Podengo portugalski

Podengo portugalski

FCI #94Uznanie FCI: 2009Standard PLStandard EN

Grupa FCI

5FCI 94

Rozmiar

Średnie

Kraj Pochodzenia

PT

Wysokość

40-70 cm

Waga

4-30 kg

Długość Życia

12-14 lat

Temperament

FiglarnyInteligentnyWysoki popęd łowiecki

Przegląd

Podengo portugalski, zwany także portugalskim psem gończym, to wyjątkowa rasa, która zachwyca swoją bogatą historią i wszechstronnością. Pochodząca z Portugalii, należy do jednych z najstarszych ras psów na świecie, co czyni ją szczególnie interesującą dla miłośników czworonogów.

Te inteligentne i żywotne psy występują w trzech rozmiarach: małym (pequeno), średnim (médio) i dużym (grande). Dodatkowo ich sierść może być krótka i gładka lub długa i szorstka, dzięki czemu każdy miłośnik rasy może znaleźć wariant odpowiadający jego preferencjom i warunkom życia.

Podengo portugalski to pies pełen energii, który wymaga zarówno regularnej aktywności fizycznej, jak i stymulacji umysłowej. Bez odpowiedniego ruchu i zajęć intelektualnych może stać się niespokojny i rozwijać niepożądane zachowania. Dzięki swojemu prymitywnemu pochodzeniu, potrafi przystosować się do trudnych warunków środowiskowych i odnaleźć się niemal w każdej sytuacji, co czyni go idealnym towarzyszem dla aktywnych osób.

Historia tej rasy sięga czasów starożytnych – niektóre źródła wskazują na jej powiązania z psami egipskimi, fenickimi i rzymskimi, co podkreśla jej wyjątkowe dziedzictwo genetyczne. W przeszłości Podengo portugalski był wykorzystywany przede wszystkim do polowania na króliki i inne drobne zwierzęta. Najmniejsza odmiana pequeno pełniła także rolę łowcy szczurów na portugalskich karawelach podczas wielkich odkryć geograficznych w XV wieku.

Jego naturalna zdolność do nawiązywania więzi z ludźmi sprawia, że jest doskonałym towarzyszem rodzinnym, jednak wymaga konsekwentnego szkolenia i socjalizacji od szczenięcych lat. Temperamentny charakter wymaga od właściciela cierpliwości i zaangażowania, ale nagrodą jest lojalny i oddany przyjaciel na lata.

Mimo popularności w Portugalii, rasa ta pozostaje stosunkowo rzadka poza krajem pochodzenia, co czyni ją cennym i unikatowym wyborem. Dzięki swoim zróżnicowanym umiejętnościom może pełnić różne role – od psa myśliwskiego i stróżującego po przyjaciela rodziny. W ostatnich dekadach podejmowane są intensywne starania mające na celu ochronę i promocję tej wyjątkowej rasy na arenie międzynarodowej.

Podengo portugalski to pies o harmonijnych proporcjach i mocnej, atletycznej budowie. W zależności od odmiany, wymiary są następujące:

  • Pequeno (mały): wysokość 20-30 cm, waga 4-6 kg
  • Médio (średni): wysokość 40-54 cm, waga 16-20 kg
  • Grande (duży): wysokość 55-70 cm, waga 20-30 kg

Rasa charakteryzuje się czteroboczną, piramidową głową o suchej budowie, która zwęża się ku spiczastemu kufowi. Czaszka jest płaska lub lekko wypukła, z wyraźnym stopem. Oczy są małe, osadzone ukośnie, o kolorze od miodowego przez bursztynowy do kasztanowego, co nadaje psu żywy i inteligentny wyraz.

Uszy stanowią jedną z najbardziej charakterystycznych cech rasy – są trójkątne, szerokie u podstawy, osadzone na średniej wysokości, noszone pionowo i niezwykle ruchliwe. Doskonale reagują na najmniejsze dźwięki, co było kluczowe podczas polowań.

Szyja jest mocna, dobrze umięśniona i harmonijnie przechodząca w tułów. Grzbiet jest prosty lub nieznacznie opadający, a klatka piersiowa głęboka i średniej szerokości, zapewniająca dużą pojemność płuc. Lędźwie są proste, szerokie i dobrze umięśnione. Ogon osadzony wysoko, mocny i gruby u podstawy, noszony poziomo, w lekkim łuku lub serpo.

Sierść występuje w dwóch odmianach:

  • Krótka i gładka – gęsta, równa długość na całym ciele
  • Długa i szorstka – średniej długości, gruba w dotyku, matowa, bez podszerstka lub z lekkim podszerstkiem

Dopuszczalne kolory to wszystkie odcienie żółtego i płowego (od jasnego po ciemny), czarny oraz brązowy. Kolory mogą występować jednolicie lub z białymi znaczeniami, rzadziej białe z plamami. Skóra jest cienka, ściśle przylegająca do ciała, podkreślająca atletyczną sylwetkę.

