
Terier walijski
Grupa FCI
3• FCI 78
Rozmiar
Średnie
Kraj Pochodzenia
GB
Wysokość
37-39 cm
Waga
9-9.5 kg
Długość Życia
12-14 lat
Temperament
Przegląd
Terier walijski, znany również jako Welsh Terrier, to fascynująca rasa psów o bogatej historii sięgającej czasów celtyckich i niezwykłym charakterze łączącym odwagę, inteligencję oraz lojalność. Od wieków psy te zachwycają swoim urokiem, bystrością oraz wszechstronnością – zarówno jako pomocnicy myśliwych, jak i oddani towarzysze rodzinni.
Rasa ta po raz pierwszy pojawiła się na terenach Walii, gdzie służyła jako niezawodny towarzysz myśliwych i rolników, biorąc czynny udział w polowaniach na różnorodne małe zwierzęta – od lisów i borsuków, przez wydry, aż po szkodniki takie jak szczury i nornice. Przez wieki terier walijski doskonalił swoje umiejętności łowieckie, co doprowadziło do wykształcenia charakterystycznych cech tej rasy: odwagi, wytrwałości, zwinności i twardej sierści odpornej na niekorzystne warunki atmosferyczne.
Oficjalną nazwę Welsh Terrier przyjęto w 1885 roku, kiedy rasa została oficjalnie uznana przez UK Kennel Club i oddzielona od innych terierów czarno-podpalanych. Terier walijski to pies średniej wielkości o zwartej, harmonijnej i roboczej budowie ciała, który łączy w sobie siłę niezbędną do pracy w trudnym terenie, zwinność umożliwiającą wchodzenie do nor oraz wytrwałość pozwalającą na długotrwały wysiłek.
Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest twarda, druciana sierść w klasycznym umaszczeniu czarnym z podpalanym (black and tan), która skutecznie chroni go przed zimnem, wilgocią i zranieniami podczas pracy w gęstych zaroślach czy norach. Co istotne dla alergików – minimalne linienie i specyficzna struktura sierści sprawiają, że terier walijski jest mniej podatny na wywoływanie reakcji alergicznych, co czyni go dobrym wyborem dla osób z wrażliwością na alergeny psie.
Wzrost w kłębie teriera walijskiego nie przekracza 39 cm, a jego waga oscyluje w granicach 9-9,5 kg, co czyni go psem kompaktowym, łatwym w transporcie i odpowiednim zarówno do życia w domu z ogrodem, jak i w mieszkaniu (pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej ilości ruchu). Jednak to nie tylko harmonijny wygląd czyni go wyjątkowym.
Temperament tej rasy jest równie interesujący – terier walijski jest bystry, energiczny, pełen życia, wesołości i gotowości do działania. Właściciele muszą być przygotowani na to, że pies ten wymaga stałej stymulacji zarówno fizycznej, jak i umysłowej. Bez regularnych wyzwań, aktywności i zajęć angażujących jego inteligencję może się nudzić i wykazywać destrukcyjne zachowania, takie jak niszczenie mebli, kopanie w ogrodzie czy nadmierne szczekanie.
Codzienna dawka intensywnej aktywności – minimum godzina spacerów, zabaw i treningów – to absolutny klucz do szczęścia i zrównoważenia psychicznego teriera walijskiego. Co więcej, psy tej rasy są bardzo oddane i lojalne swojej rodzinie, jednak z natury bywają nieco nieufne i ostrożne wobec obcych, co czyni je doskonałymi psami stróżującymi. Dlatego niezwykle ważne jest, aby już od najmłodszych lat przechodziły odpowiednie, konsekwentne szkolenie i intensywną socjalizację – tylko wtedy staną się zrównoważonymi, pewnymi siebie psami domowymi.
Terier walijski to nie jest rasa dla każdego – wymaga doświadczonego lub przynajmniej zdeterminowanego właściciela, który potrafi zapewnić mu strukturę, konsekwencję, aktywność i miłość. W zamian otrzyma inteligentnego, wesołego, lojalnego i odważnego towarzysza gotowego na wszelkie przygody. W dalszej części przewodnika znajdziesz szczegółowe informacje na temat zdrowia, pielęgnacji, treningu, żywienia, historii, wyglądu oraz zachowania tego fascynującego psa. Zapraszamy do odkrywania niezwykłego świata teriera walijskiego!
Terier walijski to pies o zwartej, harmonijnej i roboczej sylwetce, który zgodnie ze standardem FCI osiąga wysokość maksymalnie 39 cm w kłębie (15,5 cala) i waży od 9 do 9,5 kg. Jego ogólny wygląd emanuje energią, wigorem, gotowością do działania i zdrowiem, co czyni go niezwykle atrakcyjnym i funkcjonalnym towarzyszem dla miłośników aktywnych ras terierów.
