Lhasa Apso
Grupa FCI
9• FCI 227
Rozmiar
Małe
Kraj Pochodzenia
XX
Wysokość
25-30 cm
Waga
4-7 kg
Długość Życia
14-18 lat
Temperament
Przegląd
Lhasa Apso to mały pies ozdobny, który zdobył serca wielu miłośników czworonogów dzięki swojemu unikalnemu charakterowi i nieodpartemu urokowi. Jego korzenie sięgają malowniczego Tybetu, gdzie pełnił rolę stróża w buddyjskich klasztorach, chroniąc mnichów przed niebezpieczeństwem. Długi, gęsty i twardy włos, który chronił go przed surowym klimatem wysokogórskim, stał się jedną z jego najbardziej rozpoznawalnych cech. Lhasa Apso wyróżnia się harmonijną budową ciała i przepiękną sierścią o różnorodnych kolorach – od złotego, przez piaskowy, miodowy, aż po ciemnoszary, łupkowy czy czarny.
Przy wysokości w kłębie około 25 cm i wadze od 4 do 7 kg, Lhasa Apso jest idealnym towarzyszem dla mieszkańców miast, szczególnie tych zamieszkujących w mieszkaniach. Jego wesoły i towarzyski charakter sprawia, że doskonale odnajduje się w towarzystwie zarówno dzieci, jak i osób starszych. Choć Lhasa Apso jest niezwykle towarzyski, nie można zapominać o jego czujnej naturze. Jest psem zrównoważonym, ale nieufnym wobec obcych, co czyni go doskonałym małym stróżem domowym.
Jego długie włosy na głowie opadają na oczy, chroniąc je przed wiatrem, kurzem i oślepiającym blaskiem słońca – cecha rozwinięta przez wieki życia w wysokogórskich warunkach Tybetu. Bujne wąsy i broda dodają mu charakterystycznego wyglądu, którego nie sposób pomylić z żadną inną rasą. Właściciele Lhasa Apso muszą pamiętać, że ten pies potrzebuje bliskiego kontaktu z ludźmi i wymaga konsekwencji w wychowaniu. Jego silna osobowość może stanowić wyzwanie, ponieważ jest on niezależny i samodzielny, co oznacza, że nie zawsze czeka na polecenia właściciela.
Pomimo swoich niewielkich rozmiarów, Lhasa Apso wyróżnia się inteligencją i wrażliwością, co czyni go lojalnym i oddanym towarzyszem. Jego wyjątkowa osobowość i niepowtarzalny wygląd sprawiają, że jest to rasa godna uwagi dla każdego, kto szuka psa wiernego, a jednocześnie obdarzonego silnym charakterem. W dalszej części przewodnika znajdziesz szczegółowe informacje dotyczące zdrowia, pielęgnacji, aktywności fizycznej, szkolenia, odżywiania, historii, wyglądu i zachowania Lhasa Apso, które pomogą Ci lepiej zrozumieć i zadbać o tego wyjątkowego pupila.
Lhasa Apso to pies o harmonijnej i zrównoważonej budowie ciała, który przyciąga uwagę swoją długą i gęstą sierścią. Wysokość w kłębie wynosi około 25 cm, idealna wysokość to około 25,4 cm dla psów i nieco mniej dla suk, przy wadze oscylującej od 4 do 7 kg. Jego sierść jest podwójna – składa się z długiego, twardego włosa okrywowego oraz gęstego podszerstka, który zapewnia izolację termiczną w surowych warunkach klimatycznych.
Kolor sierści może być niezwykle różnorodny, od złotego, piaskowego, miodowego, przez ciemnoszary, łupkowy, aż po czarny, biały lub parti-colour (dwukolorowy). Wszystkie odcienie są jednakowo pożądane przez standardy rasy. Głowa Lhasa Apso jest umiarkowanie wąska, zwężająca się ku oczom, z wyraźnym łukiem za czasem, ale bez płaskiego lub kopulastego wyglądu czaszki.
Jego oczy są ciemne, owalne i średniej wielkości, osadzone prosto z przodu czaszki, co nadaje mu czujny i inteligentny wyraz. Uszy są wiszące, mocno owłosione i obficie pokryte długim włosem. Ogon jest osadzony wysoko i noszony wesoło nad grzbietem, często z charakterystycznym zawiniętym końcem, obficie porośnięty długą sierścią.
