Wyżeł portugalski
Grupa FCI
7• FCI 187
Rozmiar
Średnie
Kraj Pochodzenia
PT
Wysokość
52-56 cm
Waga
16-27 kg
Długość Życia
12-14 lat
Temperament
Przegląd
Wyżeł portugalski, znany również jako Perdigueiro Português, to wyjątkowa rasa psa myśliwskiego pochodząca z Portugalii. Charakteryzuje się średnią wielkością oraz harmonijną budową ciała, która łączy w sobie elegancję i funkcjonalność.
Ta starożytna rasa została stworzona z myślą o polowaniach i wyróżnia się wyjątkowymi umiejętnościami tropienia oraz niezwykłą wytrwałością. Doskonale sprawdza się w zadaniach myśliwskich, szczególnie podczas polowań na ptactwo, gdzie jej zmysł węchu i naturalna zdolność do wskazywania zwierzyny są niezastąpione.
Jako pies rodzinny wyżeł portugalski jest lojalny, przyjacielski i silnie przywiązany do swojego właściciela. Jego inteligencja oraz chęć do współpracy ułatwiają szkolenie i sprawiają, że świetnie odnajduje się w aktywnych rodzinach. Wymaga jednak odpowiedniej socjalizacji od szczenięcego wieku oraz konsekwentnego, pozytywnego szkolenia.
Ze względu na swoje myśliwskie korzenie, wyżeł portugalski potrzebuje dużej dawki aktywności fizycznej i stymulacji umysłowej. Jego żywiołowość i energia mogą być wyzwaniem dla osób prowadzących mniej aktywny tryb życia. Sprawdza się najlepiej w domach z ogrodem i w rodzinach, które mogą zapewnić mu regularne wycieczki, bieganie oraz różnorodne formy aktywności.
Pod względem pielęgnacji, rasa ta nie jest wymagająca - krótka, gęsta sierść wymaga jedynie regularnego szczotkowania. Szczególną uwagę należy poświęcić dbaniu o uszy, które ze względu na budowę mogą być podatne na infekcje.
Wyżeł portugalski to doskonały wybór dla doświadczonych właścicieli psów, myśliwych oraz aktywnych rodzin, które szukają inteligentnego, oddanego i pełnego energii towarzysza.
Wyżeł portugalski to pies średniej wielkości o harmonijnej, mocnej i proporcjonalnej budowie ciała. Samce osiągają wysokość około 56 cm w kłębie, natomiast suki są nieco mniejsze i mierzą około 52 cm. Waga przedstawicieli tej rasy waha się od 16 do 27 kg, w zależności od płci i budowy.
Głowa jest proporcjonalna do reszty ciała, z szeroką i symetryczną czaszką oraz dobrze zaznaczonym stopem. Uszy są średniej wielkości, zwisające, osadzone na wysokości oczu i pokryte krótką sierścią. Oczy są duże, owalne, w różnych odcieniach brązu - od jasnego po ciemny orzechowy - co nadaje psu inteligentny i wyrazisty wygląd.
Sierść wyżła portugalskiego jest krótka, gęsta i dobrze przylegająca do ciała. Występuje w dwóch podstawowych umaszczeniach: żółtym (od jasnego do ciemnego) oraz brązowym, czasami z białymi znaczeniami na piersi, łapach lub pysku, co jest akceptowalne zgodnie ze standardem rasy.
Kończyny są silne, proste i dobrze umięśnione, zapewniając psu doskonałą stabilność, zwinność i wytrzymałość podczas pracy w terenie. Ogon jest zazwyczaj naturalny lub kupowany do 1/3 długości, prosty, harmonijnie łączący się z linią grzbietu.
W ruchu wyżeł portugalski porusza się elegancko i z dużą lekkością, co świadczy o jego doskonałej budowie, kondycji i naturalnych predyspozycjach do pracy myśliwskiej.
