Epagneul de Pont-Audemer

Epagneul de Pont-Audemer

FCI #114Uznanie FCI: 2023Standard PLStandard EN

Grupa FCI

7FCI 114

Rozmiar

Średnie

Kraj Pochodzenia

FR

Wysokość

52-58 cm

Waga

17-20 kg

Długość Życia

12-14 lat

Temperament

CzułyFiglarnyWysoki popęd łowiecki

Przegląd

Epagneul de Pont-Audemer, znany także jako Pont-Audemer Spaniel, to niezwykła i rzadka rasa psa myśliwskiego pochodząca z malowniczego regionu Normandii we Francji. Ta wyjątkowa rasa została stworzona w XIX wieku w miasteczku Pont-Audemer, położonym w departamencie Eure, gdzie lokalni myśliwi dążyli do wyhodowania idealnego psa do polowań na ptactwo wodne.

Historia Epagneul de Pont-Audemer sięga około 1800 roku, kiedy francuscy hodowcy rozpoczęli przemyślane krzyżowanie różnych ras spanieli. Przypuszcza się, że do stworzenia tej rasy wykorzystano:

  • Francuskie spaniële wodne (obecnie wymarłe) - dla umiejętności pracy w wodzie
  • Angielskie spaniële wodne (Irish Water Spaniel) - dla charakterystycznej kędzierzawej sierści
  • Angielskie setery - dla elegancji i zdolności aportowania
  • Lokalne normandzkie psy myśliwskie - dla odporności i adaptacji do warunków terenowych

Ta staranna selekcja zaowocowała stworzeniem psa, który doskonale sprawdza się zarówno na lądzie, jak i w wodzie, szczególnie podczas polowań na dzikie kaczki, bażanty i inne ptactwo wodne w mokradłach i bagnach Normandii.

Epagneul de Pont-Audemer wyróżnia się charakterystyczną sylwetką - zwartą, muskularną budową ciała oraz najbardziej rozpoznawalną cechą: kędzierzawą czupryną na głowie, która wraz z długimi, falującymi uszami tworzy niepowtarzalną perukę wokół głowy. Ta cecha jest tak charakterystyczna, że psa często nazywano le petit clown des marais (mały klaun z bagien) ze względu na jego zabawny, pełen uroku wygląd.

Umaszczenie Epagneul de Pont-Audemer jest zazwyczaj brązowe (w odcieniach wątroby) z możliwymi białymi plamami na piersi, łapach lub pysku. Rzadziej spotyka się osobniki brązowe z szarym nakrapianiem (rouan), co nadaje im dystyngowany, arystokratyczny wygląd.

Mimo swoich wyjątkowych cech i długiej historii, Epagneul de Pont-Audemer jest jedną z najrzadszych ras psów na świecie. Po II wojnie światowej rasa była na skraju wyginięcia, z zaledwie kilkoma osobnikami pozostałymi we Francji. Dzięki determinacji małej grupy pasjonatów udało się ją odbudować, ale do dziś pozostaje niezwykle rzadka - rocznie rodzi się zaledwie 100-200 szczeniąt tej rasy na całym świecie, głównie we Francji.

Poza swoją ojczyzną, Epagneul de Pont-Audemer jest praktycznie nieznany. W Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii czy Polsce to absolutna egzotyka. Jednak ci, którzy mieli okazję poznać tę rasę, są zgodni: to wyjątkowy towarzysz łączący w sobie cechy doskonałego psa roboczego z przyjaznym, wesołym charakterem psa rodzinnego.

Temperament Epagneul de Pont-Audemer charakteryzuje się żywym, przyjaznym i towarzyskim usposobieniem. To pies o wielkiej energii, który uwielbia aktywność na świeżym powietrzu, szczególnie zabawy w wodzie. Jego silny instynkt łowiecki sprawia, że jest niestrudzonym pracownikiem w terenie, ale jednocześnie jest czuły, łagodny i bardzo przywiązany do rodziny.

