
Gończy austriacki czarno-podpalany
Grupa FCI
6• FCI 63
Rozmiar
Średnie
Kraj Pochodzenia
AT
Wysokość
48-56 cm
Waga
15-22 kg
Długość Życia
12-14 lat
Temperament
Przegląd
Gończy austriacki, znany również jako Brandlbracke lub Vieräugl (co w języku niemieckim oznacza 'czteroooki'), to wyjątkowy pies myśliwski średniej wielkości, który z pewnością przyciągnie uwagę zarówno myśliwych, jak i miłośników psów. Pochodzący z Austrii, ten pies ma bogatą historię sięgającą czasów celtyckich, kiedy to był wykorzystywany do polowań na grubą zwierzynę w górzystych terenach Alp. Jego wyjątkowa wytrzymałość, szybkość i doskonały węch sprawiają, że jest niezastąpionym pomocnikiem myśliwych, ale również idealnym kompanem dla aktywnych rodzin i miłośników długich wędrówek po górach.
Co czyni gończego austriackiego tak wyjątkowym? Przede wszystkim jego charakterystyczne, jasne tan-brązowe znaczenia nad oczami, które wyglądają jak dodatkowa para oczu – stąd nazwa 'Vieräugl'. Ten unikalny element wyglądu, w połączeniu z czarną sierścią, nadaje mu dystyngowany i elegancki wygląd. Rasa ta jest uznawana przez FCI (Fédération Cynologique Internationale) i klasyfikowana w grupie 6, sekcji 1.2 – gończe średniej wielkości.
Gończy austriacki wyróżnia się silną, długą i elastyczną budową ciała, która umożliwia mu pracę w najtrudniejszych warunkach terenowych – od stromych górskich ścieżek po gęste lasy i mokradła. Jego krótka, gładka i lśniąca sierść w kolorze czarnym z jasnobrązowymi tan-znaczeniami nie tylko dodaje mu elegancji, ale jest również praktyczna – odporna na zabrudzenia i łatwa w pielęgnacji. Wysokość w kłębie wynosząca od 48 do 56 cm plasuje go w kategorii psów o średniej wielkości, choć jego sylwetka jest bardzo mocna i dobrze umięśniona.
To pies niezwykle inteligentny i pracowity, co czyni go stosunkowo łatwym do szkolenia – pod warunkiem, że trener ma doświadczenie w pracy z psami myśliwskimi. Jego niezależność i silny instynkt łowiecki wymagają konsekwentnego podejścia oraz zapewnienia odpowiedniej ilości ruchu i stymulacji umysłowej. Gończy austriacki nie jest psem dla osób prowadzących siedzący tryb życia – potrzebuje aktywnego właściciela, który zapewni mu codzienne długie spacery, treningi węchowe lub polowania.
Temperament gończego austriackiego jest przyjazny, zrównoważony i lojalny. W gronie rodziny jest czuły i oddany, świetnie dogaduje się z dziećmi i innymi psami. Może być jednak nieco nieufny wobec obcych, co czyni go doskonałym psem stróżującym – zawsze czujnym, ale nie agresywnym. Jego silne instynkty łowieckie mogą nieco komplikować współżycie z małymi zwierzętami domowymi, takimi jak koty, króliki czy gryzonie, dlatego lepiej czuje się w towarzystwie innych psów o podobnym temperamencie.
Gończy austriacki najlepiej odnajdzie się w aktywnych rodzinach, które spędzają dużo czasu na świeżym powietrzu – szczególnie w terenach górskich, lasach i obszarach wiejskich. To pies dla kogoś, kto kocha wędrówki, bieganie, jazdę na rowerze lub polowania. Jeśli szukasz towarzysza do wspólnych przygód w terenie, gończy austriacki będzie idealnym wyborem. Zapraszamy do dalszego odkrywania tego fascynującego psa w naszym przewodniku, gdzie szczegółowo omówimy jego zdrowie, pielęgnację, potrzeby treningowe, żywieniowe oraz historyczne i behawioralne aspekty.
Gończy austriacki to pies średniej wielkości o charakterystycznej sylwetce łączącej siłę, wytrzymałość i elegancję. Według standardu FCI, wysokość w kłębie wynosi od 48 do 56 cm, przy czym suki są nieco mniejsze od psów. Waga oscyluje pomiędzy 15 a 22 kg, w zależności od płci i budowy. Jego ciało jest mocne, długie i bardzo elastyczne, co umożliwia mu swobodne poruszanie się w najtrudniejszych warunkach terenowych – od górskich ścieżek po gęste zarośla.
Budowa głowy i twarzy:
- Głowa – proporcjonalna do ciała, z szeroką czaszką i ledwo zaznaczonym guzem potylicznym
- Pysk – mocny, prosty grzbiet nosa, dobrze rozwinięte wargi szczelnie przylegające do szczęk
- Nos – czarny, z szerokimi nozdrzami (typowe dla psów myśliwskich)
- Oczy – ciemnobrązowe, okrągłe, wyrażają inteligencję, czujność i żywość charakteru
- Uszy – długie, opadające, lekko zaokrąglone na końcach, osadzone wysoko, pokryte delikatną sierścią
- Uzębienie – pełny zestaw 42 zębów, nożycowy zgryz (standard FCI dopuszcza brak maksymalnie dwóch PM1 lub PM2)
Charakterystyczne cechy umaszczenia:
Sierść gończego austriackiego jest krótka, gładka, gęsta, lśniąca i mocno przylegająca do ciała. Umaszczenie jest wyłącznie czarne z jasnobrązowymi tan-znaczeniami, które występują w charakterystycznych miejscach:
- Dwa wyraźne tan-brązowe znaczenia nad oczami (tzw. 'Vieräugl' – cztery oczy), które są wizytówką rasy
- Tan-znaczenia na bokach pyska, wokół nosa, na wargach
- Tan-znaczenia na wewnętrznej stronie uszu
- Dwa tan-znaczenia na klatce piersiowej (charakterystyczne dla rasy)
- Tan-znaczenia na wewnętrznej stronie kończyn, pod ogonem i wokół odbytu
Budowa ciała i kończyn:
- Szyja – silna, średniej długości, lekko wysklepiona, bez podgardla
- Grzbiet – długi, prosty, mocny, dobrze umięśniony
- Lędźwie – krótkie, szerokie, bardzo umięśnione
- Klatka piersiowa – głęboka, dobrze rozwinięta, sięgająca do łokci, o owalnym przekroju
- Ogon – długi, gruby u nasady, zwężający się ku końcowi, lekko wygięty, podczas spoczynku opada w dół, podczas pracy unoszony na wysokość grzbietu
- Kończyny przednie i tylne – mocne, dobrze umięśnione, o mocnym kośćcu, łapy są zwarte, okrągłe, z ciemnymi pazurami
Gończy austriacki to zatem nie tylko piękny pies o dystyngowanym wyglądzie, ale także doskonale zbudowany pracownik, którego anatomia jest perfekcyjnie dostosowana do pracy w trudnym terenie. Jego elegancka sylwetka w połączeniu z charakterystycznym umaszczeniem czarno-tan sprawia, że jest łatwo rozpoznawalny i przyciąga uwagę zarówno na wystawach, jak i w lesie podczas polowania.
Gończy austriacki to pies o zrównoważonym, przyjaznym i lojalnym temperamencie, który łączy w sobie cechy typowe dla psów myśliwskich z doskonałymi predyspozycjami do życia rodzinnego. Jego usposobienie sprawia, że dobrze dogaduje się z dziećmi oraz innymi psami, pod warunkiem, że został odpowiednio socjalizowany od szczeniaka. Jest to pies o wysokim instynkcie łowieckim, co sprawia, że jego zachowanie może być nieprzewidywalne w obecności małych zwierząt, takich jak koty, króliki, kury czy gryzonie.