Wyżeł portugalski to pies o przyjaznym, towarzyskim i zrównoważonym usposobieniu. Jest niezwykle przywiązany do swojego właściciela i członków rodziny, wykazując wobec nich lojalność oraz czułość.
Rasa ta charakteryzuje się dużą żywotnością i energią, co sprawia, że jest idealnym towarzyszem dla aktywnych rodzin. Wyżeł portugalski uwielbia spędzać czas z ludźmi i angażować się we wspólne aktywności, takie jak długie spacery, wędrówki czy zabawy na świeżym powietrzu.
Jest to pies inteligentny i chętny do współpracy, co ułatwia jego szkolenie. Jednak bez odpowiedniej socjalizacji i konsekwentnego szkolenia od szczenięcego wieku może wykazywać skłonność do nieposłuszeństwa lub nadmiernej samodzielności.
Wyżeł portugalski posiada silny instynkt łowiecki, co oznacza, że może być skłonny do gonienia innych zwierząt, takich jak ptaki, gryzonie czy koty. Dlatego bardzo ważne jest odpowiednie szkolenie oraz kontrolowanie psa podczas spacerów, zwłaszcza w terenie otwartym.
W kontakcie z dziećmi wyżeł portugalski jest łagodny i cierpliwy, choć jego żywiołowość i energia mogą być przytłaczające dla najmłodszych dzieci. Z tego powodu zaleca się nadzór dorosłych podczas wspólnych zabaw.
Rasa ta nie nadaje się na psa stróżującego, ponieważ wykazuje zaufanie wobec obcych i rzadko przejawia agresję. Wyżeł portugalski jest psem stadnym i nie radzi sobie dobrze w samotności - długotrwałe przebywanie w odosobnieniu może prowadzić do problemów behawioralnych, takich jak nadmierne szczekanie, destrukcyjne zachowania czy stres.
Choć nie jest to rasa nadmiernie hałaśliwa, wyżeł portugalski może być dość gadatliwy, szczególnie gdy chce zwrócić uwagę właściciela lub sygnalizować coś interesującego.
Wyżeł portugalski to rasa psów, która cieszy się ogólnie dobrym zdrowiem i długowiecznością. Średnia długość życia przedstawicieli tej rasy wynosi od 12 do 14 lat, choć przy odpowiedniej opiece i zdrowym trybie życia mogą dożywać nawet dłużej.
Dzięki krótkiej, gęstej sierści wyżeł portugalski dobrze radzi sobie w różnych warunkach klimatycznych, w tym w wysokich temperaturach, co jest dziedzictwem jego pochodzenia z ciepłego klimatu Portugalii.
Jak wiele ras o długich, zwisających uszach, wyżeł portugalski może być podatny na infekcje uszu. Regularne czyszczenie i kontrolowanie uszu, szczególnie po pobycie na świeżym powietrzu lub w wodzie, pomaga zapobiegać tym problemom.
Przedstawiciele tej rasy mogą również być narażeni na problemy z zębami i dziąsłami, dlatego regularna higiena jamy ustnej, w tym szczotkowanie zębów, jest niezwykle ważna dla utrzymania zdrowia psa.
Przy odpowiednim żywieniu i regularnej aktywności fizycznej wyżeł portugalski nie jest narażony na otyłość. Jednak właściciele powinni monitorować wagę psa i dostosowywać ilość pokarmu do jego poziomu aktywności.
Niekiedy mogą występować przypadki dysplazji stawów biodrowych, co jest typowe dla wielu ras średniej wielkości. Odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają badania zdrowotne rodziców przed rozrodem, aby minimalizować ryzyko wystąpienia tego schorzenia.
Właściciele powinni zapewnić swojemu psu regularne wizyty u weterynarza, w tym coroczne szczepienia, odrobaczanie oraz kontrole zdrowia, aby wcześnie wykrywać i leczyć ewentualne problemy.
