwabista, lekko falista (nigdy sztywna czy szorstka)
- Kolor: Pszeniczny – od jasnego blond po głęboki złoty odcień dojrzałej pszenicy
- Długość: Średnia do długiej, równomiernie pokrywająca całe ciało
- Charakterystyka: Rośnie przez całe życie, praktycznie nie linieje
- Szczenięta: Rodzą się ciemniejsze (często z czarnymi lub rdzawymi odcieniami), osiągając docelowy pszeniczny kolor między 18. a 30. miesiącem życia
Charakterystyczna broda i wąsy to jedna z najbardziej rozpoznawalnych cech Wheatenów, nadająca im uroczego, przyjaznego wyrazu. Sierść na pysku jest naturalnie dłuższa, tworząc wyraźnie zarysowaną brodę.
Ciało jest zwarte i mocne, z dobrze rozwiniętymi mięśniami. Klatka piersiowa jest głęboka, grzbiet prosty i mocny, lędźwie krótkie. Całość prezentuje obraz psa o dobrej kondycji fizycznej i sile.
Ogon jest dobrze osadzony, noszony radośnie (uniesiony do góry), ale nigdy zakręcony nad grzbietem. Tradycyjnie ogon był kupowany do 2/3 długości, jednak obecnie w wielu krajach (w tym w Polsce) kupowanie ogonów jest zakazane, więc naturalny, długi ogon staje się normą.
Kończyny są proste, mocne i dobrze umięśnione. Ruch Wheatena jest swobodny, harmonijny i pełen energii – podczas biegu kończyny poruszają się równolegle, a całość sprawia wrażenie lekkości i gracjii pomimo solidnej budowy ciała.
Irish Soft Coated Wheaten Terrier to rasa o wyjątkowo przyjaznym i zrównoważonym temperamencie, co czyni ją idealnym psem rodzinnym. Wheateny łączą w sobie cechy typowe dla terierów – energię, odwagę i bystry umysł – z łagodnością i cierpliwością, które sprawiają, że są doskonałymi towarzyszami dla rodzin z dziećmi.
Kluczowe cechy charakteru:
- Przyjazność: Niezwykle towarzyskie, kochają przebywać w towarzystwie ludzi
- Lojalność: Głęboko przywiązują się do swojej rodziny, są wiernymi kompanami
- Inteligencja: Szybko uczą się nowych rzeczy, są bystre i spostrzegawcze
- Radość życia: Pełne energii i entuzjazmu, zawsze gotowe do zabawy
- Zrównoważenie: Pomimo typowej dla terierów żywotności, nie są nerwowe czy nadpobudliwe
Zachowanie w rodzinie jest jednym z największych atutów Wheatenów. Te psy są niezwykle cierpliwe i łagodne z dziećmi, często stając się ich najlepszymi przyjaciółmi. Uwielbiają uczestniczyć we wszystkich rodzinnych aktywnościach i nie znoszą samotności – zostawione na długo same mogą wykazywać oznaki stresu i nudy.
Stosunek do obcych jest zazwyczaj przyjazny, choć Wheateny mogą być początkowo nieufne wobec nieznajomych. Nie są agresywne, ale ich czujność i skłonność do szczekania na nieznane osoby sprawiają, że mogą pełnić rolę dobrego psa alarmowego. Po właściwej socjalizacji akceptują nowych ludzi i chętnie nawiązują z nimi kontakt.
Relacje z innymi zwierzętami mogą być różne. Wheateny generalnie dobrze tolerują inne psy, szczególnie gdy są właściwie socjalizowane od szczenięcego wieku. Mogą jednak wykazywać instynkt łowiecki wobec małych zwierząt (kotów, gryzoni, królików), co jest dziedzictwem ich pracującej przeszłości. Wczesna socjalizacja jest kluczowa, jeśli w domu mają mieszkać inne zwierzęta.
Poziom energii Wheatenów jest wysoki – to aktywne psy, które potrzebują regularnej dawki ruchu i stymulacji umysłowej. Brak odpowiednich ćwiczeń może prowadzić do problemów behawioralnych, takich jak:
- Nadmierne szczekanie
- Destrukcyjne zachowania (gryzienie mebli, niszczenie rzeczy)
- Nieposłuszeństwo
- Nadpobudliwość
Typowe cechy terierów są u Wheatenów łagodniejsze niż u innych przedstawicieli tej grupy. Mogą wykazywać pewien upór i niezależność, ale jednocześnie są bardziej skłonne do współpracy z właścicielem niż wiele innych ras terierów. Mogą mieć tendencję do kopania dołków w ogrodzie – to naturalne zachowanie związane z ich przeszłością myśliwską.
Emocjonalność i wrażliwość to kolejne ważne aspekty charakteru Wheatenów. Są bardzo wrażliwe na nastroje swoich właścicieli i źle reagują na surowe, gniewne metody wychowawcze. Potrzebują konsekwencji i jasnych zasad, ale zawsze w atmosferze pozytywności i życzliwości.