Kluczowe cechy charakteru:
- Inteligentny i pracowity – szybko uczy się nowych poleceń, ma doskonałą pamięć
- Lojalny i oddany – bardzo przywiązany do właściciela i rodziny
- Czujny i uważny – świetny pies stróżujący, reaguje na nietypowe odgłosy
- Wrażliwy i empatyczny – wyczuwa nastrój opiekuna, źle znosi osamotnienie
- Energiczny i pełen życia – potrzebuje aktywności fizycznej i stymulacji umysłowej
- Niezależny i samodzielny – potrafi podejmować decyzje podczas polowania
Zachowanie w rodzinie:
W gronie rodziny gończy austriacki jest łagodny, cierpliwy i towarzyski. Świetnie radzi sobie z dziećmi, z którymi chętnie się bawi, choć ze względu na swoją energię i siłę wymaga nadzoru w towarzystwie małych dzieci. Jest to pies, który chce być częścią rodziny i uczestniczyć we wszystkich aktywnościach – od spacerów, przez wędrówki, po wspólne wypoczywanie na kanapie po wyczerpującym dniu. Nie jest psem, który może być trzymany w kojcu lub na łańcuchu – potrzebuje bliskiego kontaktu z rodziną.
Zachowanie wobec obcych:
Gończy austriacki jest zazwyczaj niezbyt bojaźliwy, jednak może być nieco nieufny i ostrożny wobec obcych, co czyni go dobrym psem stróżującym. Nie jest agresywny, ale głośno szczeka, gdy zauważy kogoś obcego na posesji. Po właściwej socjalizacji akceptuje gości, choć może zachować pewien dystans. Jest to cecha pożądana u psów myśliwskich, które muszą być czujne, ale nie nadmiernie nerwowe.
Instynkt łowiecki i zachowanie w terenie:
To jest aspekt, który każdy przyszły właściciel musi dobrze zrozumieć. Gończy austriacki ma bardzo silny instynkt łowiecki i węchowy, co oznacza, że:
- Podczas spacerów może podążać za tropem i ignorować wołanie
- Może pościgiem gonić dzikie zwierzęta, ptaki, koty
- Podczas śledzenia tropu jest bardzo skoncentrowany i wytrwały
- Potrafi pracować samodzielnie, bez ciągłego kierowania przez myśliwego
- Ma tendencję do głośnego szczekania i ujadania podczas tropienia (tzw. 'goniąc z głosem')
Relacje z innymi zwierzętami:
Gończy austriacki świetnie dogaduje się z innymi psami, szczególnie z tymi o podobnym temperamencie i energii. Jest towarzyski i lubi wspólne zabawy. Jednak jego instynkty łowieckie komplikują życie z małymi zwierzętami – koty, króliki, kury czy gryzonie mogą być traktowane jako zdobycz. Dlatego nie jest to najlepszy wybór dla gospodarstw domowych z takimi zwierzętami, chyba że pies został wychowany z nimi od szczeniaka i nauczony akceptacji.
Poziom aktywności i stymulacja umysłowa:
Gończy austriacki jest psem o wysokim poziomie energii, który wymaga minimum 2-3 godzin aktywności dziennie. W przypadku braku odpowiedniej ilości ruchu i stymulacji umysłowej, może stać się destrukcyjny, wykazywać niepożądane zachowania (gryzienie mebli, kopanie dziur, nadmierne szczekanie) lub stawać się nieszczęśliwy i apatyczny. Potrzebuje:
- Długich spacerów i wędrówek (minimum 1-2 godziny dziennie)
- Zabaw węchowych i tropienia (ukrywanie smakołyków, tropy zapachowe)
- Treningów posłuszeństwa i sztuczek
- Polowań lub treningów myśliwskich (idealnie)
- Zabaw z innymi psami
Zalecenia dla właścicieli:
Gończy austriacki najlepiej odnajdzie się w aktywnych rodzinach, które:
- Mieszkają w domu z ogrodem (nie w mieszkaniu)
- Spędzają dużo czasu na świeżym powietrzu (góry, lasy, tereny wiejskie)
- Mają doświadczenie w pracy z psami myśliwskimi lub psami o silnych instynktach
- Są gotowi poświęcić czas na regularne treningi i długie spacery
- Są cierpliwi i konsekwentni w szkoleniu
Nie jest to pies dla początkujących właścicieli ani dla osób prowadzących siedzący tryb życia. Gończy austriacki to wspaniały towarzysz dla aktywnych ludzi, którzy pokochają jego energię, inteligencję i lojalność.
Gończy austriacki jest zazwyczaj zdrową i odporną rasą, co jest wynikiem wielowiekowej selekcji ukierunkowanej na funkcjonalność i wytrzymałość. Przeciętna długość życia wynosi od 12 do 14 lat, choć wiele osobników przy odpowiedniej opiece i dobrych genach może dożyć nawet 15-16 lat. Jak wszystkie rasy psów, również gończy austriacki może być podatny na pewne schorzenia, o których przyszli właściciele powinni wiedzieć.
Najczęstsze problemy zdrowotne:
1. Dysplazja stawu biodrowego i łokciowego (HD i ED)
To najczęstsze schorzenia układu kostno-stawowego występujące u psów średniej i dużej wielkości. Dysplazja polega na nieprawidłowym ukształtowaniu stawu, co prowadzi do bólu, sztywności i w konsekwencji do artretyzmu. U gończego austriackiego ryzyko jest umiarkowane, ale zaleca się:
- Badania zdjęciowe RTG u psów hodowlanych (przed dopuszczeniem do rozrodu)
- Utrzymywanie zdrowej wagi ciała (nadwaga pogarsza stan stawów)
- Unikanie nadmiernych skoków i intensywnych treningów u szczeniąt poniżej 12 miesiąca życia
- Suplementację glukozaminą i chondroityną u starszych psów
2. Infekcje uszu (zapalenie ucha zewnętrznego)
Ze względu na długie, opadające uszy, które ograniczają wentylację przewodu słuchowego, gończy austriacki jest podatny na infekcje uszu. Wilgoć, brud, wosk uszny i resztki roślin (po wędrówkach w lesie) mogą prowadzić do stanów zapalnych. Objawy to:
- Częste drapanie i potrząsanie uszami
- Nieprzyjemny zapach z uszu
- Zaczerwienienie i obrzęk wewnętrznej części ucha
- Wydzielina (brązowa, żółta lub zielona)
Profilaktyka: Regularne sprawdzanie uszu (2-3 razy w tygodniu), czyszczenie specjalnymi płynami do uszu, dokładne osuszanie po kąpieli i spacerach w deszczu.
3. Demodekoza (demodectic mange – zapalenie skóry wywołane roztoczami Demodex)
Demodekoza to schorzenie skórne spowodowane nadmiernym namnożeniem roztocza Demodex canis, które normalnie żyje na skórze psów w niewielkich ilościach. U gończego austriackiego może wystąpić forma młodzieńcza (u szczeniąt) lub dorosła (związana z osłabionym układem odpornościowym). Objawy to:
- Łysienie wokół oczu, pyska i na kończynach
- Zaczerwienienie i łuszczenie skóry
- Świąd (w formach powikłanych infekcją bakteryjną)
Leczenie: Wymaga interwencji weterynaryjnej – leki miejscowe, szampony lecznicze, czasami antybiotyki.
