
Dogue de Bordeaux
Grupa FCI
2• FCI 116
Rozmiar
Duże
Kraj Pochodzenia
FR
Wysokość
58-68 cm
Waga
45-90 kg
Długość Życia
10-12 lat
Temperament
Przegląd
Dogue de Bordeaux, znany również jako dog bordoski lub mastif bordeaux, to jedna z najstarszych i najbardziej majestatycznych ras psów pochodzących z Francji, której historia sięga głęboko w średniowiecze. Jest to potężny molos francuski, który przez stulecia pełnił różnorodne funkcje – od psa bojowego przez myśliwego po strażnika dóbr i stad. Wywodzi się prawdopodobnie od starożytnych psów Alan (Alans), a w szczególności od Alan Vautre, o którym Gaston Phébus, hrabia Foix, pisał już w XIV wieku w swoim słynnym dziele Livre de Chasse, że trzyma uchwyt silniejszy niż trzy charty razem wzięte.
Mimo swojego groźnego, imponującego wyglądu i historii jako pies bojowy, Dogue de Bordeaux wyróżnia się zaskakująco łagodnym temperamentem, głęboką lojalnością i bezgranicznym oddaniem względem swoich właścicieli i rodziny. To pies o zrównoważonym, spokojnym charakterze, który łączy w sobie siłę fizyczną z delikatnością emocjonalną, czyniąc go doskonałym towarzyszem rodzinnym i stróżem domu.
Jego spokojny, lecz czujny charakter czyni go doskonałym psem stróżującym i obronnym. Dogue de Bordeaux ma wysoki próg pobudliwości i nie reaguje impulsywnie na bodźce, co oznacza, że potrafi zachować spokój i ocenić sytuację w stresujących momentach zanim podejmie działanie. Ta cecha sprawia, że jest idealnym towarzyszem dla rodzin, nawet tych z dziećmi, choć ze względu na swoją masywną budowę i znaczną wagę powinien być nadzorowany w towarzystwie najmłodszych członków rodziny.
W miarę dorastania pies ten staje się coraz bardziej przywiązany do swojego właściciela i rodziny, tworząc głęboką, emocjonalną więź. Nie toleruje długotrwałej samotności i potrzebuje bliskiego kontaktu z opiekunami. To sprawia, że jest wspaniałym, oddanym kompanem na co dzień, który pragnie uczestniczyć w życiu rodziny i być blisko swoich ludzi.
Dogue de Bordeaux ma umiarkowane potrzeby dotyczące aktywności fizycznej, co czyni go odpowiednim wyborem nawet dla osób mieszkających w mieszkaniach, pod warunkiem że zapewnione mu będą regularne, codzienne spacery i możliwość wysiłku fizycznego. Nie potrzebuje intensywnych, wycieńczających treningów typowych dla ras roboczych, ale regularna aktywność jest absolutnie niezbędna, aby utrzymać zdrową masę ciała, kondycję mięśniową, sprawność stawów i dobre samopoczucie psychiczne.
Dzięki swojemu inteligentnemu i chętnemu do współpracy charakterowi, o ile trening jest przeprowadzany konsekwentnie, cierpliwie i z użyciem pozytywnych metod wzmacniania, Dogue de Bordeaux stosunkowo szybko się uczy i staje się posłuszny. Wymaga jednak doświadczonego właściciela, który potrafi być spokojnym, pewnym siebie liderem dla tak dużego i silnego psa.
Warto mieć na uwadze, że ze względu na swoją brachycefaliczną budowę (krótką kufę i płaską twarz), rasa ta ma pewne specyficzne potrzeby zdrowotne i wymaga szczególnej uwagi w gorące dni. Niemniej jednak, przy odpowiedniej opiece, miłości i zaangażowaniu ze strony właściciela, Dogue de Bordeaux będzie lojalnym, oddanym i kochającym członkiem rodziny przez wiele lat.
Zapraszamy do dalszego zgłębiania wiedzy na temat tej fascynującej, szlachetnej rasy – jej bogatej historii, szczegółowego wyglądu, złożonego charakteru, wymagań zdrowotnych, potrzeb pielęgnacyjnych, żywieniowych i treningowych w kolejnych częściach naszego kompleksowego przewodnika. Dogue de Bordeaux to coś więcej niż tylko pies; to prawdziwy, wierny przyjaciel, czujny stróż i nieodłączny towarzysz rodziny.
Dogue de Bordeaux to pies o potężnej, masywnej i niezwykle imponującej budowie ciała, który robi wrażenie na każdym, kto ma okazję go zobaczyć. Jest to typowy molos o niskiej sylwetce, mocnym kościcu i umięśnionej, atletycznej budowie. Zgodnie ze standardem FCI, wysokość w kłębie wynosi od 60 do 68 cm u samców (psów) i od 58 do 66 cm u suk, przy czym tolerancja wynosi ±1 cm. Waga u samców wynosi minimum 50 kg, a u suk minimum 45 kg, choć wiele osobników osiąga znacznie większą masę ciała – nawet 60-90 kg w zależności od budowy i kondycji.
Głowa jest najbardziej charakterystyczną cechą rasy – jest ogromna, szeroka, kanciasta, dość krótka i trapezowata przy spojrzeniu z góry i z przodu. To jedna z największych głów wśród wszystkich ras psów w proporcji do rozmiaru ciała. Czaszka jest bardzo szeroka z wyraźnie zaznaczonymi, głębokimi zmarszczkami symetrycznymi po obu stronach bruzdy środkowej, które nadają rasie jej charakterystyczny, niepowtarzalny wyraz. Zmarszczki te są ruchome i pogłębiają się, gdy pies jest czujny lub podekscytowany.