Pielęgnacja wyżła portugalskiego jest stosunkowo prosta i nieskomplikowana, dzięki jego krótkiej, gęstej sierści, która dobrze przylega do ciała. Regularne szczotkowanie raz w tygodniu wystarczy, aby usunąć martwe włosy, pobudzić krążenie skóry i utrzymać sierść w dobrym stanie.
W okresach sezonowego linienia, które występują wiosną i jesienią, może być konieczne częstsze szczotkowanie - nawet 2-3 razy w tygodniu - aby zminimalizować ilość sierści w domu.
Szczególną uwagę należy poświęcić pielęgnacji uszu. Ze względu na ich zwisającą budowę, uszy wyżła portugalskiego są podatne na infekcje, gromadzenie się woskowiny i brudu. Zaleca się regularne czyszczenie uszu przynajmniej raz w miesiącu, a w przypadku psów często przebywających na świeżym powietrzu lub w wodzie - nawet częściej.
Kontrola i obcinanie pazurów powinno odbywać się regularnie, zazwyczaj raz na 3-4 tygodnie, w zależności od tego, jak szybko się ścierają podczas aktywności. Zbyt długie pazury mogą wpływać negatywnie na sposób poruszania się psa i powodować dyskomfort.
Higiena jamy ustnej jest również ważnym elementem pielęgnacji. Regularne szczotkowanie zębów, przynajmniej 2-3 razy w tygodniu, pomoże zapobiegać tworzeniu się kamienia nazębnego, chorób dziąseł i nieświeżemu oddechowi.
Kąpiel wyżła portugalskiego powinna być przeprowadzana w miarę potrzeby - zazwyczaj raz na 2-3 miesiące lub gdy pies się zabrudzi. Częste kąpiele mogą wysuszać skórę i pozbawiać sierść naturalnych olejków ochronnych.
Dodatkowo, właściciele powinni zapewnić psu stały dostęp do świeżej wody oraz zbilansowaną dietę, co również ma bezpośredni wpływ na kondycję skóry i jakość sierści.
Wyżeł portugalski to rasa wymagająca znaczącej ilości ruchu i aktywności fizycznej. Ze względu na swoje myśliwskie pochodzenie, pies ten posiada dużą energię i silny instynkt do pracy, które muszą być odpowiednio zaspokojone.
Idealnie, wyżeł portugalski powinien otrzymywać około 90 minut intensywnych ćwiczeń dziennie. Może to obejmować:
- Długie, dynamiczne spacery lub bieganie
- Zabawy w aportowanie piłki lub frysbee
- Treningi myśliwskie lub sporty kynologiczne (agility, obedience, nosework)
- Swobodne bieganie po bezpiecznym, ogrodzonym terenie
- Pływanie - większość wyżłów portugalskich uwielbia wodę
Właściciele powinni zapewnić swojemu psu możliwość swobodnego biegania i eksploracji, co jest kluczowe dla jego zdrowia fizycznego i psychicznego. Zbyt mała ilość ruchu może prowadzić do problemów behawioralnych, takich jak:
- Niszczenie przedmiotów w domu
- Nadpobudliwość i trudności w skupieniu uwagi
- Nadmierne szczekanie
- Frustracja i stres
Wyżeł portugalski najlepiej sprawdza się w aktywnych rodzinach, które spędzają dużo czasu na świeżym powietrzu i są gotowe angażować się w różne formy aktywności, takie jak:
- Bieganie lub jazda na rowerze
- Piesze wędrówki w góry lub lasy
- Aktywności wodne
- Treningi sportowe lub myśliwskie
Ze względu na swoje potrzeby, wyżeł portugalski nie jest odpowiedni dla osób prowadzących siedzący tryb życia ani dla mieszkańców małych mieszkań bez dostępu do terenów do biegania. Nie powinien być również zostawiany sam na długie godziny, ponieważ może to negatywnie wpłynąć na jego samopoczucie i zachowanie.