4. Nadmierne ślinienie się i przegrzanie
Chociaż gończy austriacki ma krótką sierść, podczas bardzo intensywnego wysiłku (zwłaszcza w ciepłe dni) może wykazywać tendencję do nadmiernego ślinienia się i przegrzewania. Jest to typowe dla psów pracujących. Ważne jest, aby:
- Zapewnić dostęp do świeżej wody podczas spacerów i polowań
- Unikać treningów w pełnym słońcu w upalne dni (rano lub wieczorem)
- Obserwować objawy przegrzania: ciężkie oddychanie, nadmierne ślinienie, apatia, wymioty
- W razie potrzeby schłodzić psa w cieniu, podać wodę, zwilżyć sierść (ale nie lodowatą wodą!)
5. Urazy podczas pracy w terenie
Ze względu na pracę w trudnym terenie (lasy, zarośla, górskie ścieżki), gończy austriacki może być narażony na urazy mechaniczne, takie jak:
- Skaleczenia łap (szkło, ostre kamienie, kolce)
- Odgniecenia, zwichnięcia, skręcenia (podczas biegania po nierównym terenie)
- Wbicie kleszczy, nasion traw do uszu, oczu, między palce
- Ugryźienia przez dzikie zwierzęta (dziki, lisy)
Profilaktyka: Po każdym spacerze dokładne sprawdzanie łap, uszu, ciała; usuwanie kleszczy, oczyszczanie ran, szczepienia przeciwko wściekliźnie i regularny odrobaczanie.
Profilaktyka i dbałość o zdrowie:
Aby gończy austriacki cieszył się dobrym zdrowiem przez całe życie, właściciele powinni:
- Regularne wizyty u weterynarza – co najmniej raz w roku badania kontrolne, szczepienia, odrobaczanie
- Zdrowa dieta – wysokiej jakości karma dostosowana do wieku, aktywności i stanu zdrowia
- Utrzymywanie zdrowej wagi – otyłość jest wrogiem stawów i serca
- Odpowiednia ilość ruchu – aktywny pies to zdrowy pies
- Higiena – regularne czyszczenie uszu, zębów, przycinanie pazurów
- Ochrona przed pasożytami – odrobaczanie co 3 miesiące, preparaty przeciwko kleszczom i pchłom
Chociaż gończy austriacki może być podatny na pewne schorzenia, ogólnie jest to mocny, odporny i długo żyjący pies. Przy odpowiedniej opiece, regularnych badaniach weterynaryjnych i zdrowym stylu życia większość osobników dożywa sędziwego wieku w doskonałej kondycji.
Gończy austriacki to rasa, która nie wymaga skomplikowanej ani czasochłonnej pielęgnacji, co czyni ją idealnym wyborem dla osób, które preferują psy o niskich wymaganiach pielęgnacyjnych. Ich krótka, gładka i lśniąca sierść jest bardzo praktyczna – odporna na zabrudzenia, samoczyszcząca się (do pewnego stopnia) i łatwa w utrzymaniu. Jednak, jak każdy pies myśliwski pracujący w terenie, gończy austriacki wymaga regularnej kontroli i podstawowej pielęgnacji.
1. Pielęgnacja sierści – szczotkowanie
Sierść gończego austriackiego jest krótka i mocno przylegająca do ciała, dlatego nie wymaga częstego szczotkowania. Zazwyczaj wystarczy raz w tygodniu, aby:
- Usunąć martwe włosy i rozprowadzić naturalny łój skórny
- Zminimalizować linienie
- Sprawdzić stan skóry (czy nie ma ran, kleszczy, podrażnień)
Podczas sezonów linienia (wiosna i jesień) może być konieczne częstsze czesanie – 2-3 razy w tygodniu – aby skutecznie usuwać obumarłe włosy i utrzymać dom w czystości. Do szczotkowania wystarczy miękka szczotka gumowa lub rękawica do czesania, która masuje skórę i łapie martwe włosy.
2. Kąpiel
Gończy austriacki nie wymaga częstych kąpieli. Jego sierść jest dość odporna na zabrudzenia i ma naturalną zdolność samoczyszczenia się. Zaleca się kąpiel:
- Co 2-3 miesiące lub gdy pies jest naprawdę brudny (błoto, moczary, śmierdzący trop)
- Po intensywnych polowaniach lub wędrówkach w terenie
- Gdy pojawia się nieprzyjemny zapach
Ważne: Używaj łagodnych szamponów dla psów (najlepiej z naturalnych składników), które nie wysuszają skóry. Po kąpieli dokładnie wysusz psa ręcznikiem, szczególnie uszy!
3. Pielęgnacja uszu (KRYTYCZNE!)
To najważniejszy element pielęgnacji gończego austriackiego. Ze względu na długie, opadające uszy, które ograniczają wentylację, pies ten jest podatny na infekcje uszu. Regularna kontrola i czyszczenie uszu to absolutna konieczność:
- Sprawdzanie uszu 2-3 razy w tygodniu – szczególnie po spacerach w lesie, łąkach, mokradłach
- Czyszczenie raz w tygodniu specjalnymi płynami do czyszczenia uszu (dostępne u weterynarza lub w sklepach zoologicznych)
- Usuwanie resztek roślin – nasiona traw, burów, liście mogą wbić się głęboko do przewodu słuchowego
- Dokładne osuszanie po kąpieli, pływaniu, spacerach w deszczu (wilgoć = środowisko dla bakterii i grzybów)
Jak czyścić uszy:
- Wlej kilka kropel płynu do czyszczenia uszu do przewodu słuchowego
- Masuj podstawę ucha przez 20-30 sekund (pies powinien to lubić)
- Pozwól psu potrząsnąć głową (brud i woskowina wyjdą na zewnątrz)
- Wytrzyj zewnętrzną część ucha wacikiem lub gazą (NIGDY nie wciskaj patyczków głęboko!)
4. Pielęgnacja zębów
Higiena jamy ustnej jest często zaniedbywana, a kamień nazębny i choroby przyzębia mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych (w tym chorób serca i nerek). Zalecenia:
- Szczotkowanie zębów 2-3 razy w tygodniu specjalistyczną szczoteczką i pastą dla psów
- Podawanie gryzaków dentystycznych (naturalne lub specjalistyczne)
- Regularny scaling u weterynarza (usuwanie kamienia nazębnego) – raz na 1-2 lata lub w razie potrzeby
5. Przycinanie pazurów
Jeśli gończy austriacki dużo biega po twardym podłożu (asfalt, kamienie, betonowe ścieżki), jego pazury ścierają się naturalnie. Jednak jeśli spaceruje głównie po miękkiej glebie, lesie, trawie, konieczne jest regularne przycinanie pazurów – co 4-6 tygodni.
- Zbyt długie pazury mogą łamać się, wrastać, powodować ból i problemy z chodzeniem
- Używaj specjalnej obcinaczy do pazurów dla psów średniej wielkości
- Uważaj, aby nie przeciąć nerwu i naczyń krwionośnych (różowa część paznokcia)
- Jeśli nie masz doświadczenia, poproś weterynarza lub groomera o pomoc
6. Kontrola po spacerach w terenie (WAŻNE!)
Jako pies myśliwski pracujący w lesie, gończy austriacki wymaga dokładnej kontroli po każdym spacerze, szczególnie po długich wędrówkach w lasach, zaroślach, łąkach:
- Sprawdzanie łap – skaleczenia, wbite kolce, kamyki między palcami, pęknięte opuszki
- Sprawdzanie uszu – nasiona traw (ości) mogą wbić się głęboko do przewodu słuchowego (bardzo bolesne!)
- Sprawdzanie całego ciała – kleszcze (szczególnie brzuch, pachy, szyja, za uszami), rany, zadrapania
- Usuwanie kleszczy – jak najszybciej specjalistycznym haczykiem lub pęsetą (nie zgniatać!)