Charakterystyczna sierść teriera walijskiego jest twarda, druciana, gęsta i ściśle przylegająca do ciała, co czyni ją wyjątkowo odporną na niekorzystne warunki atmosferyczne – zimno, wilgoć, deszcz i uszkodzenia mechaniczne podczas pracy w trudnym terenie. Najczęściej występujące umaszczenie to klasyczne czarne z podpalanym (black and tan), gdzie czarny lub ciemnoszary siodełko pokrywa grzbiet, boki i górną część ogona, podczas gdy podpalanie występuje na głowie, kończynach, brzuchu i dolnej części ogona. Niektóre osobniki mogą mieć również umaszczenie szaro-czarne (grizzle) z podpalanym. Ta charakterystyczna, elegancka kolorystyka nadaje im rozpoznawalny i szlachetny wygląd.
Głowa teriera walijskiego jest długa, płaska i prostokątna z nieznacznie zaznaczonym stopem oraz kufą średniej długości, mocną i głęboką. Szczęki są silne z doskonałym, regularnym zgryzem nożycowym. Oczy są stosunkowo małe, ciemne, głęboko osadzone i wyrażają inteligencję, czujność oraz pewność siebie typową dla terierów. Spojrzenie jest przenikliwe, badawcze i pełne energii.
Uszy mają charakterystyczny kształt małej litery V, są osadzone dość wysoko i noszone skierowane ku przodowi, przylegając do policzków. Małe, zgrabnie nałożone uszy podkreślają czujny, gotowy do akcji charakter tej rasy. Czaszka jest płaska i umiarkowanie szeroka między uszami.
Budowa ciała teriera walijskiego jest kompaktowa, mocna i wyważona. Grzbiet jest krótki z mocnymi, umięśnionymi lędźwiami, a klatka piersiowa jest głęboka i dobrze rozwinięta, sięgająca do łokci, co zapewnia psu odpowiednią pojemność płuc, wytrzymałość i kondycję potrzebną do długotrwałego wysiłku. Żebra są dobrze wysklepione, nadając tułowiowi właściwą objętość bez nadmiernej szerokości.
Kończyny przednie są mocne, proste, dobrze ukątowane i równoległe, z silnymi łopatkami ustawionymi skośnie. Kończyny tylne są dobrze umięśnione z mocnymi udami i prawidłowo ukątowanymi stawami kolanowymi i skokowymi, zapewniając psu zwinność, siłę napędową i elastyczność ruchów niezbędną podczas polowania i zabaw. Łapy są małe, okrągłe i zwarte (cat-like), z grubymi poduszkami i krzywymi pazurami.
Ogon, który tradycyjnie był kopiowany do długości około 3/4 (choć obecnie praktyka ta jest coraz rzadsza i zakazana w wielu krajach), jest osadzony wysoko i noszony pionowo lub lekko do przodu, nigdy zakrzywiony nad grzbietem. Ogon naturalnej długości jest również akceptowalny w standardzie. Sposób noszenia ogona – pewnie i wysoko – pasuje do ogólnej, energicznej postawy psa.
Cała postawa teriera walijskiego wyraża gotowość do działania, pewność siebie i wigur. Ruch jest swobodny, energiczny i wydajny, z dobrym wyrzutem kończyn przednich i silnym napędem tylnych. Podczas ruchu sylwetka pozostaje zwarta i zrównoważona, demonstrując funkcjonalną budowę roboczego teriera stworzonego do pracy w trudnym terenie.
Terier walijski to pies pełen temperamentu, energii i osobowości, który jest głęboko przywiązany i lojalny do swojej rodziny. Z reguły jest posłuszny i łatwy w prowadzeniu dla doświadczonego właściciela, choć może wykazywać pewną dozę niezależności i uporu typową dla ras terierów. Ta cecha sprawia, że wymaga konsekwentnego szkolenia i jasno określonych granic.
Zgodnie ze standardem FCI, terier walijski jest czuły, posłuszny i łatwy do kontrolowania (affectionate, obedient and easily controlled), szczęśliwy i żywiołowy (happy and volatile), rzadko płochliwy. Jest dzielny i nieustraszony (game and fearless), ale zdecydowanie nie agresywny, choć zawsze gotowy stanąć w swojej obronie, gdy zajdzie taka potrzeba. Ta równowaga między odwagą a kontrolą czyni go doskonałym psem rodzinnym.
Terier walijski bywa nieco nieufny i ostrożny wobec obcych, co czyni go doskonałym psem stróżującym, alertującym właścicieli o każdym niepokojącym ruchu, dźwięku czy zbliżającej się osobie. Będzie szczekał, aby ostrzec o intruzach, ale przy odpowiednim szkoleniu może nauczyć się kontrolować to zachowanie i szczekać tylko w odpowiednich sytuacjach.
Wymaga odpowiedniej, intensywnej socjalizacji już od najmłodszych lat szczenięcych, aby stać się dobrze zbalansowanym psem, pewnym siebie w różnych sytuacjach społecznych – w kontakcie z ludźmi, dziećmi, innymi psami i zwierzętami. Jego wesołe, żywiołowe usposobienie sprawia, że jest doskonałym towarzyszem dla starszych, odpowiedzialnych dzieci, jednak należy pamiętać, że potrafi być bardzo energiczny, żywiołowy i hałaśliwy podczas zabawy, co może być przytłaczające dla najmłodszych członków rodziny. Interakcje z małymi dziećmi powinny być zawsze nadzorowane.
