
Bearded Collie
Grupa FCI
1• FCI 271
Rozmiar
Średnie
Kraj Pochodzenia
GB
Wysokość
51-56 cm
Waga
20-27 kg
Długość Życia
13-15 lat
Temperament
Przegląd
Bearded Collie, znany również jako Beardie, to wyjątkowa rasa pasterska wywodząca się z malowniczych terenów Szkocji. Jego historia sięga XVI wieku, kiedy wspierał pasterzy w pracy ze stadami owiec na trudnych górskich terenach. Rasa ta wyróżnia się nie tylko inteligencją i wszechstronnością, ale przede wszystkim wesołym, energicznym charakterem, który zdobywa serca właścicieli na całym świecie.
Ten średniej wielkości pies o mocnej, lecz zwiewnej budowie przyciąga uwagę charakterystycznym wyglądem. Długi, podwójny płaszcz w różnorodnych odcieniach – łupkowoszarym, czerwonopłowym, czarnym i błękitnym z białymi znaczeniami – nie tylko nadaje mu uroku, ale również skutecznie chroni przed szkockimi kaprysami pogody. Charakterystyczna broda (stąd nazwa bearded – brodaty) oraz jasny, dociekliwy wyraz oczu czynią z niego psa o niezapomnianym wizerunku.
Bearded Collie to prawdziwy wulkan energii, który potrzebuje aktywnego stylu życia i bliskiego kontaktu z rodziną. Jest niezwykle towarzyski i przywiązany do swoich opiekunów, co czyni go idealnym towarzyszem zarówno dla doświadczonych miłośników psów, jak i rodzin z dziećmi. Choć wobec obcych może być początkowo nieśmiały, nigdy nie przejawia agresji – jego przyjazna natura dominuje w każdej sytuacji. Wysoka inteligencja ułatwia szkolenie, choć wymaga ono konsekwencji i różnorodności, aby nie znudzić tego bystrego czworonoga.
Niniejszy przewodnik dostarcza kompletnych informacji o zdrowiu, pielęgnacji, aktywności fizycznej, szkoleniu, odżywianiu oraz fascynującej historii tej rasy. Pomoże on zrozumieć, co sprawia, że Bearded Collie jest tak wyjątkowym i uwielbianym psem na całym świecie.
Bearded Collie to pies o średniej wielkości i harmonijnej, dobrze zbalansowanej sylwetce. Wysokość w kłębie wynosi od 51 do 56 cm, przy czym psy są z reguły nieco wyższe niż suki. Mimo solidnej budowy, rasa ta prezentuje się lekko i zwinnie – pod korpusem powinno być widać światło, co podkreśla jej ruchliwość i elegancję.
Charakterystyczną cechą Bearded Collie jest długi, podwójny płaszcz składający się z gęstego, miękkiego podszerstka oraz dłuższego, szorstkowatego włosa okrywowego. Umaszczenie może być różnorodne i obejmuje odcienie:
- Łupkowoszary
- Czerwonopłowy (fawn)
- Czarny
- Błękitny
Często pojawiają się białe znaczenia na głowie, klatce piersiowej, nogach i końcu ogona, które dodają uroku i indywidualności każdemu osobnikowi.
Głowa jest proporcjonalna do ciała, z szeroką czaszką i mocną kufą. Charakterystyczna broda (beard) nadaje pyskowi wyjątkowy wygląd. Oczy są duże, przyjazne, szeroko rozstawione, a ich kolor harmonizuje z umaszczeniem. Jasny, dociekliwy wyraz oczu to jeden z najbardziej rozpoznawalnych rysów tej rasy. Uszy są średniej wielkości, wiszące, z lekko uniesioną podstawą – gdy pies jest czujny, unoszą się w górę, podkreślając jego zainteresowanie otoczeniem.
Kończyny są mocne i dobrze umięśnione, co zapewnia Bearded Collie zwinność oraz wytrzymałość podczas pracy i zabaw. Ogon jest nisko osadzony, długi i noszony nisko w spoczynku, natomiast podczas ruchu może być podnoszony (ale nigdy nie zakręcony nad grzbietem). Całość sylwetki Bearded Collie emanuje zdrowiem, siłą i gotowością do działania.