- Oczyszczanie ran – przemycie wodą z mydłem, dezynfekcja, obserwacja (czy nie ma infekcji)
7. Ochrona przed pasożytami
Ze względu na częste przebywanie w terenie (lasy, łąki, pola), gończy austriacki jest narażony na kontakt z kleszczami, pchłami i robakami. Niezbędna jest regularna profilaktyka:
- Preparaty przeciwko kleszczom i pchłom – krople na kark, obroże, tabletki (wybierz formę zalecaną przez weterynarza)
- Odrobaczanie – co 3 miesiące (szczególnie u psów myśliwskich, które mogą zjadać padlinę lub kontaktować się z dziką zwierzyną)
- Szczepienie przeciwko kleszczom (babeszjoza) – w regionach o wysokim ryzyku
8. Inne aspekty pielęgnacji
- Mycie pyska i brody – szczególnie po intensywnym wysiłku, gdy pies może nadmiernie ślinić się
- Kontrola oczu – usuwanie wydzielin z kącików oczu, obserwacja czy nie ma zaczerwienień
- Sprawdzanie skóry – czy nie ma wysypek, podrażnień, łysienia, guzków
Podsumowanie – harmonogram pielęgnacji:
| Czynność | Częstotliwość |
| Szczotkowanie sierści | Raz w tygodniu (2-3x w sezonie linienia) |
| Kąpiel | Co 2-3 miesiące lub w razie potrzeby |
| Czyszczenie uszu | Raz w tygodniu + kontrola 2-3x w tygodniu |
| Szczotkowanie zębów | 2-3 razy w tygodniu |
| Przycinanie pazurów | Co 4-6 tygodni |
| Kontrola po spacerze | Po każdym spacerze w terenie |
| Ochrona przed pasożytami | Kleszcze/pchły: co miesiąc, odrobaczanie: co 3 miesiące |
Gończy austriacki to pies o minimalnych wymaganiach pielęgnacyjnych, ale wymaga regularnej kontroli i dbałości o higienę – szczególnie uszu, łap i zębów. Przy odpowiedniej rutynie pielęgnacyjnej (15-30 minut tygodniowo) Twój gończy będzie zdrowy, czysty i pięknie wyglądający przez całe życie.
Gończy austriacki to pies o bardzo wysokim poziomie energii, który wymaga dużej ilości ruchu, aby pozostać zdrowym, szczęśliwym i zrównoważonym psychicznie. Ta rasa zdecydowanie nie nadaje się do życia w mieszkaniu ani dla osób prowadzących siedzący tryb życia. Gończy austriacki potrzebuje aktywnego właściciela, przestrzeni do biegania i minimum 2-3 godzin aktywności dziennie. To pies dla ludzi, którzy kochają długie wędrówki po górach, lasy, bieganie lub polowania.
Dzienne potrzeby ruchowe – minimum:
- 2-3 godziny aktywności fizycznej dziennie – spacery, bieganie, wędrówki, treningi
- Co najmniej 2-3 spacery dziennie – każdy po 45-60 minut
- Możliwość swobodnego biegania w bezpiecznym terenie (ogród, las, łąka)
- Stymulacja umysłowa – treningi węchowe, posłuszeństwa, zabawy intelektualne
Idealne aktywności dla gończego austriackiego:
1. Długie wędrówki po górach i lasach
To jest absolutnie najlepsza forma aktywności dla gończego austriackiego. Rasa ta była hodowana do pracy w trudnym górzystym terenie Alp, więc:
- Uwielbia długie trekkingowe wędrówki (5-10 km lub więcej)
- Doskonale radzi sobie na stromych ścieżkach, skałach, w zaroślach
- Ma niewyczerpaną wytrzymałość – może wędrować przez wiele godzin
- Kocha eksplorowanie nowych terenów, tropienie zapachów
2. Bieganie i jogging
Gończy austriacki to świetny partner do biegania. Uwielbia biegać obok roweru, towarzyszyć w joggingu lub biegać swobodnie w terenie. Idealnie:
- Bieganie obok roweru – 30-60 minut w umiarkowanym tempie (uważaj, aby nie przemęczać psa!)
- Jogging – gończy austriacki może biec obok Ciebie przez wiele kilometrów
- Canicross (bieganie z psem w uprząży) – doskonała dyscyplina dla tej rasy
Ważne: Nie biegaj z psem na asfalcie w upalne dni! Unikaj biegania z młodymi psami (poniżej 12-15 miesięcy) – szkodzi to rozwojowi stawów.
3. Polowania i treningi myśliwskie
To jest absolutnie naturalna forma aktywności dla gończego austriackiego. Jeśli jesteś myśliwym lub masz możliwość uczestniczenia w treningach myśliwskich:
- Polowania na zająca, lisa, dzika – gończy austriacki jest w tym mistrzem
- Tropienie i śledzenie zwierzyny – wykorzystanie jego fenomenalnego węchu
- Treningi polowe – sztuczne tropy, nauka tropienia, posłuszeństwa w terenie
- Mantrailing (tropienie ludzi) – alternatywa dla psów niepolujących
4. Zabawy węchowe i mantrailing
Jeśli nie polujesz, możesz zaspokajać instynkty gończego austriackiego przez zabawy węchowe, które są dla niego niezwykle satysfakcjonujące:
- Nosework – wyszukiwanie ukrytych zapachów (olejki eteryczne, smakołyki)
- Mantrailing – tropienie ludzi (sport dla psów i ich opiekunów)
- Ukrywanie smakołyków w domu lub ogrodzie – proste, ale bardzo angażujące
- Sztuczne tropy – przeciąganie szmaty nasączonej zapachem, a potem tropienie przez psa
5. Agility, obedience, rally-O
Chociaż gończy austriacki nie jest typowym psem sportowym (jak border collie), może świetnie uczestniczyć w sportach psich, które dają mu stymulację umysłową i fizyczną:
- Agility – tor przeszkód, rozwijający zwinność i posłuszeństwo
- Obedience – zaawansowane posłuszeństwo, precyzyjne wykonywanie komend
- Rally-O – połączenie posłuszeństwa i zabaw na torze
Uwaga: Gończy austriacki ma niezależną naturę, więc te sporty mogą być nieco trudniejsze niż z typowymi rasami posłusznymi, ale z odpowiednim treningiem i motywacją może osiągać świetne wyniki.
6. Swobodne bieganie i zabawy w ogrodzie
Gończy austriacki potrzebuje przestrzeni do swobodnego biegania. Idealnie:
- Duży ogród (minimum 500-1000 m²) ogrodzony (wysokość minimum 1,5 m)
- Bezpieczny teren – las, łąka, pole, gdzie można puścić psa bez smyczy (jeśli przywołanie jest dobrze wyćwiczone)
- Wybiegi dla psów – bezpieczne, ogrodzone tereny, gdzie psy mogą biegać swobodnie
Ważne: Gończy austriacki ma silny instynkt łowiecki – podczas swobodnego biegania może podążać za tropem i ignorować wołanie. Dlatego puść go bez smyczy tylko w bezpiecznym, ogrodzonym terenie lub gdy masz pewność, że przywołanie działa w 100%.