Szkolenie wyżła portugalskiego jest stosunkowo łatwe, zwłaszcza dla osób stosujących pozytywne metody szkoleniowe oparte na nagradzaniu pożądanych zachowań smakołykami, pochwałami i zabawą.
Rasa ta jest inteligentna i chętna do współpracy, dzięki czemu szybko przyswaja nowe komendy i umiejętności. Kluczowe znaczenie ma jednak wczesne rozpoczęcie szkolenia i socjalizacji - najlepiej od 8-10 tygodnia życia - aby pies mógł nauczyć się właściwego zachowania w różnych sytuacjach i środowiskach.
Wyżeł portugalski doskonale reaguje na rutynę i regularność, dlatego ważne jest, aby szkolenie było konsekwentne i prowadzone systematycznie. Właściciele powinni:
- Ustalić jasne zasady i granic od pierwszego dnia
- Być konsekwentnymi w egzekwowaniu reguł
- Unikać kar fizycznych i krzyku, które mogą wywołać lęk lub niepewność
- Skupiać się na nagradzaniu pozytywnych zachowań
Ze względu na silny instynkt łowiecki, szczególnie ważne jest nauczenie psa komend Zostań, Do mnie oraz Stop, co pomoże w kontrolowaniu jego energii i zapobieganiu niekontrolowanemu gonienią zwierząt podczas spacerów.
Wyżeł portugalski doskonale sprawdza się w różnych formach aktywności kynologicznych, takich jak:
- Agility - tory przeszkód rozwijające zwinność
- Obedience - zaawansowane posłuszeństwo
- Nosework - tropienie zapachów
- Treningi myśliwskie
- Canicross - bieganie z psem
Tego typu aktywności nie tylko rozwijają umiejętności psa, ale również wzmacniają więź między psem a właścicielem oraz zapewniają stymulację umysłową, która jest równie ważna jak aktywność fizyczna.
Warto pamiętać, że wyżeł portugalski może wykazywać skłonność do nadmiernej żywiołowości, szczególnie w młodym wieku. Dlatego ważne jest, aby nauczyć psa spokojnego zachowania oraz samokontroli, co ułatwi codzienne funkcjonowanie i zapobiegnie problemom behawioralnym.
Odpowiednie odżywianie wyżła portugalskiego jest kluczowym aspektem jego zdrowia, kondycji i długowieczności. Rasa ta wymaga zrównoważonej diety, bogatej w wysokiej jakości białko, zdrowe tłuszcze, witaminy oraz minerały, które wspierają ich aktywny tryb życia i sprawność fizyczną.
Właściciele powinni wybierać wysokiej jakości karmę - suchą, mokrą lub mieszaną - dostosowaną do wieku, wagi, poziomu aktywności oraz indywidualnych potrzeb zdrowotnych psa. Najlepiej wybierać karmy:
- Z wysoką zawartością mięsa (minimum 25-30%)
- Bez zbędnych wypełniaczy, takich jak kukurydza czy pszenica
- Wzbogacone w omega-3 i omega-6 dla zdrowej skóry i sierści
- Z dodatkiem glukozaminy i chondroityny dla zdrowiastawów
Dorosły wyżeł portugalski zazwyczaj potrzebuje około 2-3 filiżanek karmy dziennie, podzielonych na dwie porcje - rano i wieczorem. Dzięki temu zapobiega się problemom trawiennym i utrzymuje stabilny poziom energii przez cały dzień.
Ważne jest, aby unikać nadmiernego karmienia. Mimo że rasa ta nie jest szczególnie skłonna do otyłości, nadmiar jedzenia może prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak choroby serca, cukrzyca czy obciążenie stawów.
Regularne kontrole weterynaryjne pomogą w monitorowaniu wagi psa oraz dostosowywaniu diety w razie potrzeby. Właściciele powinni obserwować kondycję psa i dostosowywać ilość pokarmu do jego poziomu aktywności - bardziej aktywne psy mogą wymagać większych porcji.
