
Szpic średni
Grupa FCI
5• FCI 97C
Rozmiar
Średnie
Kraj Pochodzenia
DE
Wysokość
30-38 cm
Waga
7-11 kg
Długość Życia
12-15 lat
Temperament
Przegląd
Szpic średni, zwany również szpicem niemieckim średnim, to jedna z najstarszych ras psów w Europie Środkowej, której korzenie sięgają epoki kamiennej. Przodkowie tej rasy, znani jako psy torfowe, towarzyszyli ludzkości od tysięcy lat, pełniąc rolę strażników gospodarstw i wiernych kompanów. Ta wyjątkowa rasa łączy w sobie starożytne dziedzictwo z niezwykłym wdziękiem i funkcjonalnością.
Charakterystyczna sylwetka szpica średniego przyciąga uwagę od pierwszego spojrzenia. Najbardziej rozpoznawalną cechą jest gęsta, podwójna sierść składająca się z długiej, prostej okrywy oraz krótkiego, miękkiego podszerstka. Ten naturalny płaszcz doskonale chroni psa przed ekstremalnymi warunkami atmosferycznymi, zarówno mrozem, jak i upałem. Szczególnie imponujący jest bujny kołnierz wokół szyi przypominający lwią grzywę oraz bogato owłosiony ogon noszony dumnie nad grzbietem w charakterystycznym łuku.
Głowa szpica średniego ma harmonijne proporcje z wyrazistymi, migdałowymi oczami pełnymi inteligencji i czujności. Małe, trójkątne uszy ustawione są pionowo, co podkreśla stale czujny charakter tej rasy. Budowa ciała jest mocna i dobrze wyważona – silny kośćiec, doskonale rozwinięte mięśnie i płynny, sprężysty ruch świadczą o atletyzmie i wytrzymałości. Wysokość w kłębie wynosi od 30 do 38 cm, co czyni go psem średniej wielkości, idealnym zarówno do mieszkania, jak i domu z ogrodem.
Temperament szpica średniego to połączenie energii, inteligencji i niezwykłej lojalności. Jest to pies pełen życia i entuzjazmu, który tworzy głęboką więź emocjonalną z rodziną. Jego naturalny instynkt stróżujący objawia się rezerwą wobec obcych, ale nigdy agresją czy lękliwością. Dzięki wysokiej inteligencji szpic średni szybko przyswaja nowe komendy i z radością uczestniczy w treningach opartych na pozytywnym wzmocnieniu.
Wymaga regularnej aktywności fizycznej i stymulacji umysłowej, aby pozostać szczęśliwym i zrównoważonym. Codzienne spacery, zabawy i interakcje z rodziną są niezbędne dla jego dobrostanu psychicznego i fizycznego. Szpic średni cieszy się dobrym zdrowiem i długowiecznością, a przy odpowiedniej opiece, zbilansowanej diecie i regularnej pielęgnacji sierści może cieszyć się życiem przez wiele lat.
W kolejnych rozdziałach naszego kompleksowego przewodnika znajdziesz szczegółowe informacje na temat zdrowia, pielęgnacji, żywienia, treningu oraz fascynującej historii tej wspaniałej rasy. Szpic średni to nie tylko piękny pies – to wierny towarzysz, inteligentny stróż i radosny członek rodziny, który z pewnością zasługuje na bliższe poznanie!
Szpic niemiecki średni to pies o niezwykle harmonijnej budowie i eleganckim wyglądzie, który natychmiast przyciąga wzrok. Wysokość w kłębie wynosi od 30 do 38 cm, a waga jest proporcjonalna do rozmiaru, zwykle oscylując między 7 a 11 kg. Ta średnia wielkość sprawia, że jest to rasa wszechstronna, odpowiednia zarówno do życia w mieszkaniu, jak i w domu z ogrodem.
Głowa szpica ma charakterystyczny kształt przypominający lisa – średniej wielkości, z wyraźnym, choć nie zbyt stromym stopem. Nos jest niewielki, zawsze czarny (lub brązowy u psów o brązowej sierści), co nadaje twarzy wyrazisty wygląd. Oczy mają migdałowy kształt, są ciemne, błyszczące i lekko skośnie osadzone, co nadaje psu czujny i inteligentny wyraz. Spojrzenie szpica jest pełne życia i ciekawości świata.
Uszy są małe, trójkątne i zawsze noszone wysoko oraz pionowo. Ich sztywne ustawienie podkreśla stałą czujność i gotowość do reagowania na otoczenie. Ta cecha jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów sylwetki szpica niemieckiego.
Sierść szpica średniego to jego prawdziwa korona – podwójna, składająca się z długiej, prostej i odstającej okrywy oraz gęstego, miękkiego podszerstka. Ta struktura tworzy charakterystyczny obłok wokół ciała psa, nadając mu wygląd pluszowej maskotki. Szczególnie imponujący jest:
- Bujny kołnierz wokół szyi i karku, przypominający lwią grzywę
- Obficie owłosiony ogon noszony dumnie nad grzbietem w charakterystycznym pierścieniu
- Puszyste portki na tylnych nogach
- Krótka, aksamitna sierść na pysku, uszach i przednich częściach kończyn
Kolory sierści są różnorodne i wszystkie są akceptowane przez standardy rasowe. Najczęściej spotykane odcienie to:
- Czarny – głęboki, błyszczący, często z brązowymi podpaleniami
- Brązowy – od jasnego do ciemnego czekoladowego
- Biały – śnieżnobiały, czysto biały
- Pomarańczowy – od kremowego do intensywnie pomarańczowego
- Szaro-srebrny (wilkoszary) – z czarnymi końcówkami włosów
- Inne odcienie – kremowy, złoty, łaciasty
Sylwetka szpica jest kwadratowa i harmonijna. Mocny, prosty grzbiet, dobrze wysklepiona klatka piersiowa i głęboki mostek świadczą o solidnej konstrukcji. Kończyny są proste, mocne i dobrze umięśnione, zakończone małymi, zwartymi łapkami o czarnych opuszkach. Ruch szpica jest lekki, sprężysty i swobodny, pełen gracji i pewności siebie.