Bearded Collie to pies o wesołym, energicznym i towarzyskim usposobieniu. Jest znany z wyjątkowej miłości do ludzi oraz silnej potrzeby bycia częścią rodziny. Ta rasa doskonale odnajduje się w roli psa rodzinnego – jest niezwykle przywiązana do swoich opiekunów i uwielbia spędzać z nimi czas. Z natury jest przyjazna, otwarta na nowe znajomości i łatwo nawiązuje relacje zarówno z dziećmi, jak i dorosłymi.
Inteligencja Bearded Collie sprawia, że są łatwe do szkolenia, choć czasami mogą wykazywać pewien upór. To psy niezależne, które lubią samodzielnie podejmować decyzje, co było konieczne podczas pracy pasterskiej na szkockich wzgórzach. Wobec obcych mogą wykazywać umiarkowaną strachliwość, zwłaszcza w nowych sytuacjach, ale nigdy nie są agresywne. Po poznaniu nowej osoby szybko się otwierają i okazują swoją przyjazną naturę.
W sytuacjach stresujących mogą wykazywać nerwowość, jednak w większości przypadków pozostają spokojne i zrównoważone. Bearded Collie ma umiarkowane zapotrzebowanie na samodzielność – dobrze radzi sobie, gdy musi spędzić chwilę w samotności, ale długotrwałe pozostawienie bez towarzystwa może prowadzić do problemów behawioralnych, takich jak niszczenie mienia czy nadmierne szczekanie.
Ta rasa ma również umiarkowany instynkt łowiecki, co oznacza, że może wykazywać zainteresowanie mniejszymi zwierzętami, ale nie ma silnej tendencji do ucieczek czy polowań. Bearded Collie to doskonały towarzysz dla osób prowadzących aktywny tryb życia, które cenią sobie lojalność, wesołość i inteligencję w psim przyjacielu. Ich radosna, żywiołowa natura sprawia, że życie z Beardie nigdy nie jest nudne.
Bearded Collie to rasa ogólnie zdrowa i odporna, o średniej długości życia wynoszącej od 12 do 14 lat. Mimo dobrej kondycji zdrowotnej, jak każda rasa, może być podatna na niektóre schorzenia, o których przyszli właściciele powinni wiedzieć.
Wśród potencjalnych problemów zdrowotnych, które mogą wystąpić u Bearded Collie, znajdują się:
- Dysplazja stawów biodrowych – schorzenie dziedziczne wpływające na prawidłowe funkcjonowanie stawów
- Choroby autoimmunologiczne – mogą objawiać się różnymi objawami, od problemów skórnych po dolegliwości ogólnoustrojowe
- Problemy dermatologiczne – związane z gęstą sierścią i wrażliwością skóry
- Schorzenia oczu – takie jak zaćma czy postępująca atrofia siatkówki (PRA)
Ważne jest, aby właściciele regularnie kontrolowali zdrowie swoich psów poprzez wizyty u weterynarza oraz zapewniali odpowiednią dietę i aktywność fizyczną. Zapobieganie otyłości jest kluczowe, ponieważ nadwaga może nasilać problemy ze stawami i prowadzić do innych schorzeń. Bearded Collie, mimo posiadania podwójnego płaszcza, nie toleruje dobrze gorących warunków atmosferycznych – w okresie letnim należy zapewnić mu dostęp do cienia, świeżej wody oraz unikać wysiłku fizycznego w najgorętszych godzinach dnia.
Regularne szczotkowanie i dbałość o higienę sierści mogą pomóc w wykrywaniu problemów skórnych we wczesnym stadium. Dbałość o zdrowie zębów, kontrola uszu oraz regularne przycinanie pazurów również przyczyniają się do zachowania zdrowia i komfortu psa. Dzięki odpowiedniej opiece i profilaktyce Bearded Collie może cieszyć się długim, zdrowym i aktywnym życiem u boku swojej rodziny.
Pielęgnacja Bearded Collie wymaga znacznego zaangażowania ze względu na ich długi, gęsty płaszcz. To jeden z najważniejszych aspektów opieki nad tą rasą, który nie powinien być bagatelizowany przez przyszłych właścicieli.