Lhasa Apso ma mocne, proste kończyny przednie z dobrze rozwiniętymi łopatkami i silnymi przedramionami, a kończyny tylne są dobrze umięśnione z dobrymi kątami stawów. Łapy są okrągłe, podobne do kocich, z twardymi poduszkami i obficie porośnięte włosem między palcami. Długi włos na głowie opada na oczy, tworząc naturalną osłonę, ale nie przeszkadza mu w widzeniu – pozwala mu pozostać czujnym i gotowym do interakcji z otoczeniem. Ogólna sylwetka emanuje siłą, elegancją i dumnym, pewnym siebie charakterem.
Lhasa Apso jest psem o wesołym i pewnym siebie usposobieniu, który doskonale odnajduje się w roli towarzysza zarówno dla dzieci, jak i osób starszych. Jego temperament jest czujny, zrównoważony i niezależny, jednak może być nieco nieufny wobec obcych, co wynika z jego historycznej roli jako psa stróżującego w tybetańskich klasztorach. Ta czujność i ostrożność sprawiają, że Lhasa Apso jest doskonałym małym alarmem domowym, który zasygnalizuje obecność nieznajomych.
Dzięki swojej inteligencji i wrażliwości, Lhasa Apso łatwo dostosowuje się do różnych sytuacji i otoczeń, co czyni go elastycznym towarzyszem życia. Jest psem, który toleruje samotność lepiej niż wiele innych ras ozdobnych, ale nadal potrzebuje regularnych interakcji z ludźmi, aby czuć się spełniony i szczęśliwy. Lhasa Apso potrafi być bardzo wesoły, energiczny i zabawowy, ale również potrafi się uspokoić, relaksować i cieszyć się spokojnym towarzystwem swojego właściciela.
Właściciele powinni być konsekwentni w wychowaniu swojego pupila, ponieważ Lhasa Apso, mimo małych rozmiarów, może próbować przejąć dominującą rolę w domu. Bez odpowiedniej socjalizacji i treningu może rozwinąć niepożądane zachowania, takie jak nadmierne szczekanie, dominację nad innymi psami czy nadmierną ochronę swoich właścicieli. Jednak przy odpowiednim podejściu, współpraca z Lhasa Apso w zakresie szkolenia i socjalizacji jest kluczem do wychowania szczęśliwego, zrównoważonego i pewnego siebie psa, który będzie doskonałym towarzyszem na co dzień i w różnych sytuacjach życiowych.
Lhasa Apso to pies o imponującej długości życia, wynoszącej od 12 do 15 lat, choć wiele osobników żyje nawet 16-18 lat przy odpowiedniej opiece. Jego solidna budowa ciała i genetyczna odporność, wykształcona przez wieki życia w surowych warunkach Tybetu, sprawiają, że jest dość odporny na wiele chorób. Jednak jak każda rasa, Lhasa Apso może być podatny na pewne schorzenia specyficzne dla tej rasy.
Do najczęstszych problemów zdrowotnych należą:
- Postępująca atrofia siatkówki (PRA) – degeneracyjne schorzenie oczu prowadzące do utraty wzroku
- Zaćma – zmętnienie soczewki oka, które może rozwinąć się w starszym wieku
- Entropion – problem z powiekami zawinietymi do wewnątrz, które powodują dyskomfort i podrażnienie rogówki
- Luxacja rzepki – problem ortopedyczny polegający na zwichnięciu rzepki, częsty u małych ras
- Dysplazja nerek – wrodzony problem nerkowy, który może prowadzić do niewydolności nerek
- Problemy skórne – wynikające z nieprawidłowej pielęgnacji gęstej sierści, w tym alergii i infekcji
Ważne jest, aby właściciele regularnie odwiedzali weterynarza, monitorując zdrowie swojego pupila poprzez coroczne badania kontrolne. Szczególną uwagę należy zwracać na dietę i wagę psa, aby uniknąć nadwagi, która może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, w tym chorób serca, cukrzycy i problemów zestawami. Regularne czyszczenie uszu, pielęgnacja oczu i dbanie o higienę jamy ustnej to kluczowe elementy profilaktyki zdrowotnej Lhasa Apso.