Kufa jest bardzo krótka, szeroka i mocna (stanowi około 1/3 długości całej głowy), z bardzo wyraźną, głęboką maską (ciemniejsze umaszczenie wokół nosa i pyszczka). Stop jest bardzo wyraźny, niemal tworzący kąt prosty z czaszką. Nos jest szeroki z dobrze otwartymi nozdrzami, zawsze ciemno zabarwiony (brązowy lub czarny w zależności od koloru maski).
Oczy są owalne, szeroko osadzone, umieszczone w dość dużej odległości od siebie i od nosa, o kolorze od orzechowego do ciemnobrązowego (ciemniejsze preferowane). Spojrzenie jest szczere, otwarte, wyrażające godność, łagodność i czujność jednocześnie. Powieki mogą wykazywać niewielkie zwisanie (haw), ale nie nadmierne.
Uszy są stosunkowo małe w proporcji do rozmiaru głowy, lekko zaokrąglone na końcach, osadzone dość wysoko i zwisające wzdłuż policzków, lekko unoszące się gdy pies jest czujny. Ich kolor jest o odcień ciemniejszy niż podstawowy kolor sierści.
Sierść jest krótka (choć nieco dłuższa niż u boksera czy bulldoga), delikatna, gładka i miękka w dotyku, ściśle przylegająca do ciała. Nie ma podszerstka. Występuje w różnych odcieniach płowej (fauve, fawn):
Mahoniowa (acajou) – głęboki rudo-brązowy, najbardziej pożądana. Złoto-płowa – jasny, złocisty odcień. Izabelowata (isabelle) – jasny, piaskowy, kremowy odcień.
Dopuszczalne są białe znaczenia na klatce piersiowej i końcówkach palców, choć powinny być minimalne. Maska może być czarna (najbardziej typowa i pożądana), brązowa (brown/liver, dopuszczalna) lub bez maski (dopuszczalna, choć mniej preferowana). Maska nie powinna rozciągać się na czaszkę. Niewielkie białe plamy na klatce piersiowej i palcach są dopuszczalne.
Budowa ciała jest mocna, zwalista i nisko osadzona. Szyja jest bardzo mocna, umięśniona, cylindryczna, z luźną skórą tworzącą lekkie podgardle. Tułów jest mocny z dobrze rozwiniętą klatką piersiową sięgającą poniżej łokci. Grzbiet jest szeroki i umięśniony, lędźwie szerokie i krótkie, a zad lekko skośny. Obwód klatki piersiowej powinien być o 25-35 cm większy niż wysokość w kłębie.
Kończyny są mocne, umięśnione, dobrze ukątowane z bardzo silnym kościcem. Kończyny przednie są proste i równoległe, kończyny tylne są szeroko rozstawione z dobrze umięśnionymi udami. Łapy są mocne, zwarte z grubymi, krzywymi pazurami. Poduszki łapowe są dobrze rozwinięte i elastyczne.
Ogon jest bardzo gruby u nasady, osadzony dość nisko, sięgający co najmniej do stawu skokowego. Noszony nisko w spoczynku, podnoszący się o 90-120 stopni podczas ruchu lub podniecenia, nigdy zawinięty nad grzbiet ani podkurczony.
Całość sylwetki prezentuje się potężnie, majestatycznie i z godnością. Ruch jest elastyczny i swobodny mimo masywnej budowy, z dobrym napędem tylnych kończyn. Podczas ruchu głowa jest noszona nisko, niemal na poziomie linii grzbietu, co jest typowe dla molosów francuskich.
Dogue de Bordeaux to pies, który w wyjątkowy sposób łączy w sobie siłę fizyczną z łagodnością emocjonalną. Jego temperament jest spokojny, zrównoważony, cierpliwy i godny, co czyni go doskonałym psem towarzyszącym dla rodzin ceniących duże rasy o łagodnym usposobieniu. Zgodnie ze standardem FCI, rasa ta ma wysoki próg pobudliwości, co oznacza że nie jest nerwowa, lękliwa ani impulsywna w swoich reakcjach.
Rasa ta jest znana z silnego, naturalnego instynktu stróżującego i obronnego, przez co często jest nieufna, ostrożna i rezerwowana wobec obcych ludzi zbliżających się do domu czy rodziny. Będzie czujnie obserwować nieznajomych i oceniać sytuację, ale zazwyczaj nie wykazuje agresji bez powodu. Jego sama obecność i imponujący wygląd są wystarczającym odstraszeniem dla potencjalnych intruzów. Przy odpowiedniej socjalizacji od szczenięcego wieku potrafi rozróżnić rzeczywiste zagrożenie od normalnych sytuacji społecznych.
Dogue de Bordeaux jest niezwykle przywiązany i lojalny do swojego właściciela i rodziny, tworząc głęboką, trwałą więź emocjonalną. Pragnie bliskiego kontaktu fizycznego i emocjonalnego ze swoimi ludźmi i nie lubi być zostawiany sam na długie okresy. Długotrwała samotność może prowadzić do lęku separacyjnego, destrukcyjnych zachowań, nadmiernego ślinienia się czy nawet depresji. To pies dla osób, które mogą spędzać z nim większość czasu lub zapewnić mu towarzystwo.
Wspaniale dogaduje się z dziećmi i jest wobec nich wyjątkowo cierpliwy, łagodny i ochronny. Jego wysoki próg bólu i tolerancja sprawiają, że znosi nieświadome szarpanie czy obijanie się podczas zabaw. Jednak ze względu na swoją masywną budowę i znaczną wagę (50-90 kg), ważne jest, aby nadzorować interakcje z małymi dziećmi, które mogą zostać przypadkowo przewrócone czy przygniecione podczas zabawy. Starsze, odpowiedzialne dzieci (6+) będą doskonałymi towarzyszami zabaw.