Regularne szczotkowanie jest absolutnie konieczne – zaleca się szczotkowanie co najmniej raz w tygodniu, a najlepiej kilka razy w tygodniu, aby zapobiec splątaniu i matowieniu sierści. Właściciele powinni poświęcać co najmniej godzinę na dokładne przeczesanie całego płaszcza, zwracając szczególną uwagę na miejsca podatne na kołtuny, takie jak:
- Okolice za uszami
- Pachy
- Tylne nogi
- Okolice ogona
W okresie linienia, który występuje dwa razy w roku, może być konieczne codzienne szczotkowanie, aby skutecznie usunąć martwy podszytek. Należy używać odpowiednich narzędzi – najlepiej sprawdzają się szczotki z długimi sztyftami oraz grzebienie metalowe o różnej gęstości zębów.
Bearded Collie nie powinno się trymować – ich naturalna sierść pełni funkcję ochronną przed warunkami atmosferycznymi i powinna być utrzymywana w możliwie naturalnym stanie. Jedynie higieniczne przycinanie sierści wokół oczu, łap i okolic intymnych jest zalecane dla zachowania czystości i komfortu psa.
Dodatkowo, właściciele powinni regularnie:
- Sprawdzać i czyścić uszy, aby zapobiegać infekcjom
- Dbać o higienę jamy ustnej i czyścić zęby kilka razy w tygodniu
- Przycinać pazury co 2-4 tygodnie, jeśli nie ścierają się naturalnie
- Kontrolować stan skóry pod gęstym płaszczem
Bearded Collie nie jest rasą zalecaną dla osób cierpiących na alergie, ponieważ ich obfita sierść może wywoływać reakcje alergiczne. Dbałość o wszystkie aspekty pielęgnacji nie tylko zapewnia piękny wygląd, ale przede wszystkim zapobiega wielu problemom zdrowotnym i zapewnia psu komfort oraz dobre samopoczucie.
Bearded Collie to rasa psów o bardzo wysokich potrzebach ruchowych. Jako pies pasterski, wyhodowany do pracy na szkockich wzgórzach, Beardie wymaga znacznej ilości codziennej aktywności fizycznej, aby zachować zdrowie fizyczne i psychiczne.
Codzienne długie spacery to absolutne minimum – najlepiej 1-2 godziny dziennie, podzielone na kilka sesji. Idealne są spacery połączone z zabawami, treningiem oraz możliwością swobodnego biegania w bezpiecznych, ogrodzonych miejscach. Bearded Collie uwielbia:
- Bieganie i zabawy z piłką lub frisbee
- Interakcje i zabawy z innymi psami
- Treningi agility i sporty psie
- Długie wędrówki terenowe
- Zabawy w wodzie (wiele osobników uwielbia pływać)
Ta rasa najlepiej czuje się na świeżym powietrzu i idealnie nadaje się dla aktywnych rodzin mieszkających w domach z ogrodami lub w pobliżu terenów spacerowych. Bearded Collie to doskonały towarzysz dla osób uprawiających jogging, jazdę na rowerze czy wędrówki górskie. Jego wytrzymałość i energia sprawiają, że może towarzyszyć właścicielowi przez wiele godzin bez oznak zmęczenia.
Brak odpowiedniej ilości ruchu może prowadzić do poważnych problemów behawioralnych, takich jak:
- Niszczenie mebli i przedmiotów domowych
- Nadmierne szczekanie i skomlenie
- Nadpobudliwość i trudności z koncentracją
- Niepokój i frustracja
Oprócz aktywności fizycznej, Bearded Collie potrzebuje również stymulacji umysłowej – układanie psich zagadek, zabawy węchowe, nauka nowych komend oraz różnorodne wyzwania treningowe są równie ważne jak ruch. Właściciele powinni być przygotowani na poświęcenie znacznej ilości czasu na codzienną aktywność ze swoim Beardie. W zamian otrzymają lojalnego, szczęśliwego i zrównoważonego towarzysza, który będzie cieszyć się każdą wspólnie spędzoną chwilą.