Ogólny wygląd szpica średniego emanuje elegancją, dumą i czujnością. To pies, który wydaje się być świadomy swojego piękna i z przyjemnością prezentuje swoją wspaniałą sierść i harmonijną budowę.
Szpic niemiecki średni to pies o wyjątkowo żywym i radosnym usposobieniu, który rozpromienia każde pomieszczenie swoją energią i entuzjazmem. Jego temperament łączy w sobie inteligencję, lojalność i niezwykłą czujność, co czyni go nie tylko wspaniałym towarzyszem, ale również doskonałym psem stróżującym.
Więź z rodziną jest dla szpica średniego najważniejsza. Jest to pies niezwykle oddany swoim właścicielom, który tworzy głębokie relacje emocjonalne z całą rodziną. Uwielbia być w centrum uwagi i aktywnie uczestniczyć w codziennym życiu domowników. Szpic średni to prawdziwy członek rodziny, który potrzebuje stałej obecności i interakcji z ludźmi – samotność nie służy tej rasie.
Czujność i instynkt stróżujący są wpisane w DNA szpica średniego. Naturalnie nieufny wobec obcych, doskonale sprawdza się jako stróż, ostrzegając głośnym szczekaniem o zbliżających się nieznajomych. Jednak ta rezerwa wobec obcych nigdy nie przechodzi w agresję – szpic średni jest psem o zrównoważonym temperamencie, który zachowuje kontrolę i godność w każdej sytuacji. Po zaakceptowaniu nowej osoby staje się przyjazny i otwarty.
Inteligencja szpica jest imponująca – to jedna z najbardziej bystrych ras psów. Szybko przyswaja nowe komendy, rozumie intencje właściciela i potrafi samodzielnie rozwiązywać proste problemy. Ta cecha sprawia, że jest łatwy do wyszkolenia, choć jego niezależny charakter czasem wymaga cierpliwości i konsekwencji w treningach. Najlepiej reaguje na pozytywne wzmocnienie – pochwały, smakołyki i zabawy.
Energia i potrzeba aktywności są charakterystyczne dla tej rasy. Szpic średni to pies pełen życia, który wymaga:
- Codziennych spacerów i zabaw na świeżym powietrzu
- Stymulacji umysłowej – nauki sztuczek, treningu posłuszeństwa
- Interakcji społecznych z rodziną
- Różnorodnych aktywności zapobiegających nudzie
W relacjach z innymi zwierzętami szpic średni może być nieco dominujący, szczególnie wobec psów tej samej płci. Wczesna socjalizacja jest kluczowa – pies poznający różne sytuacje, ludzi i zwierzęta od szczenięcia będzie bardziej tolerancyjny i zrelaksowany w dorosłym życiu. Przy odpowiednim wychowaniu dobrze dogaduje się z innymi psami i może żyć w zgodzie z kotami.
Głos szpica to osobny temat – ta rasa uwielbia komunikować się szczekaniem. Może to być zarówno zaletą (doskonały alarm), jak i wyzwaniem (wymaga nauczenia kontroli szczekania). Konsekwentny trening od szczenięcych lat pomaga w zarządzaniu tą cechą.
Charakter szpica średniego można podsumować jako:
- Wesoły i pełen energii – zawsze gotowy do zabawy
- Lojalny i oddany – tworzy silną więź z rodziną
- Czujny i uważny – doskonały stróż
- Inteligentny i bystry – szybko się uczy
- Niezależny ale społeczny – potrzebuje towarzystwa
- Pewny siebie – nie jest lękliwy ani agresywny
Szpic niemiecki średni to pies dla osób aktywnych, które szukają inteligentnego, czujnego i radosnego towarzysza. Jego energiczny temperament i potrzeba bliskiego kontaktu z rodziną sprawiają, że idealnie sprawdza się w domach, gdzie może być pełnoprawnym członkiem rodziny i uczestniczyć we wszystkich aktywnościach.
Szpic niemiecki średni to rasa ciesząca się doskonałym zdrowiem i długowiecznością. Przy odpowiedniej opiece i dbałości o właściwe warunki życia może dożyć 13-15 lat, a nierzadko nawet dłużej. Jego naturalna krzepkość i odporność na różnorodne warunki atmosferyczne są wynikiem wielowiekowej selekcji naturalnej i hodowlanej.
Odporność na warunki atmosferyczne jest jedną z największych zalet tej rasy. Dzięki podwójnej, gęstej sierści szpic średni doskonale znosi zarówno mroźne zimy, jak i umiarkowane upały. Naturalny płaszcz chroni go przed deszczem, śniegiem i wiatrem, czyniąc go psem, który z przyjemnością spędza czas na zewnątrz o każdej porze roku.
Typowe schorzenia rasowe występują stosunkowo rzadko, ale odpowiedzialni hodowcy i właściciele powinni być świadomi potencjalnych problemów zdrowotnych:
- Zaćma i postępująca atrofia siatkówki (PRA) – choroby oczu, które mogą prowadzić do utraty wzroku w starszym wieku. Regularne badania okulistyczne pozwalają na wczesne wykrycie
- Zwichnięcie rzepki – problem ortopedyczny częstszy u psów ras małych i średnich. Objawia się okresowym kulejem
- Dysplazja stawu biodrowego – rzadka u tej rasy, ale warto wykonać badania RTG u psów przeznaczonych do hodowli
- Problemy stomatologiczne – kamień nazębny i choroby przyzębia wymagają regularnej higieny jamy ustnej
- Alergie skórne – mogą występować, szczególnie pokarmowe lub kontaktowe
- Otyłość – szpice mają tendencję do przybierania na wadze, co zwiększa ryzyko problemów ze stawami i sercowo-naczyniowych
Profilaktyka zdrowotna jest kluczem do długiego i zdrowego życia szpica średniego. Zalecane działania to:
- Regularne wizyty u weterynarza – przynajmniej raz w roku kontrolne badania
- Szczepienia ochronne – zgodnie z kalendarzem szczepień
- Odrobaczanie i ochrona przed pasożytami – co 3 miesiące lub według zaleceń weterynarza
- Kontrola wagi – utrzymanie prawidłowej masy ciała zapobiega problemom ze stawami
- Badania okulistyczne – szczególnie u starszych psów
- Higiena jamy ustnej – regularne szczotkowanie zębów zapobiega chorobom przyzębia
- Kontrola uszu – choć szpice rzadko mają problemy z uszami, warto je regularnie sprawdzać
Żywienie ma ogromny wpływ na zdrowie szpica. Zbilansowana dieta bogata w wysokiej jakości białko, zdrowe tłuszcze oraz niezbędne witaminy i minerały wspiera układ odpornościowy, zdrowie skóry i sierści oraz prawidłowe funkcjonowanie wszystkich układów organizmu. Unikanie nadmiaru kalorii jest kluczowe dla zapobiegania otyłości.