Charakterystyczne zachowania:
- Wheaten Greetin' (powitanie Wheatena): Energiczne powitanie właściciela z podskakiwaniem, kręceniem się i pokazywaniem radości – może być przesadne i wymaga wytrenowania
- Wokalizacja: Mogą być dosyć głośne, szczekając dla wyrażenia emocji lub jako alarm
- Ciekawość: Badają otoczenie z wielkim zainteresowaniem, co wymaga nadzoru w nowych miejscach
Generalnie Irish Soft Coated Wheaten Terrier to pies o wspaniałym, łagodnym charakterze, który doskonale sprawdzi się w aktywnej rodzinie gotowej poświęcić mu czas i uwagę. To niezawodny, wierny przyjaciel, który wypełni dom radością i ciepłem.
Irish Soft Coated Wheaten Terrier jest ogólnie zdrową rasą o średniej długości życia wynoszącej 12-15 lat. Odpowiednia opieka, właściwe żywienie i regularne wizyty u weterynarza mogą pomóc zapewnić Wheatenowi długie, zdrowe życie.
Choroby genetyczne charakterystyczne dla rasy:
1. Nefropatia z utratą białka (PLN - Protein Losing Nephropathy):
- Poważna choroba nerek prowadząca do utraty białka w moczu
- Często występuje u Wheatenów w wieku 2-8 lat
- Objawy: utrata apetytu, odwodnienie, wodniak, osłabienie
- Wymaga wczesnego wykrycia poprzez regularne badania moczu i krwi
- Dostępne są testy genetyczne u hodowców odpowiedzialnych
2. Enteropatia z utratą białka (PLE - Protein Losing Enteropathy):
- Choroba przewodu pokarmowego powodująca utratę białka przez jelita
- Objawy: biegunka, wymioty, utrata wagi, brak apetytu
- Wymaga odpowiedniej diety i leczenia weterynaryjnego
- Może współwystępować z PLN
3. Dysplazja stawu biodrowego (HD):
- Nieprawidłowy rozwój stawu biodrowego prowadzący do artrozy
- Objawia się utykaniem, bólem, ograniczeniem ruchomości
- Odpowiedzialni hodowcy wykonują badania RTG rodziców przed rozrodem
- Można łagodzić poprzez odpowiednią dietę, suplementację i fizjoterapię
4. Zaćma (katarakta):
- Stopniowe zmętnienie soczewki oka
- Może prowadzić do pogorszenia widzenia lub ślepoty
- Występuje częściej u starszych psów
- W ciężkich przypadkach możliwa operacja
5. Postępująca atrofia siatkówki (PRA):
- Dziedziczna choroba oczu prowadząca do ślepoty
- Pierwsze objawy: pogorszenie widzenia w słabym świetle
- Dostępne testy genetyczne u hodowców
6. Hipotyroza (niedoczynność tarczycy):
- Zaburzenie hormonalne wpływające na metabolizm
- Objawy: przybieranie na wadze, apatia, problemy ze skórą
- Łatwe do wykrycia poprzez badanie krwi
- Kontrolowane poprzez podawanie hormonów tarczycy
Inne potencjalne problemy zdrowotne:
- Alergie skórne: Wheateny mogą być podatne na alergie pokarmowe i środowiskowe
- Infekcje uszu: Ze względu na opadające uszy wymagają regularnej kontroli i czyszczenia
- Problemy stomatologiczne: Konieczna regularna higiena jamy ustnej
- Otyłość: Tendencja do przybierania na wadze przy nieodpowiedniej diecie
Profilaktyka i opieka zdrowotna:
- Regularne badania weterynaryjne: Co najmniej raz w roku, u starszych psów częściej
- Badania moczu i krwi: Rocznie, szczególnie na wykrycie PLN/PLE
- Szczepienia i odrobaczanie: Zgodnie z harmonogramem weterynarza
- Kontrola wagi: Unikanie otyłości poprzez odpowiednie żywienie i ćwiczenia
- Higiena uszu: Regularne sprawdzanie i czyszczenie
- Higiena jamy ustnej: Szczotkowanie zębów, gryzaki dentystyczne
Tolerancja temperatury:
- Upał: Wheateny nie tolerują wysokich temperatur – w gorące dni należy ograniczyć aktywność, zapewnić cień i dostęp do świeżej wody. Nigdy nie zostawiać psa w zamkniętym samochodzie!
- Zimno: Jedwabista sierść nie zapewnia tak dobrej izolacji jak podwójna warstwa u innych ras – w mroźne dni mogą potrzebować ubranka ochronnego podczas dłuższych spacerów
Wybór szczenięcia od odpowiedzialnego hodowcy to najlepsza profilaktyka chorób genetycznych. Dobry hodowca wykonuje testy genetyczne rodziców, prowadzi dokumentację zdrowotną i zapewnia szczenięta z linii wolnych od dziedzicznych schorzeń.
Pielęgnacja Irish Soft Coated Wheaten Terrier jest jednym z najważniejszych aspektów opieki nad tą rasą. Ich piękna, jedwabista sierść wymaga regularnej i systematycznej pielęgnacji, aby zachować zdrowy wygląd i uniknąć problemów związanych z kołtunami.
