
Bernardyn
Grupa FCI
2• FCI 61
Rozmiar
Duże
Kraj Pochodzenia
CH
Wysokość
65-90 cm
Waga
50-90 kg
Długość Życia
8-10 lat
Temperament
Przegląd
Bernardyn, znany również jako St. Bernard, to jedna z najbardziej majestatycznych i rozpoznawalnych ras psów górskich na świecie. Wywodzi się z malowniczej Szwajcarii i posiada długą, fascynującą historię sięgającą aż XI wieku. Mnisi z klasztoru na Wielkiej Przełęczy Św. Bernarda zaczęli hodować te imponujące czworonogi, by pomagały w ratowaniu podróżnych i pielgrzymów gubiących się w górach — co czyni Bernardyna niezwykle zasłużonym bohaterem w historii relacji człowiek-pies.
Charakterystyka fizyczna: Bernardyn to pies o imponującej, muskularnej budowie, który istnieje w dwóch odmianach sierści:
- Krótkowłosa – sierść twarda, gęsta i przylegająca do ciała
- Długowłosa – sierść dłuższa, falista, wymagająca intensywniejszej pielęgnacji
Obie odmiany posiadają podwójną, gęstą sierść zapewniającą doskonałą ochronę przed ekstremalnym zimnem górskim. Masywna głowa z szeroką czaszką i wyraźnymi kośćmi policzkowymi nadaje mu prawdziwie majestatyczny wygląd, a ciemne, łagodne oczy odzwierciedlają jego przyjacielską i spokojną naturę.
Temperament i charakter: Pomimo ogromnych rozmiarów, Bernardyn jest niezwykle łagodny, delikatny i przyjazny wobec dzieci. To pies, który łatwo nawiązuje głębokie relacje z całą rodziną oraz innymi zwierzętami domowymi, co czyni go idealnym towarzyszem życia dla rodzin z dziećmi. Jego legendarną lojalność i oddanie docenią wszyscy członkowie rodziny. Choć wykazuje naturalną ostrożność wobec obcych, nie przejawia agresji — stanowczość w obronie rodziny łączy z łagodnością w codziennym życiu.
Wymagania i opieka: Bernardyn wymaga regularnych, umiarkowanie długich spacerów oraz pozytywnych interakcji z właścicielem, aby utrzymać dobrą kondycję fizyczną i psychiczną. Choć jego budowa nie sprzyja intensywnym treningom sportowym, spokojne, ale regularne spacery są idealne do spożytkowania energii. Warto pamiętać o pewnych problemach zdrowotnych charakterystycznych dla dużych ras, takich jak dysplazja stawów biodrowych i łokciowych czy schorzenia serca. Właściwa dieta, regularna aktywność i kontrole weterynaryjne są kluczowe dla długiego, zdrowego życia tego wspaniałego psa.
Pielęgnacja: Pielęgnacja Bernardyna jest stosunkowo łatwa, choć wymaga regularności — zwłaszcza podczas sezonowego linienia. Regularne czesanie zapobiega matowieniu sierści i utrzymuje ją w doskonałym stanie. Rasa ta ma także tendencję do łzawienia oczu, dlatego ważne jest codzienne sprawdzanie i czyszczenie okolic oczu.
Szkolenie i socjalizacja: Trening powinien rozpocząć się jak najwcześniej, najlepiej w wieku szczenięcym, aby uniknąć problemów behawioralnych typowych dla dużych psów. Choć jego imponująca postawa może wydawać się nieco onieśmielająca, Bernardyn to inteligentny pies pragnący współpracy z właścicielem. Dzięki swojej inteligencji szybko przyswaja nowe umiejętności, a pozytywne metody szkolenia (nagrody, pochwały) przynoszą najlepsze rezultaty.
Odkryj więcej o tej niezwykłej rasie, zagłębiając się w kolejne sekcje poświęcone zdrowiu, pielęgnacji szczegółowej, treningowi i fascynującej historii Bernardyna. Bądź gotów na pełne przygód życie z lojalnym, spokojnym i oddanym towarzyszem u boku!
Bernardyn to rasa psów o wyjątkowo imponującym wyglądzie, charakteryzująca się dużą, masywną posturą oraz mocną, muskularną budową ciała. To jedna z największych ras psów na świecie, wyróżniająca się harmonijną sylwetką pomimo swojej masywności.