Dogue de Bordeaux jest psem o umiarkowanej inteligencji i chęci do współpracy, co oznacza, że dobrze reaguje na trening, o ile jest on przeprowadzany w sposób konsekwentny, cierpliwy i z użyciem pozytywnych metod wzmacniania. Może jednak wykazywać pewną niezależność i upór, szczególnie samce, co wymaga od właściciela bycia spokojnym, pewnym siebie liderem. Surowe metody czy przemoc fizyczna są całkowicie nieodpowiednie i szkodliwe dla tej wrażliwej emocjonalnie rasy.
Rasa ta posiada niski do umiarkowanego instynkt łowiecki, co oznacza że raczej nie będzie intensywnie ścigać małych zwierząt czy kotów. Zamiast tego preferuje spędzać czas w towarzystwie swojego właściciela, odpoczywając u jego stóp lub obserwując otoczenie. Przy odpowiedniej socjalizacji może akceptować koty i inne zwierzęta domowe żyjące w tym samym gospodarstwie.
W relacjach z innymi psami Dogue de Bordeaux może być dominujący i pewny siebie, szczególnie samce wobec innych samców. Wczesna, intensywna socjalizacja z różnorodnymi psami jest kluczowa dla rozwoju odpowiednich umiejętności społecznych. Większość osobników toleruje inne psy, o ile nie są prowokowane do konfrontacji.
Warto mieć na uwadze, że Dogue de Bordeaux może być skłonny do destrukcji, zwłaszcza jako młody pies pozostawiony sam w domu na długi czas bez odpowiednich zabawek czy stymulacji. Znudzenie i samotność mogą prowadzić do żucia mebli, poduszek czy innych przedmiotów. Dlatego tak ważne jest zapewnienie mu odpowiedniej ilości aktywności, zabawek i przede wszystkim towarzystwa.
Charakterystyczne zachowania rasy obejmują chrapanie i głośne oddychanie (typowe dla ras brachycefalicznych), ślinienie się (szczególnie po piciu wody czy podczas gorąca), leniuchowanie i długie drzemki (mogą spać do 14-16 godzin dziennie), podążanie za właścicielem po całym domu, opieranie się o nogi czy siadanie na stopach właściciela.
Podsumowując, Dogue de Bordeaux to łagodny gigant, który łączy siłę fizyczną z delikatnością emocjonalną, tworząc wyjątkowego, oddanego towarzysza dla doświadczonych właścicieli dużych ras, którzy potrafią zapewnić mu miłość, strukturę, socjalizację i przede wszystkim czas i towarzystwo, których tak bardzo potrzebuje.
Dogue de Bordeaux, mimo swojej solidnej, masywnej budowy, nie należy do najzdrowszych ras i może być podatny na różne problemy zdrowotne charakterystyczne dla dużych molosów i ras brachycefalicznych. Średnia długość życia wynosi niestety tylko od 8 do 10 lat, choć przy wyjątkowo dobrej opiece, genetyce i szczęściu niektóre osobniki dożywają 11-12 lat. To stosunkowo krótka długość życia nawet jak na duże rasy.
Najczęściej występujące schorzenia u Dogue de Bordeaux to dysplazja stawów biodrowych (Hip Dysplasia, HD) – wada rozwojowa prowadząca do bólu, chromoty i zmian zwyrodnieniowych (sprawdzenie rodziców przed rozrodem jest kluczowe), dysplazja stawów łokciowych (Elbow Dysplasia, ED) – podobne schorzenie dotyczące stawów łokciowych, problemy okulistyczne (entropion, ektropion, zaćma, dystrofia rogówki), kardiomiopatia rozstrzeniowa (Dilated Cardiomyopathy, DCM) – poważna choroba serca prowadząca do niewydolności serca i przedwczesnej śmierci, stenoza aorty (Aortic Stenosis) – zwężenie aorty utrudniające przepływ krwi, wzdęcie żołądka (Gastric Dilatation-Volvulus, GDV) – śmiertelnie niebezpieczne nagłe rozszerzenie i skręt żołądka, zespół brachycefaliczny (Brachycephalic Syndrome) – problemy z oddychaniem wynikające z krótkiej kufy, wydłużonego podniebienia miękkiego i wąskich nozdrzy, nowotwory (szczególnie mastocytoma, chłoniak, nowotwory kości), hiperkeratoza – nadmierne rogowacenie poduszek łapowych i nosa, epilepsja – napady padaczkowe oraz niedoczynność tarczycy (Hypothyroidism).
Ze względu na swoją brachycefaliczną budowę (krótką kufę, płaską twarz, wąskie nozdrza), Dogue de Bordeaux ma poważne trudności z regulacją temperatury ciała i jest wyjątkowo podatny na przegrzanie, udary cieplne i problemy z oddychaniem, szczególnie w gorące, wilgotne dni lub podczas wysiłku fizycznego.
Właściciele muszą być niezwykle ostrożni i zapewnić stały dostęp do chłodnej, świeżej wody, cień i klimatyzowane pomieszczenia w upalne dni, spacery wczesnym rankiem lub późnym wieczorem (unikanie upału), krótkie sesje treningowe bez nadmiernego wysiłku oraz monitorowanie objawów przegrzania (ciężkie dyszanie, nadmierne ślinienie, osłabienie, czerwony język, zaburzenia równowagi). Natychmiastowa pomoc weterynaryjna przy podejrzeniu udaru cieplnego jest niezbędna.
Rasa ta radzi sobie lepiej w chłodniejszych warunkach, ale ekstremalne temperatury – zarówno gorące, jak i bardzo zimne – mogą być dla niej szkodliwe. W zimie krótka sierść bez podszerstka nie zapewnia wystarczającej ochrony przed mrozem, więc pies powinien mieć dostęp do ciepłego schronienia.