Terier walijski ma silny instynkt łowiecki i wysoką motywację do polowania (prey drive), co oznacza, że może instynktownie gonić za małymi, szybko poruszającymi się zwierzętami, takimi jak koty, wiewiórki, króliki, gryzonie czy ptaki. To zachowanie jest głęboko zakorzenione w jego genetyce jako psa myśliwskiego. Ważne jest, aby posiadał odpowiednie szkolenie przywołania i był pod stałym nadzorem podczas zabaw na świeżym powietrzu, szczególnie w miejscach nieogrodzonych lub pełnych dzikiej zwierzyny.
Pies ten jest również dość inteligentny, bystry i szybko się uczący, co oznacza, że wymaga regularnych wyzwań umysłowych, zadań i aktywności, aby uniknąć nudy i związanych z nią destrukcyjnych zachowań. Zabawy intelektualne, treningi posłuszeństwa, szkolenie tricków, zabawki puzzle, nosework czy agility to doskonałe sposoby na stymulację umysłu tej bystriej rasy.
Jako pies stróżujący, terier walijski będzie alarmować o każdym obcym, nietypowym dźwięku czy ruchu, co czyni go dobrym, czujnym stróżem domu. Może to jednak prowadzić do nadmiernego szczekania, jeśli nie zostanie odpowiednio przeszkolony i nauczony, kiedy szczekanie jest właściwe i pożądane, a kiedy niepożądane i niepotrzebne.
W relacjach z innymi psami terier walijski może być pewny siebie, a czasem dominujący, szczególnie wobec psów tej samej płci. Wczesna socjalizacja i regularne kontakty z innymi, dobrze wychowanymi psami pomogą rozwinąć odpowiednie umiejętności społeczne. Z psami, z którymi dorastał i zna od szczenięcego wieku, zazwyczaj dogaduje się bardzo dobrze.
Podsumowując, terier walijski to energiczny, inteligentny, lojalny i odważny towarzysz, który wymaga aktywnego, konsekwentnego właściciela gotowego zapewnić mu odpowiednią ilość ruchu, stymulacji umysłowej, szkolenia i miłości. W zamian otrzyma psa pełnego charakteru, który będzie oddanym, wiernym i wesołym członkiem rodziny na wiele lat.
Terier walijski to rasa stosunkowo zdrowa i odporna, ciesząca się ogólnie dobrym zdrowiem dzięki odpowiedzialnej hodowli i utrzymaniu różnorodności genetycznej. Średnia długość życia wynosi od 12 do 14 lat, choć przy odpowiedniej opiece, zdrowej diecie i regularnej aktywności wiele osobników dożywa nawet 15-16 lat.
Jednakże, jak każda rasa czystorasowa, terier walijski może być podatny na pewne schorzenia charakterystyczne dla psów o tej budowie ciała, genetyce i wielkości. Do najczęstszych problemów zdrowotnych należą:
- Dysplazja stawów biodrowych (Hip Dysplasia) – wada rozwojowa polegająca na nieprawidłowym kształcie panewki stawu biodrowego, prowadząca do bólu, chromoty i zmian zwyrodnieniowych
- Zespół Legg-Calvé-Perthes (LCPD) – aseptyczna martwica głowy kości udowej, częsta u małych ras, prowadząca do bólu i chromoty
- Choroba Addisona (Hypoadrenocorticism) – zaburzenia hormonalne polegające na niewydolności kory nadnerczy, objawiające się letargiem, utratą apetytu i osłabieniem
- Achalazja przełyku – zaburzenie nerwowo-mięśniowe dotyczące połykania i transportu pokarmu do żołądka
- Problemy okulistyczne – w tym jaskra (glaucoma), zaćma (cataract) czy postępująca atrofia siatkówki (PRA)
- Choroby skóry – alergie kontaktowe, atopowe zapalenie skóry, infekcje bakteryjne lub grzybicze
- Niedoczynność tarczycy (Hypothyroidism) – zaburzenia hormonalne prowadzące do przyrostu masy, letargu i problemów skórnych
Rasa ta może również zmagać się z alergiami pokarmowymi i środowiskowymi, co wymaga starannego doboru karmy, obserwacji reakcji organizmu psa oraz ewentualnych testów alergicznych u weterynarza. Objawy alergii mogą obejmować świąd skóry, wypadanie sierści, infekcje uszu oraz problemy trawienne.
Kluczowym elementem dbania o zdrowie teriera walijskiego jest:
- Zapewnienie odpowiedniej, zbilansowanej diety wysokiej jakości
- Regularna aktywność fizyczna wspierająca kondycję mięśni i stawów
- Utrzymanie prawidłowej wagi ciała (otyłość znacznie zwiększa ryzyko problemów zdrowotnych)
- Regularne wizyty u weterynarza (minimum raz w roku, częściej u psów starszych)
- Aktualne szczepienia i odrobaczanie
- Kontrola stanu zębów i dziąseł (kamień nazębny, choroby przyzębia)
- Regularna pielęgnacja uszu, oczu i skóry
Psy tej rasy są odporne na różne warunki atmosferyczne dzięki twardej, druciowej sierści, która chroni je przed zimnem, wilgocią, deszczem i wiatrem. Sierść ta pełni naturalną funkcję ochronną, dlatego istotne jest zachowanie jej właściwej struktury poprzez regularne trimowanie, a nie strzyżenie maszynką.