Wymiary i waga:
- Wysokość w kłębie (psy): 70-90 cm
- Wysokość w kłębie (suki): 65-80 cm
- Masa ciała: 50-90 kg (w zależności od płci i budowy)
Głowa i pysk: Bernardyn posiada masywną, szeroką głowę z wyraźnie zaznaczonymi kośćmi policzkowymi, która nadaje mu majestatyczny i godny wygląd. Oczy są średniej wielkości, ciemne, o łagodnym, przyjacielskim wyrazie, który idealnie odzwierciedla jego spokojny temperament. Uszy są średniej wielkości, trójkątne, osadzone wysoko i lekko opadające wzdłuż policzków, co dodaje mu przyjaznego wyrazu.
Rodzaje sierści: Rasa występuje w dwóch odmianach:
- Krótkowłosa: Sierść jest gęsta, twarda, przylegająca do ciała i łatwa w pielęgnacji. Mimo krótkiej długości, jest podwójna i zapewnia doskonałą ochronę przed zimnem.
- Długowłosa: Sierść jest dłuższa, lekko falista, obfita, szczególnie w okolicach szyi (kołnierz), ogona i kończyn tylnych. Wymaga intensywniejszej pielęgnacji i regularnego czesania.
Umaszczenie: Podstawową maścią jest biała z rudymi łatami w różnych odcieniach — od jasnego brązu po intensywny rudy. Charakterystyczne białe znaczenia występują na:
- Klatce piersiowej
- Łapach (tzw. białe skarpetki)
- Końcu ogona
- Grzebiecie nosa (pręga)
- Kołnierzu wokół szyi
Często spotyka się również charakterystyczną maskę ciemną na pysku, która dodaje Bernardynowi wyrazistości.
Budowa ciała: Bernardyn ma silny, harmonijnie zbudowany tułów z szeroką, głęboką klatką piersiową oraz mocnymi kończynami zapewniającymi stabilność i siłę. Grzbiet jest prosty i szeroki, lędźwie mocne, a zad lekko opadający. Ogon jest długi, gruby u nasady, opadający w spoczynku, a w stanie pobudzenia lekko uniesiony (ale nigdy nie podwinięty nad grzbiet).
Ruch: Pomimo masywnej budowy, Bernardyn porusza się z harmonią i gracją. Jego chód charakteryzuje się dobrym wykrokiem przednim i mocnym napędem tylnym, co sprawia wrażenie płynności i siły jednocześnie. Ta elegancja ruchu, połączona z imponującymi rozmiarami, czyni Bernardyna jedną z najbardziej rozpoznawalnych i podziwanych ras na świecie.
Ogólne wrażenie: Wygląd Bernardyna budzi szacunek i podziw, ale jednocześnie jego łagodny wyraz pyska natychmiast sygnalizuje przyjazny, spokojny charakter. To pies, który łączy w sobie majestat, siłę i delikatność.
Bernardyn to pies o wyjątkowo łagodnym, spokojnym i przyjacielskim usposobieniu, co czyni go idealnym towarzyszem dla rodzin z dziećmi oraz dla osób ceniących sobie pokojowe współżycie. Jego charakter jest jednym z największych atutów tej rasy — pomimo imponujących rozmiarów, jest niezwykle delikatny i cierpliwy.
Relacje z rodziną: Z natury Bernardyn jest głęboko przywiązany do swojej rodziny i wykazuje silny, ale nie nachalny instynkt ochronny. Jego temperament oscyluje między spokojnym a umiarkowanie żywym, ale zawsze pozostaje zrównoważony i przewidywalny. Ceni bliskość właściciela i uwielbia spędzać czas w gronie rodziny — samotność długotrwała jest dla niego bardzo trudna do zniesienia.
Inteligencja i zdolność uczenia się: Bernardyn jest psem bardzo inteligentnym, który szybko przyswaja nowe umiejętności i potrafi dostosować się do różnorodnych sytuacji życiowych. Jego inteligencja społeczna pozwala mu doskonale odczytywać nastroje domowników i reagować adekwatnie do sytuacji.