Dogue de Bordeaux ma również silną tendencję do przybierania na wadze i otyłości, szczególnie przy niewystarczającej aktywności lub przekarmianiu. Nadwaga prowadzi do poważnych problemów: zwiększone obciążenie stawów i przyspieszona artroza, problemy z układem sercowo-naczyniowym i oddechowym, cukrzyca, zwiększone ryzyko wzdęcia żołądka oraz znaczące skrócenie długości życia (nawet o 2-3 lata).
Dlatego niezwykle ważne jest, aby jego dieta była odpowiednio zbilansowana, porcje starannie odmierzane, a przysmaki wydawane w bardzo umiarkowanych ilościach. Regularne monitorowanie wagi i kondycji ciała jest kluczowe.
Profilaktyka zdrowotna powinna obejmować regularne wizyty u weterynarza (minimum dwa razy w roku), badania genetyczne rodziców przed rozrodem (HD, ED, problemy serca), aktualne szczepienia i odrobaczanie, kontrolę wagi i kondycji ciała, badania kardiologiczne (ECHO serca, EKG), kontrolę oczu przez specjalistę okulistę, odpowiednią dietę i aktywność fizyczną oraz profilaktykę wzdęcia (małe porcje, odpoczynek po posiłkach).
Przy odpowiedniej, starannej opiece weterynaryjnej, zdrowej diecie dostosowanej do potrzeb, regularnej (ale nie nadmiernej) aktywności fizycznej i miłości ze strony właściciela, Dogue de Bordeaux może cieszyć się najdłuższym możliwym życiem jako oddany towarzysz rodziny. Niemniej jednak potencjalni właściciele muszą być świadomi stosunkowo krótkiej długości życia tej rasy i być przygotowani emocjonalnie i finansowo na koszty opieki weterynaryjnej.
Pielęgnacja Dogue de Bordeaux jest stosunkowo prosta w porównaniu do ras długowłosych, ale wymaga regularności i uwagi na pewne specyficzne obszary charakterystyczne dla molosów. Odpowiednia pielęgnacja wpływa nie tylko na wygląd, ale przede wszystkim na zdrowie i komfort psa.
Szczotkowanie sierści: Dogue de Bordeaux ma krótką, gładką sierść, która nie wymaga intensywnej pielęgnacji. Regularne szczotkowanie raz lub dwa razy w tygodniu miękką szczotką z naturalnego włosia lub rękawicą gumową pomoże usunąć martwe włosy i pobudzić skórę, rozprowadzić naturalne olejki skórne dla zdrowego połysku, zmniejszyć ilość sierści w domu oraz stworzyć okazję do zbadania skóry pod kątem problemów.
W okresach linienia (wiosna i jesień) warto zwiększyć częstotliwość szczotkowania do 3-4 razy w tygodniu, aby zminimalizować ilość wypadającej sierści w domu.
Pielęgnacja fałdów skórnych jest absolutnie kluczowa i specyficzna dla tej rasy. Właściciele powinni zwrócić szczególną uwagę na liczne, głębokie fałdy skórne na twarzy, które mogą gromadzić brud, kurz i zanieczyszczenia, wilgoć (po piciu wody, w wilgotną pogodę), resztki jedzenia oraz ślinę i wydzieliny.
To środowisko sprzyja rozwojowi bakterii, grzybów i drożdżaków, co może prowadzić do bolesnych infekcji skórnych, nieprzyjemnego zapachu i podrażnień. Czyszczenie fałdów powinno być wykonywane codziennie lub co drugi dzień: delikatnie rozchyl każdy fałd, wytrzyj wilgotną, miękką szmatką lub specjalnymi chusteczkami dla psów, dokładnie osusz czystą, suchą szmatką lub gazą, sprawdź pod kątem zaczerwienienia, wysypki, nieprzyjemnego zapachu, a w razie potrzeby użyj specjalistycznego pudru dla fałdów skórnych.
Pielęgnacja uszu: Uszy wymagają regularnego sprawdzania i czyszczenia raz w tygodniu specjalistycznym płynem do czyszczenia uszu psów. Zwisające uszy mogą gromadzić wilgoć i brud, co prowadzi do infekcji. W razie nieprzyjemnego zapachu, zaczerwienienia, nadmiernego wydzielania czy drapania się psa – natychmiast skonsultować z weterynarzem.
Pielęgnacja oczu: Należy codziennie sprawdzać i delikatnie wycierać kąciki oczu miękką, wilgotną gazą, usuwając wszelkie wydzieliny. Ze względu na budowę powiek (możliwy ektropion lub entropion), oczy mogą być podatne na podrażnienia i infekcje.
Higiena jamy ustnej: Szczotkowanie zębów 2-3 razy w tygodniu (najlepiej codziennie) specjalną pastą dla psów i szczoteczką zapobiegnie powstawaniu kamienia nazębnego, chorobom przyzębia, nieprzyjemnemu zapachowi z pyska, bolesnym stanom zapalnym dziąseł oraz utracie zębów w starszym wieku. Można również stosować gryzaki dentystyczne i specjalistyczne przekąski wspierające higienę zębów.
Pielęgnacja pazurów: Paznokcie powinny być przycinane co 3-4 tygodnie lub gdy słychać ich stukanie o twardą podłogę. Zbyt długie paznokcie mogą powodować dyskomfort i ból podczas chodzenia, deformacje łap i stawów, problemy z równowagą oraz wrośnięcie pazura w poduszkę łapową.
Jeśli pies jest regularnie wyprowadzany na spacery po twardych powierzchniach (asfalt, beton), paznokcie mogą się częściowo naturalnie ścierać, ale nadal wymagają kontroli i ewentualnego przycinania.
Kąpiele: Dogue de Bordeaux nie wymaga częstych kąpieli. Wystarczy kąpać go raz na 2-3 miesiące lub gdy jest rzeczywiście brudny, pachnie lub po kontakcie z nieprzyjemnymi substancjami. Zbyt częste mycie może naruszyć naturalną ochronę lipidową skóry, wysuszyć skórę i prowadzić do podrażnień oraz osłabić naturalną barierę ochronną.