Warto jednak pamiętać, że przy nadwadze i otyłości mogą wystąpić poważne problemy zdrowotne, w tym:
- Zwiększone obciążenie stawów prowadzące do artrozy
- Problemy z układem sercowo-naczyniowym
- Cukrzyca
- Problemy z układem oddechowym
- Skrócenie długości życia
Dlatego niezwykle ważne jest monitorowanie kondycji ciała, dostosowanie porcji pokarmu do poziomu aktywności oraz zapewnienie regularnego ruchu. Przy odpowiedniej opiece weterynaryjnej, zdrowym stylu życia i miłości ze strony właściciela, terier walijski może cieszyć się długim, zdrowym i aktywnym życiem jako oddany towarzysz rodziny.
Pielęgnacja teriera walijskiego jest stosunkowo prosta w codziennym utrzymaniu, ale wymaga regularności, uwagi oraz pewnych specjalistycznych zabiegów charakterystycznych dla ras o twardej, druciowanej sierści. Odpowiednia pielęgnacja nie tylko wpływa na wygląd zewnętrzny, ale również na zdrowie skóry i ogólne samopoczucie psa.
Szczotkowanie sierści: Sierść teriera walijskiego jest twarda, druciana i gęsta, co sprawia, że nie wymaga intensywnego codziennego czesania. Zaleca się jednak regularne szczotkowanie co najmniej raz lub dwa razy w tygodniu, aby usunąć martwe włosy, zminimalizować ryzyko splątania (szczególnie w miejscach, gdzie sierść jest dłuższa – broda, brew, kończyny) oraz utrzymać zdrowy wygląd okrywy włosowej. Najlepiej używać szczotki z drutu lub grzebienia z metalowymi zębami.
Trimming (wyczesywanie): Kluczowym elementem pielęgnacji teriera walijskiego jest ręczne wyczesywanie sierści (hand stripping, trimming), które powinno być przeprowadzane co 8-12 tygodni. Procedura ta polega na ręcznym wyrywaniu martwych włosów, co:
- Zachowuje twardą, druciową strukturę sierści
- Utrzymuje intensywny kolor i połysk
- Zapobiega matowieniu i kołtunieniu
- Wspiera zdrowie skóry poprzez usuwanie martwych włosów
Ręczne wyczesywanie może być czasochłonne i wymaga pewnych umiejętności lub pomocy profesjonalnego groomera specjalizującego się w terierach. Strzyżenie maszynką jest szybsze, ale niszczy strukturę sierści, powodując że staje się ona miękka, puchata i traci charakterystyczną twardość – dlatego nie jest zalecane dla psów wystawianych czy używanych do pracy.
Pielęgnacja uszu: Warto zwrócić szczególną uwagę na regularne czyszczenie uszu (co najmniej raz w tygodniu), aby zapobiec gromadzeniu się woskowiny, bakterii i wilgoci, które mogą prowadzić do infekcji. Należy używać specjalistycznych płynów do czyszczenia uszu psów i delikatnie wycierać ucho miękką gazą. W razie nieprzyjemnego zapachu, zaczerwienienia, nadmiernego wydzielania lub drapania się psa – natychmiast skonsultować się z weterynarzem.
Higiena jamy ustnej: Regularne szczotkowanie zębów 2-3 razy w tygodniu (najlepiej codziennie) zapobiegnie powstawaniu kamienia nazębnego, chorób przyzębia, nieprzyjemnego zapachu z pyska oraz problemów zdrowotnych związanych z bakteriami jamy ustnej. Można również stosować gryzaki dentystyczne i specjalistyczne przekąski wspierające higienę zębów.
Pielęgnacja pazurów: Paznokcie powinny być przycinane co 3-4 tygodnie lub gdy słychać ich stukanie o twardą podłogę. Zbyt długie paznokcie mogą powodować dyskomfort, problemy z chodzeniem i deformacje łap. Jeśli pies jest regularnie wyprowadzany na spacery po twardych powierzchniach (asfalt, beton), paznokcie mogą się naturalnie ścierać.
Kąpiele: Terier walijski nie wymaga częstych kąpieli – wystarczy kąpać go raz na 2-3 miesiące lub gdy jest rzeczywiście brudny lub pachnie. Zbyt częste mycie może naruszyć naturalną ochronę lipidową skóry i osłabić twardą strukturę sierści. Należy używać łagodnych szamponów dedykowanych dla psów o twardej sierści.
W okresie linienia (które u terierów walijskich jest minimalne dzięki strukturze sierści i regularnym trimmingom) warto zwiększyć częstotliwość czesania, aby usunąć luźne włosy. To jedna z zalet rasy – minimalne gubienie sierści w domu, co czyni ją atrakcyjną dla osób ceniących czystość oraz alergików.
