Sussex Spaniel

Sussex Spaniel to pies o masywnej, zwartej budowie, której nie sposób pomylić z innymi rasami spanieli. Jego charakterystycznym znakiem rozpoznawczym jest gęsta, falista sierść w kolorze złoto-wątrobianym – od bogatego złotego po głęboki mahoniowy brąz. Wysokość w kłębie wynosi od 38 do 41 cm, a waga od 20 do 25 kg, co czyni go psem średniej wielkości o zdecydowanie kompaktowej sylwetce.

Budowa głowy Sussex Spaniela jest doskonale zbalansowana, z szeroką czaszką wykazującą umiarkowane wygięcie od ucha do ucha – ani płaską, ani wypukłą. Czaszka ma wyraźne wcięcie pośrodku, a brwi nadają psowi charakterystyczny zmarszczony wyraz. Potylica jest wyraźna, ale nie spiczasta. Stop (przejście oto-nosowe) jest wyraźnie zaznaczony.

Nos ma dobrze rozwinięte nozdrza w kolorze wątrobianym. Szczęki są mocne, z doskonałym, regularnym i kompletnym zgryzem nożycowym – górne zęby ściśle zachodzą na dolne i są osadzone prostopadle do szczęk. Oczy mają orzechowy kolor, są stosunkowo duże, ale nie wypukłe, z łagodnym, miękkim wyrazem i niewielkim lub żadnym odsłonięciem spojówki dolnej. Uszy są grube, dość duże i płatowate, osadzone umiarkowanie nisko – tuż powyżej poziomu oczu – i przylegają ściśle do czaszki.

Szyja jest długa, mocna i lekko wygięta, nie niesie głowy znacznie powyżej poziomu grzbietu. Występuje niewielkie podgardlo, ale wyraźna kryza (frill) na szyi. Korpus jest mocny i poziomy, bez oznak wklęsłości od kłębu do bioder. Całe ciało jest silne, zarówno pod względem szerokości, jak i głębokości.

Grzbiet jest dobrze rozwinięty i umięśniony. Lędźwie są szerokie i muskularne. Klatka piersiowa jest głęboka i dobrze rozwinięta, ani wąska, ani nadmiernie szeroka. Kończyny przednie są krótkie i mocne, z dobrze umięśnionymi łopatkami osadzonymi skośnie. Kończyny tylne są krótkie, silne i umięśnione, z dobrze zaznaczonymi kątami.

Łapy są okrągłe, dobrze owłosione między palcami. Ogon jest nisko osadzony, średniej długości (dawniej kupowany do 12-18 cm), gęsto pokryty sierścią, noszony poniżej linii grzbietu. Ruch Sussex Spaniela jest charakterystyczny – zdecydowane kołysanie, zupełnie odmienne od ruchu jakiegokolwiek innego spaniela. Przednie kończyny wykonują swobodne ruchy wahadłowe, tylne zapewniają mocne odbicie.

Szata jest obfita i płaska, bez tendencji do kręcenia, z dobrze rozwiniętym podszerstkiem zapewniającym ochronę przed warunkami atmosferycznymi. Umiarkowane pióra (fringing) na uszach, kończynach, ogonie i korpusie. Umaszczenie to bogaty złoto-wątrobiany kolor, przy czym złote odcienie sierści są najbardziej pożądane. Włosy złociste u nasady, ciemniejące ku końcom.

Sussex Spaniel to pies o łagodnym, radosnym i niezwykle przyjacielskim usposobieniu, który uwielbia towarzystwo ludzi i tworzy wyjątkowo silne więzi emocjonalne ze swoją rodziną. Rasa ta jest znana z tego, że jest głęboko oddana swoim opiekunom, co sprawia, że jest doskonałym towarzyszem zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci. Sussex Spaniele są zazwyczaj wesołe, pełne energii i wykazują zabawne, żywiołowe usposobienie, często określane przez miłośników rasy jako typowe dla psich klaunów.

Jedną z unikalnych cech Sussex Spaniela jest jego wrodzony instynkt podawania głosu podczas pracy w gęstych zaroślach. W przeciwieństwie do większości spanieli, które pracują w ciszy, Sussex Spaniel został celowo wyhodowany tak, aby szczekał podczas polowania, informując myśliwego o swoim położeniu w trudno dostępnym terenie. Ta cecha sprawia, że psy tej rasy mogą być bardziej rozmowne niż inne spaniela, co właściciele powinni wziąć pod uwagę, szczególnie mieszkając w zabudowie wielorodzinnej.