Szczotkowanie (najważniejszy element pielęgnacji):
- Częstotliwość: Minimum 3-4 razy w tygodniu, idealnie codziennie
- Czas: 15-30 minut na sesję
- Narzędzia: Szczotka ze stalowymi pinami, grzebień metalowy o szerokich i wąskich zębach, szczotka typu slicker (do rozczesywania delikatnych kołtunów)
- Technika: Szczotkowanie warstwami, od skóry do końcówek włosa, sprawdzając szczególnie miejsca narażone na kołtuny (pachy, za uszami, na brzuchu, między palcami)
Kąpiel:
- Częstotliwość: Co 4-6 tygodni lub w razie potrzeby
- Szampon: Wysokiej jakości szampon dla psów o delikatnej, jedwabistej sierści (pH dostosowane do psów)
- Odżywka: Zalecane używanie odżywki ułatwiającej rozczesywanie i dodającej jedwabistości
- Suszenie: Suszarka z chłodnym lub lekko ciepłym powietrzem, jednocześnie rozczesując sierść
- WAŻNE: Przed kąpielą dokładnie rozczesać sierść – kołtuny w mokrym futrze jeszcze bardziej się zacieśniają!
Strzyżenie (2-3 razy do roku):
Istnieją dwa style strzyżenia Wheatenów:
- Strzyżenie naturalne (pet trim): Łatwiejsze w utrzymaniu, krótsze futro na ciele (2-5 cm), dłuższe na głowie i kończynach, zachowana broda i wąsy
- Strzyżenie wystawowe (show trim): Długa, naturalna sierść, minimalne przycinanie, wymaga znacznie więcej pracy pielęgnacyjnej
Dla większości właścicieli psów rodzinnych zalecane jest strzyżenie naturalne, które jest praktyczne i łatwe w utrzymaniu. Można nauczyć się strzyc samodzielnie lub korzystać z usług profesjonalnego groomera co 6-8 tygodni.
Obszary wymagające szczególnej uwagi:
- Broda i wąsy: Wymagają codziennego wycierania (szczególnie po jedzeniu), regularnego mycia, rozczesywania
- Sierść między palcami: Trzeba regularnie przycinać, aby uniknąć kołtunów i gromadzenia się brudu
- Okolice intymne: Krótsze przycinanie dla higieny
- Sierść wokół oczu: Przycinanie, aby nie podrażniała oczu
Pielęgnacja uszu:
- Częstotliwość kontroli: Tygodniowo
- Czyszczenie: Delikatne czyszczenie zewnętrznej części ucha wacikiem z płynem do czyszczenia uszu (weterynaryjnym)
- Usuwanie włosów z kanału słuchowego: Wheateny mają włosy wewnątrz uszu, które należy regularnie usuwać (ręcznie lub u groomera), aby zapobiec infekcjom
- Oznaki problemów: Nieprzyjemny zapach, zaczerwienienie, drapanie – wymagają konsultacji z weterynarzem
Pielęgnacja zębów:
- Szczotkowanie zębów: Idealnie codziennie, minimum 2-3 razy w tygodniu
- Pasta: Specjalna pasta do zębów dla psów (nigdy pasta dla ludzi!)
- Szczoteczka: Szczoteczka dla psów lub szczoteczka nałożona na palec
- Gryzaki dentystyczne: Dodatkowe wsparcie higieny jamy ustnej
- Profesjonalne czyszczenie: U weterynarza co 1-2 lata (w zależności od stanu zębów)
Obcinanie pazurów:
- Częstotliwość: Co 2-4 tygodnie (gdy słychać stukanie pazurów o podłogę)
- Narzędzia: Obcinacz gilotynowy lub typu nożyce, pilnik do wygładzenia
- Technika: Obcinać małe fragmenty, uważając na różową część (naczynie krwionośne)
- Alternatywa: Regularne spacery po twardych nawierzchniach naturalnie ścierają pazury
Kontrola skóry:
- Podczas szczotkowania sprawdzać skórę pod kątem podrażnień, wysypek, kleszczy, pcheł
- Wheateny mogą być podatne na alergie – wszelkie zmiany skórne zgłaszać weterynarzowi
Koszt pielęgnacji:
- Samodzielna pielęgnacja: Koszt narzędzi (szczotki, nożyczki, maszynka) to ok. 200-500 zł jednorazowo + kosmetyki (szampon, odżywka) ok. 50-100 zł/miesiąc
- Profesjonalny grooming: 150-300 zł za wizytę (co 6-8 tygodni) = ok. 900-1800 zł/rok
Najczęstsze błędy w pielęgnacji:
- Zbyt rzadkie szczotkowanie prowadzące do kołtunów
- Kąpiel przed rozczesaniem sierści
- Używanie niewłaściwych kosmetyków (np. szamponów dla ludzi)
- Zaniedbywanie pielęgnacji uszu i zębów
- Zbyt długie oczekiwanie ze strzyżeniem
Właściwa, regularna pielęgnacja to klucz do zachowania pięknej, jedwabistej sierści Wheatena i zapewnienia mu komfortu. Warto poświęcić ten czas – nagroda w postaci zdrowego, pięknie wyglądającego psa jest bezcenna!