Dzięki swojej inteligencji i chęci do nauki, Epagneul de Pont-Audemer jest stosunkowo łatwy w szkoleniu, nawet dla początkujących właścicieli. Jest to pies, który pragnie zadowolić swojego opiekuna i doskonale odnajduje się w różnych formach aktywności - od polowań, przez treningi posłuszeństwa, aż po sporty wodne.

Rasa ta wymaga jednak aktywnego trybu życia. Nie jest to pies dla osób, które preferują spokojne, siedzące życie. Epagneul de Pont-Audemer potrzebuje codziennej, intensywnej aktywności fizycznej - długich spacerów, zabaw, pływania - aby pozostać szczęśliwym i zrównoważonym.

W dalszych częściach tego kompleksowego przewodnika odkryjesz szczegółowe informacje na temat zdrowia, pielęgnacji, aktywności fizycznej, szkolenia, żywienia, historii, wyglądu oraz zachowania tej fascynującej, rzadkiej rasy. Każda sekcja zawiera praktyczne porady i głęboką wiedzę, która pomoże Ci lepiej zrozumieć Epagneul de Pont-Audemer i zapewnić mu optymalne warunki życia.

Jeśli szukasz wyjątkowego, energicznego towarzysza o przyjaznym charakterze i łowieckim sercu, który będzie równie chętnie towarzyszył Ci w terenie, jak i podczas rodzinnych wieczorów - Epagneul de Pont-Audemer może być idealnym wyborem. To pies dla ludzi ceniących rzadkość, historię i autentyczne łowieckie dziedzictwo.

Epagneul de Pont-Audemer to pies o charakterystycznym, zwartym wyglądzie, który łączy w sobie siłę, elegancję i funkcjonalność typową dla psów roboczych. Jego sylwetka jest doskonale przystosowana do pracy w trudnym terenie - bagnach, mokradłach i wodach Normandii.

Podstawowe parametry fizyczne według standardu FCI:

  • Wysokość w kłębie: 52-58 cm (bez podziału na płeć)
  • Waga: około 20-24 kg (standardowo nieustalona, ale typowa dla tej budowy)
  • Budowa: Krępa, krzepka, muskularna - pies średniej wielkości
  • Proporcje: Sylwetka zbliżona do kwadratu, zwarta i harmonijjna
  • Ekspresja: Żywa, inteligentna, przyjazna

Głowa Epagneul de Pont-Audemer jest jedną z jego najbardziej charakterystycznych cech. Jest okrągła i dobrze rozwinięta w części czaszki, z wyraźnym guzkiem potylicznym. Kości ciemieniowe są dość zaokrąglone, co nadaje głowie charakterystyczny, harmonijny wygląd.

Najbardziej rozpoznawalną cechą jest charakterystyczna czupryna (topknot) na szczycie głowy - gęsty, kędzierzawy pęk włosów, który rośnie na czubku czaszki, pozostawiając czoło odkryte. Ta czupryna jest bardzo kędzierzawa i dobrze umiejscowiona, stanowiąc wizytówkę rasy.

Stop (przejście oto czoła do kufy) jest słabo zaznaczony, tworząc łagodny kąt, choć wyraźnie widoczny. Kufa jest długa i łukowato wygięta w środkowej części, co nadaje jej elegancki profil.

Nos jest brązowy, wyraźnie wystający przed przednią część warg, dość spiczasty. Wargi są cienkie i lekko obwisłe, co sprawia, że kufa ma nieco spiczasty kształt.

Oczy są ciemnobursztynowe lub orzechowe, raczej małe, dobrze osadzone w oczodołach. Wyrażają życzliwość, szczerość i inteligencję - charakterystyczne dla tej rasy.

Uszy są średniej grubości, płaskie, osadzone raczej nisko, tak aby trzymały się z dala od policzków. Są długie i obficie pokryte długim, jedwabistym, bardzo kędzierzawym włosem, który łączy się z czupryną, tworząc piękną kędzierzawą perukę naprawdę obramowującą głowę. To właśnie ta peruka nadaje Epagneul de Pont-Audemer jego niepowtarzalny, pełen uroku wygląd.

Szyja jest lekko wysklepiona, zgrabna, dobrze umięśniona, łącząca się delikatnie z głową i solidnie z łopatkami.

