
Seter angielski
Grupa FCI
7• FCI 2
Rozmiar
Średnie
Kraj Pochodzenia
GB
Wysokość
61-68 cm
Waga
20-30 kg
Długość Życia
10-14 lat
Temperament
Przegląd
Seter angielski, zwany również English Setter lub w wersji hodowlanej Laverack Setter oraz Llewellin Setter, to rasa psa, która od wieków zachwyca miłośników psów na całym świecie swoją niezwykłą elegancją i wrodzoną grację. Pochodzący z malowniczej Wielkiej Brytanii, ten pies średniej wielkości łączy w sobie piękno arystokraty z sercem prawdziwego myśliwego. Przez setki lat doskonalono jego zdolności łowieckie, tworząc rasę, która nie tylko wyróżnia się urodą, ale także wyjątkowo przyjaznym i łagodnym usposobieniem.
Historia setera angielskiego jako psa myśliwskiego rozpoczęła się w XVII wieku, kiedy był wykorzystywany przede wszystkim do polowania na ptactwo polne i leśne. Jego charakterystyczna pozycja wskazująca – gdy pies zastyga w bezruchu, wskazując kierunek obecności zwierzyny – stała się wizytówką tej rasy. Ta unikaln cecha, połączona z niezwykłym zmysłem węchu i pasją do pracy, uczyniła go jednym z najbardziej cenionych psów myśliwskich na świecie.
Setery angielskie są znane ze swojej towarzyskości i przywiązania do rodziny. Doskonale odnajdują się w domach z dziećmi i innymi zwierzętami domowymi, wnosząc radość, energię i ogromną dawkę miłości do codziennego życia swoich właścicieli. Ich łagodne usposobienie i naturalna inteligencja sprawiają, że są nie tylko wspaniałymi towarzyszami polowań, ale przede wszystkim oddanymi członkami rodziny.
Jednak seter angielski to pies o dużych potrzebach – zarówno fizycznych, jak i emocjonalnych. Ich niespożyta energia wymaga regularnych spacerów, biegania i aktywności na świeżym powietrzu. Bez odpowiedniej dawki ruchu mogą stać się niespokojne i wykazywać zachowania niepożądane. Co więcej, setery nie lubią samotności – najlepiej czują się w towarzystwie swoich ludzi, z którymi tworzą silną, emocjonalną więź.
Inteligencja i łatwość w nauce czynią z setera angielskiego doskonałego partnera do treningów, choć wymaga to konsekwencji i pozytywnego podejścia. Jego przywiązanie do właściciela jest głębokie i szczere, co czyni go idealnym towarzyszem do wspólnych przygód, długich wędrówek i codziennych aktywności.
W kolejnych sekcjach naszego przewodnika poznasz szczegółowe informacje o zdrowiu, pielęgnacji, potrzebach żywieniowych oraz fascynującej historii tej rasy. Dowiesz się również więcej o jej wyjątkowym wyglądzie i charakterze. Odkryj, dlaczego seter angielski może stać się niezastąpionym członkiem Twojej rodziny, wnosząc do życia codziennego elegancję, radość i bezwarunkową miłość.
Seter angielski to pies o średniej wielkości i niezwykłej elegancji, którego sylwetka przyciąga uwagę harmonijnymi proporcjami i gracją ruchów.
Wymiary i budowa:
- Wysokość w kłębie: 61-68 cm (według standardu FCI z 2009 roku)
- Budowa: średniej wielkości, z czystym obrysem i eleganckim wyglądem
- Tułów: umiarkowanej długości z prostym, mocnym grzbietem
- Kończyny: mocne, dobrze umięśnione, zapewniające swobodny i gracjalny chód
Charakterystyczne cechy głowy: Głowa setera jest długa i stosunkowo smukła, noszona wysoko z godnością. Czaszka jest owalna (patrząc od ucha do ucha), z wyraźnie zaznaczonym garbem potylicznym, co wskazuje na dobrze rozwinięty mózg. Stop jest dobrze zaznaczony, a pysk ma umiarkowaną głębokość i prawie kwadratowy kształt – długość od stopu do końca nosa powinna być równa długości czaszki od potylicy do oczu.