Irish Soft Coated Wheaten Terrier to rasa o wysokim poziomie energii, która wymaga regularnej i zróżnicowanej aktywności fizycznej, aby pozostać zdrową, szczęśliwą i dobrze zachowującą się. Brak odpowiedniej ilości ruchu może prowadzić do problemów behawioralnych i nadmiernej frustracji.
Minimalne wymagania dotyczące ruchu:
- Czas: 60-90 minut dziennie (podzielone na 2-3 sesje)
- Intensywność: Umiarkowana do wysokiej
- Rodzaj: Połączenie spacerów, zabaw i stymulacji umysłowej
Codzienne spacery:
- Rano: 30-45 minut spaceru (tempo umiarkowane do szybkiego)
- Wieczorem: 30-45 minut spaceru z możliwością swobodnego biegania (jeśli to bezpieczne)
- Opcjonalnie w południe: Krótki spacer 15-20 minut
- Różnorodność: Zmienianie tras, odkrywanie nowych miejsc (stymulacja zmysłów i ciekawości)
Zabawy na świeżym powietrzu:
- Aportowanie: Wheateny uwielbiają przynosić piłki, frisbee, zabawki
- Goniące zabawy: Bieganie za właścicielem, zabawy w berka
- Zabawy wodne: Wiele Wheatenów lubi pływanie (jezioro, rzeka, basen dla psów)
- Zabawy z innymi psami: Socjalizacja i aktywność w jednym (wybiegi dla psów, spotkania z psimi przyjaciółmi)
Stymulacja umysłowa (równie ważna jak fizyczna!):
- Szkolenie i nauka nowych komend: 10-15 minut dziennie
- Zabawy węchowe: Szukanie smakołyków ukrytych w domu/ogrodzie, szkolenie tropienia
- Zabawki interaktywne: Puzzle dla psów, zabawki typu Kong z ukrytym jedzeniem
- Zabawy edukacyjne: Zabawy w chowanego, nauka nazw zabawek
Zalecane aktywności sportowe:
- Agility: Doskonała forma ruchu łącząca szybkość, sprawność i współpracę z właścicielem
- Obedience (posłuszeństwo): Konkurencje posłuszeństwa, świetne dla stymulacji umysłowej
- Flyball: Dynamiczny sport zespołowy z aportowaniem i przeszkodami
- Canicross/bikejoring: Bieganie z psem (pies ciągnie właściciela na smyczy)
- Dogdancing: Taniec z psem do muzyki (doskonałe dla kreatywnych właścicieli)
- Nose work: Szkolenie węchowe – idealne dla naturalnych zdolności łowieckich
Aktywność w zależności od wieku:
Szczenięta (do 12 miesięcy):
- Krótkie, częste sesje zabaw (5-10 minut kilka razy dziennie)
- Unikać intensywnych skoków i biegania po twardych nawierzchniach (ochrona stawów)
- Skupić się na socjalizacji i zabawie
Dorosłe psy (1-8 lat):
- Pełna aktywność – 60-90 minut dziennie
- Zróżnicowane formy ruchu
- Możliwość uprawiania sportów psich
Seniorzy (8+ lat):
- Dostosowanie intensywności do kondycji psa
- Dłuższe, spokojniejsze spacery zamiast intensywnych biegów
- Unikanie przeciążeń stawów
- Więcej stymulacji umysłowej (zamiast fizycznej)
Warunki atmosferyczne:
- Upał: Spacery w chłodniejszych porach dnia (rano, wieczorem), unikanie gorącego asfaltu, dostęp do wody
- Mróz: Wheateny nie mają podszerstka – w bardzo niskich temperaturach mogą potrzebować kurtki ochronnej
- Deszcz: Wheateny często uwielbiają deszcz i błoto – przygotuj się na dodatkową pielęgnację po spacerze!
Konsekwencje braku ruchu:
- Nadmierne szczekanie
- Destrukcyjne zachowania (gryzienie mebli, niszczenie rzeczy)
- Nadpobudliwość i nerwowość
- Problemy z koncentracją podczas treningu
- Otyłość i problemy zdrowotne
- Frustracja i smutek
Wheaten w mie szkaniu vs. dom z ogrodem:
- Mieszkanie: Możliwe, ale wymaga REGULARNYCH, długich spacerów i wyjazdów na wybiegi/parki
- Dom z ogrodem: Idealny, ale ogród NIE ZASTĘPUJE spacerów – Wheateny potrzebują eksploracji nowych miejsc i bodźców
Wheateny to aktywne, energiczne psy, które potrzebują właścicieli gotowych poświęcić czas na codzienne ćwiczenia i zabawy. W zamian otrzymasz zdrowego, szczęśliwego i dobrze wychowanego towarzysza, który wypełni Twoje życie radością i aktywnością!