Korpus jest mocny i funkcjonalny:

  • Grzbiet: Prosty lub lekko wypukły
  • Lędźwie: Dość krótkie, szerokie, solidne, muskularne
  • Zad: Bardzo lekko skośny
  • Klatka piersiowa: Głęboka, szeroka, opadająca całkowicie do poziomu łokcia; żebra długie i wystające, ostatnie żebro blisko biodra
  • Linia dolna i brzuch: Boki płaskie i lekko podniesione

Sierść jest jedną z najbardziej charakterystycznych cech Epagneul de Pont-Audemer:

  • Typ włosa: Średniej długości, falujący do lekko kędzierzawego
  • Struktura: Elastyczna, nie zbyt miękka ani zbyt szorstka
  • Gęstość: Gęsta, z dobrym podszerstkiem chroniącym przed wodą i zimnem
  • Rozmieszczenie: Dłuższa na uszach, szyi, piersi, brzuchu, tylnych częściach kończyn i ogonie
  • Funkcja: Wodoodporna, chroniąca psa podczas pracy w mokradłach
  • Czupryna: Bardzo kędzierzawa na szczycie głowy
  • Uszy: Pokryte długim, jedwabistym, bardzo kędzierzawym włosem

Umaszczenie Epagneul de Pont-Audemer:

  • Brązowe (kolor wątroby) - najbardziej typowe
  • Brązowe z białymi plamami - na piersi, łapach, pysku
  • Brązowe z szarym nakrapianiem (rouan marron) - elegancki wariant
  • Odcienie: Od jasnobrązowego po ciemny kolor wątroby

Kończyny przednie są silne i dobrze umięśnione, ustawione równolegle. Łapy są okrągłe, zwarte, z grubymi poduszkami - doskonale przystosowane do pracy w trudnym terenie. Kończyny tylne są mocne i muskularne, z dobrze zaznaczonymi kątami stawów.

Ogon jest średniej długości, osadzony niemal na linii lędźwiowej, noszony poziomo lub lekko zakrzywiony, pokryty falującym włosem. Tradycyjnie był kupowany do około 1/3 długości, ale w krajach, gdzie kupowanie jest zabronione, pozostaje w naturalnej długości.

Ruch Epagneul de Pont-Audemer jest płynny, energiczny i efektywny. Pies porusza się z dobrym napędem z tyłu i swobodnym wynosem przodu. Ruch jest harmonijny i zbalansowany, świadczący o prawidłowej konstrukcji ciała i doskonałym przystosowaniu do pracy w terenie.

Ogólny wyraz Epagneul de Pont-Audemer to połączenie siły, wigoru i uroku z przyjaznym, sympatycznym charakterem. To pies, który natychmiast przyciąga wzrok swoją charakterystyczną kędzierzawą peruką oraz pełnym energii, wesołym zachowaniem. Jest to jedna z najbardziej rozpoznawalnych i unikalnych ras spanieli na świecie.

Cechy charakterystyczne

Dobry z Dziećmi
Dobry z Innymi Psami
Dobry z Kotami
Dla Początkujących Właścicieli
Toleruje Zimno
Toleruje Upał
Rasa Wysokoenergetyczna
Mało ślinienie
Nie skłonny do otyłości
Nie skłonny do gryzienia
Nie ucieka
Pies myśliwski
Silne zdrowie

Zalety

  • Przyjazne i wesołe usposobienie
  • Łatwość w szkoleniu i chęć do nauki
  • Energiczny i aktywny towarzysz do zabaw
  • Doskonały myśliwy i aportownik
  • Wszechstronny - praca na lądzie i w wodzie
  • Uwielbia pływać i aktywności wodne
  • Dobry z dziećmi i rodziną
  • Rzadka i unikalna rasa

Wady

  • Wymaga dużo ruchu i aktywności fizycznej
  • Silny instynkt łowiecki może być problematyczny
  • Może gonić ptaki i małe zwierzęta
  • Wymaga regularnej pielęgnacji sierści i uszu
  • Rzadkość rasy utrudnia znalezienie hodowcy
  • Długie uszy podatne na infekcje
  • Nie dla osób preferujących spokojny tryb życia
  • Może być destrukcyjny bez wystarczającej aktywności