Aktywność fizyczna jest nie tylko konieczna dla kondycji psychicznej szpica, ale również dla jego zdrowia fizycznego. Regularne spacery, zabawy i ćwiczenia:
- Utrzymują prawidłową masę ciała
- Wspierają zdrowie stawów i mięśni
- Poprawiają krążenie i wydolność sercowo-naczyniową
- Wzmacniają układ odpornościowy
Pielęgnacja sierści ma również aspekt zdrowotny – regularne szczotkowanie nie tylko zapobiega kołtunieniu, ale również pozwala na wczesne wykrycie zmian skórnych, kleszczy czy innych problemów. Podczas pielęgnacji warto dokładnie oglądać skórę, sprawdzać oczy, uszy i łapy.
Objawy wymagające konsultacji weterynaryjnej:
- Nagła utrata apetytu lub wagi
- Nadmierne picie wody
- Zmiany w zachowaniu – apatia, agresja
- Kulenie lub sztywność ruchów
- Świąd, wyłysienia, zmiany na skórze
- Problemy z oddychaniem
- Wymioty lub biegunka utrzymujące się dłużej niż dzień
- Zmiany w przejrzystości oczu
Szpic niemiecki średni to rasa odporna i długowieczna, która przy odpowiedniej opiece i dbałości o jej potrzeby będzie cieszyć się doskonałym zdrowiem przez wiele lat. Kluczem jest profilaktyka, świadome żywienie i zapewnienie aktywnego, szczęśliwego życia.
Pielęgnacja szpica niemieckiego średniego to nieodłączny element odpowiedzialnej opieki nad tą rasą. Choć spektakularna, podwójna sierść może wydawać się wymagająca, odpowiednia rutyna pielęgnacyjna sprawia, że utrzymanie pięknego wyglądu szpica nie jest szczególnie trudne.
Struktura sierści szpica składa się z dwóch warstw:
- Długa, prosta okrywa – odstające, grube włosy tworzące charakterystyczny obłok
- Gęsty, miękki podszerstek – puszysty, izolujący, chroniący przed zimnem i wilgocią
Ta unikalna struktura wymaga regularnego szczotkowania, które jest fundamentem prawidłowej pielęgnacji.
Szczotkowanie – podstawa pielęgnacji:
- W okresie normalnym – minimum 2-3 razy w tygodniu po 15-20 minut
- W okresie linienia (wiosna i jesień) – codziennie, nawet do 30 minut
- Technika – szczotkowanie zgodnie z kierunkiem wzrostu włosa, delikatnie rozczesując podszerstek
- Narzędzia – szczotka z długimi, stalowymi szpilkami, grzebień metalowy z rzadkimi i gęstymi ząbkami, szczotka podszerstkowa (furminator) w okresie linienia
Linienie u szpica średniego jest sezonowe i dość intensywne. Dwa razy w roku – wiosną i jesienią – pies zrzuca znaczną część podszerstka. W tym okresie:
- Zwiększ częstotliwość szczotkowania do codziennego
- Używaj specjalnych narzędzi do usuwania podszerstka
- Rozważ profesjonalne czesanie u groomera
- Pamiętaj, że regularne szczotkowanie przyspiesza proces linienia i zmniejsza ilość sierści w domu
Kąpiel szpica średniego:
- Częstotliwość – co 6-8 tygodni lub według potrzeb (np. po zabrudzeniu)
- Szampon – wysokiej jakości, przeznaczony dla psów o długiej sierści, najlepiej nawilżający i ułatwiający rozczesywanie
- Odżywka – zalecana, aby ułatwić rozczesywanie i dodać sierści blasku
- Technika – dokładne zwilżenie sierści (dotarcie do skóry), delikatne wmasowanie szamponu, dokładne spłukanie
- Suszenie – ręcznik i suszarka na niskiej temperaturze, jednocześnie rozczesując sierść
- WAŻNE – nie kąp bez wcześniejszego rozczesania! Mokre kołtuny są bardzo trudne do rozpuszczenia
Strzyżenie i przycinanie:
- Sierść – szpica niemieckiego NIE PRZYCINA SIĘ! Strzyżenie niszczy strukturę podwójnej sierści i może prowadzić do problemów z jej odrostem
- Łapy – można delikatnie przycinać sierść między opuszkami dla higieny i komfortu
- Higiena – można skracać sierść wokół odbytu dla czystości
- Profesjonalny grooming – groomer może wykonać modelowanie sylwetki poprzez czesanie i usuwanie martwego włosa, ale bez użycia nożyczek do sierści okrywowej
Pielęgnacja uszu:
- Kontroluj uszy raz w tygodniu
- Czyść delikatnie zewnętrzną część małżowiny płatkiem kosmetycznym lub gazą zwilżoną specjalnym płynem do czyszczenia uszu
- NIE wkładaj patyczków do kanału słuchowego
- Zwróć uwagę na nieprzyjemny zapach, zaczerwienienie lub nadmierny wysięk – to sygnały do wizyty u weterynarza
Higiena jamy ustnej:
- Szczotkuj zęby 3-4 razy w tygodniu (idealnie codziennie) szczoteczką i pastą dla psów
- Podawaj gryzaki dentystyczne wspierające czyszczenie zębów
- Regularnie kontroluj stan dziąseł – powinny być różowe, nie zaczerwienione
- Kontroluj odór z pyska – nieprzyjemny zapach może wskazywać na problemy stomatologiczne
- Rozważ profesjonalne czyszczenie zębów u weterynarza co 1-2 lata
Przycinanie pazurów:
- Przytinaj co 3-4 tygodnie lub gdy słyszysz stukanie pazurów o podłogę
- Używaj ostrych obcinaczy dla psów małych/średnich ras
- Przytnij tylko przezroczystą końcówkę, unikając różowej części (naczynie krwionośne)
- Po przycinaniu wygładź pilnikiem
- Jeśli nie czujesz się pewnie – poproś weterynarza lub groomera o pomoc