Szkolenie Irish Soft Coated Wheaten Terrier to proces, który wymaga konsekwencji, cierpliwości i pozytywnego podejścia. Wheateny są inteligentne i chętne do nauki, ale jednocześnie mają w sobie typową dla terierów niezależność i upór, co sprawia, że trening musi być ciekawy i angażujący.
Kluczowe zasady skutecznego treningu:
- Pozytywne wzmocnienie: Nagradzanie właściwych zachowań (smakołyki, pochwały, zabawki)
- Konsekwencja: Jednolite zasady przestrzegane przez wszystkich domowników
- Krótkie sesje: 5-15 minut, kilka razy dziennie (unikanie znudzenia)
- Różnorodność: Zmienianie ćwiczeń, miejsc treningu, nagród
- NIGDY kary fizycznej: Wheateny są wrażliwe – surowe metody niszczą więź i powodują problemy behawioralne
Wczesna socjalizacja (2-4 miesiące – KRYTYCZNY OKRES):
- Poznawanie ludzi: Różne osoby (dzieci, dorośli, seniorzy), różne stroje (kapelusze, mundury)
- Poznawanie psów: Spotkania z dobrze wychowanymi psami różnych ras i rozmiarów
- Poznawanie środowisk: Miasto, park, las, plaża, sklepy przyjazne psom
- Dźwięki: Samochody, pociągi, odkurzacz, muzyka, fajerwerki (nagrania)
- Dotyk: Przyzwyczajanie do dotykania łap, uszu, pyska (przygotowanie do pielęgnacji i wizyt u weterynarza)
Podstawowe komendy (należy opanować w pierwszym roku życia):
- Siad: Podstawa – pies siada na komendę
- Leżeć: Pies kładzie się na komendę
- Zostań: Pies pozostaje w miejscu, dopóki nie zostanie uwolniony
- Do mnie/Tu: Przywołanie – najważniejsza komenda bezpieczeństwa
- Nie: Przerwanie niepożądanego zachowania
- Zostaw to: Pies ignoruje coś/nie podnosi czegoś
- Noga: Spacer przy nodze bez ciągnięcia na smyczy
Trening czystości (szczenięta):
- Zasada: Wyprowadzać szczenię co 2-3 godziny + po posiłku, drzemce, zabawie
- Nagradzanie: Natychmiastowa nagroda za załatwienie się na zewnątrz
- Brak kar: Nigdy nie karać za wpadki w domu – obserwować sygnały i wyprowadzać wcześniej
- Czas: Większość Wheatenów opanowuje czystość do 4-6 miesięcy
Typowe wyzwania w treningu Wheatenów:
1. Powitanie w stylu Wheaten (Wheaten Greetin'):
- Problem: Nadmierne podskakiwanie i nadpobudliwość przy powitaniu
- Rozwiązanie: Ignorowanie psa przy wejściu (brak kontaktu wzrokowego, brak rozmowy), nagradzanie dopiero gdy się uspokoi, komenda Siad przed powitaniem
2. Ciągnięcie na smyczy:
- Problem: Wheateny są energiczne i ciągną naprzód
- Rozwiązanie: Zatrzymywanie się gdy pies ciągnie, ruszanie dopiero gdy smycz jest luźna, nagradzanie chodzenia obok nogi, używanie szelki (nie obroży) dla wygody
3. Selektywna głuchota:
- Problem: Ignorowanie przywołania gdy coś ciekawego jest w pobliżu
- Rozwiązanie: Regularne ćwiczenie przywołania w kontrolowanych warunkach, ZAWSZE nagradzać za przywołanie (nawet gdy trwało długo), używanie długiej linki na początku
4. Nadmierne szczekanie:
- Problem: Szczekanie na odgłosy, gości, inne psy
- Rozwiązanie: Uczenie komendy Cisza, nagradzanie za spokój, zapewnienie odpowiedniej ilości ruchu i stymulacji (zmęczony pies = spokojny pies)
5. Upór i niezależność:
- Problem: Wheaten czasem decyduje, że nie ma ochoty na współpracę
- Rozwiązanie: Krótkie, ciekawe sesje treningowe, używanie nagród o wysokiej wartości, unikanie powtarzalności i nudy
Zaawansowane szkolenie:
- Agility: Trening przeszkód – doskonała forma aktywności i współpracy
- Nose work: Szkolenie węchowe – wykorzystanie naturalnych zdolności
- Terapia psem: Wheateny mogą być psami terapeutycznymi (szpitale, domy opieki, szkoły)
- Trening trick'ów: Nauka sztuczek (daj łapę, kręć się, udawaj martwego) – świetna stymulacja umysłowa
Kiedy szukać pomocy behawiorysty/trenera:
- Agresja wobec ludzi lub zwierząt
- Ekstremalna lęk separacyjny (niszczenie, wycie, panika)
- Niepohamowane szczekanie przez długie okresy
- Problemy z czystością u dorosłego psa
- Brak postępów w podstawowym treningu
Najlepsze metody treningu dla Wheatenów:
- Clicker training: Precyzyjne oznaczanie właściwych zachowań
- Lure-reward: Prowadzenie psem za smakołykiem, następnie nagradzanie
- Shaping: Nagradzanie małych kroków prowadzących do docelowego zachowania
Pamiętaj:
- Wheateny uczą się PRZEZ CAŁE ŻYCIE – trening nigdy się nie kończy
- Konsekwencja i cierpliwość to klucz do sukcesu
- Każdy pies jest inny – dostosuj metody do indywidualnych potrzeb
- Zabawa i radość muszą być integralną częścią treningu
Właściwie wyszkolony Irish Soft Coated Wheaten Terrier to doskonały towarzysz – posłuszny, ale nie pozbawiony osobowości, dobrze wychowany, ale pełen radości życia. To inwestycja czasu, która zaowocuje wspaniałą relacją na lata!