Oczy i wyraz: Oczy są jasne, łagodne i pełne wyrazu – ich kolor waha się od orzechowego do ciemnobrązowego, przy czym ciemniejsze są bardziej pożądane. U osobników w umaszczeniu wątrobiano-białym (liver belton) dopuszczalny jest jaśniejszy kolor oczu. Oczy mają owalny kształt i nie są wypukłe, co dodaje psu łagodnego, inteligentnego spojrzenia charakterystycznego dla tej rasy.
Uszy: Są średniej długości, osadzone nisko i zwisają w zgrabnych fałdach blisko policzków. Końcówki uszu są aksamitne, a górna część pokryta jest delikatnym, jedwabistym włosem, co jest jedną z najbardziej charakterystycznych cech setera angielskiego.
Szyja i ogon: Szyja jest raczej długa, muskularna i lekko łukowata, co podkreśla elegancję rasy. Ogon jest umiarkowanej długości, osadzony na poziomie grzbietu lub nieco niżej, pokryty długimi, eleganckimi frędzlami, które są wizytówką setera.
Sierść i umaszczenie: Sierść setera angielskiego jest długa, jedwabista i lekko falista, co nadaje mu wyjątkowy, arystokratyczny wygląd. Najdłuższe frędzle znajdują się na uszach, klatce piersiowej, brzuchu, tylnej stronie ud oraz na ogonie.
Umaszczenia występują w charakterystycznych wariantach "belton" (drobne cętki na białym tle):
- Blue belton - czarno-białe cętki
- Orange belton - pomarańczowo-białe cętki
- Lemon belton - cytrynowo-białe cętki
- Liver belton - wątrobiano-białe cętki
- Tricolour - kombinacja trzech kolorów (black, white, tan)
Umaszczenie z drobnym, równomiernym cętkowaniem jest szczególnie pożądane. Całość sylwetki emanuje siłą, szybkością i harmonią, które są niezbędne w pracy myśliwskiej, a jednocześnie zachwyca elegancją godną psa wystawowego.
Seter angielski to pies o wyjątkowo przyjaznym i łagodnym usposobieniu, którego charakter został opisany w standardzie FCI jako "intensywnie przyjacielski i o dobrej naturze" (intensely friendly and good natured).
Temperament i osobowość:
- Bardzo aktywny z silnym instynktem łowieckim (keen game sense)
- W gronie rodziny: niezwykle czuły, oddany i opiekuńczy
- Z dziećmi: cierpliwy, łagodny – doskonały kompan dla rodzin z dziećmi
- Wobec obcych: może wykazywać pewną rezerwę, ale nie agresję
- Z innymi zwierzętami: generalnie tolerancyjny przy odpowiedniej socjalizacji
- Z innymi psami: towarzyski, łatwo nawiązuje relacje
Poziom energii i aktywności: Jego żywy temperament i pełen entuzjazmu charakter sprawiają, że jest doskonałym towarzyszem dla aktywnych rodzin. Seter angielski uwielbia być w centrum uwagi i brać udział we wszystkich rodzinnych aktywnościach. Dzięki swojej wesołej naturze i chęci do zabawy potrafi wnieść ogromną radość do życia swoich właścicieli.
Instynkt łowiecki i zachowanie: Wysoki instynkt łowiecki sprawia, że setery są bardzo aktywne mentalnie i fizycznie. Potrzebują regularnego wysiłku fizycznego i stymulacji umysłowej. Zazwyczaj unikają konfrontacji i wolą ignorować nieznajomych – nie są psami agresywnymi ani nadmiernie podejrzliwymi.