Mimo silnego instynktu łowieckiego, Sussex Spaniel w domu jest stosunkowo spokojny i zrównoważony, pod warunkiem że jego potrzeby związane z aktywnością fizyczną i stymulacją umysłową są odpowiednio zaspokojone. Bez regularnych ćwiczeń może wykazywać oznaki nudy, niepokoju lub frustracji, które mogą prowadzić do niechcianych zachowań.

Sussex Spaniel może być nieco nieufny lub powściągliwy wobec obcych, dlatego niezwykle ważna jest wczesna socjalizacja począwszy od szczenięcego wieku. Prawidłowo zsocjalizowany pies nauczy się akceptować nowe twarze, sytuacje i środowiska, co zapobiegnie lękliwości czy nadmiernej ostrożności w przyszłości. Odpowiednio wychowany Sussex Spaniel jest psem bardzo lojalnym, zrównoważonym i przewidywalnym w zachowaniu.

Rasa ta nie toleruje długotrwałej samotności, co może prowadzić do poważnych problemów behawioralnych, takich jak lęk separacyjny, niszczenie mienia czy nadmierne ujadanie. Właściciele powinni zwracać szczególną uwagę na potrzeby emocjonalne Sussex Spaniela i zapewniać mu regularne towarzystwo, interakcję oraz stymulację umysłową. To pies dla rodzin, które mogą poświęcić mu dużo czasu i uwagi, zapewniając szczęśliwe, spełnione życie.

W relacjach z innymi zwierzętami Sussex Spaniel zazwyczaj jest przyjazny i tolerancyjny, szczególnie gdy został odpowiednio zsocjalizowany od młodości. Jednak jego silny instynkt łowiecki może powodować chęć ścigania mniejszych zwierząt, dlatego należy zachować ostrożność w kontakcie z kotami, gryzoniami czy ptactwem.

Sussex Spaniel ma przeciętną długość życia wynoszącą od 12 do 15 lat, przy czym wiele osobników żyje dłużej, gdy zapewnione są odpowiednie warunki życia, dieta i regularna opieka weterynaryjna. W porównaniu do innych ras psów średniej wielkości, Sussex Spaniel jest stosunkowo zdrowy i odporny, jednak jak każda rasa, może być podatny na pewne schorzenia dziedziczne i nabyte.

Główne problemy zdrowotne występujące w rasie to:

• Dysplazja stawów biodrowych – stosunkowo powszechny problem wśród ras psów o masywnej budowie. Objawia się bólem, kulaniem i ograniczoną mobilnością. Odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają badania RTG przed dopuszczeniem psów do rozrodu.
• Deficyt fosfofruktokinazy (PFK) – zaburzenie metaboliczne prowadzące do niedokrwistości hemolitycznej i nietolerancji wysiłku. Dostępne są testy genetyczne pozwalające wykryć nosicieli.
• Wrodzona głuchota – może występować u niektórych linii hodowlanych. Warto przeprowadzić testy słuchu u szczeniąt przed zakupem.
• Wieloogniskowa dysplazja siatkówki (MRD) – schorzenie oczu mogące prowadzić do pogorszenia wzroku. Regularne badania okulistyczne są zalecane.
• Alergie skórne – Sussex Spaniele mogą wykazywać wrażliwość na pewne alergeny środowiskowe lub pokarmowe, objawiającą się świądem, zaczerwienieniem skóry czy wypadaniem sierści.
• Problemy z uszami – ze względu na długie, przylegające uszy, rasa jest podatna na infekcje uszu. Konieczna jest regularna kontrola i czyszczenie uszu.
• Otyłość – Sussex Spaniele mają tendencję do przybierania na wadze, szczególnie przy niewystarczającej aktywności fizycznej. Otyłość może prowadzić do problemów z stawami, serciem i cukrzycy.

Profilaktyka zdrowotna obejmuje regularne wizyty u weterynarza (co najmniej raz w roku), szczepienia, odrobaczanie, ochronę przed pasożytami zewnętrznymi oraz kontrolę masy ciała. Właściciele powinni zwracać uwagę na wszelkie zmiany w zachowaniu, apetycie czy kondycji fizycznej psa i niezwłocznie konsultować je z weterynarzem.

Sussex Spaniel preferuje umiarkowany klimat i lepiej znosi chłód niż upał dzięki gęstemu podszerstkowi. W wyższych temperaturach należy zapewnić psu dostęp do cienia, świeżej wody i unikać intensywnego wysiłku w najgorętszych porach dnia. Dzięki odpowiedniej opiece, zbilansowanej diecie i regularnej aktywności fizycznej, Sussex Spaniel może cieszyć się długim, zdrowym i szczęśliwym życiem.