Należy używać łagodnych szamponów dedykowanych dla psów o wrażliwej skórze. Po kąpieli kluczowe jest dokładne osuszenie, szczególnie fałdów skórnych, aby zapobiec infekcjom grzybiczym.
Kontrola ślinienia: Dogue de Bordeaux naturalnie ślini się z powodu luźnych warg (flews). Właściciele powinni mieć pod ręką ręczniki do wycierania pyska, szczególnie po piciu wody czy w gorące dni.
Regularna, odpowiednia pielęgnacja to nie tylko dbałość o estetykę, ale przede wszystkim o zdrowie, komfort i jakość życia Dogue de Bordeaux. Zaniedbanie pielęgnacji, szczególnie fałdów skórnych, może prowadzić do poważnych, bolesnych infekcji wymagających leczenia weterynaryjnego.
Pomimo swojej masywnej, potężnej budowy, Dogue de Bordeaux ma stosunkowo umiarkowane potrzeby dotyczące aktywności fizycznej, co czyni go odpowiednim wyborem nawet dla mniej aktywnych właścicieli, o ile zapewnią mu regularny ruch. Nie jest to rasa wymagająca intensywnych, wyczerpujących treningów typowych dla ras roboczych czy sportowych.
Minimalne wymagania aktywności: 40-60 minut dziennie, podzielone na 2-3 sesje. Dwa spacery dziennie (rano i wieczór) są zazwyczaj wystarczające. Spokojne tempo spacerów powinno być dostosowane do kondycji psa. Ważna jest możliwość węszenia, eksploracji i załatwiania potrzeb fizjologicznych.
Regularne spacery są korzystne nie tylko dla kondycji fizycznej (utrzymanie zdrowej masy ciała, sprawności stawów i mięśni), ale także dla zdrowia psychicznego psa i zapobiegania nudzie, stymulacji umysłowej poprzez nowe zapachy i bodźce, socjalizacji z innymi psami i ludźmi, wzmacniania więzi między psem a właścicielem oraz zapobiegania problemom behawioralnym wynikającym z nudy.
Ważne ograniczenia dotyczące wysiłku: Należy unikać nadmiernego wysiłku, ponieważ Dogue de Bordeaux nie jest stworzony do intensywnego biegania, skoków czy długich wędrówek. Nadmierny wysiłek może prowadzić do kontuzji stawów i więzadeł, przegrzania i udaru cieplnego, problemów z oddychaniem (zespół brachycefaliczny) oraz wyczerpania i niechęci do aktywności.
Szczególna ostrożność w upalne dni jest konieczna ze względu na brachycefaliczną budowę – rasa ma ogromne trudności z regulacją temperatury. Spacery powinny odbywać się wyłącznie wczesnym rankiem (przed 8:00) lub późnym wieczorem (po 20:00). Należy unikać wysiłku w godzinach 10:00-18:00. Zawsze zabieraj wodę na spacery i monitoruj objawy przegrzania (ciężkie dyszanie, czerwony język, osłabienie). Wybieraj spacery w cieniu i unikaj gorącego asfaltu.
Ostrożność ze szczeniętami i młodymi psami do 12-18 miesięcy jest niezbędna. Należy unikać skoków, długich biegów i intensywnych zabaw. Nie pozwalaj na chodzenie po schodach w górę i w dół (ryzyko uszkodzenia stawów). Lepsze są krótkie, częste spacery zamiast długich. Zachowaj ostrożność podczas zabaw z innymi psami (ryzyko kontuzji).
Odpowiednie formy aktywności obejmują spokojne, niespieszone spacery w parku lub lesie, krótkie sesje zabawy w aportowanie (5-10 minut), zabawy węchowe i intelektualne (ukrywanie smakołyków), krótkie treningi posłuszeństwa (stymulacja umysłowa), pływanie dla psów, które lubią wodę (doskonały wysiłek bez obciążenia stawów) oraz spotkania towarzyskie z innymi psami na wybiegu.
Właściciele powinny unikać biegania obok roweru (zbyt intensywne), długich wędrówek górskich, agility i sportów wymagających skoków, intensywnych zabaw w przeciąganie (ryzyko kontuzji szyi) oraz pozostawiania psa w ogrodzie bez nadzoru w upalne dni.
Dogue de Bordeaux lubi również spędzać czas w towarzystwie właściciela bez aktywności fizycznej – leniuchowanie na kanapie, drzemki, obserwowanie otoczenia. To naturalna część jego charakteru i nie należy zmuszać go do nadmiernej aktywności.
Warto wprowadzić do codziennych aktywności elementy stymulacji umysłowej, co pomoże zmęczyć psa bez nadmiernego wysiłku fizycznego, zapobiec nudzie i problemom behawioralnym, wzmocnić więź z właścicielem oraz utrzymać umysł w dobrej kondycji.
Pamiętaj, że każdy pies jest indywidualny – niektóre osobniki mogą być bardziej aktywne, inne bardziej leniwe. Dostosuj ilość i intensywność aktywności do wieku, kondycji zdrowotnej, temperatury i indywidualnych potrzeb swojego Dogue de Bordeaux. Obserwuj swojego psa i jego reakcje, aby znaleźć optymalny balans między aktywnością a odpoczynkiem.
Trening Dogue de Bordeaux powinien rozpocząć się od najmłodszych lat – idealnie od 8-10 tygodnia życia, kiedy szczenię przychodzi do nowego domu. Wczesne rozpoczęcie szkolenia i socjalizacji jest absolutnie kluczowe, aby zapobiec problemom behawioralnym w przyszłości, szczególnie u tak dużego i silnego psa.