Wrażliwość emocjonalna i potrzeba bliskości: Seter angielski jest wrażliwy na długotrwałe pozostawanie samemu, co może prowadzić do problemów behawioralnych takich jak:
- Lęk separacyjny
- Niszczenie przedmiotów (zwłaszcza gdy jest znudzony)
- Nadmierne szczekanie i skomienie
- Zachowania kompulsywne
Właściciele powinni zapewnić:
- Odpowiednią ilość codziennej aktywności fizycznej (min. 1,5-2 godziny)
- Regularną stymulację umysłową (treningi węchowe, zabawy edukacyjne)
- Spędzanie czasu razem – setery kochają towarzystwo swoich ludzi
- Wczesną i konsekwentną socjalizację
Inteligencja i chęć do nauki: Seter angielski jest psem inteligentnym, który szybko uczy się nowych komend, ale wymaga pozytywnego wzmocnienia i delikatnego, konsekwentnego podejścia podczas treningu. Brutalne metody szkoleniowe są całkowicie niewłaściwe dla tej wrażliwej rasy.
Jego oddanie i przywiązanie do właściciela sprawiają, że staje się nie tylko doskonałym psem myśliwskim, ale przede wszystkim wspaniałym, kochającym przyjacielem na całe życie.
Seter angielski jest rasą o przewidywanej długości życia wynoszącej od 10 do 14 lat. Przy odpowiedniej opiece, zbilansowanej diecie i regularnej aktywności fizycznej może cieszyć się dobrym zdrowiem przez większość swojego życia.
Najczęstsze problemy zdrowotne w rasie:
- Dysplazja stawu biodrowego (HD): schorzenie genetyczne powodujące nieprawidłowy rozwój stawu biodrowego, co może prowadzić do bólu i ograniczonej ruchomości
- Dysplazja stawu łokciowego (ED): podobne schorzenie dotyczące stawów łokciowych
- Nowotwory: setery mogą być podatne na różne typy nowotworów, szczególnie w starszym wieku
- Wrodzona głuchota: występuje sporadycznie w rasie, często związana z umaszczeniem
- Zapalenie uszu (otitis): ze względu na długie, zwisające uszy szczególnie podatne na infekcje
- Atopia (alergiczne zapalenie skóry): alergiczne reakcje skórne wymagające weterynaryjnej opieki
- Hipotyr eoza (niedoczynność tarczycy): może wpływać na metabolizm i kondycję psa
Problemy związane z wagą: Seter angielski ma tendencję do przybierania na wadze, zwłaszcza gdy nie otrzymuje wystarczającej ilości ruchu. Otyłość może prowadzić do:
- Dodatkowego obciążenia stawów i kręgosłupa
- Problemów sercowo-naczyniowych
- Cukrzycy
- Skrócenia żywotności
Profilaktyka zdrowotna: Dlatego ważne jest, aby dieta setera była odpowiednio zbilansowana, a aktywność fizyczna wystarczająca do utrzymania prawidłowej masy ciała i doskonałej kondycji.
Problemy z uszami – szczególna uwaga: Właściciele powinni regularnie sprawdzać i czyścić uszy setera, ponieważ ich długa, zwisająca budowa sprzyja:
- Gromadzeniu wilgoci i ciepła
- Rozwojowi bakterii i grzybów
- Przewlekłym infekcjom kanału słuchowego
Zalecana profilaktyka:
- Regularne wizyty u weterynarza: minimum raz w roku, starsze psy (7+) – dwa razy w roku
- Badania przed rozrodem: rentgen stawów (HD/ED), badania wzroku, słuchu
- Szczepienia ochronne: zgodnie z kalendarzem szczepień
- Odrobaczanie i profilaktyka zewnętrznych pasożytów: regularnie według zaleceń weterynarza
- Kontrola wagi: ważenie co miesiąc, dostosowywanie porcji karmy
- Higiena uszu: kontrola i czyszczenie minimum raz w tygodniu
- Higiena jamy ustnej: szczotkowanie zębów 2-3 razy w tygodniu
Regularne badania weterynaryjne, profilaktyka i zdrowa, zbilansowana dieta mogą znacznie poprawić jakość życia setera angielskiego i zapewnić mu długie, szczęśliwe i zdrowe lata.
Pielęgnacja setera angielskiego może na pierwszy rzut oka wydawać się wymagająca ze względu na jego długą, jedwabistą sierść i charakterystyczne frędzle, ale w rzeczywistości przy regularnym podejściu nie jest trudna.