Pielęgnacja oczu:
- Codziennie kontroluj oczy – powinny być jasne, bez nadmiernego łzawienia
- Delikatnie przecieraj kąciki oczu wilgotnym gazikiem usuwając wydzielinę
- Zwróć uwagę na zaczerwienienie, nadmierne łzawienie lub zmętnienie – konsultuj z weterynarzem
Kontrola skóry:
- Podczas szczotkowania sprawdzaj skórę pod sierścią
- Szukaj kleszczy, pcheł, zmian, zaczerwienień lub wysypek
- Zwróć uwagę na nadmierny świąd lub wypadanie sierści w pewnych obszarach
Sezonowa pielęgnacja:
- Lato – zapewnij dostęp do cienia i wody, unikaj wysiłku w upalne godziny, regularnie sprawdzaj czy pies nie jest przegrzany
- Zima – po spacerach w śniegu wypłucz sierść z soli i chemikaliów, osusz łapy
- Jesień/wiosna – intensywne szczotkowanie podczas linienia
Regularna pielęgnacja szpica niemieckiego średniego to nie tylko kwestia estetyki – to czas na wzmocnienie więzi z psem, możliwość wczesnego wykrycia problemów zdrowotnych i zapewnienie komfortu oraz dobrego samopoczucia twojego czworonożnego przyjaciela. Poświęcając 15-30 minut kilka razy w tygodniu, będziesz cieszyć się pięknie wyglądającym i zdrowym psem przez wiele lat.
Szpic niemiecki średni to pies o umiarkowanych do wysokich potrzebach ruchowych, który wymaga regularnej aktywności fizycznej i stymulacji umysłowej, aby pozostać szczęśliwym, zdrowym i zrównoważonym. Mimo średniego rozmiaru, ta rasa posiada znaczną energię i witalność, które muszą znaleźć odpowiednie ujście.
Codzienne wymagania ruchowe:
- Spacery – minimum 60-90 minut dziennie, podzielone na 2-3 wyjścia
- Tempo – umiarkowane do szybkiego, szpic lubi aktywne spacery, nie tylko spokojne przechadzki
- Różnorodność tras – zmiana miejsc spacerów dostarcza nowych zapachów i bodźców
- Kontakt z innymi psami – socjalizacja i zabawa z innymi psami przynajmniej kilka razy w tygodniu
Rodzaje aktywności fizycznych idealnych dla szpica średniego:
- Bieganie – świetnie sprawdza się jako kompan do joggingu na krótsze dystanse (3-5 km)
- Jazda na rowerze – może biec obok roweru, ale nie na długich dystansach i nie w upały
- Aportowanie – uwielbia gry z piłką, frisbee lub zabawkami do aportowania
- Pływanie – niektóre szpice lubią wodę, choć nie wszystkie – warto sprawdzić indywidualne preferencje
- Zabawy w ogrodzie – biegi, gonitwy, poszukiwanie ukrytych smakołyków
- Dog sports – agility, flyball, rally obedience – szpice świetnie się w nich sprawdzają dzięki inteligencji i zwinności
Stymulacja umysłowa jest równie ważna jak aktywność fizyczna. Szpic średni to inteligentny pies, który potrzebuje wyzwań intelektualnych:
- Nauka sztuczek – codzienne sesje po 10-15 minut, szpice szybko uczą się nowych komend
- Zabawy węchowe – ukrywanie smakołyków, maty węchowe, poszukiwanie zabawek
- Puzzle dla psów – interaktywne zabawki wymagające rozwiązania problemu aby zdobyć nagrodę
- Trening posłuszeństwa – regularne ćwiczenie komend utrzymuje umysł w sprawności
- Zabawy z elementami treningu – łączenie zabawy z nauką nowych zachowań
Dostosowanie aktywności do wieku:
- Szczenięta (2-12 miesięcy) – krótkie, częste sesje zabawy (10-20 minut), unikanie skoków i intensywnego wysiłku do czasu pełnego rozwoju stawów (około 12-14 miesięcy)
- Psy dorosłe (1-8 lat) – pełna aktywność, 60-90 minut dziennie plus zabawy i trening umysłowy
- Seniorzy (8+ lat) – dostosowane tempo i intensywność, krótsze spacery ale częstsze, łagodniejsze formy aktywności, unikanie forsownych ćwiczeń
Warunki atmosferyczne i aktywność:
- Zimą – szpice doskonale znoszą mróz dzięki podwójnej sierści, można wydłużać spacery
- Latem – unikaj wysiłku w najgorętsze godziny (11:00-16:00), spaceruj rano i wieczorem, zawsze zabieraj wodę
- Deszcz – większość szpicow nie przepada za mokrą pogodą, ale krótsze spacery są konieczne
- Upały – UWAGA! Szpice mogą się przegrzewać, ogranicz aktywność, zapewnij cień i wodę
Aktywność w domu:
Szpic średni dobrze adaptuje się do życia w mieszkaniu, ale wymaga aktywności również w domu:
- Zabawki interaktywne – piłki, gryzaki, zabawkiищące
- Sesje treningowe – krótkie sesje nauki komend lub sztuczek
- Zabawy z właścicielem – przeciąganie liny, rzucanie piłki (jeśli jest przestrzeń)
- Mental games – puzzle, zabawy węchowe na macie
Znaki niedostatecznej aktywności:
- Nadmierne szczekanie
- Niszczenie mebli i przedmiotów
- Nadpobudliwość i trudności w uspokojeniu się
- Nadmierne przybieranie na wadze
- Apatia i brak zainteresowania otoczeniem
- Problemy behawioralne – skomlenie, marudzenie
Korzyści z regularnej aktywności:
- Utrzymanie prawidłowej masy ciała
- Zdrowe stawy i mięśnie
- Poprawa kondycji sercowo-naczyniowej
- Redukcja stresu i zachowań niepożądanych
- Wzmocnienie więzi z właścicielem