Oceny behawioralne

Historia rasy

Historia Epagneul de Pont-Audemer jest fascynującą opowieścią o pasji normandzkich myśliwych, przemyślanej hodowli oraz walce o przetrwanie rzadkiej rasy. To historia, która odzwierciedla historię samej Normandii - regionu bagien, mokradeł i bogatych terenów łowieckich, gdzie ten wyjątkowy pies odgrywał kluczową rolę przez ponad dwa wieki.

Rasa ta została stworzona w XIX wieku w miasteczku Pont-Audemer, położonym w departamencie Eure w Normandii, we Francji. Pont-Audemer, otoczone mokradłami doliny rzeki Risle, było idealnym miejscem do polowań na ptactwo wodne, szczególnie dzikie kaczki, które w ogromnych ilościach zamieszkiwały te tereny.

Początki rasy sięgają około 1800 roku, kiedy lokalni myśliwi i hodowcy zaczęli przemyślane krzyżowanie różnych ras w celu stworzenia idealnego psa do polowań na ptactwo wodne w trudnych warunkach normandzkich mokradeł. Poszukiwali psa, który będzie:

  • Doskonałym pływakiem - dla pracy w wodzie
  • Odpornym na zimno i wilgoć - dla pracy w mokradłach
  • Posiadającym doskonały węch - do tropienia ptaków
  • Znakomitym aportownikiem - do przynoszenia zestrzelonych ptaków
  • Energicznym i wytrzymałym - do długiej pracy w terenie
  • Łagodnym i posłusznym - łatwym w szkoleniu

Przypuszcza się, że do stworzenia Epagneul de Pont-Audemer wykorzystano krzyżówki:

  • Starych francuskich spanieli wodnych (obecnie wymarłych) - Epagneul de Normandie:
    • Dla umiejętności pracy w wodzie
    • Dla adaptacji do lokalnych warunków
    • Dla wodoodpornej sierści
  • Angielskich spanieli wodnych (Irish Water Spaniel):
    • Dla charakterystycznej kędzierzawej sierści
    • Dla doskonałych umiejętności pływackich
    • Dla silnej budowy ciała
  • Angielskich setterów:
    • Dla elegancji i szlachetnego wyglądu
    • Dla doskonałych zdolności aportowania
    • Dla inteligencji i łatwości szkolenia
  • Być może innych lokalnych normandzkich psów myśliwskich

Ta staranna selekcja przez wiele pokoleń zaowocowała stworzeniem psa o wyjątkowych cechach roboczych połączonych z charakterystycznym wyglądem - szczególnie kędzierzawą czupryną i uszami, które tworzyły charakterystyczną perukę wokół głowy.

W drugiej połowie XIX wieku Epagneul de Pont-Audemer zyskał dużą popularność wśród normandzkich myśliwych. Był ceniony jako:

  • Niestrudzony pracownik w mokradłach
  • Doskonały aportownik z wody
  • Pies wszechstronny - pracujący zarówno na lądzie, jak i w wodzie
  • Łagodny towarzysz domowy

Rasa była szczególnie popularna w regionie Normandii i Bretanii, gdzie mokradła i tereny wodne były idealne dla tego typu polowań.

Pierwsze oficjalne uznanie rasy miało miejsce pod koniec XIX wieku. W 1886 roku został napisany pierwszy standard rasy, a rasa została oficjalnie zarejestrowana we francuskich księgach hodowlanych.

Jednak już w na początku XX wieku popularność rasy zaczęła spadać. Przyczyny:

  • Konkurencja z innymi rasami spanieli (Epagneul Breton, angielskie spaniële)
  • Zmiany w metodach polowań
  • Osuszanie mokradeł dla celów rolniczych
  • Ograniczenie terenów łowieckich

I Wojna Światowa (1914-1918) była katastrofalna dla rasy. Normandia, będąc terenem walk, straciła większość swojej populacji psów myśliwskich. Wiele linii hodowlanych zostało utraconych, a hodowcy musieli rozpocząć od nowa z bardzo ograniczoną pulą genetyczną.