Właściwe żywienie Irish Soft Coated Wheaten Terrier jest kluczowe dla ich zdrowia, kondycji fizycznej i jakości sierści. Wheateny mają tendencję do przybierania na wadze, dlatego kontrola porcji i jakość karmy są niezwykle ważne.
Podstawowe zasady żywienia:
- Karma wysokiej jakości: Wybierać karmę z wysoką zawartością mięsa (minimum 25-30% białka) i bez zbędnych wypełniaczy
- Odpowiednia ilość: Dostosowana do wieku, wagi, poziomu aktywności i stanu zdrowia
- Regularne posiłki: 2 razy dziennie dla dorosłych psów (rano i wieczorem)
- Świeża woda: Zawsze dostępna, często wymieniana
- Unikać resztek ze stołu: Mogą prowadzić do otyłości i problemów trawiennych
Zapotrzebowanie kaloryczne (dla psa o wadze 18-20 kg):
- Pies mało aktywny: 800-1000 kcal/dzień
- Pies umiarkowanie aktywny: 1000-1200 kcal/dzień
- Pies bardzo aktywny: 1200-1500 kcal/dzień
- Szczenięta: 1300-1600 kcal/dzień (w zależności od wieku i tempa wzrostu)
- Seniorzy: 700-900 kcal/dzień (mniejsze zapotrzebowanie energetyczne)
Rodzaje karmy:
1. Karma sucha (granulat):
- Zalety: Wygodna, tańsza, pomaga w czyszczeniu zębów
- Wady: Mniej smakowita dla niektórych psów, zawiera konserwanty
- Zalecenie: Karma premium lub super premium z wysoką zawartością mięsa
2. Karma mokra (puszki):
- Zalety: Bardziej smakowita, wysoka zawartość wody, lepsza przyswajalność
- Wady: Droższa, wymaga przechowywania w lodówce po otwarciu
- Zalecenie: Można łączyć z karmą suchą (np. 50/50)
3. Dieta BARF (surowe mięso i warzywa):
- Zalety: Naturalna, pełna kontrola nad składnikami, doskonała jakość sierści
- Wady: Czasochłonna, wymaga wiedzy o zbilansowaniu składników, droga
- Zalecenie: Konsultacja z weterynarzem/dietetykiem psim przed rozpoczęciem
4. Karma domowa gotowana:
- Zalety: Naturalna, bez konserwantów, kontrola składników
- Wady: Czasochłonna, ryzyko niezbilansowania diety
- Zalecenie: Tylko pod nadzorem weterynarza/dietetyka
Kluczowe składniki odżywcze:
- Białko: 25-30% (mięso, ryby, jaja) – budowa mięśni i tkanek
- Tłuszcze: 12-18% (kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6) – zdrowa skóra i sierść
- Węglowodany: Ryż, owies, ziemniaki – źródło energii
- Błonnik: Warzywa, owoce – zdrowie przewodu pokarmowego
- Witaminy i minerały: A, D, E, wapń, fosfor – ogólne zdrowie
Żywienie w różnych etapach życia:
Szczenięta (2-12 miesięcy):
- Karma: Specjalna dla szczeniąt średnich ras
- Częstotliwość: 3-4 posiłki dziennie (do 6 miesięcy), potem 2-3 posiłki
- Wielkość porcji: Zgodnie z instrukcją producenta (zazwyczaj 150-300g/dzień w zależności od wieku)
- Przejście na karmę dla dorosłych: Około 12 miesięcy (stopniowo przez 7-10 dni)
Dorosłe psy (1-8 lat):
- Karma: Dla psów dorosłych, średnich ras
- Częstotliwość: 2 posiłki dziennie
- Wielkość porcji: 200-400g karmy suchej dziennie (w zależności od aktywności)
- Kontrola wagi: Regularne ważenie, dostosowywanie porcji
Seniorzy (8+ lat):
- Karma: Specjalna dla psów starszych (mniej kalorii, więcej błonnika)
- Częstotliwość: 2 posiłki dziennie
- Suplementacja: Glukozamina i chondroityna dla stawów, omega-3 dla serca i stawów
- Wielkość porcji: Zmniejszona o 10-20% w porównaniu do dorosłego psa
Szczególne potrzeby żywieniowe Wheatenów:
1. Profilaktyka PLN/PLE (choroby z utratą białka):
- Karma o umiarkowanej zawartości białka wysokiej jakości
- Unikanie nadmiaru sodu