- Lepszy sen i ogólne samopoczucie
- Socjalizacja i pewność siebie
Wskazówki bezpieczeństwa:
- Zawsze używaj smyczy w miejscach publicznych – szpice mają silny instynkt pościgowy
- Stopniowo zwiększaj intensywność ćwiczeń, szczególnie u psów po przerwie
- Obserwuj psa podczas wysiłku – ciężkie dysznie, nadmierne ślinienie mogą oznaczać przegrzanie
- Zapewnij dostęp do wody podczas i po aktywnościach
- Unikaj ćwiczeń bezpośrednio po posiłkach (ryzyko skrętu żołądka)
Szpic niemiecki średni to aktywny towarzysz, który najlepiej czuje się w towarzystwie właściciela podczas różnorodnych aktywności. Regularne, codzienne ćwiczenia fizyczne połączone ze stymulacją umysłową są kluczem do szczęśliwego, zdrowego i zrównoważonego szpica. To pies dla osób, które cenią aktywny styl życia i chcą mieć energicznego, ale nie ekstremalnie wymagającego towarzysza do codziennych przygód.
Szpic niemiecki średni to rasa niezwykle inteligentna i chętna do nauki, co czyni trening przyjemnością zarówno dla psa, jak i dla właściciela. Jego naturalna ciekawość, bystry umysł i chęć współpracy sprawiają, że przy odpowiednim podejściu można osiągnąć doskonałe rezultaty w posłuszeństwie, nauce sztuczek i różnych formach psiego sportu.
Kluczowe zasady treningu szpica średniego:
- Rozpocznij wcześnie – socjalizacja i podstawowe komendy już od 8-10 tygodnia życia
- Pozytywne wzmocnienie – nagradzaj pożądane zachowania (smakołyki, pochwały, zabawa), nigdy nie stosuj kar fizycznych
- Konsekwencja – te same zasady przez wszystkich członków rodziny, codziennie
- Krótkie sesje – 10-15 minut, 2-3 razy dziennie, aby utrzymać koncentrację i motywację
- Różnorodność – wprowadzaj nowe komendy i wyzwania, aby zapobiec nudzie
- Cierpliwość i spokój – szpice są wrażliwe na ton głosu i emocje właściciela
Socjalizacja szczenięcia (8-16 tygodni – KLUCZOWY OKRES):
To najważniejszy etap w życiu szpica, który determinuje jego przyszłe zachowanie. Pies powinien poznać:
- Różne osoby – dzieci, dorośli, seniorzy, osoby w kapeluszach, okularach, z wózkami
- Inne zwierzęta – psy różnych ras i rozmiarów, koty, ewentualnie inne zwierzęta
- Środowiska – ulica, park, las, centrum miasta, sklepy zooologiczne, przychodnia weterynaryjna
- Dźwięki – ruch uliczny, pociągi, dzieci bawiące się, grzmoty (nagrania), odkurzacz, pralka
- Powierzchnie – trawa, beton, metal (kraty), schody, winda
- Sytuacje – podróże samochodem, wizyty u weterynarza, spotkania z innymi psami
Prawidłowa socjalizacja zapobiega lękliwości, agresji i problemom behawioralnym w dorosłym życiu.
Podstawowe komendy (od 8-10 tygodnia życia):
- Przywołanie (Tu, Do mnie) – najważniejsza komenda dla bezpieczeństwa psa
- Siad – podstawa do wielu innych komend
- Waruj (Zostań) – kontrola impulsu, oczekiwanie
- Leżeć – uspokojenie, relaks
- Zostaw – bezpieczeństwo (nie podnoszenie jedzenia z ziemi)
- Do nogi (Chodzenie na luźnej smyczy) – komfort spacerów
- Miejsce – nauka spokojnego przebywania w wyznaczonym miejscu
Technika nauczania podstawowych komend:
Przykład – nauka komendy Siad:
- Trzymaj smakołyk nad nosem psa
- Powoli przesuń rękę nad głowę psa w kierunku ogona
- Pies naturalnie usiądzie podążając za smakołykiem
- W momencie dotyknięcia tyłkiem podłogi powiedz Siad i nagrodź
- Powtarzaj 5-10 razy dziennie
- Stopniowo wprowadzaj komendę przed ruchem ręki
- Eliminuj pokusa smakołyka, nagradzaj po wykonaniu
Kontrola szczekania:
Szpice mają tendencję do częstego szczekania, co może być problematyczne. Trening kontroli szczekania:
- Komenda Cisza lub Dość – ucz od szczenięcia
- Nie nagradzaj szczekania uwagą – ignoruj szczekanie dla zwrócenia uwagi
- Nagradzaj ciszę – gdy pies przestaje szczekać na komendę, natychmiast nagrodź
- Zidentyfikuj przyczynę – nuda, lęk, strzeżenie terytorium – adresuj źródło problemu
- Zmęczony pies = cichy pies – odpowiednia ilość aktywności redukuje szczekanie
Nauka czystości (szczenięta):
- Wyprowadzaj szczenię co 2-3 godziny, bezpośrednio po jedzeniu, po spaniu i po zabawie
- Wybierz stałe miejsce do załatwiania potrzeb
- Nagradzaj NATYCHMIAST po załatwieniu się w odpowiednim miejscu
- Nie karaj za wypadki – czyść bez komentarza
- Używaj neutralizatorów zapachów
- Większość szczeniąt opanowuje czystość między 4-6 miesiącem życia
Zaawansowany trening i psie sporty:
Szpic niemiecki średni doskonale sprawdza się w:
- Agility – tor przeszkód, wymaga zwinności i inteligencji
- Obedience (posłuszeństwo) – precyzyjne wykonywanie komend
- Rally obedience – łączy posłuszeństwo z zabawą
- Trickdogging – nauka efektownych sztuczek
- Nosework – zabawy węchowe, poszukiwanie zapachów
- Dog dancing – taniec z psem w rytm muzyki
Te aktywności doskonale wykorzystują inteligencję szpica i wzmacniają więź z właścicielem.