Regularna, odpowiednia pielęgnacja nie tylko utrzymuje teriera walijskiego w doskonałej kondycji wizualnej, ale również wspiera jego zdrowie, komfort i długowieczność, a także stanowi doskonałą okazję do budowania więzi z psem i wczesnego wykrywania ewentualnych problemów zdrowotnych.
Terier walijski to pies pełen energii, wigoru i zapału do działania, który potrzebuje znacznej ilości ruchu, aktywności i stymulacji, aby pozostać zdrowym, szczęśliwym i zrównoważonym psychicznie. Właściciele powinni zapewnić mu co najmniej 60-90 minut intensywnej aktywności fizycznej każdego dnia, a najlepiej więcej, jeśli jest to możliwe.
Idealne formy aktywności dla teriera walijskiego to:
- Długie, energiczne spacery – minimum dwa razy dziennie, w zróżnicowanym terenie (park, las, łąka, pole)
- Bieganie – obok roweru (canicross), wspólny jogging z właścicielem lub swobodne bieganie po ogrodzonym terenie
- Aportowanie – piłki, frisbee, atrapy czy innych zabawek – zaspokaja instynkty łowieckie i dostarcza intensywnego wysiłku
- Przeciąganie liny (tug of war) – doskonała zabawa angażująca siłę i instynkty
- Zabawy w poszukiwanie i tropienie – nosework, ukrywanie zabawek czy smakołyków dla psa do odnalezienia według zapachu
- Sporty psie – agility, flyball, earth dog trials (próby w sztucznych norach), barn hunt
- Pływanie – dla psów, które lubią wodę (nie wszystkie teriety lubią pływać)
Terier walijski uwielbia wszelkiego rodzaju aktywne zabawy łączące wysiłek fizyczny z wyzwaniami umysłowymi. Te aktywności pozwalają mu spalić nadmiar energii, zaspokoić naturalne instynkty łowieckie oraz utrzymać zdrową kondycję fizyczną i psychiczną. Bez odpowiedniej aktywności fizycznej i umysłowej, pies może stać się znudzony, niespokojny i sfrustrowany, co prowadzi do problemów behawioralnych takich jak:
- Niszczenie mebli, poduszek, butów i innych przedmiotów
- Kopanie dziur w ogrodzie
- Nadmierne, uporczywe szczekanie
- Próby ucieczki z ogrodu
- Nieposłuszeństwo i ignorowanie komend
- Nadpobudliwość i niemożność spokojnego zachowania w domu
Warto również pomyśleć o regularnych aktywnościach umysłowych, które są równie ważne jak wysiłek fizyczny:
- Treningi posłuszeństwa i nauka nowych komend
- Zabawy z zabawkami interaktywnymi i puzzle dla psów
- Nauka tricków i sztuczek
- Szkolenie zaawansowanych umiejętności (agility, nosework)
- Zróżnicowane trasy spacerowe (nowe miejsca = nowe zapachy i bodźce)
Te zajęcia pomagają zaspokoić potrzeby poznawcze teriera walijskiego i utrzymać jego bystry umysł w doskonałej kondycji. Rasa ta jest inteligentna i szybko się nudzi powtarzalnością, dlatego różnorodność aktywności jest kluczowa.
Terier walijski nie jest idealnym psem do życia w małym mieszkaniu bez regularnego dostępu do przestrzeni do biegania i aktywności na świeżym powietrzu. Choć może zamieszkiwać w mieszkaniu, wymaga wtedy szczególnie intensywnych, długich spacerów i wyjazdów na otwartą przestrzeń. Idealnie sprawdza się w domu z bezpiecznym, ogrodzonym ogrodem (minimum 1,5 metra wysokości ogrodzenia – terier może skakać i wspinać się!), gdzie może swobodnie biegać, eksplorować i bawić się bez ryzyka ucieczki za małym zwierzęciem, które pobudzi jego instynkt łowiecki.
Dla tej aktywnej, energicznej rasy doskonale sprawdzają się sporty psie, takie jak agility (tory przeszkód), flyball (wyścigi z piłką), earth dog trials (próby w sztucznych norach naśladujących polowanie), czy nosework (tropienie według zapachu). Te aktywności łączą wysiłek fizyczny z intensywnymi wyzwaniami umysłowymi, co jest idealne dla inteligentnego i pełnego zapału teriera walijskiego.
Pamiętaj, że zmęczony terier to szczęśliwy terier! Odpowiednia ilość aktywności sprawia, że w domu staje się spokojnym, zrelaksowanym i zadowolonym towarzyszem, gotowym do odpoczynku u stóp właściciela po dniu pełnym przygód.
Szkolenie teriera walijskiego może być pewnym wyzwaniem ze względu na jego niezależny, pewny siebie i czasami uparty charakter typowy dla ras terierów. Jednakże, przy odpowiednim podejściu, cierpliwości, konsekwencji i pozytywnych metodach wzmacniania, pies ten szybko przyswaja nowe umiejętności i może osiągnąć wysoki poziom posłuszeństwa oraz zaawansowanych umiejętności.