Relacje z dziećmi: Mimo masywnej postury, Bernardyn jest niezwykle delikatny, ostrożny i cierpliwy w kontakcie z dziećmi. Instynktownie rozumie, że musi być łagodny wobec najmłodszych członków rodziny. Dzieci mogą czuć się przy nim bezpiecznie, a on z kolei traktuje je z troską i opiekuńczością. To doskonały wybór dla rodzin z małymi dziećmi, pod warunkiem odpowiedniej wczesnej socjalizacji.
Relacje z innymi zwierzętami: Bernardyn jest bardzo tolerancyjny wobec innych zwierząt domowych, szczególnie jeśli od szczenięcego wieku był prawidłowo socjalizowany. Potrafi pokojowo współżyć z innymi psami, kotami i różnymi zwierzętami. W kontakcie z innymi psami może okazywać lekką dominację wynikającą z jego rozmiaru, ale zazwyczaj jest towarzyski, spokojny i niekonfliktowy.
Postawa wobec obcych: Bernardyn jest czujny i ostrożny wobec nieznajomych, co czyni go dobrym psem stróżującym. Jego naturalna rezerwa nie przekłada się jednak na agresję — jest stanowczy i odważny w obliczu zagrożenia, ale nie atakuje bez powodu. Zazwyczaj obserwuje sytuację z dystansu i reaguje tylko wtedy, gdy rzeczywiście czuje zagrożenie dla rodziny.
Potrzeby emocjonalne: Bernardyn to pies, który potrzebuje towarzystwa i nie toleruje długotrwałej samotności. Najlepiej czuje się w rodzinie, gdzie może pełnić rolę wiernego przyjaciela, opiekuna i towarzysza. Lubi być w centrum wydarzeń rodzinnych i uczestniczyć w codziennych aktywnościach.
Naturalna ciekawość: Pomimo swojego spokojnego charakteru, Bernardyn wykazuje naturalną ciekawość świata i lubi spędzać czas na świeżym powietrzu, eksplorując otoczenie. Spacery są dla niego nie tylko formą aktywności fizycznej, ale także źródłem stymulacji umysłowej.
Wychowanie i socjalizacja: Właściciele powinni pamiętać, że jako duży pies, Bernardyn wymaga odpowiedniego szkolenia i wczesnej socjalizacji, aby uniknąć problemów behawioralnych w przyszłości. Przy właściwej opiece, konsekwentnym wychowaniu i pełnym miłości podejściu, Bernardyn staje się oddanym, kochającym towarzyszem na wiele lat.
Podsumowanie charakteru: Bernardyn to pies łagodny jak baranek, lojalny jak rycerz i cierpliwy jak święty — nie bez powodu jego nazwa pochodzi od świętego patrona podróżnych. To wspaniały wybór dla rodzin szukających spokojnego, ale jednocześnie ochronnego i oddanego towarzysza.
Bernardyn jest rasą o umiarkowanej długości życia, wynoszącej średnio od 8 do 10 lat. Pomimo imponującej budowy i ogólnie dobrego zdrowia, ta rasa — jak większość dużych psów — jest podatna na pewne schorzenia, o których właściciele powinni wiedzieć i monitorować je przez całe życie psa.
Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych (HD/ED):
Ze względu na dużą masę ciała i szybki wzrost w młodości, Bernardyny są szczególnie narażone na dysplazję stawów biodrowych i łokciowych. To schorzenie genetyczne polega na nieprawidłowym rozwoju stawu, co prowadzi do:
- Bólu i dyskomfortu przy poruszaniu się
- Ograniczenia ruchomości, szczególnie w starszym wieku
- Możliwych powikłań w postaci artrozy
Profilaktyka: Regularne kontrole ortopedyczne u weterynarza, odpowiednia dieta wspierająca stawy (glukozamina, chondroityna), umiarkowana aktywność fizyczna bez nadmiernego obciążania stawów w wieku szczenięcym.
Choroby układu krążenia:
Ze względu na budowę ciała i duży rozmiar serca, Bernardyny mogą cierpieć na różne problemy kardiologiczne, w tym:
- Przerost mięśnia sercowego
- Zaburzenia rytmu serca
- Niewydolność serca (szczególnie w starszym wieku)
Profilaktyka: Regularne badania kardiologiczne (EKG, ECHO), unikanie intensywnych wysiłków, kontrola wagi, odpowiednia dieta niskosodowa.