Sussex Spaniel ma gęstą, falistą sierść o średniej długości, która wymaga regularnej i systematycznej pielęgnacji, aby utrzymać zdrowy wygląd i zapobiec plątaniu się włosów. Ze względu na swoją strukturę i długość, szczególnie w okolicach uszu, brzucha, kończyn i ogona, sierść tej rasy ma tendencję do tworzenia kołtunów i zmatowień, dlatego konieczne jest codzienne lub co najmniej kilkukrotne w tygodniu szczotkowanie.

Szczotkowanie powinno obejmować wszystkie partie ciała, ze szczególnym uwagiem na:

• Uszy – długie, przylegające uszy pokryte falującą sierścią wymagają starannego rozczesywania i regularnej kontroli pod kątem zanieczyszczeń, wilgoci czy oznak infekcji.
• Pachy i pachwinę – miejsca szczególnie podatne na plątanie się sierści i powstawanie kołtunów.
• Kończyny – pióra (fringing) na przednich i tylnych kończynach należy rozczesywać, aby zapobiec gromadzeniu się brudu i zanieczyszczeń.
• Ogon – gęsto owłosiony ogon wymaga regularnego szczotkowania, aby utrzymać jego estetyczny wygląd.

Kąpiel Sussex Spaniela powinna odbywać się tylko wtedy, gdy jest to konieczne – zbyt częste mycie może usunąć naturalne olejki ze skóry i sierści, które chronią psa przed warunkami atmosferycznymi i zapewniają połysk. Zaleca się stosowanie delikatnych szamponów dla psów o długiej sierści oraz dokładne spłukiwanie i osuszanie psa po kąpieli.

Regularne czyszczenie uszu jest niezwykle ważne dla Sussex Spaniela. Ze względu na długie, przylegające uszy, które ograniczają przepływ powietrza, psy tej rasy są podatne na infekcje uszu. Należy przynajmniej raz w tygodniu kontrolować uszy pod kątem nieprzyjemnego zapachu, zaczerwienienia, wydzieliny czy oznak dyskomfortu i czyścić je delikatnym środkiem przeznaczonym do czyszczenia uszu psów.

Pielęgnacja pazurów jest również istotna – pazury należy regularnie skracać, aby zapobiec ich przerośnięciu, które może prowadzić do dyskomfortu, bólu czy problemów z chodzeniem. Jeśli pazury stukają o podłogę podczas chodzenia, oznacza to, że są za długie.

Higiena jamy ustnej obejmuje regularne szczotkowanie zębów (najlepiej kilka razy w tygodniu) przy użyciu pasty do zębów dla psów, co zapobiega powstawaniu kamienia nazębnego, chorobom dziąseł i nieprzyjemnemu zapachowi z pyska.

Wizyty u groomera mogą być pomocne, szczególnie przed wystawami rasowymi lub innymi okazjami, gdy pies ma prezentować się w pełnej krasie. Profesjonalny groomer może również pomóc w trimmingu sierści, przycinaniu piórek oraz ogólnej toalecie psa.

Sussex Spaniel to pies o wysokim poziomie energii i wytrzymałości, który potrzebuje regularnego, codziennego wysiłku fizycznego, aby zachować zdrowie zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Pomimo swojej masywnej, zwartej budowy, ta rasa była hodowana jako pies roboczy, zdolny do wielogodzinnej pracy w trudnym terenie, dlatego współczesne Sussex Spaniele również wymagają odpowiedniej dawki aktywności.

Minimalne zapotrzebowanie na ruch to około 60-90 minut dziennie, które powinny obejmować różnorodne formy aktywności:

• Spacery – codzienne, umiarkowane spacery o długości 30-60 minut, najlepiej dwa razy dziennie, pozwalają psu na eksplorację otoczenia, ćwiczenia zmysłów i socjalizację.
• Bieganie – Sussex Spaniel uwielbia biegać, szczególnie na otwartych przestrzeniach, gdzie może swobodnie się poruszać i wykorzystać swoje myśliwskie instynkty.
• Aportowanie – zabawy z piłką, frisbee czy zabawkami aportowymi świetnie angażują psa fizycznie i umysłowo.
• Pływanie – wiele Sussex Spanieli uwielbia wodę, co jest naturalną cechą większości spanieli. Pływanie to doskonała forma ćwiczeń o niskim obciążeniu stawów.
• Węszenie i tropienie – gry i zabawy angażujące zmysł węchu (np. szukanie ukrytych smakołyków) doskonale wykorzystują naturalny potencjał tej rasy.