7. Zabawy z innymi psami
Gończy austriacki jest towarzyski i kocha zabawy z innymi psami. Regularne spotkania z psimi kumplami (szczególnie o podobnym poziomie energii) są doskonałą formą aktywności fizycznej i społecznej:
- Wspólne bieganie, gonione, zapaśnictwo
- Wspólne wędrówki z innymi właścicielami psów
- Wizyty na wybiegu dla psów
Konsekwencje braku wystarczającej ilości ruchu:
Jeśli gończy austriacki nie otrzyma wystarczającej ilości aktywności fizycznej i umysłowej, może rozwinąć poważne problemy behawioralne:
- Destrukcyjne zachowania – gryzienie mebli, poduszek, butów, kopanie dziur w ogrodzie
- Nadmierne szczekanie i ujadanie – z frustracji i nudy
- Ucieczki – przeskakiwanie ogrodzeń, podkopywanie się, aby zaspokoić potrzebę ruchu
- Agresja lub nadpobudliwość – nadmiar nierozładowanej energii
- Apatia i depresja – w skrajnych przypadkach pies może stać się apatyczny i nieszczęśliwy
- Otyłość – brak ruchu + normalne jedzenie = nadwaga = problemy zdrowotne
Zalecenia dla właścicieli:
Aby zapewnić gończemu austriackiemu odpowiedni poziom aktywności:
- Minimum 2-3 godziny aktywności dziennie – nie kompromisów!
- Różnorodność – spacery + bieganie + zabawy węchowe + treningi posłuszeństwa
- Odpoczynek – po intensywnym wysiłku zapewnij psu spokojny czas na regenerację
- Dostosowanie do pogody – unikaj bardzo intensywnych treningów w upalne dni
- Regularne kontrole u weterynarza – sprawdzanie stawów, łap, ogólnej kondycji
Dla kogo jest gończy austriacki?
Gończy austriacki to pies dla:
- Aktywnych ludzi, którzy spędzają dużo czasu na świeżym powietrzu
- Myśliwych, którzy potrzebują wytrzymałego psa do polowań
- Mieszkańców terenów wiejskich z dużym ogrodem lub dostępem do lasów
- Entuzjastów trekkingu, biegania, sportów górskich
- Osób z doświadczeniem w pracy z psami myśliwskimi
NIE jest to pies dla:
- Osób mieszkających w mieszkaniach bez dostępu do ogrodu
- Osób prowadzących siedzący tryb życia
- Początkujących właścicieli psów
- Osób, które nie mają czasu na 2-3 godziny aktywności dziennie
Podsumowując: gończy austriacki to pies o ekstremalnych potrzebach ruchowych. Jeśli jesteś gotów zapewnić mu odpowiednią ilość aktywności, będziesz miał niezmordowanego towarzysza przygód, który pokocha wspólne wędrówki, bieganie i eksplorowanie świata.
Gończy austriacki jest rasą inteligentną, chętną do nauki i pracowit, co sprawia, że treningi mogą być skuteczne i satysfakcjonujące – pod warunkiem, że trener rozumie specyfikę psów myśliwskich. Dzięki naturalnej skłonności do pracy i silnemu instynktowi łowieckiemu, psy te mogą być bardzo dobrze wyszkolone do różnych zadań, w tym polowań, tropienia, posłuszeństwa i sportów psich. Jednak gończy austriacki ma również niezależną naturę typową dla psów myśliwskich, co oznacza, że czasami może podejmować własne decyzje, zamiast ślepo wykonywać polecenia.
Kluczowe cechy wpływające na trening:
- Wysoka inteligencja – szybko uczy się nowych poleceń i potrafi rozwiązywać problemy
- Silny instynkt łowiecki – może być rozpraszany przez zapachy i tropy
- Niezależność – potrafi myśleć samodzielnie, co jest zaletą podczas polowania, ale wyzwaniem w treningach posłuszeństwa
- Wrażliwość – dobrze reaguje na pozytywne wzmocnienie, źle znosi ostre kary
- Motywacja do pracy – uwielbia zadania wymagające węchu i wysiłku fizycznego
Podstawowe zasady treningu gończego austriackiego:
1. Pozytywne wzmocnienie – klucz do sukcesu
Gończy austriacki jest psem wrażliwym i empatycznym, który najlepiej reaguje na pozytywne metody szkolenia. Właściciele powinni:
- Nagradzać pożądane zachowania – smakołykami, pochwałą, zabawą
- Ignorować niepożądane zachowania – zamiast karać, lepiej nie wzmacniać złych zachowań uwagą
- Unikać kar fizycznych i krzyku – to osłabia więź z psem i może prowadzić do lęku lub agresji
- Być cierpliwym i konsekwentnym – powtarzanie ćwiczeń, stopniowe zwiększanie trudności
2. Wczesna socjalizacja (od 8 tygodnia życia)
Socjalizacja to najważniejszy element wychowania gończego austriackiego. Szczeniak powinien być wystawiany na różnorodne bodźce już od najmłodszych tygodni:
- Różne środowiska – miasto, las, łąka, rzeka, sklepy, dworzec
- Różni ludzie – dzieci, dorośli, seniorzy, osoby w mundurach, z czapkami, okularami
- Inne zwierzęta – psy (różne rasy i wielkości), koty (jeśli mają być w domu), konie, krowy
- Różne dźwięki – samochody, tramwaje, grzmoty, fajerwerki, głośna muzyka
- Różne powierzchnie – trawa, asfalt, metal, schody, kładki
Cel: Wychować pewnego siebie, zrównoważonego psa, który nie boi się nowych sytuacji.
3. Podstawowe komendy posłuszeństwa
Każdy gończy austriacki powinien opanować podstawowe komendy, które zapewniają bezpieczeństwo i kontrolę:
- Siad – podstawowa komenda, łatwa do nauczenia
- Leżeć – ważna do uspokojenia psa
- Zostań – nauka cierpliwości i samokontrol
- Do mnie / Tu – najważniejsza komenda dla bezpieczeństwa (szczególnie u psów o silnym instynkcie łowieckim!)
- Zostaw to / Nie – zapobiega zjadaniu niebezpiecznych rzeczy, gonieniu zwierząt
- Do nogi – chodzenie przy nodze podczas spacerów
Wskazówka: Trenuj te komendy w różnych miejscach (dom, ogród, park, las) i z różnymi poziomami rozproszenia, aby pies słuchał w każdej sytuacji.
4. Przywołanie – najważniejsza komenda!
Ze względu na silny instynkt łowiecki, gończy austriacki może podczas spacerów podążać za tropem i ignorować wołanie właściciela. Dlatego nauka niezawodnego przywołania jest absolutnie kluczowa:
- Rozpocznij trening w domu – bez rozpraszaczy
- Stopniowo zwiększaj odległość i rozproszenie – ogród, park, las
- Używaj smakołyków o wysokiej wartości – kurczak, ser, wątróbka (coś, czego pies NIE dostaje na co dzień)
- Zawsze nagradzaj powrót – nawet jeśli pies wrócił po długim czasie, NIGDY nie karać za powrót!
- Ćwicz regularnie – kilka razy dziennie w różnych sytuacjach
- Rozważ długą linkę treningową (10-20 m) na początku, aby mieć kontrolę, gdy pies zacznie tropić
Cel: Pies powinien natychmiast wracać na komendę, nawet gdy jest rozproszony przez zapachy.
5. Kontrola instynktu łowieckiego
To jest największe wyzwanie w treningu gończego austriackiego. Silny instynkt łowiecki sprawia, że pies może:
- Pościgiem gonić zające, jelenie, ptaki, koty
- Ignorować wołanie podczas śledzenia tropu
- Być nadmiernie podekscytowany w obecności dzikich zwierząt
Jak kontrolować instynkt łowiecki:
- Trening w kontrolowanych warunkach – na długiej lince, z sztucznymi tropami
- Nauka komendy Zostaw to – gdy pies chce gonić zwierzę
- Nagradzanie za ignorowanie bodźców – gdy pies zobaczy zająca, ale nie goni, OGROMNA nagroda!