- Suplementacja kwasami omega-3
- Regularne badania krwi i moczu u weterynarza
2. Alergie pokarmowe:
- Wheateny mogą być podatne na alergie (kurczak, wołowina, pszenica, kukurydza)
- Objawy: świąd skóry, problemy trawienne, czerwone uszy
- Rozwiązanie: Karma hipoalergiczna (jagnięcina, ryby, dziczyzna), dieta eliminacyjna pod nadzorem weterynarza
3. Kontrola wagi:
- Wheateny łatwo przybierają na wadze – regularne ważenie (raz w miesiącu)
- Idealna waga: powinieneś wyczuć żebra pod cienką warstwą tłuszczu, widzieć talię z góry
- Nadwaga: Zmniejszenie porcji o 10-20%, zwiększenie aktywności
Zdrowe przekąski i smakołyki:
- Owoce: Jabłka (bez pestek), jagody, arbuzy (bez pestek)
- Warzywa: Marchew, brokuły, zielona fasolka, ogórek
- Mięso: Gotowany kurczak, indyk (bez kości i przypraw)
- Specjalne smakołyki: Suszone mięso, gryzaki dentystyczne
- Limit: Smakołyki nie powinny stanowić więcej niż 10% dziennej diety
NIEBEZPIECZNE produkty (NIGDY nie podawać):
- Czekolada: Toksyczna, może być śmiertelna
- Cebula i czosnek: Uszkadzają krwinki czerwone
- Winogrona i rodzynki: Toksyczne dla nerek
- Avocado: Zawiera toksyczną persyn
- Ksylitol (słodzik): Bardzo toksyczny, powoduje spadek cukru i niewydolność wątroby
- Alkohol: Toksyczny
- Kości gotowane: Mogą się łamać i uszkodzić przewód pokarmowy
- Tłuste jedzenie: Prowadzi do zapalenia trzustki
Suplementacja:
- Omega-3: Dla zdrowej skóry i pięknej sierści
- Glukozamina i chondroityna: Dla starszych psów – wsparcie stawów
- Probiotyki: Dla zdrowia przewodu pokarmowego
- Zawsze konsultować z weterynarzem przed rozpoczęciem suplementacji!
Zmiana karmy:
- Zawsze stopniowo przez 7-10 dni
- Dzień 1-2: 25% nowej karmy + 75% starej
- Dzień 3-4: 50% nowej karmy + 50% starej
- Dzień 5-6: 75% nowej karmy + 25% starej
- Dzień 7+: 100% nowej karmy
Właściwe żywienie to fundament zdrowia i długiego życia Twojego Irish Soft Coated Wheaten Terrier. Inwestycja w wysokiej jakości karmę i kontrolę porcji zaowocuje zdrowym, pełnym energii i pięknie wyglądającym psem!
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Przyjazny i łagodny charakter
- Doskonały pies rodzinny
- Nie linieje (hipoalergiczny)
- Inteligentny i łatwy w szkoleniu
- Średnia wielkość idealna do domu
- Wszechstronny i energiczny
- Lojalny i oddany właścicielom
Wady
- Wymaga regularnej i czasochłonnej pielęgnacji sierści
- Potrzebuje dużo ruchu i aktywności
- Może być uparty w treningu
- Podatny na choroby genetyczne (PLN/PLE)
- Nadmierne powitania (podskakiwanie)
- Może szczekać na obcych
- Nie znosi samotności
Oceny behawioralne
Historia rasy
Historia Irish Soft Coated Wheaten Terrier jest fascynującą opowieścią o rasie psów należącej do zwykłych ludzi – irlandzkich rolników, rzemieślników i robotników, nie do arystokracji, jak wiele innych ras. To właśnie ten ludowy rodowód nadaje Wheatenom ich przyjazny, dostępny charakter.
Starożytne korzenie (ponad 200 lat historii):
Historia Wheatenów sięga co najmniej 200 lat wstecz, choć niektórzy historycy ras sugerują, że mogą być jeszcze starsi. Wheateny są prawdopodobnie najstarszą z czterech irlandzkich ras terierów (obok Irish Terrier, Irish Soft Coated Wheaten Terrier, Kerry Blue Terrier i Glen of Imaal Terrier). Wzmianki o psach o miękkiej, pszenicznej sierści pojawiają się w irlandzkich tekstach już w XVIII wieku.