Sporty kynologiczne to kolejna forma aktywności, którą Sussex Spaniele mogą uprawiać z wielką przyjemnością:

• Agility – tory przeszkód angażują psa fizycznie i umysłowo, rozwijając koordynację i więź z przewodnikiem.
• Obedience – konkurencje posłuszeństwa rozwijają inteligencję i dyscyplinę.
• Próby pracy spanieli – dla psów z silnym instynktem myśliwskim to doskonała forma stymulacji naturalnych zachowań.
• Nosework – sporty węchowe idealnie wykorzystują wrodzone zdolności Sussex Spaniela.

Brak odpowiedniej aktywności może prowadzić do poważnych problemów behawioralnych, takich jak:

• Niszczenie mienia (gryzienie mebli, podkopywanie)
• Nadmierne szczekanie lub skomłenie
• Nadpobudliwość i trudności w skupieniu
• Problemy z wagą i otyłość
• Lęk separacyjny i frustracja

Ważne jest, aby dostosować intensywność ćwiczeń do wieku, kondycji i stanu zdrowia psa. Szczenięta nie powinny być przeciążane intensywnym wysiłkiem, aby nie uszkodzić rozwijających się stawów. Starsze psy mogą potrzebować łagodniejszych form aktywności, takich jak spokojne spacery czy pływanie. Właściciele powinni obserwować swojego psa i dostosowywać program ćwiczeń do jego indywidualnych potrzeb, zapewniając mu zdrowy, aktywny i szczęśliwy tryb życia.

Sussex Spaniel to pies o wysokiej inteligencji i chęci do współpracy, co czyni go stosunkowo łatwym w szkoleniu, pod warunkiem zastosowania odpowiednich metod i podejścia. Jednak ta rasa może również wykazywać pewną niezależność i upór, typowe dla psów myśliwskich, dlatego szkolenie wymaga cierpliwości, konsekwencji i pozytywnego wzmocnienia.

Kluczowe zasady szkolenia Sussex Spaniela:

• Pozytywne wzmocnienie – Sussex Spaniele są wrażliwe na surowe traktowanie i negatywne podejście, które mogą prowadzić do lęku, problemów behawioralnych czy utraty zaufania. Najlepsze rezultaty osiąga się stosując nagrody (smakołyki, zabawki, pochwały) oraz unikając kar fizycznych czy krzyczenia.
• Konsekwencja – jasne, spójne zasady i reguły pomagają psu zrozumieć, czego się od niego oczekuje. Wszyscy członkowie rodziny powinni stosować te same komendy i zasady.
• Krótkie, częste sesje – Sussex Spaniele uczą się najlepiej podczas krótkich (10-15 minut), ale regularnych sesji treningowych, które utrzymują ich uwagę i zaangażowanie.
• Wczesny start – szkolenie powinno rozpocząć się już w wieku szczenięcym (8-10 tygodni), gdy pies jest najbardziej podatny na naukę i kształtowanie zachowań.
• Cierpliwość – niektóre Sussex Spaniele mogą potrzebować więcej czasu na opanowanie nowych umiejętności, szczególnie jeśli wykazują niezależne cechy charakteru.

Podstawowe komendy, które Sussex Spaniel powinien opanować:

• Siad – podstawowa komenda, łatwa do nauczenia przy użyciu smakołyków
• Leżeć – ważna dla kontroli i uspokojenia psa
• Zostań – kluczowa dla bezpieczeństwa w różnych sytuacjach
• Do mnie / Przywołanie – niezbędna dla bezpiecznych spacerów bez smyczy
• Zostaw – pomaga kontrolować instynkt łowiecki i zapobiegać podnoszeniu niebezpiecznych przedmiotów
• Noga – chodzenie przy nodze bez ciągnięcia smyczy

Socjalizacja jest równie ważna jak szkolenie podstawowych komend. Sussex Spaniel powinien być wystawiany na różnorodne:

• Sytuacje (hałas, tłumy, ruch uliczny)
• Ludzi (dzieci, dorośli, osoby starsze, w różnych strojach)
• Zwierzęta (inne psy, koty, zwierzęta gospodarskie)
• Środowiska (parki, lasy, miasto, sklepy zoologiczne)

Wczesna socjalizacja (8-16 tygodni) pomaga zapobiegać lękliwości, agresji i nieufności wobec nowych sytuacji w przyszłości.

Zajęcia grupowe lub szkoła dla szczeniąt to doskonała forma szkolenia, która łączy naukę posłuszeństwa z socjalizacją. Psy uczą się w obecności innych psów, co rozwija umiejętności interpersonalne i poprawia więź z przewodnikiem. Ponadto właściciele otrzymują fachowe wskazówki od instruktorów.