Podstawowa pielęgnacja sierści:
- Szczotkowanie: minimum 2-3 razy w tygodniu szczotką z naturalnego włosia lub grzebieniem metalowym
- Cel: usuwanie martwych włosów, zapobieganie kołtunom, dystrybucja naturalnych olejków
- Czas: jedna sesja szczotkowania powinna trwać około 15-20 minut
- Technika: szczotkowanie zgodnie z kierunkiem wzrostu włosa, delikatne rozczesywanie frędzli
Pielęgnacja w okresie linienia: W okresach intensywnego linienia, które występują zazwyczaj dwa razy w roku – wiosną i jesienią, zaleca się codzienne szczotkowanie, aby:
- Zredukować ilość wypadających włosów w domu
- Zapobiec powstawaniu kołtunów
- Usunąć martwe włosy i pobudzić odnowę sierści
- Sprawdzić skórę pod kątem ran, pasożytów czy zmian skórnych
Przycinanie i strzyżenie: Frędzle na przednich i tylnych nogach, brzuchu oraz ogonie można delikatnie przycinać, aby:
- Uniknąć gromadzenia się brudu i zanieczyszczeń
- Zapobiec rozwojowi pasożytów, grzybów i bakterii
- Ułatwić utrzymanie higieny
- Zachować estetyczny wygląd
WAŻNE: Jeśli pies jest pokazywany na wystawach, strzyżenie powinno być wykonywane zgodnie ze standardem wystawowym lub przez profesjonalnego groomera.
Kąpiele: Seter angielski nie wymaga częstych kąpieli – wystarczy 3-4 razy w roku lub według potrzeb (np. po intensywnym brudzeniu się). Po kąpieli, szczególnie jeśli pies lubi pływać, ważne jest dokładne osuszenie, aby:
- Uniknąć infekcji skórnych
- Zapobiec przegrzewaniu lub przezi ębieniu
- Zminimalizować ryzyko infekcji grzybiczych
Pielęgnacja uszu (KRYTYCZNA): Szczególną uwagę należy zwrócić na uszy setera, które ze względu na długą, zwisającą budowę są bardzo podatne na infekcje. Zalecenia:
- Kontrola: minimum raz w tygodniu (najlepiej codziennie)
- Czyszczenie: specjalnymi płynami do czyszczenia uszu dla psów
- Osuszanie: dokładne osuszenie uszu po kąpieli lub pływania
- Objawy infekcji: nieprzyjemny zapach, zaczerwienienie, wydzielina, drapanie
Dodatkowa pielęgnacja:
- Pazury: regularne przycinanie co 4-6 tygodni lub według potrzeb (słychać stukot po podłodze = za długie)
- Zęby: szczotkowanie 2-3 razy w tygodniu specjalistyczną szczoteczką i pastą dla psów
- Łapy: kontrola opuszek po spacerach, przycinanie sierści między palcami (zapobiega gromadzeniu się brudu)
- Oczy: delikatne przemywanie wilgotną gazą przy ozna kach łzawienia lub zanieczyszczeń
Regularna pielęgnacja pomoże utrzymać setera angielskiego w doskonałej kondycji i pięknym wyglądzie, a także zapobiegnie wielu problemom zdrowotnym.
Seter angielski to pies o bardzo wysokich potrzebach ruchowych. Jego wysoka energia, zapał do aktywności i wrodzone instynkty łowieckie sprawiają, że codzienne ćwiczenia są absolutną koniecznością dla jego fizycznego i psychicznego dobrostanu.