Właściciele powinni rozpocząć szkolenie jak najwcześniej, najlepiej już w wieku szczenięcym (od 8-10 tygodnia życia), aby wykształcić pożądane zachowania, ustalić hierarchię w stadzie (rodzinie) i uniknąć problemów z posłuszeństwem w przyszłości. Im wcześniej rozpocznie się trening, tym łatwiej będzie ukształtować zachowanie dorosłego psa.
Metody treningowe: Warto stosować wyłącznie pozytywne metody wzmacniania oparte na nagrodach, takie jak:
- Smakołyki wysokiej wartości (mięso, ser, specjalne przysmaki treningowe)
- Pochwały głosowe wypowiadane entuzjastycznym tonem
- Zabawa z ulubioną zabawką jako nagroda
- Głaskanie i fizyczne wyrazy aprobaty
Te nagrody znacząco zwiększą motywację psa do nauki i współpracy. Terier walijski źle reaguje na surowe metody treningowe, kary fizyczne, krzyk czy przymus, które mogą zniszczyć jego chęć do współpracy, zaszkodzić relacji z właścicielem i wywołać lęk lub agresję obronną.
Struktura treningów: Regularne sesje treningowe powinny być krótkie (10-15 minut), intensywne i częste (2-3 razy dziennie), co pomoże utrzymać zainteresowanie psa oraz zapobiegnie nudzie i frustracji. Terier walijski ma dosyć krótki czas koncentracji, szczególnie jako szczenię, więc lepiej przeprowadzać wiele krótkich sesji niż jedną długą i męczącą.
Terier walijski może być nieco uparty i niezależny, dlatego niezwykle ważne jest, aby właściciel był konsekwentny, cierpliwy i stanowczy, nie rezygnując z założonych celów treningowych. Pies szybko nauczy się wykorzystywać niekonsekwencję właściciela i będzie testował granice.
Podstawowe komendy, które powinny być wprowadzone stopniowo i wzmacniane przez cały okres wzrostu psa:
- Siad – podstawowa komenda porządkowa
- Zostań – kontrola impulsu, bezpieczeństwo
- Do mnie – kluczowa komenda życiowa, szczególnie ważna przy silnym instynkcie łowieckim
- Leżeć – uspokojenie, kontrola
- Nie/Zostaw – zapobiega niebezpiecznym zachowaniom
- Poczekaj – cierpliwość i samokontrola
- Noga – chodzenie przy nodze bez ciągnięcia smyczy
Wczesna i intensywna socjalizacja z innymi psami, zwierzętami i ludźmi również jest kluczowa dla zapewnienia równowagi emocjonalnej i dobrego zachowania w różnych sytuacjach społecznych. Szczenię powinno być stopniowo zapoznawane z:
- Różnymi ludźmi (różny wiek, wygląd, płeć, zachowanie)
- Innymi psami o różnych rozmiarach i temperamentach
- Różnymi zwierzętami (koty, króliki, ptaki – pod kontrolą!)
- Różnymi dźwiękami (ruch uliczny, grzmoty, petardy, hałas)
- Różnymi środowiskami (miasto, las, plaża, sklepy, transport)
- Różnymi powierzchniami (metal, szkło, schody, winda)
Dobrze zsocjalizowany terier walijski jest pewny siebie, zrównoważony i przyjazny w różnorodnych sytuacjach życiowych.
Terier walijski dobrze reaguje na treningi oparte na nauce przez zabawę, rywalizację i wyzwania, co czyni go doskonałym kandydatem do sportów psich (agility, flyball, nosework, earth dog trials) czy zaawansowanych treningów posłuszeństwa. Zajęcia te nie tylko zapewniają wysiłek fizyczny, ale również intensywną stymulację umysłową, co jest idealne dla tej inteligentnej rasy.
Kluczem do sukcesu w szkoleniu teriera walijskiego jest:
- Pozytywne nastawienie i metody oparte na nagrodach
- Konsekwencja i stanowczość bez agresji
- Cierpliwość i wyrozumiałość dla charakteru teriera
- Regularne, krótkie sesje treningowe
- Wczesny start i intensywna socjalizacja
- Nagradzanie pożądanych zachowań zamiast karania niepożądanych
- Uczynienie treningu przyjemnością, a nie przykrym obowiązkiem
Przy odpowiednim podejściu, terier walijski może stać się doskonale wychowanym, posłusznym i wszechstronnym psem, który jest równie komfortowy jako towarzysz domowy, jak i uczestnik zaawansowanych aktywności sportowych czy roboczych.
Dieta teriera walijskiego powinna być starannie zbilansowana, wysokiej jakości i ściśle dostosowana do jego potrzeb energetycznych, wieku, poziomu aktywności fizycznej, stanu zdrowia oraz indywidualnego metabolizmu. Właściwe żywienie jest fundamentem długiego, zdrowego i pełnego energii życia.