Szkolenie Bearded Collie może być zarówno niezwykle satysfakcjonujące, jak i wymagające. Ta inteligentna rasa chętnie się uczy, ale jednocześnie posiada niezależny charakter, który może stanowić wyzwanie dla niedoświadczonych właścicieli.
Inteligencja i chęć współpracy sprawiają, że Bearded Collie szybko przyswaja nowe komendy i zadania. Jednak ich pasterska natura oznacza również pewną dozę uporu i samodzielności w podejmowaniu decyzji. Kluczem do sukcesu jest konsekwentne, ale pozytywne szkolenie oparte na wzmocnieniach, takich jak:
- Smakołyki i ulubione przysmaki
- Pochwały i entuzjastyczna aprobata
- Ulubione zabawki jako nagroda
- Wspólne zabawy jako forma nagrody
Bearded Collie źle reaguje na surowe metody szkoleniowe czy kary – takie podejście może sprawić, że pies stanie się niechętny do nauki lub przestraszony. Pozytywne wzmocnienia i różnorodność w treningu są kluczowe, aby nie znudzić tego bystrego czworonoga monotonną rutyną. Warto wprowadzać:
- Różnorodne ćwiczenia i komendy
- Zabawy treningowe w różnych miejscach
- Elementy zabaw węchowych i problemów do rozwiązania
- Treningi agility i innych sportów psich
Wczesna socjalizacja jest niezwykle ważna dla Bearded Collie. Szczenięta powinny być wystawiane na różnorodne bodźce, ludzi, zwierzęta i sytuacje od najmłodszych tygodni życia. Pomoże to w zapobieganiu nieśmiałości wobec obcych oraz w budowaniu pewności siebie w różnych środowiskach. Dobrze zsocjalizowany Beardie będzie pewnym siebie, zrównoważonym psem, który radzi sobie w każdej sytuacji.
Szkolenie powinno obejmować zarówno podstawowe komendy posłuszeństwa (Siad, Zostań, Do mnie, Leżeć, Nie), jak i bardziej zaawansowane techniki. Bearded Collie świetnie sprawdza się w sportach psich, takich jak agility, flyball, czy posłuszeństwo sportowe. Dzięki odpowiedniemu podejściu do treningu można stworzyć z Beardie lojalnego, posłusznego i zadowolonego towarzysza, który chętnie współpracuje z właścicielem w każdej sytuacji.
Dieta Bearded Collie powinna być dobrze zbilansowana i dostosowana do ich wysokich potrzeb energetycznych. Ze względu na aktywny tryb życia, ta rasa wymaga pożywienia dostarczającego odpowiednich składników odżywczych oraz energii niezbędnej do codziennych aktywności.
Zaleca się podawanie wysokiej jakości karmy – może to być karma sucha, mokra lub dieta naturalna (BARF), w zależności od preferencji właściciela i indywidualnych potrzeb psa. Kluczowe składniki, na które należy zwrócić uwagę, to:
- Białko wysokiej jakości (z mięsa, ryb lub drobiu) – minimum 20-25% dla dorosłych psów
- Zdrowe tłuszcze – omega-3 i omega-6 dla zdrowej skóry i lśniącej sierści
- Węglowodany – z ryżu, batatów lub warzyw jako źródło energii
- Witaminy i minerały – dla prawidłowego funkcjonowania organizmu
Bearded Collie powinny być karmione dwa razy dziennie – najlepiej o stałych porach, aby zapewnić stabilny poziom energii i uniknąć problemów trawiennych. Wielkość porcji powinna być dostosowana do:
- Wieku psa (szczenięta, dorośle, seniory mają różne potrzeby)
- Poziomu aktywności fizycznej
- Stanu zdrowia i kondycji
- Wagi i budowy ciała
Należy unikać przekarmiania i podawania zbyt dużej ilości smakołyków czy ludzkiego jedzenia, ponieważ może to prowadzić do otyłości. Nadwaga jest szczególnie niebezpieczna dla Bearded Collie, ponieważ obciąża stawy i może nasilać problemy ze zdrowiem, takie jak dysplazja stawów biodrowych. Właściciele powinni regularnie monitorować wagę psa i dostosowywać ilość jedzenia w zależności od jego kondycji i poziomu aktywności.