Minimalne wymagania aktywności:
- Czas: minimum 1,5-2 godziny intensywnego ruchu dziennie
- Spacery: 2-3 długie spacery po 45-60 minut każdy
- Bieganie: możliwość swobodnego biegu w bezpiecznym, ogrodzonym terenie
- Zabawa: dodatkowo 30-45 minut interaktywnych gier
Idealne formy aktywności: Setery angielskie najlepiej czują się w otoczeniu natury, dlatego długie spacery po lesie, łąkach lub w parkach to doskonały sposób na zaspokojenie ich potrzeb. Idealnie nadają się do uprawiania różnorodnych sportów z psem:
- Canicross: bieganie z właścicielem (doskonała forma aktywności)
- Jazda na rowerze: bikejoring – pies biega obok roweru
- Frisbee: wykorzystanie szybkości, zwinności i instynktu aportowania
- Pływanie: setery UWIELBIAJĄ wodę – idealna aktywność latem
- Tropy zapachowe: praca nosem, mock hunting, mantrailing
- Dummy training: aportowanie dla psów myśliwskich
- Agility: dla psów lubiących wyzwania (choć nie najlepsza dyscyplina dla tej rasy)
Woda – ulubiony żywioł setera: Setery angielskie uwielbiają wodę, więc zabawa w wodzie, pływanie czy aportowanie z wody to dla nich idealna forma aktywności i radości. Warto wykorzystywać każdą okazję do zabawy nad jeziorem, rzeką czy morzem.
Konsekwencje braku odpowiedniej aktywności: Właściciele powinni pamiętać, że zbyt mała ilość ruchu może prowadzić do poważnych problemów:
- Problemy behawioralne: niszczycielstwo, nadmierne szczekanie, nerwowość
- Problemy zdrowotne: nadwaga, osłabienie mięśni i stawów, problemy sercowo-naczyniowe
- Frustracja i depresja: brak stymulacji prowadzi do apatii lub nadpobudliwości
- Zachowania kompulsywne: nadmierne lizanie łap, gonienie ogona
- Problemy z koncentracją: trudności w treningu
Stymulacja umysłowa – równie ważna jak fizyczna: Setery angielskie są inteligentne i potrzebują wyzwań mentalnych, takich jak:
- Gry węchowe z ukrywaniem smakołyków lub zabawek
- Szkolenie posłuszeństwa z nowymi, zaawansowanymi komendami
- Zabawy problemowe z zabawkami interaktywnymi (Kong, puzzle)
- Trening trikowy (nauka sztuczek)
- Praca z nosem (szukanie przedmiotów, osób)
To rasa dla aktywnych ludzi, którzy kochają spędzać czas na świeżym powietrzu, uprawiają sporty, regularnie wędrują lub polują. Nie jest to pies dla osób prowadzących siedzący tryb życia ani dla tych, którzy nie mogą poświęcić minimum 2 godzin dziennie na aktywności z psem.
Regularne ćwiczenia są kluczowe dla szczęścia, zdrowia i dobrego samopoczucia setera angielskiego – to inwestycja w długie, radosne życie Twojego czworonożnego towarzysza.
Seter angielski jest inteligentny, chętny do nauki i współpracy, co sprawia, że proces szkolenia może być prawdziwą przyjemnością zarówno dla psa, jak i właściciela. Jednak jego wrażliwa natura wymaga przemyślanego podejścia i konsekwencji.
Kiedy zacząć trening? Szkolenie powinno rozpoczynać się od najmłodszych lat – najlepiej już w wieku 8-10 tygodni (bezpośrednio po adopcji szczenięcia), aby:
- Zapobiec rozwojowi złych nawyków
- Wykorzystać naturalne okresy szczególnej podatności na naukę
- Zbudować silną więź opartą na zaufaniu
- Ukształtować pożądane zachowania od początku
Metody szkolenia – tylko pozytywne wzmocnienie: Seter angielski doskonale reaguje na pochwały i nagrody, dlatego metody pozytywnego wzmocnienia są kluczowe:
- Nagrody smakowe: ulubione przysmaki za prawidłowe wykonanie komendy
- Pochwały głosowe: entuzjastyczny, radosny ton głosu
- Zabawa: ulubiona zabawka jako nagroda za dobre zachowanie
- Pieszczoty: głaskanie i kontakt fizyczny jako forma nagrody
- Konsekwencja: te same zasady zawsze i wszędzie
- Krótkie sesje: 10-15 minut, 3-4 razy dziennie (szczenięta)
WAŻNE: Seterów angielskich absolutnie nie wolno tresować brutalnymi metodami. Nie tolerują kar fizycznych, krzyku ani agresji – takie podejście tylko zniszczy więź i może spowodować problemy behawioralne.