Właściciele powinien zapewnić psu stały dostęp do świeżej, czystej wody, szczególnie po intensywnym wysiłku fizycznym lub w ciepłe dni.
Uzupełnianie diety o zdrowe przysmaki, takie jak marchewka, jabłka (bez pestek), mięso z grilla czy specjalne smakołyki dla psów, może być korzystne jako nagroda podczas szkolenia. Powinny one jednak stanowić nie więcej niż 10% dziennej kaloryczności i być traktowane jako dodatek, a nie zastępstwo głównych posiłków.
Należy unikać podawania psu produktów szkodliwych, takich jak:
- Czekolada
- Cebula i czosnek
- Winogrona i rodzynki
- Kości drobiowe (mogą pękać i powodować zadławienie)
- Produkty zawierające ksylitol
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Wytrwały i niezawodny w polowaniach
- Lojalny i przyjacielski
- Inteligentny i łatwy do szkolenia
- Elegancki i zwinny
- Zdrowa rasa o długim życiu
Wady
- Wymaga dużo ruchu i aktywności
- Może być zbyt żywiołowy dla mniej aktywnych
- Potrzebuje regularnej pielęgnacji uszu
- Silny instynkt łowiecki
Oceny behawioralne
Historia rasy
Historia wyżła portugalskiego sięga głębokiego średniowiecza - pierwsze wzmianki o tej rasie pochodzą już z XII wieku, kiedy to psy te pojawiły się na Półwyspie Iberyjskim. Uważa się, że wyżeł portugalski jest potomkiem starożytnych psów myśliwskich, które przybyły na te tereny z Północnej Afryki i Bliskiego Wschodu wraz z handlarzami i najeźdźcami.
W XIV wieku rasa była już dobrze znana pod nazwą podengo de mostra, co oznacza psa wskazującego zwierzynę. Już wtedy wyróżniała się zdolnością do wskazywania i zatrzymywania się przed zwierzyną, co było niezwykle cenne w sokolnictwie - popularnej rozrywce arystokracji.
W okresie XV i XVI wieku wyżeł portugalski był hodowany w królewskich i arystokratycznych hodowlach oraz wykorzystywany podczas polowań z sokołami. Rasa była wysoko ceniona za doskonały węch, inteligencję oraz wytrzymałość w trudnym terenie.
W XVI wieku psy te zostały już nazwane perdigueiro (od portugalskiego słowa perdiz - kuropatwa), co wskazywało na ich specjalizację w polowaniach na ptactwo. W tym czasie rasa zyskała również popularność wśród zwykłych myśliwych i chłopów, którzy docenili jej wszechstronność i niezawodność.
Rozwój współczesnej rasy oraz definiowanie jej standardu rozpoczęło się w pierwszej ćwierci XX wieku, kiedy to grupa pasjonatów i hodowców podjęła systematyczne prace nad zachowaniem i udoskonaleniem cech wyżła portugalskiego.
Niestety, w XX wieku liczba przedstawicieli tej rasy znacznie zmalała. Zmiany w stylu życia, nowe technologie myśliwskie oraz rosnąca popularność innych ras sprawiły, że wiele tradycyjnych psów myśliwskich stało się mniej poszukiwanych. Wyżeł portugalski znalazł się na skraju wyginięcia.
Dzięki zaangażowaniu i determinacji grupy hodowców oraz entuzjastów rasy, udało się ocalić wyżła portugalskiego przed całkowitym zanikiem. Obecnie rasa ta jest nadal stosunkowo rzadka, zwłaszcza poza Portugalią, ale jej liczba powoli rośnie. Współcześni hodowcy prowadzą kontrolowane hodowle, które mają na celu zachowanie unikalnych cech, zdrowia oraz charakteru tej wspaniałej i historycznej rasy.
W 2008 roku Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) opublikowała oficjalny standard rasy, który wszedł w życie w 2009 roku, co stanowiło ważny krok w formalnym uznaniu i ochronie wyżła portugalskiego na arenie międzynarodowej.