Rola w życiu irlandzkich rolników:
Przez stulecia Wheateny były wszechstronnymi psami pracującymi na małych irlandzkich farmach. Ich zadania obejmowały:
- Polowanie na gryzonie: Szczury, myszy, kuny – ochrona zapasów żywności
- Polowanie na borsuki i wydry: Trudne, niebezpieczne polowania wymagające odwagi i wytrwałości
- Pilnowanie bydła: Pomagały w prowadzeniu owiec i krów
- Ochrona gospodarstwa: Szczekały ostrzegawczo na nieznajomych
- Towarzyszenie rodzinie: Były ukochanymi członkami gospodarstw domowych
Wheateny były nazywane psem biedaka (poor man's dog), ponieważ w Irlandii obowiązywało prawo zakazujące zwykłym ludziom posiadania dużych psów myśliwskich (które zarezerwowane były dla arystokracji). Wheateny, jako psy średniej wielkości, były idealnym rozwiązaniem – wystarczająco wszechstronne do pracy, ale zgodne z prawem.
Związek z innymi irlandzkimi terierami:
Wheateny mają bliskie związki z innymi irlandzkimi rasami terierów. Istnieją teorie, że:
- Irish Terrier powstał poprzez krzyżowanie Wheatenów z psami o szorstkim futrze
- Kerry Blue Terrier może mieć wspólnych przodków z Wheatena (choć Kerry Blue ma niebieskie futro)
- Glen of Imaal Terrier także może dzielić wspólne korzenie
Pomimo długiej historii, przez wieki Wheateny były mało znaną rasą poza Irlandią, traktowaną jako psy robocze, nie wystawowe.
Oficjalne uznanie rasy (XX wiek):
Przełomowym momentem dla rasy był rok 1937, kiedy Irish Kennel Club oficjalnie uznał Irish Soft Coated Wheaten Terrier jako odrębną rasę. Zasługa za to należy się grupie entuzjastów, w tym hodowcom takim jak:
- P.J. O'Connor – jeden z pionierów uznania rasy
- Gerald Pierse – hodowca aktywnie promujący rasę
Pierwszy standard rasy został zatwierdzony, a Wheateny zaczęły pojawiać się na wystawach psów. Rasa powoli zyskiwała uznanie, choć poza Irlandią wciąż była praktycznie nieznana.
Ekspansja międzynarodowa (lata 50. - 70. XX wieku):
W latach 1946-1957 pierwsze Wheateny dotarły do Stanów Zjednoczonych, gdzie od razu zyskały popularność wśród miłośników psów. American Kennel Club (AKC) oficjalnie uznał rasę w 1973 roku.
W Wielkiej Brytanii rasa została uznana przez Kennel Club w 1971 roku, a pierwszy brytyjski klub rasy powstał w tym samym czasie.
Lata 80. - 2000: Rosnąca popularność
Od lat 80. XX wieku Wheateny zaczęły zyskiwać coraz większą popularność na całym świecie jako psy rodzinne. Kluczowe cechy, które przyczyniły się do ich sukcesu:
- Przyjazny, łagodny charakter
- Piękne, jedwabiste futro, które nie linieje (idealne dla alergików)
- Średnia wielkość – idealna do życia w domu i mieszkaniu
- Wszechstronność – doskonałe zarówno jako psy rodzinne, jak i sportowe
Wheateny w kulturze i mediach:
- Rasa pojawiła się w kilku filmach i programach telewizyjnych
- Są ulubieńcami celebrytów (m.in. Meryl Streep miała Wheatena)
- Aktywne społeczności miłośników rasy na całym świecie
Współczesność (XXI wiek):
Dziś Irish Soft Coated Wheaten Terrier jest popularną rasą na całym świecie, cenioną za:
- Doskonały charakter rodzinny
- Piękny wygląd
- Wszechstronność (companion, sport, terapia)
- Hipoalergiczną sierść
Rasa jest szczególnie popularna w:
- USA i Kanada: Tysiące zarejestrowanych psów, liczne kluby rasy
- Wielka Brytania i Irlandia: Ojczyzna rasy, wciąż bardzo popularna
- Europa kontynentalna: Rosnąca popularność w Niemczech, Francji, Polsce
- Australia: Popularne psy rodzinne
Wyzwania współczesne:
- Choroby genetyczne: PLN/PLE wymagają odpowiedzialnej hodowli i testów genetycznych
- Popularność prowadząca do nieodpowiedzialnej hodowli: Ważne jest wybieranie psów od certyfikowanych, etycznych hodowców
- Zachowanie cech charakteru: Niektórzy hodowcy skupiają się tylko na wyglądzie, zaniedbując temperament
Organizacje rasowe:
- Irlandia: Irish Soft Coated Wheaten Terrier Club of Ireland
- USA: Soft Coated Wheaten Terrier Club of America (SCWTCA)
- Wielka Brytania: Soft Coated Wheaten Terrier Club of Great Britain
- Międzynarodowe: FCI (Fédération Cynologique Internationale) – Grupa 3, Sekcja 1
Irish Soft Coated Wheaten Terrier przeszedł niezwykłą drogę od skromnego psa roboczego irlandzkich rolników do uwielbianego psa rodzinnego na całym świecie. Jego historia to świadectwo wszechstronności, lojalności i niezawodnego charakteru, które sprawiają, że Wheateny są tak cenione przez swoich właścicieli. To rasa o bogatym dziedzictwie, która doskonale odnalazła się w nowoczesnym świecie, zachowując swój unikalny, irlandzki urok.