Rasa ta jest inteligentna i generalnie chętna do współpracy z właścicielem, ale wymaga konsekwentnego, cierpliwego podejścia do szkolenia. Właściciele muszą być spokojnymi, pewnymi siebie liderami, którzy potrafią ustanowić jasne reguły i granice bez stosowania przemocy czy surowych kar.
Kluczowe zasady treningu Dogue de Bordeaux: Wyłącznie pozytywne wzmocnienie – nagrody (smakołyki, pochwały, zabawa) są znacznie skuteczniejsze niż kary czy przymus. Rasa ta źle reaguje na surowe metody, które mogą wywołać lęk, upór lub agresję obronną. Konsekwencja i cierpliwość – wszystkie polecenia muszą być konsekwentnie stosowane przez wszystkich członków rodziny. Niekonsekwencja prowadzi do zamieszania i problemów. Krótkie, częste sesje – 10-15 minut 2-3 razy dziennie jest lepsze niż jedna długa, męcząca sesja. Dogue de Bordeaux może się szybko znudzić lub zmęczyć. Stanowczość bez agresji – właściciel musi być pewny siebie i stanowczy, ale nigdy agresywny czy brutalny. Dostosowanie do temperatury – unikać treningów w upalne dni (ryzyko przegrzania).
Podstawowe komendy życiowe, które należy nauczyć w pierwszej kolejności: Siad (podstawowa komenda porządkowa, kontrola psa), Zostań (kontrola impulsu, bezpieczeństwo, cierpliwość), Do mnie (kluczowa komenda życiowa, szczególnie ważna dla bezpieczeństwa), Leżeć (uspokojenie, relaksacja, kontrola), Nie/Zostaw (zapobiega niebezpiecznym zachowaniom, podnoszeniu szkodliwych przedmiotów), Na miejsce (nauka chodzenia do legowiska i pozostania tam), Noga (chodzenie przy nodze bez ciągnięcia smyczy, szczególnie ważne u tak silnego psa) oraz Cisza (kontrola szczekania).
Chodzenie na smyczy jest szczególnie ważne dla Dogue de Bordeaux. Pies o wadze 60-90 kg ciągnący na smyczy może być niebezpieczny i niemożliwy do kontrolowania. Należy rozpocząć naukę od szczenięcego wieku, używać właściwego sprzętu (uprząż lub szeroką obrożę, mocną smycz), nagradzać chodzenie przy nodze bez ciągnięcia, zatrzymywać się gdy pies ciągnie (nie nagrodzać ciągnięcia ruchem do przodu) oraz być konsekwentnym w każdym spacerze.
Wczesna socjalizacja jest absolutnie kluczowa dla prawidłowego rozwoju Dogue de Bordeaux. Szczenię powinno być stopniowo, pozytywnie zapoznawane z różnymi ludźmi (różny wiek, płeć, wygląd, zachowanie – dzieci, dorośli, seniorzy, osoby w czapkach, okularach, z laską, na wózku), innymi psami (różne rasy, rozmiary, temperamenty oraz regularne, kontrolowane spotkania z dobrze wychowanymi psami), różnymi środowiskami (miasto, las, plaża, sklepy gdzie są dozwolone psy, środki transportu, wizyty u weterynarza i groomera), różnymi dźwiękami (ruch uliczny, grzmoty, petardy, płacz dzieci, hałas budowy), różnymi powierzchniami (metal, szkło, schody – ostrożnie!, windy, różne nawierzchnie) oraz manipulacją ciała (dotykanie łap, uszu, pyska, ogona – przygotowanie do wizyt u weterynarza i pielęgnacji).
Dobrze zsocjalizowany Dogue de Bordeaux jest pewny siebie, zrównoważony i przyjazny w różnorodnych sytuacjach, zachowując naturalną czujność wobec obcych, ale bez nadmiernej nieufności, lęku czy agresji.
Dogue de Bordeaux może być nieco uparty, zwłaszcza samce w okresie dojrzewania (12-24 miesiące). W takich momentach szczególnie ważne jest, aby właściciel był cierpliwy, stanowczy i konsekwentny, nie rezygnując z ustalonych zasad. Upór nie powinien być karany, ale ignorowany – nagradzamy tylko pożądane zachowania.
Czego unikać w treningu: Krzyku, kar fizycznych, szarpania za smycz, długich, męczących sesji treningowych, treningów w upalne dni, nadmiernych powtórzeń prowadzących do nudy, niekonsekwencji w stosowaniu zasad oraz agresywnych metod opartych na dominacji.
Szkolenie zaawansowane: Po opanowaniu podstawowych komend można rozważyć zaawansowane posłuszeństwo, treningi węchowe (nosework), trickdogging (nauka tricków) lub terapię asystowaną psem (dla psów o odpowiednim temperamencie).
Dogue de Bordeaux nie nadaje się do intensywnych sportów psich wymagających szybkości i zwinności (agility, flyball) ze względu na budowę ciała i problemy z oddychaniem.
Przy odpowiednim, konsekwentnym treningu opartym na pozytywnych metodach, cierpliwości i miłości, Dogue de Bordeaux może stać się dobrze wychowanym, posłusznym i przyjemnym towarzyszem, który jest bezpieczny, przewidywalny i komfortowy zarówno w domu, jak i w różnorodnych sytuacjach społecznych. Kluczem jest wczesny start, konsekwencja, pozytywne nastawienie i traktowanie treningu jako formy budowania więzi, a nie przykrego obowiązku.
Dieta Dogue de Bordeaux powinna być starannie zbilansowana, wysokiej jakości i ściśle dostosowana do jego dużych rozmiarów, poziomu aktywności, wieku i indywidualnych potrzeb metabolicznych. Właściwe żywienie jest fundamentem długiego życia i dobrego zdrowia tej rasy.