Pielęgnacja Lhasa Apso wymaga regularnej i starannej troski, ze względu na jego długą, gęstą i obfitą sierść. Codzienne szczotkowanie jest absolutnie niezbędne, aby zapobiec splątaniu i tworzeniu się kołtunów, a także usunąć martwe włosy. Zaniedbanie codziennej pielęgnacji może prowadzić do poważnych problemów skórnych, dyskomfortu psa i konieczności radykalnego strzyżenia.
Zaleca się regularne kąpiele, zazwyczaj raz na 2-4 tygodnie, aby utrzymać sierść w dobrym stanie i usunąć zanieczyszczenia. Należy używać wysokiej jakości szamponów przeznaczonych dla ras długowłosych oraz odżywek, które ułatwią rozczesywanie i zapobiegną splątaniu. Po kąpieli sierść powinna być dokładnie wysuszona i rozczesana, aby uniknąć tworzenia kołtunów.
Właściciele powinni również:
- Regularnie sprawdzać uszy – z uwagi na ich wiszącą strukturę i obfite owłosienie, są podatne na infekcje
- Czyścić oczy – usuwać wydzielinę i zanieczyszczenia gromadzące się wokół oczu pod długim włosem
- Dbać o higienę jamy ustnej – regularne szczotkowanie zębów zapobiega kamieniowi nazębnemu i chorobom dziąseł
- Przycinać pazury – jeśli nie ścierają się naturalnie podczas spacerów
- Sprawdzać skórę – pod gęstą sierścią mogą rozwijać się problemy skórne niezauważone gołym okiem
W okresie linienia, który występuje wiosną i jesienią, pielęgnacja powinna być jeszcze bardziej intensywna, aby skutecznie usunąć martwe włosy. Wiele właścicieli decyduje się na regularną pomoc profesjonalnego groomera, co ułatwia utrzymanie sierści w doskonałym stanie. Dbanie o sierść Lhasa Apso to nie tylko kwestia estetyki, ale także zdrowia i komfortu psa.
Lhasa Apso nie jest rasą, która wymaga intensywnego wysiłku fizycznego charakterystycznego dla psów pracujących czy sportowych. Wystarczy mu codzienny spacer o umiarkowanym tempie, trwający 20-30 minut, który pozwala mu na zaspokojenie podstawowych potrzeb ruchowych, stymulację umysłową poprzez poznawanie nowych zapachów i środowiska oraz utrzymanie zdrowej wagi.
Chociaż Lhasa Apso nie jest typowym psem sportowym, jest wystarczająco aktywny, by cieszyć się zabawą i interakcjami z innymi psami oraz ludźmi. Właściciele powinni zapewnić swojemu psu różnorodne formy aktywności, aby zaspokoić jego potrzeby psychiczne i fizyczne, ponieważ nuda może prowadzić do niepożądanych zachowań.
Zalecane formy aktywności dla Lhasa Apso:
- Zabawy w poszukiwanie smakołyków – stymulują naturalny instynkt tropienia i angażują węch
- Interaktywne zabawki – puzzle dla psów, które wymagają rozwiązania problemu, aby zdobyć nagrodę
- Krótkie sesje treningowe – uczenie nowych komend i sztuczek zapewnia stymulację umysłową
- Zabawy aportowe – z piłką lub ulubioną zabawką w domu lub ogrodzie
- Socjalizacja z innymi psami – kontrolowane spotkania z przyjaznymi psami podczas spacerów
Lhasa Apso doskonale odnajduje się w mieszkaniu i nie potrzebuje dużego ogrodu, ale wymaga regularnych spacerów, aby zachować równowagę psychiczną i fizyczną. Ważne jest, aby nie przeciążać go nadmiernym wysiłkiem, szczególnie w bardzo gorące lub zimne dni, ze względu na jego gęstą sierść i niewielkie rozmiary. Umiarkowana aktywność fizyczna połączona z regularną stymulacją umysłową to klucz do szczęśliwego i zdrowego Lhasa Apso.