- Regularne treningi węchowe – mantrailing, nosework, aby zaspokoić potrzebę tropienia w kontrolowany sposób
- Realistyczne oczekiwania – gończy austriacki ZAWSZE będzie miał instynkt łowiecki, nie można go całkowicie wyeliminować
6. Treningi węchowe – naturalna forma stymulacji
Gończy austriacki UWIELBIA pracę nosem. Treningi węchowe są dla niego niezwykle satysfakcjonujące i stanowią doskonałą stymulację umysłową:
- Nosework – wyszukiwanie ukrytych zapachów (olejki eteryczne, smakołyki)
- Mantrailing – tropienie ludzi (sport dla psów i opiekunów)
- Sztuczne tropy – przeciąganie szmaty nasączonej zapachem, tropienie przez psa
- Ukrywanie smakołyków – proste, ale bardzo angażujące
Korzyści: Zadowolony, zmęczony umysłowo pies, który nie szuka innych sposobów na rozładowanie energii (destrukcyjne zachowania).
7. Treningi myśliwskie
Jeśli jesteś myśliwym lub masz możliwość uczestniczenia w treningach polowych, to absolutnie najlepsza forma treningu dla gończego austriackiego:
- Tropienie zwierzyny – wykorzystanie naturalnych zdolności
- Posłuszeństwo w terenie – słuchanie komend mimo rozpraszaczy (zapachy, zwierzęta)
- Praca w trudnym terenie – góry, zarośla, mokradła
- Współpraca z myśliwym – budowanie więzi i zrozumienia
8. Agility, obedience i inne sporty psie
Chociaż gończy austriacki nie jest typowym psem sportowym, może świetnie uczestniczyć w sportach psich:
- Agility – tor przeszkód, zwinność, posłuszeństwo
- Obedience – zaawansowane posłuszeństwo
- Rally-O – połączenie posłuszeństwa i zabaw na torze
Wyzwanie: Gończy austriacki ma niezależną naturę, więc osiągnięcie najwyższych poziomów w tych dyscyplinach może być trudniejsze niż z rasami bardziej posłusznymi (border collie, owczarek niemiecki). Ale z odpowiednim treningiem i motywacją może osiągać świetne wyniki.
9. Konsekwencja i cierpliwość
Kluczem do skutecznego treningu gończego austriackiego jest konsekwencja i cierpliwość:
- Regularne sesje treningowe – codziennie 10-20 minut (krótkie, intensywne sesje są skuteczniejsze niż długie, męczące)
- Konsekwentne zasady – jeśli raz nie wolno na kanapę, to zawsze nie wolno (nie zmieniaj reguł)
- Wszyscy członkowie rodziny stosują te same zasady – pies musi wiedzieć, co jest dozwolone
- Stopniowe zwiększanie trudności – nie przeskakuj etapów, najpierw opanuj podstawy
- Nagradzanie małych postępów – nie czekaj na perfekcję, nagradzaj każdy krok w dobrym kierunku
10. Wyzwania w treningu gończego austriackiego
Właściciele powinni być świadomi pewnych wyzwań:
- Rozpraszanie przez zapachy – podczas spacerów pies może być bardzo skoncentrowany na tropach
- Opóźnione reakcje na komendy – gdy pies tropami, może ignorować wołanie (nie ze złośliwości, ale z nadmiernej koncentracji)
- Niezależność – nie jest to rasa, która będzie ślepo wykonywać każde polecenie bez zastanowienia
- Wysoka energia – bez odpowiedniej ilości ruchu trening będzie bardzo trudny (pies nie będzie w stanie się skoncentrować)
Zalecenia dla właścicieli:
- Rozpocznij trening od szczeniaka (od 8 tygodnia życia – socjalizacja, od 3-4 miesiąca – podstawowe komendy)
- Rozważ szkołę dla szczeniąt – profesjonalny trening, socjalizacja z innymi psami
- Bądź cierpliwy i konsekwentny – trening gończego austriackiego wymaga czasu
- Korzystaj z treningów węchowych – to naturalny sposób na stymulację i zmęczenie umysłowe
- Jeśli masz trudności, skorzystaj z pomocy profesjonalnego trenera – szczególnie doświadczonego w pracy z psami myśliwskimi
Podsumowanie:
Gończy austriacki jest inteligentny, chętny do nauki i może być dobrze wyszkolony – pod warunkiem, że trener stosuje pozytywne metody, jest cierpliwy i konsekwentny. Wymaga doświadczonego właściciela, który rozumie specyfikę psów myśliwskich i potrafi kontrolować ich silny instynkt łowiecki. Przy odpowiednim podejściu gończy austriacki będzie posłusznym, dobrze ułożonym psem, który doskonale odnajdzie się zarówno w domu, jak i w terenie.
Prawidłowe odżywianie gończego austriackiego jest kluczowe dla jego zdrowia, kondycji fizycznej i długowieczności. Jako pies myśliwski o wysokim poziomie energii, gończy austriacki wymaga wysokiej jakości karmy, która zapewni mu odpowiednią ilość białka, tłuszczów, witamin i minerałów, aby mógł utrzymać optymalną masę ciała, mocne mięśnie, zdrowe stawy i lśniącą sierść.
Podstawowe zasady żywienia gończego austriackiego:
1. Wysokiej jakości karma – fundament zdrowia
Właściciele powinni wybierać wysokiej jakości karmę dostosowaną do wieku, aktywności i stanu zdrowia psa. Warto zwracać uwagę na skład karmy:
- Białko (25-30%) – pochodzenia zwierzęcego (kurczak, wołowina, ryby, jagnięcina) jako pierwszy składnik
- Tłuszcze (12-18%) – źródło energii, wspierają zdrowie skóry i sierści, kwasy omega-3 i omega-6
- Węglowodany (30-50%) – źródło energii, najlepiej z pełnych ziaren (ryż brązowy, owies) lub warzyw (ziemniaki, bataty)
- Błonnik (3-5%) – wspiera pracę jelit
- Witaminy i minerały – kompleks witamin A, D, E, K, grupy B, wapń, fosfor, cynk, żelazo
Unikaj karm zawierających:
- Sztuczne barwniki, aromaty, konserwanty
- Niskiej jakości wypełniacze (mączki zwierzęce, odpady mięsne)
- Nadmiar zbóż (kukurydza, pszenica) – mogą wywoływać alergie
2. Ilość posiłków i porcje
Zazwyczaj dorosły gończy austriacki powinien być karmiony 2 razy dziennie – rano i wieczorem. Szczenięta wymagają częstszych posiłków:
- Szczenięta (2-3 miesiące) – 4 posiłki dziennie
- Szczenięta (4-6 miesięcy) – 3 posiłki dziennie
- Młode psy (7-12 miesięcy) – 2-3 posiłki dziennie
- Dorosłe psy (od 12 miesięcy) – 2 posiłki dziennie
- Starsze psy (powyżej 8 lat) – 2 posiłki dziennie (mniejsze porcje, łatwiej strawne)
Wielkość porcji:
Zależy od wagi psa, poziomu aktywności i typu karmy. Typowy dorosły gończy austriacki (waga 15-22 kg) wymaga:
- Karma sucha – 250-400 g dziennie (podzielone na 2 posiłki)
- Karma mokra – 600-1000 g dziennie (podzielone na 2 posiłki)
- Dieta BARF (surowe mięso) – około 2-3% masy ciała dziennie (300-600 g)
Ważne: Aktywne psy myśliwskie podczas sezonu polowań mogą potrzebować nawet 20-30% więcej kalorii niż psy o normalnej aktywności!