Zalecenia żywieniowe: Białko zwierzęce – 22-26% dla psów dorosłych (źródło: mięso, drób, ryby) buduje i utrzymuje masę mięśniową. Tłuszcze – 12-16% dla dostarczenia energii i wsparcia zdrowej skóry. Węglowodany – ryż, owies, słodkie ziemniaki jako źródło energii. Glukozamina i chondroityna dla ochrony stawów (minimum 400mg/kg i 300mg/kg). Kwasy tłuszczowe Omega-3 dla przeciwdziałania stanom zapalnym i wsparcia serca. L-karnityna i tauryna dla wsparcia funkcji serca. Antyoksydanty – witaminy E i C dla wsparcia układu odpornościowego.
Schemat karmienia według wieku: Szczenięta (2-6 miesięcy) – 3-4 posiłki dziennie, karma dla szczeniąt ras dużych/gigantycznych z kontrolowaną zawartością wapnia (zapobiega problemom ze stawami). Młode psy (6-18 miesięcy) – 2-3 posiłki dziennie, karma Junior dla ras dużych. Psy dorosłe (18 miesięcy - 7 lat) – 2 posiłki dziennie, karma dla dorosłych ras dużych. Psy starsze (powyżej 7-8 lat) – 2 posiłki, karma senior o niższej kaloryczności, wyższej zawartości składników wspierających stawy i serce.
Kontrola wagi i profilaktyka otyłości są kluczowe! Z uwagi na silną tendencję do przybierania na wadze, właściciele muszą starannie odmierzać porcje zgodnie z zaleceniami producenta, dostosować ilość karmy do poziomu aktywności, regularnie monitorować wagę i kondycję ciała (test żeber), ograniczyć smakołyki do maksymalnie 10% dziennej porcji kalorii, unikać podawania resztek ze stołu oraz ignorować żebracze spojrzenia (nawet jeśli są bardzo przekonujące!).
Otyłość u Dogue de Bordeaux prowadzi do dramatycznych konsekwencji: zwiększone obciążenie stawów, przyspieszona artroza, problemy z układem sercowo-naczyniowym, pogorszenie problemów z oddychaniem (zespół brachycefaliczny), cukrzyca, znacznie zwiększone ryzyko wzdęcia żołądka oraz skrócenie długości życia nawet o 2-3 lata.
Profilaktyka wzdęcia żołądka (GDV) – śmiertelnie niebezpiecznego schorzenia typowego dla ras dużych i głębokopiersiowych: Dzielenie dziennej porcji na 2-3 mniejsze posiłki. Absolutnie unikać wysiłku 1-2 godziny przed i po posiłku. Karmienie z podwyższonej miski (kontrowersyjne – konsultacja z weterynarzem). Używanie miski slow feeder (zapobiega gulpowaniu). Minimalizowanie stresu podczas posiłków. Zapobieganie piciu dużych ilości wody bezpośrednio po jedzeniu. Monitorowanie objawów: nieskuteczne wymioty, rozdęty brzuch, niepokój, ciężkie dyszanie. Natychmiastowa pomoc weterynaryjna przy podejrzeniu GDV!
Zdrowe, naturalne przekąski: Marchew świeża (czyści zęby, niska kaloryczność), jabłka bez pestek, ogórki, gotowane mięso bez przypraw oraz ryby (łosoś – źródło Omega-3).
Pokarmy TOKSYCZNE – NIGDY nie podawać: Czekolada, kakao (śmiertelnie niebezpieczne!), ksylitol – sztuczny słodzik (śmiertelny!), winogrona, rodzynki (uszkadzają nerki), cebula, czosnek (niszczą krwinki czerwone), awokado, orzechy makadamia, alkohol, kofein, kości gotowane (mogą się rozłupać) oraz produkty bogate w tłuszcze i sól.
Dostęp do świeżej wody: Należy zawsze zapewnić stały dostęp do świeżej, czystej wody, szczególnie że Dogue de Bordeaux ze względu na brachycefaliczną budowę ma trudności z regulacją temperatury i potrzebuje odpowiedniego nawodnienia. Woda powinna być wymieniana codziennie, a miska regularnie myta.
Rodzaje diet: Karma sucha premium (wygodna, ekonomiczna, dobrze zbilansowana), karma mokra (bardziej apetyczna, łatwiejsza do strawienia), dieta BARF (wymaga wiedzy i konsultacji z dietetykiem) oraz karma weterynaryjna (dla psów z problemami zdrowotnymi).
W razie wątpliwości, alergii pokarmowych (objawy: świąd skóry, problemy trawienne, wypadanie sierści), specjalnych potrzeb żywieniowych czy problemów zdrowotnych (choroby serca, stawów), warto skonsultować się z weterynarzem lub dietetykiem zwierzęcym w celu wybrania optymalnej diety.
Właściwe, zbilansowane żywienie w połączeniu z kontrolą wagi, odpowiednią aktywnością i opieką weterynaryjną to fundament najdłuższego możliwego, zdrowego życia Dogue de Bordeaux.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Łagodny i lojalny towarzysz rodzinny
- Wspaniały pies stróżujący i obronny
- Stosunkowo łatwy do szkolenia przy odpowiednim podejściu
- Radzi sobie w mieszkaniach przy regularnych spacerach
- Cierpliwy i delikatny z dziećmi
- Umiarkowane potrzeby aktywności fizycznej
- Krótka sierść łatwa w pielęgnacji
- Majestatyczny i imponujący wygląd
Wady
- Bardzo krótka długość życia (8-10 lat)
- Wymaga nadzoru przy małych dzieciach ze względu na wagę
- Podatny na przegrzanie i problemy z oddychaniem
- Silna tendencja do otyłości
- Wysokie koszty opieki weterynaryjnej
- Masywna budowa i duża waga (50-90 kg)
- Ślinienie się
- Nie toleruje długotrwałej samotności
Oceny behawioralne
Historia rasy
Dogue de Bordeaux jest jedną z najstarszych ras psów we Francji, której historia sięga głęboko w średniowiecze i prawdopodobnie jeszcze dalej w przeszłość. Uważa się, że jego przodkami były starożytne psy typu molossoid przyprowadzone do Europy przez różne ludy migrujące – Fenicjan, Greków, Rzymian i plemiona barbarzyńskie.