Szkolenie Lhasa Apso może być wyzwaniem, ponieważ rasa ta cechuje się pewną niezależnością, samodzielnością i uporem. W przeciwieństwie do ras bardzo chętnych do współpracy, takich jak owczarki czy retrievery, Lhasa Apso ma własne zdanie i nie zawsze od razu wykonuje polecenia. Właściciele powinni zacząć szkolenie wcześnie, już od szczenięcego wieku, aby wprowadzić zasady i struktury, które pomogą w wychowaniu dobrze wychowanego psa.
Sesje treningowe powinny być krótkie (5-10 minut), ale regularne i prowadzone codziennie, aby Lhasa Apso mógł łatwo przyswoić nowe komendy bez nudy czy frustracji. Ważne jest, aby być konsekwentnym w szkoleniu, ponieważ ta rasa szybko wychwyci wszelkie niespójności i wykorzysta je na swoją korzyść. Właściciele powinni stosować wyłącznie metody pozytywnego wzmocnienia, takie jak smakołyki, pochwały i zabawa, aby zmotywować swojego pupila.
Kluczowe elementy szkolenia Lhasa Apso:
- Wczesna socjalizacja – ekspozycja na różne osoby, zwierzęta, dźwięki i środowiska w wieku szczenięcym
- Podstawowe komendy – Siad, Zostań, Do mnie, Leżeć, Na miejscu
- Trening czystości – konsekwentne uczenie psa załatwiania się w odpowiednim miejscu
- Kontrola szczekania – uczenie komendy Cicho, aby zapobiec nadmiernemu alarmowaniu
- Akceptacja pielęgnacji – przyzwyczajenie do szczotkowania, kąpieli, strzyżenia pazurów
- Samodzielność – stopniowe uczenie pozostawania samemu w domu bez lęku separacyjnego
Z uwagi na ich wrażliwość i niezależność, ważne jest, aby unikać surowych metod szkoleniowych, krzyku czy kar fizycznych, które mogą prowadzić do lęków, utraty zaufania i niepożądanych zachowań. Lhasa Apso najlepiej reaguje na cierpliwość, konsekwencję i pozytywne wzmocnienie. Socjalizacja jest również kluczowa, aby Lhasa Apso stał się pewnym siebie psem, zdolnym do spokojnej interakcji z innymi psami i ludźmi, bez nadmiernej nieufności czy agresji obronnej.
Dieta Lhasa Apso powinna być zrównoważona, pełnowartościowa i bogata w wysokiej jakości składniki odżywcze, aby zapewnić mu zdrowie, energię i dobre samopoczucie. Właściciele powinni wybierać karmy premium lub super-premium, które są specjalnie dostosowane do potrzeb małych ras, najlepiej dedykowane psom długowłosym lub o wrażliwej skórze.
Lhasa Apso ma tendencję do przybierania na wadze, szczególnie jeśli prowadzi mało aktywny tryb życia typowy dla psów mieszkaniowych. Dlatego ważne jest, aby dokładnie kontrolować ilość podawanej karmy, stosować się do zaleceń producenta dotyczących porcji oraz unikać przekarmiania smakołykami i resztkami ze stołu, które mogą stanowić ukryte źródło kalorii.
Zalecenia żywieniowe dla Lhasa Apso:
- Regularne posiłki – najlepiej 2 razy dziennie (rano i wieczorem) zamiast jednego dużego posiłku
- Wysokiej jakości białko – z mięsa drobiowego, wołowiny, ryb jako głównego składnika
- Kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 – dla zdrowej skóry i lśniącej sierści
- Kontrola porcji – ważenie karmy zamiast odmierzania kubkami, monitorowanie wagi psa
- Ograniczone smakołyki – nie więcej niż 10% dziennego zapotrzebowania kalorycznego
- Świeża woda – stały dostęp do czystej, świeżej wody pitnej
Warto rozważyć dodanie do diety suplementów wspierających zdrowie skóry i sierści, takich jak olej z łososia, biotyna czy kompleksy witaminowe, szczególnie jeśli sierść psa jest matowa, łamliwa lub pojawiają się problemy skórne. Niektóre Lhasa Apso mogą mieć wrażliwy układ pokarmowy, dlatego wszelkie zmiany w diecie powinny być wprowadzane stopniowo przez okres 7-10 dni, aby uniknąć problemów trawiennych.