Cechy charakterystyczne

Dobry z Dziećmi
Dobry z Innymi Psami
Toleruje Zimno
Toleruje Upał
Łatwy w Pielęgnacji
Rasa Wysokoenergetyczna
Mało ślinienie
Nie skłonny do otyłości
Nie skłonny do gryzienia
Pies myśliwski
Silne zdrowie

Zalety

  • Wszechstronność użytkowa
  • Doskonały towarzysz rodzinny
  • Bardzo dobry stan zdrowia
  • Przystosowanie do różnych warunków
  • Niska wymagania pielęgnacyjne
  • Długa żywotność
  • Inteligencja i łatwość uczenia się

Wady

  • Bardzo wysokie potrzeby ruchowe
  • Silny instynkt łowiecki
  • Tendencja do ucieczek i pogoni
  • Wymaga konsekwentnego szkolenia
  • Źle znosi samotność
  • Rzadkość rasy poza Portugalią

Oceny behawioralne

Historia rasy

Podengo portugalski to jedna z najstarszych ras psów na świecie, której początki owiane są tajemnicą starożytności. Rasa ta należy do grupy prymitywnych psów typu podenco, które od tysiącleci zamieszkują obszar basenu Morza Śródziemnego.

Według najbardziej prawdopodobnych teorii, przodkowie Podengo dotarli na Półwysep Iberyjski wraz z Fenicjanami i Rzymianami w czasach starożytnych, około 600-200 lat p.n.e. Psy te prawdopodobnie miały wspólne korzenie z psami egipskimi, o czym świadczą podobieństwa do przedstawień psów z czasów faraonów.

W VIII wieku, podczas inwazji mauretańskiej, doszło do dalszego wzbogacenia puli genetycznej poprzez przypływ psów północnoafrykańskich. To właśnie te wielowiekowe krzyżowania i naturalna selekcja w trudnych warunkach portugalskiego klimatu wykształciły charakterystyczne cechy rasy.

Podengo portugalski przystosował się doskonale do portugalskiego terenu i klimatu, ewoluując morfologicznie i funkcjonalnie przez wieki. W efekcie powstały trzy wyraźnie różniące się odmiany wielkościowe:

  • Grande (duży) – polowanie na jelenie, dziki, większą zwierzynę
  • Médio (średni) – polowanie na króliki w terenach otwartych
  • Pequeno (mały) – polowanie na króliki w norach, tępienie gryzoni

Najmniejsza odmiana pequeno zyskała szczególne znaczenie historyczne od XV wieku, gdy portugalscy żeglarze brali te psy na swoje karawele podczas wielkich odkryć geograficznych. Psy pełniły tam rolę łowców szczurów, chroniąc zapasy żywności przed gryzoniami. Dzięki temu Podengo pequeno dotarł do odległych zakątków świata.

W Portugalii Podengo przez wieki był symbolem kultury wiejskiej i myśliwskiej. Psy te były powszechnie wykorzystywane w gospodarstwach rolnych jako:

  • Psy myśliwskie – głównie na króliki
  • Psy stróżujące – chroniące gospodarstwo przed intruzami
  • Tępiciele szkodników – szczury, myszy, nornice
  • Towarzysze codziennego życia

Mimo swojego znaczenia kulturowego i użytkowego, rasa długo pozostawała nieznana poza Portugalią. Dopiero w XX wieku rozpoczęto systematyczną pracę hodowlaną i standaryzację. Pierwsza oficjalna rejestracja odbyła się w 1902 roku.

Oficjalne uznanie przez FCI (Międzynarodową Federację Kynologiczną) nastąpiło w 1954 roku dla odmiany grande, a w kolejnych latach dla pozostałych wariantów. Aktualny standard FCI pochodzi z 2008 roku (publikacja 2009).

W drugiej połowie XX wieku rasa znalazła się w poważnym niebezpieczeństwie wyginięcia. Zmiany społeczne, urbanizacja i spadek znaczenia polowania tradycyjnego spowodowały dramatyczny spadek populacji. Na szczęście, dzięki zaangażowaniu portugalskich kynologów i miłośników rasy, udało się odwrócić ten trend.

Współcześnie Podengo portugalski zyskuje coraz większą popularność poza Portugalią, szczególnie w USA, Wielkiej Brytanii, krajach skandynawskich i innych państwach europejskich. Ceniony jest zarówno jako pies myśliwski, jak i wspaniały towarzysz rodzinny dla aktywnych właścicieli.

W 2013 roku American Kennel Club (AKC) oficjalnie uznał Podengo Pequeno, co znacząco podniosło prestiż rasy na arenie międzynarodowej. Dziś rasa jest chroniona jako portugalskie dziedzictwo narodowe i symbol kulturowej tożsamości kraju.

Podengo portugalski to żywy dowód na to, jak naturalna selekcja i współpraca z człowiekiem mogą stworzyć funkcjonalną, zdrową i wszechstronną rasę, która przetrwała tysiąclecia i wciąż zachwyca swoimi umiejętnościami oraz charakterem.