Częste wyzwania w treningu szpica i rozwiązania:
- Upór – szpice są niezależne; używaj wysokowartościowych nagród i utrzymuj motywację
- Nadmierne szczekanie – konsekwentny trening komendy Cisza od szczenięcia
- Dominacja wobec innych psów – wczesna socjalizacja, kontrolowane spotkania
- Rozpraszalność – zacznij trening w cichym miejscu, stopniowo dodawaj rozpraszacze
- Nieufność wobec obcych – pozytywna socjalizacja, nagradzaj spokojne zachowanie wobec nieznajomych
Narzędzia i nagrody w treningu:
- Smakołyki treningowe – małe, miękkie, szybko połykane (kurczak, ser, specjalne treningowe)
- Zabawki – dla psów motywowanych zabawą
- Pochwały głosowe – entuzjastyczny, wysoki ton głosu
- Clicker – precyzyjne oznaczanie pożądanego zachowania
- Krótka smycz treningowa – kontrola podczas nauki chodzenia na luźnej smyczy
- Długa smycz/linkę – do treningu przywołania na dystans
Kiedy szukać pomocy profesjonalisty:
- Agresja wobec ludzi lub innych psów
- Ekstremalny lęk lub fobia
- Problemy z separacją (niszczenie, szczekanie gdy jest sam)
- Brak postępów mimo konsekwentnego treningu
- Chcesz trenować do psich sportów na poziomie zawodowym
Najważniejsze zasady:
- Trening to wspólna zabawa – nie stresujące zajęcie
- Każdy pies uczy się w swoim tempie – porównuj postępy tylko z wcześniejszymi osiągnięciami tego samego psa
- Konsekwencja jest kluczem – codziennie, przez całe życie
- Wzmacniaj więź – trening to czas jakości z psem
- Baw się dobrze – twój entuzjazm jest zaraźliwy dla psa
Szpic niemiecki średni to doskonały uczeń, który przy odpowiednim, pozytywnym i konsekwentnym treningu może osiągnąć imponujące rezultaty. Jego inteligencja, chęć współpracy i lojalność sprawiają, że trening jest przyjemnością i wzmacnia niezwykłą więź między psem a właścicielem na całe życie.
Odpowiednie żywienie to fundament zdrowia, kondycji i długowieczności szpica niemieckiego średniego. Zbilansowana dieta dostosowana do wieku, wagi, poziomu aktywności i indywidualnych potrzeb zapewnia psu energię, wspiera układ odpornościowy, zdrowie skóry i sierści oraz prawidłowe funkcjonowanie wszystkich układów organizmu.
Podstawowe potrzeby żywieniowe szpica średniego:
- Białko zwierzęce – 25-30% suchej masy karmy dla dorosłych psów, 28-32% dla szczeniąt. Źródła: kurczak, indyk, wołowina, ryby, jagnięcina
- Tłuszcze – 12-18% dla dorosłych, 15-20% dla szczeniąt. Dostarczają energii i wspierają zdrowie skóry i sierści. Źródła: olej z łososia, olej lniany, tłuszcz drobiowy
- Węglowodany – ryż, owies, ziemniaki, bataty – źródło energii i błonnika
- Witaminy i minerały – pełen zestaw niezbędnych mikroelementów dla zdrowia
- Błonnik – wspiera prawidłowe trawienie
- Woda – zawsze dostępna, świeża
Wybór typu karmy:
1. Karma sucha (granulat):
- Zalety – wygodna, długi termin przydatności, pomaga w czyszczeniu zębów, często najbardziej zbilansowana
- Wady – mniej smakowita dla niektórych psów, zawiera konserwanty
- Wybór – karma premium lub super premium dla ras małych/średnich
- Składniki – mięso jako pierwszy składnik (minimum 40-50% mięsa), bez zbóż lub z pełnymi ziarnami, bez sztucznych dodatków
2. Karma mokra (puszki, saszetki):
- Zalety – bardziej smakowita, większa zawartość wody, dobra dla psów niechętnie pijących
- Wady – droższa, krótszy termin przydatności po otwarciu, nie czyści zębów
- Użycie – jako dodatek do suchej karmy lub główne źródło pożywienia
3. Dieta BARF (Biologically Appropriate Raw Food):
- Składniki – surowe mięso (mięśniowe i narządowe), kości mięsiste, warzywa, owoce, ewentualnie ryby
- Zalety – naturalna, świeża, pełna kontrola składników
- Wady – wymaga wiedzy i planowania, ryzyko patogenów, kosztowna, czasochłonna
- WAŻNE – konsultacja z weterynarzem lub specjalistą od żywienia, odpowiednie proporcje składników
4. Dieta domowa (gotowana):
- Składniki – gotowane mięso, ryż/kasze, warzywa, ewentualnie suplementy
- Zalety – świeża, kontrolowane składniki, dobra dla psów z alergiami
- Wady – wymaga wiedzy żywieniowej, łatwo o niedobory, czasochłonna
- WAŻNE – konsultacja z weterynarzem, suplementacja witamin i minerałów
Dostosowanie diety do wieku:
Szczenięta (2-12 miesięcy):
- Karma dla szczeniąt ras małych/średnich
- Wyższa zawartość białka i tłuszczu dla wzrostu
- Karmienie 3-4 razy dziennie (2-6 miesięcy), następnie 2-3 razy (6-12 miesięcy)
- Kontrola przyrostu masy – nie za szybki, aby nie obciążać stawów
- Stopniowe przejście na karmę dla dorosłych około 10-12 miesiąca
Psy dorosłe (1-7 lat):
- Karma dla dorosłych psów ras małych/średnich
- Karmienie 2 razy dziennie
- Dostosowanie porcji do poziomu aktywności
- Kontrola wagi – szpice mają tendencję do tycia!