W okresie międzywojennym (1918-1939) francuscy pasjonaci podjęli wysiłki odbudowy rasy. Populacja zaczęła się powoli zwiększać, choć rasa pozostawała stosunkowo rzadka i nieznana poza Normandią.

II Wojna Światowa (1939-1945) była jeszcze bardziej destrukcyjna. Normandia, będąc miejscem lądowania aliantów w 1944 roku (operacja Overlord), została zniszczona. Rasa była na skraju wyginięcia - według niektórych źródeł, przetrwało zaledwie kilka osobników.

Po wojnie, mała grupa oddanych hodowców i pasjonatów podjęła heroiczną misję odbudowy rasy. Zadanie było niezwykle trudne ze względu na:

  • Bardzo małą liczbę ocalałych osobników
  • Ograniczoną pulę genetyczną
  • Brak dokumentacji niektórych linii hodowlanych
  • Trudności ekonomiczne powojennej Francji

Dla zwiększenia puli genetycznej, hodowcy wykorzystali ostrożne krzyżowanie z Irish Water Spaniel, które pomogło wzmocnić linię hodowlaną, jednocześnie zachowując charakterystyczne cechy rasy.

W 1980 roku rasa została oficjalnie uznana przez Fédération Cynologique Internationale (FCI) pod numerem standardu 114, w grupie 7 (Psy wskazujące), sekcji 1.2 (Psy wskazujące kontynentalne typu spaniel).

Obecna sytuacja Epagneul de Pont-Audemer pozostaje krytyczna. Jest to jedna z najrzadszych ras psów na świecie:

  • Rocznie rodzi się około 100-200 szczeniąt na całym świecie
  • Około 90% populacji znajduje się we Francji
  • Globalna populacja hodowlana liczy prawdopodobnie mniej niż 1000-1500 osobników
  • Rasa jest praktycznie nieznana poza Francją
  • Znajduje się na liście ras zagrożonych przez francuskie kluby kynologiczne

Na szczęście istnieją działania mające na celu ochronę rasy:

  • Club de l'Epagneul de Pont-Audemer - francuski klub rasowy aktywnie promujący rasę
  • Programy hodowlane - staranne planowanie kojarzeń dla utrzymania zróżnicowania genetycznego
  • Wystawy i pokazy - promocja rasy na wydarzeniach kynologicznych
  • Treningi i zawody myśliwskie - pokazujące zdolności robocze rasy
  • Współpraca międzynarodowa - hodowcy z innych krajów (Holandia, Niemcy, USA) zaczynają interesować się rasą
  • Media społecznościowe - rosnąca świadomość o rasie

W ostatnich latach zaobserwowano niewielki, ale obiecujący wzrost zainteresowania rasą, szczególnie wśród:

  • Myśliwych szukających wszechstronnych psów do polowań na ptactwo wodne
  • Miłośników rzadkich ras
  • Aktywnych rodzin szukających energicznych, przyjaznych towarzyszy
  • Osób zainteresowanych sportami wodnymi z psami

Najnowszy standard rasy został zaktualizowany przez FCI w 2023 roku, co świadczy o ciągłym zainteresowaniu i trosce o rozwój tej rasy.

Historia Epagneul de Pont-Audemer jest przypomnieniem o tym, jak łatwo nawet funkcjonalne, wartościowe rasy mogą być zagrożone wyginięciem przez wojny, zmiany społeczne i ekonomiczne. Jest to także historia pasji, determinacji i miłości garstki ludzi, którzy nie pozwolili, aby ta wyjątkowa rasa zniknęła.

Każdy właściciel Epagneul de Pont-Audemer jest częścią żywej historii i misji zachowania tej rzadkiej, wyjątkowej rasy dla przyszłych pokoleń. To nie tylko pies - to żywe dziedzictwo normandzkich mokradeł, francuskich tradycji myśliwskich i historii, która przetrwała dwie wojny światowe.