Dostęp do świeżej, czystej wody przez cały czas jest absolutnie kluczowy – szczególnie po intensywnym wysiłku czy w upalne dni. Bearded Collie, ze względu na gęstą sierść, może być podatny na przegrzanie, dlatego regularne nawodnienie jest niezwykle ważne.
Warto konsultować się z weterynarzem lub specjalistą ds. żywienia zwierząt w kwestii optymalnej diety dla konkretnego psa. Każdy Bearded Collie jest inny i może wymagać indywidualnego podejścia, zwłaszcza jeśli występują alergie pokarmowe, wrażliwy żołądek czy inne problemy zdrowotne. Odpowiednie odżywianie to fundament zdrowia, energii i długiego życia Twojego Beardie.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Inteligentny i łatwy do szkolenia
- Przyjazny i towarzyski wobec ludzi
- Doskonały towarzysz dla aktywnych rodzin
- Świetnie odnajduje się w sportach psich
- Cierpliwy i łagodny z dziećmi
Wady
- Wymaga regularnej i czasochłonnej pielęgnacji sierści
- Potrzebuje bardzo dużo codziennej aktywności fizycznej
- Może być nieśmiały wobec obcych
- Nie nadaje się dla osób z alergią
Oceny behawioralne
Historia rasy
Bearded Collie ma bogatą i fascynującą historię, która sięga co najmniej XVI wieku. Pierwsze wzmianki o psach przypominających dzisiejsze Bearded Collie pojawiają się w szkockich zapisach z tego okresu, gdzie były opisywane jako psy pasterskie wykorzystywane do pracy ze stadami owiec i bydła na trudnych terenach Szkocji i Północnej Anglii.
Według jednej z legend, około 500 lat temu na wybrzeża Szkocji trafiły psy przypominające polskie owczarki nizinne (PON). Miały one zostać przywiezione przez kupców lub marynarzy i następnie krzyżowane z lokalnymi szkockimi psami pasterskimi. To połączenie genów mogło przyczynić się do powstania charakterystycznych cech Bearded Collie – długiej sierści, wytrzymałości i zdolności do pracy w trudnych warunkach górskich. Podobieństwa między tymi rasami są widoczne do dziś.
Przez wieki Bearded Collie zyskał reputację wyjątkowo sprawnego psa pasterskiego, zdolnego do samodzielnego zarządzania stadem owiec nawet w najtrudniejszym terenie. Jego inteligencja, wytrzymałość i niezależność były nieocenione dla szkockich pasterzy. Mimo swojej użyteczności, rasa ta pozostawała stosunkowo mało znana poza regionem swojego pochodzenia.
Przełomowym momentem w historii rasy był rok 1944, kiedy G. Olive Willison przypadkowo weszła w posiadanie szczenięcia Bearded Collie o imieniu Jeannie. Po intensywnych poszukiwaniach znalazła partnera dla Jeannie – psa o imieniu Bailie. Jej hodowla Bothkennar ustanowiła współczesny standard rasy i zapoczątkowała systematyczną hodowlę Bearded Collie. To właśnie linie hodowlane z Bothkennar stały się fundamentem dla dzisiejszych przedstawicieli tej rasy na całym świecie.
W XX wieku Bearded Collie zaczął zdobywać większą popularność, nie tylko jako pies roboczy, ale również jako towarzysz rodzinny i pies wystawowy. W 1989 roku Bearded Collie o imieniu Potterdale Classic at Moonhill zdobył tytuł Best in Show na prestiżowej wystawie Crufts w Wielkiej Brytanii, co znacząco przyczyniło się do wzrostu popularności rasy.
Dziś Bearded Collie jest ceniony na całym świecie – zarówno jako utalentowany pies pasterski, jak i wspaniały towarzysz rodzinny. Choć liczba psów pracujących zmniejszyła się, rasa zachowała swoje pasterskie instynkty i energiczny charakter. Bearded Collie to żywe świadectwo szkockiej tradycji hodowlanej oraz dowód na to, że psy robocze mogą z powodzeniem odnaleźć się w roli ukochanych członków rodziny.