Seniorzy (7+ lat):
- Karma senior dla ras małych/średnich
- Niższa kaloryczność (mniejsza aktywność)
- Składniki wspierające stawy (glukozamina, chondroityna)
- Łatwiej przyswajalne białko
- Karmienie 2 razy dziennie, mniejsze porcje
Ustalanie wielkości porcji:
- Postępuj zgodnie z zaleceniami producenta karmy (zwykle na opakowaniu)
- Dostosuj do poziomu aktywności psa (aktywne ±20% więcej, mało aktywne ±20% mniej)
- Monitoruj kondycję – powinieneś wyczuwać żebra pod niewielką warstwą tłuszczu, wyraźna talia patrząc z góry
- Przykład – dorosły szpic średni o wadze 9 kg, umiarkowanie aktywny: około 150-180g suchej karmy dziennie (podzielone na 2 posiłki)
Harmonogram karmienia:
- Stałe godziny – np. 7:00 i 18:00
- Spokojne miejsce – gdzie pies może jeść bez stresu
- Dostęp do miski przez 15-20 minut, potem zabierz (uczy regularności)
- Świeża woda – zawsze dostępna
- Unikaj wysiłku – przynajmniej godzina przed i po jedzeniu (ryzyko skrętu żołądka)
Zdrowe przysmaki i przekąski:
- Maksymalnie 10% dziennej kaloryczności z przysmaków
- Naturalne gryzaki – marchew, jabłko (bez pestek), kawałki gotowanego kurczaka
- Specjalistyczne przysmaki dentystyczne
- Treningowe – małe, niskokaloryczne
- UNIKAJ – czekolada, winogrona, rodzynki, cebula, czosnek, awokado, ksylitol (toksyczne dla psów!)
Suplementacja:
Przy karmie komercyjnej premium zwykle niepotrzebna. Rozważ w przypadkach:
- Olej z łososia lub lniany – zdrowie skóry i sierści, omega-3
- Glukozamina i chondroityna – zdrowie stawów u seniorów
- Probiotyki – wsparcie układu pokarmowego
- ZAWSZE konsultuj suplementację z weterynarzem
Diety specjalistyczne (tylko pod nadzorem weterynarza):
- Hipoalergiczna – przy alergiach pokarmowych
- Niskotłuszczowa – przy problemach trzustkowych
- Dietetyczna dla psów z nadwagą
- Lecznicza – przy problemach nerkowych, wątrobowych
Kontrola wagi i kondycji:
- Ważenie – raz w miesiącu, zawsze w tych samych warunkach
- Test wzrokowy – wyraźna talia patrząc z góry
- Test dotykowy – żebra wyczuwalne pod niewielką warstwą tłuszczu
- Nadwaga – redukcja porcji o 10-15%, zwiększenie aktywności
- Niedowaga – konsultacja z weterynarzem (może oznaczać problem zdrowotny)
Zmiana karmy:
Zawsze wprowadzaj stopniowo przez 7-10 dni:
- Dni 1-2: 75% starej karmy + 25% nowej
- Dni 3-4: 50% starej + 50% nowej
- Dni 5-6: 25% starej + 75% nowej
- Dzień 7+: 100% nowej karmy
Nagła zmiana może powodować problemy żołądkowe.
Oznaki problemów żywieniowych:
- Matowa, wypadająca sierść
- Problemy skórne – świąd, wysypki
- Biegunka, wymioty, zaparcia
- Utrata energii, apatia
- Nadmierne przybieranie lub utrata wagi
- Nieprzyjemny zapach z pyska
Jeśli zauważysz te objawy – konsultuj z weterynarzem.
Podsumowanie:
Odpowiednie żywienie szpica niemieckiego średniego to:
- Wysokiej jakości karma dostosowana do wieku i aktywności
- Regularne posiłki o stałych porach
- Kontrola porcji i wagi
- Ograniczenie przysmaków do 10% dziennej kaloryczności
- Świeża woda zawsze dostępna
- Obserwacja kondycji i reakcji na karmę
- Konsultacje z weterynarzem przy wątpliwościach
Prawidłowe żywienie to inwestycja w długie, zdrowe i szczęśliwe życie twojego szpica!
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Łatwy do wyszkolenia
- Niezwykle oddany rodzinie
- Doskonały pies stróżujący
- Odporność na różne warunki atmosferyczne
- Inteligentny i bystry
- Długowieczny i zdrowy
Wady
- Wymaga regularnej pielęgnacji sierści
- Nieufny wobec obcych
- Potrzebuje dużo aktywności fizycznej i umysłowej
- Tendencja do częstego szczekania
Oceny behawioralne
Historia rasy
Historia szpica niemieckiego średniego to fascynująca opowieść sięgająca tysięcy lat wstecz, czyniąc tę rasę jedną z najstarszych w Europie. Jej korzenie głęboko tkwią w prehistorii, a więź z ludzkością przetrwała przez epoki, zmieniając się wraz z rozwojem cywilizacji.
Prehistoryczne początki – Psy torfowe (Canis familiaris palustris):
Szpice niemieckie wywodzą się od psów torfowych, zwanych również Torfhunde lub Canis familiaris palustris, które żyły w epoce kamiennej, około 6000-10000 lat p.n.e. Szczątki tych psów odkryto w osadach torfowych w różnych częściach Europy, szczególnie w obszarach dzisiejszych Niemiec, Szwajcarii i Skandynawii. Badania archeologiczne dowodzą, że psy torfowe były jednymi z pierwszych psów domowych towarzyszących prymitywnym społecznościom ludzkim.