3. Dostosowanie diety do poziomu aktywności
Gończy austriacki jest psem o bardzo wysokim poziomie energii, szczególnie jeśli jest wykorzystywany do polowań lub intensywnych treningów. Dieta musi być dostosowana do jego aktywności:
- Niska aktywność (spacery, brak polowań) – normalna karma dla psów aktywnych
- Umiarkowana aktywność (długie spacery, treningi) – karma dla psów aktywnych, podwyższona zawartość białka i tłuszczu
- Wysoka aktywność (polowania, intensywne treningi, sporty) – karma dla psów sportowych/pracujących, wysoka zawartość białka (28-32%) i tłuszczu (16-20%)
4. Typy żywienia – karma sucha, mokra, BARF
Właściciele mają do wyboru kilka systemów żywienia:
A) Karma sucha (kibble)
- Zalety: wygodna, długo się przechowuje, czyści zęby, dobra proporcja składników
- Wady: mniej smakowita, zawiera konserwanty, niektóre psy mają alergię na zbożowe karmy
- Rekomendacje: wybieraj karmy premium (Royal Canin, Hill's, Eukanuba, Acana, Orijen, Taste of the Wild)
B) Karma mokra (puszki, saszetki)
- Zalety: smaczna, łatwo strawna, wysoka zawartość wody, dobre dla psów z problemami z zębami
- Wady: droższa, krócej się przechowuje po otwarciu, nie czyści zębów
- Rekomendacje: można łączyć z suchą karmą (50/50)
C) Dieta BARF (Biologically Appropriate Raw Food)
- Zalety: naturalna, świeża, bez konserwantów, podobna do diety dzikich przodków
- Wady: wymaga czasu na przygotowanie, ryzyko zakażeń bakteryjnych (Salmonella, E. coli), wymaga wiedzy o zbilansowaniu składników
- Skład diety BARF: 70% surowego mięsa (wołowina, kurczak, jagnięcina), 10% kości mięsnych (skrzydełka, szyjki), 10% podrobów (wątróbka, serce), 10% warzyw i owoców
- Rekomendacje: jeśli wybierasz BARF, skonsultuj się z weterynarzem lub dietetykiem psim, aby zapewnić zbilansowaną dietę
D) Karma domowa (gotowana)
- Zalety: kontrolujesz składniki, świeża, bez konserwantów
- Wady: czasochłonna, ryzyko niezbilansowanej diety
- Przykładowy posiłek: gotowane mięso (kurczak, wołowina) + ryż/kasza + warzywa (marchew, brokuły) + odrobina oleju (lniany, łososiowy)
5. Woda – niezbędny element diety
Gończy austriacki, jako pies aktywny, potrzebuje dostępu do świeżej wody 24/7, szczególnie:
- Po intensywnym wysiłku (spacery, polowania, treningi)
- W upalne dni
- Podczas karmienia suchą karmą (zawiera mało wody)
Ważne: Pies powinien pić około 50-70 ml wody na kg masy ciała dziennie (np. pies 20 kg = 1-1,4 litra). Jeśli pies pije znacznie więcej, może to być objaw problemów zdrowotnych (cukrzyca, problemy z nerkami) – skonsultuj się z weterynarzem.
6. Smakołyki i przysmaki – z umiarem
Smakołyki są świetnym narzędziem treningowym, ale należy unikać nadmiernego podawania, aby nie doprowadzić do otyłości:
- Maksymalnie 10% dziennego zapotrzebowania kalorycznego powinno pochodzić ze smakołyków
- Naturalne przysmaki: suszone mięso, uszy wieprzowe, kości do gryzienia, marchew, jabłko
- Unikaj: cukierków dla ludzi, czekolady (toksyczna dla psów!), słonych przekąsek, tłustych potraw
7. Żywienie szczeniąt – fundament zdrowia
Szczenięta gończego austriackiego wymagają specjalnej karmy dla szczeniąt ras średnich, która zawiera więcej białka, wapnia i fosforu dla prawidłowego rozwoju kości i mięśni:
- Od 2 do 12 miesięcy – karma dla szczeniąt (puppy)
- Od 12 miesięcy – stopniowa zmiana na karmę dla dorosłych psów
Ważne: Nie przekarmiaj szczenięcia! Nadwaga u szczeniąt może prowadzić do problemów ze stawami (dysplazja biodrowa).
8. Żywienie psów starszych (senior)
Psy powyżej 8 lat wymagają karmy dla seniorów, która zawiera:
- Mniej kalorii (spadek aktywności)
- Więcej błonnika (wspiera trawienie)
- Glukozamina i chondroityna (wspierają stawy)
- Antyoksydanty (wspierają układ odpornościowy)
9. Żywienie psów z problemami zdrowotnymi
Jeśli gończy austriacki ma problemy zdrowotne, dieta powinna być dostosowana:
- Alergie pokarmowe – karma hipoalergiczna (jagnięcina, łosoś, ziemniaki)
- Problemy ze stawami – karma z glukozaminą i chondroityną, suplementy (omega-3)
- Problemy trawienne – karma łatwo strawna, mała zawartość tłuszczu
- Nadwaga – karma light (mniej kalorii, więcej błonnika)
10. Najczęstsze błędy w żywieniu
- Przekarmianie – prowadzi do otyłości, problemów ze stawami, skrócenia życia
- Karma niskiej jakości – wypełniacze, sztuczne dodatki, brak wartości odżywczych
- Karmienie ze stołu – ludzkie jedzenie jest zbyt tłuste, słone, niezdrowe dla psów
- Brak dostępu do wody – odwodnienie jest niebezpieczne
- Zbyt częste zmiany karmy – mogą powodować biegunkę
11. Monitorowanie wagi i kondycji
Regularnie sprawdzaj wagę i kondycję psa:
- Idealna waga – żebra wyczuwalne pod cienką warstwą tłuszczu, widoczna talia od góry
- Nadwaga – żebra niewyczuwalne, brak talii, warstwa tłuszczu na grzbiecie
- Niedowaga – żebra i kręgi kręgosłupa wyraźnie widoczne
Jeśli zauważysz nagłe zmiany wagi, skonsultuj się z weterynarzem.
Podsumowanie – kluczowe punkty:
- Wybieraj wysokiej jakości karmę dostosowaną do wieku i aktywności
- Karm 2 razy dziennie w regularnych porach
- Dostosuj ilość kalorii do poziomu aktywności (psy myśliwskie potrzebują więcej)
- Zapewnij dostęp do świeżej wody 24/7
- Unikaj przekarmiania i smakołyków ze stołu
- Regularnie monitoruj wagę i kondycję
- Skonsultuj się z weterynarzem w razie wątpliwości
Prawidłowe żywienie to fundament zdrowia gończego austriackiego. Przy odpowiedniej diecie, dostosowanej do jego potrzeb, będzie cieszył się długim, zdrowym i aktywnym życiem.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Inteligentny i łatwy do szkolenia
- Wytrzymały myśliwy o doskonałym węchu
- Przyjazny i lojalny wobec rodziny
- Świetny pies stróżujący
- Zdrowa i długo żyjąca rasa
- Minimalne wymagania pielęgnacyjne
Wady
- Wymaga bardzo dużo ruchu i stymulacji umysłowej
- Może być nieufny wobec obcych
- Silny instynkt łowiecki komplikuje życie z małymi zwierzętami
- Nie nadaje się do życia w mieszkaniu
- Wymaga doświadczonego właściciela
- Może ignorować przywołanie podczas tropienia
Oceny behawioralne
Historia rasy
Gończy austriacki, znany również jako Brandlbracke (dosłownie 'pies gończy z ogniu podobnym umaszczeniem'), ma długą, fascynującą historię sięgającą czasów starożytnych. Jest to jedna z najstarszych ras psów myśliwskich w Europie Środkowej, której korzenie tkwią głęboko w historii Austrii i krajów alpejskich. Rasa ta przez wieki była ceniona za wyjątkowe zdolności łowieckie, wytrzymałość w trudnym terenie górskim oraz lojalność wobec myśliwych.