Zakres szkolenia: Trening powinien być różnorodny i obejmować:
- Podstawowe komendy: siad, leżeć, zostań, do mnie, do nogi
- Zaawansowane umiejętności: aportowanie, praca z nosem, wskazywanie
- Przywołanie (recall): KLUCZOWA komenda ze względu na instynkt łowiecki
- Chodzenie na luźnej smyczy: bez szarpania
- Kontrola impulsu: opanowanie w sytuacjach stresujących
Wyzwania specyficzne dla rasy: Ze względu na silny instynkt łowiecki, setery mogą:
- Być bardziej zainteresowane otoczeniem i tropami niż komendami
- Gonić ptaki, małe zwierzęta podczas spaceru
- Ignorować przywołanie gdy wyczują interesujący zapach
- Potrzebować więcej powtórzeń przy nauce komendy "zostań"
Dlatego kluczowe jest:
- Trening w rozpraszającym środowisku (stopniowe zwiększanie dystraktorów)
- Wzmacnianie komendy przywołania nawet gdy pies jest pochłonięty zabawą
- Używanie długiej linki (10-15m) na początku treningu przywołania
- Nagradzanie każdego powrotu do właściciela (nawet spontanicznego)
Socjalizacja – fundament zrównoważonego psa: Właściciele powinni zadbać o odpowiednią socjalizację od najmłodszych lat. W krytycznym okresie 8-16 tygodni życia szczenię powinno pozytywnie doświadczyć:
- Różnych ludzi: dzieci, dorośli, seniorzy, ludzie w różnym wieku i wyglądzie
- Innych psów: szczenięta, psy dorosłe, różne rasy i wielkości
- Innych zwierząt: koty, gryzonie, ptaki (pod kontrolą)
- Różnych środowisk: ruch uliczny, hałas miasta, tłumy, las, woda
- Wizyt u weterynarza: pozytywne doświadczenia (smakołyki, zabawa)
- Podróży samochodem: stopniowe przyzwyczajanie
- Różnych powierzchni: asfalt, trawa, metal, kładki, schody
Cechy dobrego trenera setera:
- Cierpliwość: setery uczą się szybko, ale potrzebują czasu na przetworzenie informacji
- Empatia: wrażliwa rasa wymaga zrozumienia i delikatności
- Konsekwencja: jasne, niezmienne zasady
- Pozytywne nastawienie: radość i entuzjazm zamiast frustracji
- Kreatywność: urozmaicanie treningów, aby uniknąć nudy
Dzięki dobrej więzi z właścicielem i odpowiedniemu treningowi seter angielski staje się pewnym siebie, zrównoważonym psem, który jest radością zarówno jako towarzysz rodzinny, jak i partner w pracy myśliwskiej.
Dieta setera angielskiego powinna być zróżnicowana, wysokiej jakości i precyzyjnie dostosowana do jego aktywnego trybu życia, wieku i stanu zdrowia. Właściwe żywienie to fundament zdrowia, kondycji i długowieczności.