Charakterystyczna budowa czaszki, spiczaste uszy i zakręcony ogon – cechy widoczne już u psów torfowych – przetrwały do dzisiaj w sylwetce współczesnych szpiców. Te wczesne psy pełniły funkcje strażnicze, ostrzegając ludzi przed niebezpieczeństwem, oraz towarzyszyły przy polowaniach.
Średniowiecze i nowożytność – Strażnicy gospodarstw:
W okresie średniowiecza szpice niemieckie były powszechnie obecne na terenach dzisiejszych Niemiec, Holandii i krajów skandynawskich. Pełniły rolę psów gospodarczych i stróżujących – pilnowały domostw, strażiły mienie, ostrzegały o zbliżających się nieznajomych. Ich głośne szczekanie i czujność były szczególnie cenione w czasach, gdy bezpieczeństwo gospodarstw zależało od wczesnego ostrzeżenia.
Szpice towarzyszyły rolnikom, rzemieślnikom i kupcom. Były psami powszechnymi, dostępnymi dla wszystkich warstw społecznych, co wyróżniało je od ras arystokratycznych. Jednak ich wszechstronność i niezawodność zyskiwały szacunek na każdym poziomie społeczeństwa.
XVIII i XIX wiek – Różnicowanie wielkości:
W XVIII wieku rozpoczął się proces świadomej hodowli szpiców w różnych odmianach wielkościowych. W różnych regionach Niemiec hodowano szpice dostosowane do lokalnych potrzeb:
- Szpice duże (Großspitz) – do stróżowania i pilnowania stad
- Szpice średnie (Mittelspitz) – wszechstronne psy gospodarcze
- Szpice miniaturowe (Kleinspitz) – psy towarzyszące
- Pomoranian (Zwergspitz) – najmniejsze, psy salonowe
Każda odmiana zachowywała typowe cechy szpica – gęstą sierść, spiczaste uszy, zakręcony ogon i czujny temperament – różniąc się głównie rozmiarem.
Era wiktoriańska – Popularność w Europie:
W XIX wieku szpice zyskały ogromną popularność w całej Europie. Szczególnie w Anglii, za sprawą królowej Wiktorii, która była wielką miłośniczką małych szpiców (pomranianów). To zainteresowanie arystokracji wpłynęło na rozwój hodowli i rozpowszechnienie rasy.
W Niemczech szpice były nadal cenione jako psy użytkowe – strażnicy gospodarstw, towarzysz psów myśliwskich (wodzili myśliwych do zwierzyny) oraz psy kompanijne dla rodzin.
XX wiek – Standaryzacja i uznanie:
Na początku XX wieku rozpoczęto formalną standaryzację rasy. W 1899 roku powstał pierwszy klub hodowców szpiców niemieckich, który opracował szczegółowe standardy dla każdej odmiany wielkościowej. W 1960 roku Fédération Cynologique Internationale (FCI) oficjalnie uznała szpice niemieckie, klasyfikując je w Grupie 5 (szpice i psy typu pierwotnego).
Szpic średni został uznany za samodzielną odmianę z wyraźnie określonymi cechami:
- Wysokość w kłębie: 30-38 cm
- Waga: proporcjonalna do wzrostu
- Podwójna, gęsta sierść w różnych kolorach
- Czujny, energiczny temperament
W czasie I i II wojny światowej populacja szpiców, jak wielu innych ras, znacznie spadła. Jednak po wojnie oddani hodowcy odbudowali rasę, dbając o zachowanie jej pierwotnych cech i charakteru.
Współczesność – Rasa ceniona na całym świecie:
Dziś szpic niemiecki średni jest ceniony na całym świecie jako pies towarzyszący, rodzinny i wystawowy. Choć nie jest to rasa tak popularna jak niektóre inne, ma swoją wierną grupę miłośników, którzy doceniają jej:
- Starożytne dziedzictwo – bezpośrednie połączenie z prehistorycznymi psami
- Wszechstronność – pies rodzinny, stróż, kompan
- Piękno – spektakularna sierść i elegancka sylwetka
- Inteligencja i lojalność – wyjątkowa więź z rodziną
- Zdrowie i długowieczność – odporna, krzepka rasa
Współczesna hodowla i standard FCI:
Szpic niemiecki średni jest uznawany przez FCI jako część rodziny szpiców niemieckich (FCI Standard Nr 97). Standard rasowy kładzie nacisk na:
- Zachowanie pierwotnego typu
- Gęstą, podwójną sierść
- Harmonijną budowę
- Zrównoważony temperament – czujny, ale nie agresywny
- Zdrowie i funkcjonalność
Nowoczesna hodowla skupia się na zdrowiu, temperamencie i zachowaniu typowych cech rasowych, unikając skrajności i problemów genetycznych. Odpowiedzialni hodowcy wykonują testy zdrowotne, dbają o socjalizację szczeniąt i promują rasę jako wspaniałego towarzysza rodzinnego.
Rola w kulturze:
Szpice niemieckie wielokrotnie pojawiały się w sztuce i literaturze – na obrazach, w książkach i filmach. Ich charakterystyczny wygląd i czujny charakter uczyniły je rozpoznawalnymi i lubianymi na całym świecie.
Dziedzictwo trwające tysiące lat:
Historia szpica niemieckiego średniego to niezwykła opowieść o rasie, która przetrwała tysiące lat, praktycznie nie zmieniając swojego fundamentalnego charakteru. Od prehistorycznych psów torfowych, przez średniowiecznych strażników gospodarstw, po współczesnych psów rodzinnych – szpic niemiecki pozostaje wiernym towarzyszem człowieka, łącząc starożytne dziedzictwo z uniwersalną atrakcyjnością.
Wybierając szpica średniego, nie tylko zyskujesz wspaniałego towarzysza, ale także stajesz się częścią jednej z najdłuższych i najbardziej fascynujących historii w świecie psów domowych.