Właściciele powinni wybierać wysokiej jakości karmy premium lub super-premium, które zawierają odpowiednie proporcje składników odżywczych niezbędnych dla psów aktywnych i energicznych:
- Białko zwierzęce – minimum 25-30% dla psów dorosłych (źródło: mięso, drób, ryby) – buduje i utrzymuje masę mięśniową
- Tłuszcze – 12-18% dla dostarczenia energii i wsparcia zdrowej skóry oraz lśniącej sierści
- Węglowodany złożone – ryż brązowy, owies, słodkie ziemniaki jako źródło długotrwałej energii
- Kwasy tłuszczowe Omega-3 i Omega-6 – dla zdrowej skóry, pięknej sierści i wsparcia układu odpornościowego
- Witaminy i minerały – pełny zestaw dla ogólnego zdrowia i witalności
- Glukozamina i chondroityna – dla ochrony stawów (szczególnie ważne u psów aktywnych)
Ważne jest, aby nie przekarmiać psa, ponieważ tendencja do nadwagi może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, w tym:
- Chorób serca i układu krążenia
- Cukrzycy typu 2
- Problemów ze stawami i artrozy
- Problemów z układem oddechowym
- Skrócenia długości życia
Porcje karmy powinny być starannie odmierzane zgodnie z zaleceniami producenta i dostosowane do:
- Wieku psa (szczenię, dorosły, senior)
- Poziomu aktywności fizycznej (pies pracujący vs. domowy towarzysz)
- Kondycji ciała (chude, idealne, nadwaga)
- Stanu zdrowia (alergie, schorzenia przewlekłe)
- Metabolizmu indywidualnego
Schemat karmienia:
- Szczenięta (2-6 miesięcy) – 3-4 posiłki dziennie, karma dla szczeniąt ras małych/średnich
- Młode psy (6-12 miesięcy) – 2-3 posiłki dziennie, stopniowe przechodzenie na karmę dla dorosłych
- Psy dorosłe (1-8 lat) – 2 posiłki dziennie (rano i wieczór) dla stabilnego poziomu energii
- Psy starsze (powyżej 8-9 lat) – 2 posiłki, karma seniora o niższej kaloryczności i wyższej zawartości składników wspierających stawy
Warto również wprowadzać do diety zdrowe, naturalne przekąski jako uzupełnienie karmy lub nagrody treningowe:
- Marchew świeża (czyści zęby, niska kaloryczność)
- Jabłka bez pestek (źródło witamin i błonnika)
- Ogórki (nawadniają, niskokaloryczne)
- Brokuły w małych ilościach (witaminy i minerały)
- Gotowane mięso bez przypraw (kurczak, wołowina, indyk)
- Ryby (łosoś, makrela – źródło Omega-3)
Te naturalne smakołyki dostarczą dodatkowych witamin i błonnika, wspierając zdrowie układu pokarmowego i ogólną kondycję.
Należy bezwzględnie unikać podawania pokarmów toksycznych lub szkodliwych dla psów:
- Czekolada i kakao (toksyczne, śmiertelnie niebezpieczne)
- Cebula i czosnek (niszczą krwinki czerwone)
- Winogrona i rodzynki (uszkadzają nerki)
- Ksylitol – sztuczny słodzik (śmiertelnie niebezpieczny)
- Awokado (zawiera persyn, toksyczny dla psów)
- Orzechy makadamia (toksyczne)
- Alkohol, kofein
- Kości gotowane (mogą się rozłupać i uszkodzić przewód pokarmowy)
Regularne posiłki (najlepiej o stałych porach) pomogą utrzymać stabilny poziom energii przez cały dzień i zapobiegną nadmiernemu łaknieniu, żebraniu czy problemom trawiennym. Należy koniecznie pamiętać o zapewnieniu psu stałego dostępu do świeżej, czystej wody, szczególnie po intensywnym wysiłku czy w ciepłe dni, aby uniknąć odwodnienia.
W razie wątpliwości dotyczących diety, alergii pokarmowych (objawy: świąd skóry, problemy trawienne, wypadanie sierści), specjalnych potrzeb żywieniowych czy problemów zdrowotnych, warto skonsultować się z weterynarzem lub certyfikowanym dietetykiem zwierzęcym w celu wybrania optymalnej diety dla swojego pupila. Niektóre teriety wallijskie mogą wymagać specjalistycznej karmy dla psów z wrażliwym układem pokarmowym, alergiami lub schorzeniami przewlekłymi.
Właściwe, zbilansowane żywienie w połączeniu z regularną aktywnością fizyczną i opieką weterynaryjną to fundament długiego, zdrowego i pełnego energii życia teriera walijskiego.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Świetny towarzysz dla aktywnych osób i rodzin
- Niezwykle inteligentny i szybko się uczący
- Odporny na trudne warunki atmosferyczne
- Minimalne linienie i hipoalergiczny
- Lojalny i oddany rodzinie
- Doskonały pies stróżujący i czujny
- Zwarta wielkość idealna do różnych warunków mieszkaniowych
- Długowieczny i ogólnie zdrowy
Wady
- Wymaga dużo aktywności fizycznej i umysłowej
- Może być nieufny i ostrożny wobec obcych
- Potrzebuje intensywnej socjalizacji od szczenięcego wieku
- Silny instynkt łowiecki może prowadzić do ścigania małych zwierząt
- Może wykazywać tendencję do nadmiernego szczekania
- Niezależny i czasami uparty w treningu
- Wymaga regularnego trimmingu dla zachowania struktury sierści
Oceny behawioralne
Historia rasy
Historia rasy terier walijski sięga głęboko w przeszłość – prawdopodobnie aż do czasów przedrzymskich, kiedy to plemiona celtyckie zamieszkujące tereny dzisiejszej Walii hodowały małe, tęgie psy o twardej sierści, aby pomagały w polowaniach na drobną zwierzynę i zwalczaniu szkodników. Rasa ta była pierwotnie znana jako terier czarny i podpalany (Black and Tan Terrier lub Old English Broken-haired Terrier) i była stosunkowo popularna wśród rolników, górników oraz myśliwych w górzystych, trudnych terenach Walii.