Wybór karmy – na co zwrócić uwagę: Ze względu na dużą aktywność fizyczną i szybki metabolizm, ważne jest, aby zapewnić psu wysokiej jakości karmę, która dostarczy wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Właściciele powinni wybierać karmy premium lub super premium, które zawierają:
- Białko wysokiej jakości: 25-30% (aktywne psy mogą wymagać 30-35%)
- Źródła białka: mięso drobiowe, wołowe, rybne (nie mączki mięsne)
- Zdrowe tłuszcze: 12-18% (kwasy omega-3 i omega-6 dla zdrowej skóry i sierści)
- Węglowodany: źródła energii – ryż, owies, słodkie ziemniaki, nie pszenica
- Błonnik: wspiera zdrowe trawienie i perystaltykę jelit
- Witaminy i minerały: kompleks wspierający układ odpornościowy
- Glukozamina i chondroityna: dla zdrowia stawów (szczególnie ważne dla aktywnych psów)
UNIKAĆ karm zawierających:
- Sztuczne barwniki i aromaty
- Konserwanty chemiczne (BHA, BHT, etoksyquin)
- Mączki mięsno-kostne niskiej jakości
- Zbyt wysoką zawartość zbóż (szczególnie pszenicy, kukurydzy)
- Wypełniacze bez wartości odżywczej
Ilość kalorii – dostosowanie do poziomu aktywności:
- Pies bardzo aktywny (polowania, sporty, 2+ godz. ruchu): 1800-2200 kcal/dzień
- Pies aktywny (regularne spacery, 1,5-2 godz. ruchu): 1400-1800 kcal/dzień
- Pies mało aktywny lub senior (7+ lat): 1200-1500 kcal/dzień
- Szczenię (4-12 miesięcy): specjalistyczna karma dla szczeniąt dużych ras
- Suka ciężarna/karmiąca: zwiększone zapotrzebowanie (+25-50%)
Zarządzanie wagą – kluczowe dla zdrowia: Setery angielskie mają tendencję do przybierania na wadze, szczególnie gdy:
- Dieta nie jest odpowiednio kontrolowana
- Aktywność fizyczna została zmniejszona (np. zima, choroba, starość)
- Otrzymują zbyt dużo smakołyków poza posiłkami (max 10% dziennego zapotrzebowania kalorycznego)
- Przeszły w wiek senioralny bez dostosowania porcji
- Są po kastracji/sterylizacji (metabolizm spowalnia o 20-30%)
Harmonogram karmienia:
- Szczenięta (2-4 miesiące): 4 posiłki dziennie
- Szczenięta (4-6 miesięcy): 3 posiłki dziennie
- Młode psy (6-12 miesięcy): 2-3 posiłki dziennie
- Dorosłe psy (1-7 lat): 2 posiłki dziennie (rano i wieczorem)
- Seniorzy (7+ lat): 2 posiłki dziennie, mniejsze porcje
- Woda: stały dostęp do świeżej wody (wymiana 2-3 razy dziennie)
Suplementacja – kiedy warto rozważyć: Jeśli pies jest szczególnie aktywny, uczestniczy w polowaniach lub sportach, warto rozważyć suplementację:
- Glukozamina i chondroityna: dla ochrony chrząstki stawowej (500-1000mg/dzień)
- Olej z łososia: omega-3 dla zdrowej skóry, sierści i stawów (1 łyżeczka/10kg wagi)
- Probiotyki: dla zdrowia jelit i układu odpornościowego
- Witaminy z grupy B: dla wsparcia metabolizmu energetycznego
- Witamina E i selen: antyoksydanty dla psów sportowych
UWAGA: Suplementacja powinna być konsultowana z weterynarzem!
Monitorowanie kondycji:
- Ważenie psa co miesiąc (prowadzenie dzienniczka wagi)
- Ocena kondycji ciała (BCS – Body Condition Score): powinny być wyczuwalne żebra, widoczna talia
- Dostosowywanie porcji w zależności od aktywności i pory roku
- Redukcja porcji o 10-20% jeśli pies przybiera na wadze
Regularne, ustalone pory posiłków, stały dostęp do świeżej wody i zbilansowana dieta dostosowana do indywidualnych potrzeb są konieczne, aby zapewnić seterowi angielskiemu zdrowie, doskonałą kondycję i długie życie pełne energii i radości.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Przyjazny i łagodny charakter
- Świetny towarzysz dla dzieci i rodzin
- Wysoka inteligencja i łatwość w nauce
- Elegancki i piękny wygląd
- Doskonały zmysł węchu i instynkt myśliwski
- Towarzyski i łatwo socjalizowany
- Bardzo aktywny i energiczny
Wady
- Wymaga bardzo dużo ruchu i aktywności (min. 2 godz. dziennie)
- Nie lubi samotności i długiego zostawania samego
- Może stać się destrukcyjny bez odpowiedniej aktywności
- Tendencja do przybierania na wadze
- Wymaga regularnej pielęgnacji sierści
- Podatny na infekcje uszu
- Silny instynkt łowiecki (może gonić zwierzęta)
Oceny behawioralne
Historia rasy
Seter angielski ma długą i fascynującą historię, sięgającą co najmniej XVI-XVII wieku, kiedy to był wykorzystywany jako pies myśliwski do polowania na ptactwo polne i leśne w malowniczej Wielkiej Brytanii.