Zaawansowane szkolenie może obejmować:

• Trening myśliwski (dla psów z silnym instynktem)
• Agility i sporty kynologiczne
• Nosework i tropienie
• Terapia behawioralna (przy problemach takich jak lęk separacyjny)

Właściciele powinni pamiętać, że szkolenie to proces ciągły, który trwa przez całe życie psa. Regularne powtarzanie komend, utrzymywanie zaangażowania i wzmacnianie pozytywnych zachowań zapewniają, że Sussex Spaniel pozostaje posłuszny, dobrze zsocjalizowany i szczęśliwy.

Dieta Sussex Spaniela powinna być dobrze zbilansowana, wysokiej jakości i dostosowana do jego wieku, wagi, poziomu aktywności oraz indywidualnych potrzeb zdrowotnych. Ze względu na tendencję tej rasy do przybierania na wadze, szczególnie ważne jest monitorowanie porcji jedzenia i zapobieganie przekarmianiu, które może prowadzić do otyłości i związanych z nią problemów zdrowotnych.

Kluczowe składniki diety Sussex Spaniela:

• Białko – wysokiej jakości białko zwierzęce (drób, wołowina, ryby, jagnięcina) powinno stanowić podstawę diety. Dla dorosłych psów zaleca się karmę zawierającą 20-25% białka, dla szczeniąt 25-30%.
• Tłuszcze – zdrowe tłuszcze (omega-3 i omega-6) wspierają zdrowie skóry, sierści, mózgu i układu sercowo-naczyniowego. Optymalna zawartość tłuszczu to 10-15% dla dorosłych psów.
• Węglowodany – zdrowe źródła energii, takie jak ryż brązowy, słodkie ziemniaki czy owies, dostarczają błonnika i wspierają trawienie.
• Witaminy i minerały – niezbędne dla utrzymania zdrowia kości, zębów, układu odpornościowego i ogólnej witalności.
• Woda – świeża, czysta woda powinna być zawsze dostępna, aby zapewnić odpowiednie nawodnienie.

Rodzaje karm:

• Karma sucha – wygodna, długo przechowywalna, wspiera zdrowie zębów poprzez mechaniczne czyszczenie podczas gryzienia. Wybieraj karmy premium bez zbędnych wypełniaczy, barwników czy konserwantów.
• Karma mokra – zawiera więcej wilgoci, co może być korzystne dla psów z problemami z nerkami lub niewielkim apetytem. Zazwyczaj bardziej smakowita, ale droższa.
• Dieta BARF (Biologically Appropriate Raw Food) – surowa dieta oparta na mięsie, kościach, warzywach. Wymaga starannego planowania i wiedzy żywieniowej, aby uniknąć niedoborów.
• Karma domowa – przygotowana przez właściciela, ale tylko pod nadzorem weterynarza lub specjalisty ds. żywienia psów.

Dawkowanie i częstotliwość posiłków:

• Szczenięta (2-6 miesięcy) – 3-4 posiłki dziennie, karma dla szczeniąt ras średnich
• Młode psy (6-12 miesięcy) – 2-3 posiłki dziennie
• Dorosłe psy (od 12 miesięcy) – 2 posiłki dziennie, łącznie 2-3 szklanki suchej karmy (w zależności od wagi i aktywności)
• Starsze psy (powyżej 7 lat) – karma dla psów seniorów, dostosowana do zmniejszonej aktywności i zmian metabolicznych

Kontrola masy ciała jest kluczowa dla Sussex Spaniela. Właściciele powinni:

• Regularnie ważyć psa i monitorować jego kondycję
• Dostosowywać porcje jedzenia do poziomu aktywności
• Unikać karmienia resztkami ze stołu i niezdrowych przekąsek
• Stosować smakołyki treningowe w umiarkowanych ilościach (nie więcej niż 10% dziennego zapotrzebowania kalorycznego)

Produkty szkodliwe i zabronione:

• Czekolada, kakao, kofeina
• Rodzynki, winogrona
• Cebula, czosnek, por
• Awokado
• Alkohol
• Produkty zawierające ksylitol (sztuczny słodzik)
• Kości ugotowane (mogą pękać i powodować zranienia)

Zdrowe przysmaki:

• Marchewka, jabłka (bez pestek), borówki
• Naturalne gryzaki dentystyczne
• Suszone mięso (bez przypraw)
• Niskokaloryczne smakołyki treningowe

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących diety, alergii pokarmowych, problemów trawiennych czy doboru odpowiedniej karmy, warto skonsultować się z weterynarzem lub dietetykiem weterynaryjnym, którzy pomogą w stworzeniu indywidualnego planu żywieniowego dostosowanego do potrzeb konkretnego psa.