Właściciele powinni regularnie monitorować wagę i kondycję swojego psa – żebra powinny być wyczuwalne pod warstwą sierści, ale niewidoczne, a pies powinien mieć wyraźnie zaznaczoną talię widzianą z góry. W razie wątpliwości dotyczących diety, najlepiej skonsultować się z weterynarzem lub żywieniowcem zwierząt.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Wesoły i pewny siebie charakter
- Doskonale dogaduje się z dziećmi
- Idealny do mieszkania w mieście
- Lojalny i wierny towarzysz
- Długa średnia długość życia
- Czujny mały stróż domowy
Wady
- Wymaga konsekwentnego wychowania
- Może być nieufny wobec obcych
- Potrzebuje bliskiego kontaktu z ludźmi
- Wymaga codziennej pielęgnacji sierści
- Może być uparty podczas szkolenia
Oceny behawioralne
Historia rasy
Historia Lhasa Apso sięga starożytności i jest nierozerwalnie związana z Tybetem, gdzie rasa ta była hodowana przez setki, a nawet tysiące lat. W czasach, gdy Tybet był niedostępnym dla obcokrajowców regionem wysokogórskim, Lhasa Apso były hodowane wyłącznie w buddyjskich klasztorach oraz pałacach arystokracji tybetańskiej jako psy stróżujące i towarzyszące.
Ich rola w tamtych czasach była nie tylko praktyczna, ale również głęboko symboliczna i duchowa. Uważano je za talizmany przynoszące szczęście, dobrą fortunę i ochronę duchową. Według tybetańskich wierzeń buddyjskich, Lhasa Apso były wcieleniami mnichów, którzy nie osiągnęli jeszcze wystarczająco wysokiego poziomu duchowego, aby przejść do nirwany. Dlatego były szanowane i traktowane z wielką czcią, żyjąc w luksusowych warunkach obok swoich właścicieli.
Lhasa Apso pełniły funkcję małych strażników wewnętrznych pomieszczeń klasztorów i pałaców, podczas gdy większe tybetańskie mastify strzegły terenów zewnętrznych. Ich czujność i głośny alarm w przypadku zbliżania się nieznajomych czyniły je doskonałymi psami alarmowymi. Ze względu na swoją świętość i wartość, Lhasa Apso nie były przedmiotem handlu – mogły być jedynie ofiarowywane jako cenne prezenty dla ważnych osobistości, dyplomatów i gości z zagranicy, co uważano za wielki zaszczyt.
W latach 20. XX wieku, Lhasa Apso zostały po raz pierwszy przywiezione do Wielkiej Brytanii przez brytyjskich urzędników kolonialnych i podróżników, którzy otrzymali je jako prezenty od tybetańskich dostojników. Szybko zdobyły popularność wśród brytyjskiej arystokracji i miłośników psów. Początkowo mylono je z innymi orientalnymi rasami długowłosymi i wszystkie były nazywane Lhasa Terriers. Dopiero później dokonano rozróżnienia, szczególnie między Lhasa Apso a Tybetańskim Terrierem, który jest większy i był wykorzystywany do innych celów.
W 1933 roku w Wielkiej Brytanii powstał pierwszy klub rasy dedykowany Lhasa Apso, co formalnie uznało ich jako odrębną rasę. Z biegiem lat, Lhasa Apso stały się coraz bardziej uznawane jako doskonałe psy towarzyszące, a nie tylko stróżujące. W 1935 roku rasa została oficjalnie uznana przez American Kennel Club (AKC), początkowo klasyfikowana jako pies terenowy, a następnie w 1955 roku przeklasyfikowana do grupy psów ozdobnych i towarzyszących, co przyczyniło się do ich dalszej popularności w Europie i Ameryce Północnej.
Dzisiaj Lhasa Apso są cenione na całym świecie jako wierne, inteligentne i charakterystyczne psy towarzyszące, które zachowały swoje tybetańskie cechy – czujność, niezależność i dumny charakter – jednocześnie adaptując się do współczesnego życia jako ukochani członkowie rodziny.