Starożytne korzenie – Celtowie i Rzymianie
Historycy i kynolodzy uważają, że przodkowie gończego austriackiego byli wykorzystywani już przez Celtów, starożytny lud zamieszkujący tereny dzisiejszej Austrii, Niemiec, Francji i Szwajcarii około 500-100 lat p.n.e. Celtowie hodowali psy o silnym instynkcie łowieckim, które wykorzystywali do polowań na dziki, jelenie i niedźwiedzie w gęstych lasach i górzystych terenach.
Później, w okresie Cesarstwa Rzymskiego (I-V wiek n.e.), psy myśliwskie z terenów alpejskich były cenione przez rzymskich legiomistów i arystokratów. Rzymianie importowali psy z prowincji alpejskich (w tym dzisiejszej Austrii) do Italii, gdzie wykorzystywali je do polowań na grubą zwierzynę. Te starożytne psy stały się fundamentem dla późniejszych ras gończych, w tym gończego austriackiego.
Średniowiecze – ukształtowanie rasy
W średniowieczu (VI-XV wiek) polowania stały się domeną arystokracji i szlachty. Posiadanie dobrych psów myśliwskich było oznaką prestiżu i bogactwa. W tym okresie na dworach austriackich cesarzy i książąt rozpoczęto bardziej kontrolowaną hodowlę psów gończych, które były wykorzystywane do polowań na jelenie, dziki, zające i lisy w górach Alp.
Gończy austriacki był szczególnie ceniony za:
- Wyjątkową wytrzymałość – potrafi pracować przez wiele godzin w trudnym terenie górskim
- Doskonały węch – potrafi śledzić trop nawet po kilku godzinach od przejścia zwierzyny
- Głośne szczekanie podczas tropienia (tzw. 'gonić z głosem') – myśliwy zawsze wie, gdzie jest pies
- Samodzielność – potrafi podejmować decyzje podczas polowania bez ciągłego kierowania
XIX wiek – formalizacja rasy i standard
Do XIX wieku hodowla gończego austriackiego była prowadzona w sposób niesystematyczny – nie istniały wzorce rasowe, rodowody ani kontrolowane krzyżowania. Różne linie psów myśliwskich z Austrii, Tyrolu i Styrii były ze sobą krzyżowane, co prowadziło do pewnej różnorodności w wyglądzie i zdolnościach.
W połowie XIX wieku (około 1850-1880) rozpoczęto bardziej systematyczną hodowlę gończego austriackiego. Hodowcy z Austrii, szczególnie z regionów górskich (Tyrol, Styria, Karyntia), zaczęli prowadzić zapisy rodowodowe i kontrolowane krzyżowania, mające na celu utrwalenie pożądanych cech:
- Charakterystyczne umaszczenie czarno-tan z 'czterema oczami'
- Średnia wielkość (48-56 cm w kłębie)
- Mocna, elastyczna budowa ciała
- Doskonały węch i zdolności tropicielskie
- Przyjazny, zrównoważony temperament
W tym okresie rasa zaczęła być określana oficjalną nazwą 'Brandlbracke', co pochodzi od niemieckiego słowa 'Brand' (ogień, płomień) – nawiązującego do jasnobrązowych tan-znaczeń na czarnej sierści, przypominających kolorem płomienie. Alternatywna nazwa 'Vieräugl' (czteroooki) odnosi się do charakterystycznych tan-znaczeń nad oczami.
XX wiek – uznanie międzynarodowe i rozwój hodowli
W 1896 roku powstał Austriacki Związek Kynologiczny (Österreichischer Kynologenverband, ÖKV), który rozpoczął formalne rejestrowanie ras austriackich, w tym gończego austriackiego. W tym czasie ustalono pierwszy oficjalny standard rasy, opisujący pożądane cechy wyglądu, budowy i temperamentu.
W 1995 roku FCI (Fédération Cynologique Internationale – Międzynarodowa Federacja Kynologiczna) oficjalnie uznała gończego austriackiego jako rasę i przypisała mu numer standardu FCI nr 63. Rasa została zaklasyfikowana w:
- Grupa 6 – Gonczy, tropiacze i rasy pokrewne
- Sekcja 1.2 – Gonczy średniej wielkości
- Z próbą pracy – psy hodowlane muszą przejść testy zdolności myśliwskich
To uznanie międzynarodowe otworzyło drzwi do popularyzacji rasy poza Austrią, choć gończy austriacki pozostał stosunkowo rzadki poza krajami alpejskimi.
Rasa dzisiaj – tradycja i nowoczesność
Obecnie gończy austriacki jest wciąż głównie psem myśliwskim, wykorzystywanym przez myśliwych w Austrii, Niemczech, Szwajcarii i Włoszech do polowań na:
- Zające – tradycyjne polowania z gończymi
- Lisy – tropienie i spłaszanie z nor
- Dziki – tropienie rannych zwierząt
- Jelenie – śledzenie tropu na długich dystansach
Jednak coraz więcej rodzin odkrywa gończego austriackiego jako wspaniałego towarzysza rodzinnego – lojalnego, przyjaznego, aktywnego i doskonałego dla osób kochających długie wędrówki po górach i lasach.
Hodowla i populacja
Gończy austriacki jest stosunkowo rzadką rasą. Według danych ÖKV (Austriackiego Związku Kynologicznego):
- Rocznie w Austrii rejestruje się około 100-150 szczeniąt
- Łączna populacja w Europie szacowana jest na 2000-3000 osobników
- Większość hodowli znajduje się w Austrii, Niemczech i Szwajcarii
- Rasa jest praktycznie nieznana poza Europą Środkową
Ciekawostki historyczne:
- Gończy austriacki był ulubionym psem cesarza Franciszka Józefa I (cesarz Austro-Węgier, 1848-1916), który regularnie polował z tymi psami w Alpach
- Podczas I wojny światowej gończy austriackie były wykorzystywane przez armię austro-węgierską jako psy tropicielskie do odnajdywania rannych żołnierzy w górach
- W latach 30. XX wieku gończy austriacki był jedną z najpopularniejszych ras myśliwskich w Tyrolu
- Rasa przetrwała II wojnę światową dzięki zaangażowaniu austriackich hodowców, którzy ukryli najlepsze osobniki przed rekwizycjami
Znaczenie kulturowe
Gończy austriacki jest symbolem austriackiej tradycji myśliwskiej i kultury alpejskiej. W Austrii jest uważany za rasę narodową i jest przedmiotem dumy hodowców. Jego wizerunek pojawia się na:
- Pocztówkach i plakatach turystycznych Austrii
- Znaczkach pocztowych
- Malowidzach przedstawiających tradycyjne polowania górskie
Podsumowanie:
Gończy austriacki to rasa o niezwykle bogatej historii, sięgającej czasów celtyckich. Przez wieki był hodowany jako pies myśliwski do pracy w trudnym terenie górskim, ceniony za wytrzymałość, doskonały węch i lojalność. Uznanie międzynarodowe przez FCI w 1995 roku podkreśliło jego znaczenie w świecie kynologii. Dziś gończy austriacki jest nie tylko popularnym psem myśliwskim, ale także coraz częściej wybieranym towarzyszem rodzinnym dla aktywnych ludzi kochających przyrodę i góry.