Pochodzenie nazwy "setter": Nazwa "setter" pochodzi od angielskiego słowa "set", co oznacza "usiąść" lub "przysiadać". Odnosi się to do charakterystycznej postawy psa, który po zlokalizowaniu zwierzyny przysiada lub kładzie się, wskazując myśliwemu kierunek jej obecności. Ta unikalna cecha była intensywnie rozwijana w trakcie selekcji hodowlanej.
Rozwój rasy w XIX wieku – Edward Laverack: Współczesny seter angielski został ukształtowany w XIX wieku przede wszystkim dzięki Edwardowi Laverackowi (1815-1877), który był pionierem w hodowli tej rasy i poświęcił swoje życie na jej doskonalenie. Laverack prowadził hodowlę przez ponad 50 lat (1825-1877), stosując bardzo selektywne krzyżowanie i inbreeding w celu:
- Ugruntowania standardów hodowlanych
- Utrwalenia pożądanego wyglądu i charakteru
- Zachowania czystości linii hodowlanej
- Doskonalenia zdolności łowieckich
Jego psy, znane jako "Laverack Setters", stały się podstawą współczesnej rasy i były cenione za elegancję, piękno i doskonałe zdolności robocze.
Linia Llewellina – rewolucja w hodowli: Drugim kluczowym hodowcą był R. L. Purcell Llewellin (1840-1925), który w drugiej połowie XIX wieku wprowadził swoje własne modyfikacje do rasy. Llewellin:
- Krzyżował psy Laveracka z innymi liniami (w tym Gordon Setters)
- Skupił się na maksymalizacji zdolności łowieckich
- Stworzył linię bardziej lekką, zwinną i szybką
- Wyhodował psy idealnie dostosowane do pracy w terenie
Stąd pochodzi nazwa "Llewellin Setter" – linia setera angielskiego specjalnie wyselekcjonowana pod kątem pracy myśliwskiej. Do dziś istnieje podział na:
- Linia wystawowa (show line): bardziej masywna, elegancka, z bogatszym ofryzowaniem
- Linia robocza/field (Llewellin): lżejsza, szybsza, z większym naciskiem na zdolności łowieckie
Globalny sukces i rozprzestrzenienie: Setery angielskie szybko zdobyły popularność jako doskonałe psy myśliwskie, a także jako wspaniali towarzysze rodzinne. W XIX i XX wieku rasa rozprzestrzeniła się na:
- Stany Zjednoczone: gdzie stała się jedną z najpopularniejszych ras myśliwskich
- Europę kontynentalną: Francja, Niemcy, Włochy
- Skandynawię: do polowań na ptactwo leśne
- Australię i Nową Zelandię: wraz z brytyjskimi osadnikami
Setery na wystawach: W miarę upływu lat seter angielski zyskał reputację jako pies wystawowy. Wiele osobników zaczęto hodować głównie dla ich wyglądu, co doprowadziło do:
- Pewnych kontrowersji w hodowli (podział na linie show i field)
- Różnic w budowie między setera wystawowego a roboczego
- Dyskusji o zachowaniu pierwotnych cech roboczych
Współczesność: Dzisiaj seter angielski pozostaje jedną z najpopularniejszych ras psów myśliwskich na świecie, a także wspaniałym psem rodzinnym. Jest oficjalnie uznany przez wszystkie główne organizacje kynologiczne:
- FCI (Fédération Cynologique Internationale): grupa 7, sekcja 2.2, standard nr 2 (data publikacji standardu: 28.07.2009)
- AKC (American Kennel Club): grupa sportowa
- The Kennel Club (UK): grupa gundog
Jego historia kontynuuje się w radosnych, pełnych życia relacjach z właścicielami na całym świecie – zarówno jako wybitny pies roboczy, jak i kochający członek rodziny. Seter angielski pozostaje symbolem elegancji, inteligencji i wszechstronności w świecie psów myśliwskich.