Wykorzystywano ją głównie do:
- Zwalczania szkodników – szczurów, myszy i nornic niszczących zbiory i zapasy
- Polowania na drobną zwierzynę – lisy, borsuki, wydry
- Wchodzenia do nor i wypłaszania lub zabijania zwierzyny ukrywającej się pod ziemią
- Stróżowania gospodarstw i alarmowania o intruzach
Przez wieki terier walijski doskonalił swoje umiejętności łowieckie w trudnych, górzystych terenach Walii, rozwijając charakterystyczne cechy niezbędne do tego typu pracy:
- Odwagę i nieustraszenie wobec większych przeciwników
- Wytrwałość i wytrzymałość fizyczną
- Silny instynkt łowiecki i determinację
- Twardą, druciową sierść odporną na warunki atmosferyczne i uszkodzenia
- Zwartą, mocną budowę ciała idealną do pracy w norach
- Inteligencję i samodzielność w podejmowaniu decyzji
Jego zadaniem było wchodzenie do nor lisów, borsuków i innych drapieżników oraz wypłaszanie lub zabijanie zwierzyny, co wymagało nie tylko siły i odwagi, ale również zwinności, inteligencji i determinacji. Praca ta była niebezpieczna – psy często walczyły pod ziemią w ciemności z przeciwnikami równymi im wielkością lub większymi, wyposażonymi w ostre zęby i pazury.
Istnieje teoria, że terier walijski i terier lakeland, które wykazują znaczne podobieństwo fizyczne i temperamentowe, mogły mieć wspólne pochodzenie przed rzymską inwazją na Brytanię (43 r. n.e.), kiedy to ich celtyccy właściciele uciekli przed najeźdźcami w góry walijskie (Welsh mountains) oraz Lake District w północnej Anglii, izolując tam swoje populacje psów.
W 1885 roku rasa została oficjalnie uznana przez UK Kennel Club, co było kamieniem milowym w jej historii. W tym czasie jej nazwa została ujednolicona i zmieniona na Welsh Terrier (terier walijski), aby podkreślić jej geograficzne pochodzenie i odróżnić ją od innych podobnych ras terierów czarno-podpalanych.
Pierwszy Welsh Terrier Club został założony w 1886 roku w Wielkiej Brytanii, co doprowadziło do standaryzacji wyglądu, temperamentu i funkcji rasy. Od tego czasu hodowcy skupili się na zachowaniu roboczych cech rasy przy jednoczesnym doskonaleniu wyglądu zewnętrznego dla celów wystawowych.
Rasa dotarła do Stanów Zjednoczonych pod koniec XIX wieku i została uznana przez American Kennel Club (AKC) w 1888 roku. W Ameryce terier walijski zyskał popularność zarówno jako pies myśliwski, jak i towarzysz wystawowy oraz domowy.
Mimo że pierwotnie rasa ta była hodowana wyłącznie do pracy myśliwskiej i zwalczania szkodników, w ostatnich dziesięcioleciach stała się bardziej popularna jako pies towarzyszący dla aktywnych rodzin i osób ceniących inteligentnych, energicznych, lojalnych czworonogów o charakterze. Współczesne teriety walijski zachowały jednak swoje robocze instynkty i są nadal używane do polowań w niektórych częściach Wielkiej Brytanii.
Niestety, w wyniku zmniejszenia popularności ras pracujących, wzrostu zainteresowania psami małych ras towarzyskich oraz zmiany stylu życia ludzi, terier walijski jest obecnie uważany za rasę stosunkowo rzadką, zwłaszcza poza Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi. W Wielkiej Brytanii rasa ta znajduje się na liście Vulnerable Native Breeds (ras zagrożonych), z niewielką liczbą rejestrowanych szczeniąt rocznie.
Entuzjaści rasy na całym świecie starają się jednak zachować jej autentyczne cechy – zarówno wygląd, jak i temperament roboczy – oraz promować ją jako doskonałego towarzysza dla aktywnych właścicieli ceniących tradycyjne rasy terierów o bogatej historii.
W ciągu swojej długiej, fascynującej historii terier walijski zyskał reputację psa inteligentnego, lojalnego, odważnego, pełnego energii i charakteru, co czyni go doskonałym towarzyszem dla rodzin i osób ceniących aktywny tryb życia, bliski kontakt z naturą oraz szczere, autentyczne relacje z psem o silnej osobowości. Jego wszechstronność sprawia, że równie dobrze sprawdza się jako pies myśliwski, uczestnik sportów psich, jak i jako oddany, wesoły towarzysz w codziennym życiu rodzinnym.