Najbardziej prawdopodobnym bezpośrednim przodkiem rasy są psy Alan (Alans), które były hodowane przez plemię Alanów – koczowniczy lud irańskiego pochodzenia, który w okresie wędrówki ludów (IV-V wiek n.e.) dotarł do Europy Zachodniej, w tym do Galii (dzisiejsza Francja). Alani hodowali różne typy psów bojowych i myśliwskich, z których najbardziej znane były Alan Gentil (szybki pies myśliwski do polowania na jelenie) oraz Alan Vautre (ciężki, potężny pies do polowania na dziką zwierzynę – dziki, niedźwiedzie – i jako pies bojowy).
To właśnie Alan Vautre jest najbardziej prawdopodobnym przodkiem Dogue de Bordeaux. Gaston Phébus (lub Fébus), hrabia Foix, w swojej słynnej księdze Livre de Chasse (Księga Łowów) z XIV wieku opisywał Alan Vautre jako psa, który trzyma uchwyt silniejszy niż trzy charty razem wzięte, podkreślając jego niezwykłą siłę szczęk i determinację.
Sama nazwa Dogue pojawiła się pod koniec XIV wieku i pochodzi prawdopodobnie od angielskiego słowa dog lub starofrancuskiego dogue, oznaczającego potężnego, silnego psa. Przez stulecia różne typy masywnych psów we Francji były nazywane dogue, ale nie były jeszcze standaryzowane jako odrębne rasy.
W średniowieczu i okresie renesansu Dogue de Bordeaux był wykorzystywany do polowania na dużą zwierzynę (dziki, niedźwiedzie, wilki), walk psów (często skodyfikowanych i legalnych w tamtych czasach), walk z bykami i innymi zwierzętami (bull-baiting, bear-baiting), stróżowania domostw, zamków i stad, jako pomocnik rzeźników (pędzenie bydła na rzeź) oraz jako pies wojenny i strażnik.
W połowie XIX wieku te starożytne dogue były słabo znane poza regionem Akwitanii (Aquitaine) w południowo-zachodniej Francji, gdzie były szczególnie popularne. Istniały różne typy regionalne: typ tuluski (Toulouse type), typ paryski (Paris type) oraz typ bordelski (Bordeaux type) – to właśnie ten typ stał się podstawą dzisiejszej rasy.
W 1863 roku odbyła się pierwsza francuska wystawa psów w Paryżu w Jardin d'Acclimatation (Ogród Aklimatyzacji). Dogue de Bordeaux były wystawiane po raz pierwszy pod swoją obecną nazwą, co było kamieniem milowym w procesie standaryzacji rasy.
W 1896 roku Francuski Profesor Pierre Mégnin opublikował pierwszy szczegółowy standard rasy, który określił charakterystyczne cechy, wygląd i temperament Dogue de Bordeaux. W tym czasie rozpoczęto systematyczną, planowaną hodowlę według książek hodowlanych.
Niestety, podczas obu wojen światowych (1914-1918 i 1939-1945) rasa ta drastycznie ucierpiała i niemal wyginęła. Wiele psów zginęło lub zostało porzuconych podczas działań wojennych, a hodowla została całkowicie wstrzymana. Po II wojnie światowej Dogue de Bordeaux był na skraju wyginięcia z zaledwie kilkudziesięcioma żywymi osobnikami.
Dzięki heroicznym wysiłkom entuzjastów i hodowców – szczególnie profesora Raymonda Triqueta i jego współpracowników – udało się odbudować rasę z ocalałych psów. Było to niezwykle trudne zadanie wymagające starannej selekcji, krzyżowań i wieloletniej pracy nad przywróceniem typowych cech rasowych przy jednoczesnym zachowaniu zdrowia genetycznego.
W 1970-1980 latach rasa stopniowo odzyskiwała popularność we Francji, a w 1989 roku amerykański film Turner i Hooch z Tomem Hanksem, w którym główną rolę obok aktora grał Dogue de Bordeaux o imieniu Hooch, przyniósł rasie międzynarodową sławę i wywołał falę zainteresowania na całym świecie, szczególnie w Stanach Zjednoczonych.
Międzynarodowe uznanie: Fédération Cynologique Internationale (FCI) uznała rasę i zaklasyfikowała ją w Grupie 2 (Molosy), Sekcji 2.1 (Molosy typu mastifa). American Kennel Club (AKC) uznał rasę w 2008 roku. The Kennel Club (UK) uznał rasę w 1997 roku. Standard FCI został ostatnio zaktualizowany w 2009 roku.
Dziś Dogue de Bordeaux jest ceniony na całym świecie jako wspaniały towarzysz rodzinny dla doświadczonych właścicieli dużych ras, pies stróżujący i obronny, pies wystawowy oraz symbol francuskiego dziedzictwa kynologicznego.
Pomimo swojej burzliwej historii jako pies bojowy i myśliwski, współczesny Dogue de Bordeaux jest łagodnym gigantem, który zachował swój ochronny instynkt, ale stał się przede wszystkim kochającym, oddanym towarzyszem rodzinnym. Jego długa, fascynująca historia od starożytnych psów wojskowych przez średniowiecznych myśliwych po współczesnych psów towarzyszących czyni go jedną z najbardziej unikalnych i szlachetnych ras we francuskiej i światowej kynologii.