Otyłość:
Bernardyn ma naturalną tendencję do przybierania na wadze, co jest szczególnie niebezpieczne ze względu na obciążenie stawów i układu krążenia. Otyłość może prowadzić do:
- Pogorszenia dysplazji stawów
- Cukrzycy
- Chorób serca
- Skrócenia długości życia
Profilaktyka: Kontrolowana dieta, regularne ważenie psa, unikanie podawania resztek ze stołu, odpowiednia ilość ruchu dostosowana do wieku i kondycji.
Problemy z oczami:
Bernardyny mogą cierpieć na różne schorzenia oczu, takie jak:
- Entropion – wywijanie się powieki do wewnątrz, powodujące podrażnienie rogówki
- Ektropion – odwracanie się powieki na zewnątrz, prowadzące do suchości i infekcji
- Zapalenia spojówek – wynikające z nadmiernego łzawienia
Profilaktyka: Regularne czyszczenie oczu, kontrole okulistyczne, szybka interwencja przy pierwszych objawach (zaczerwienienie, łzawienie).
Wrażliwość na temperaturę:
W okresie letnim: Ze względu na masywną budowę i gęstą, podwójną sierść, Bernardyny są bardzo wrażliwe na wysokie temperatury. Mogą cierpieć na przegrzanie organizmu (udar cieplny), które jest stanem zagrażającym życiu.
- Zapewnij stały dostęp do cienia i świeżej, chłodnej wody
- Unikaj spacerów w najgorętsze godziny dnia (11:00-16:00)
- Rozważ skrócenie sierści w upalne lato (konsultacja z groomerem)
- Nigdy nie zostawiaj psa w zamkniętym samochodzie
W okresie zimowym: Podwójna sierść zapewnia doskonałą ochronę przed zimnem, ale należy unikać długotrwałej ekspozycji na ekstremalne warunki (mróz poniżej -20°C, silny wiatr).
Skręt żołądka (torsion):
Duże rasy psów, w tym Bernardyny, są podatne na skręt żołądka — stan nagły, zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. Objawy to:
- Rozdęcie brzucha
- Bezskuteczne próby wymiotów
- Niepokój, dyszenie
- Bladość błon śluzowych
Profilaktyka: Podawanie posiłków w 2-3 mniejszych porcjach dziennie (zamiast jednej dużej), unikanie intensywnej aktywności bezpośrednio przed i po posiłku, karmienie ze specjalnych misek spowalniających jedzenie.
Zalecenia ogólne:
- Regularne kontrole weterynaryjne (co najmniej raz na pół roku)
- Zdrowa, zbilansowana dieta dostosowana do wieku, wagi i aktywności
- Umiarkowana, regularna aktywność fizyczna
- Odpowiednia suplementacja (glukozamina, omega-3, witaminy) po konsultacji z weterynarzem
- Kontrola wagi — zapobieganie otyłości jest kluczowe
- Monitorowanie objawów — szybka reakcja na niepokojące sygnały
Dzięki odpowiedniej opiece weterynaryjnej, zdrowej diecie, regularnej, ale umiarkowanej aktywności fizycznej oraz czujności właścicieli, jakość i długość życia Bernardyna może być znacznie poprawiona. Świadomy właściciel to najlepsza inwestycja w zdrowie tego wspaniałego psa.
Pielęgnacja Bernardyna jest stosunkowo łatwa i niezawyżona, jednak wymaga regularności oraz systematyczności, szczególnie w okresach intensywnego linienia. Odpowiednia pielęgnacja nie tylko utrzymuje psa w doskonałej kondycji estetycznej, ale także wspiera jego zdrowie i samopoczucie.
Pielęgnacja sierści — odmiana krótkowłosa:
Bernardyny krótkowłose posiadają gęstą, podwójną sierść, która jest twarda i przylegająca do ciała. Ich pielęgnacja jest mniej czasochłonna niż w przypadku odmiany długowłosej:
- Codzienne czesanie w okresie linienia (wiosna i jesień) — używaj szczotki furminator lub rękawicy do wyczesywania podszerstka
- 2-3 razy w tygodniu poza sezonem linienia — regularne czesanie zapobiega gromadzeniu się martwych włosów
- Używaj szczotek z naturalnymi włosiami lub gumowych rękawic
Pielęgnacja sierści — odmiana długowłosa:
Długowłose Bernardyny wymagają intensywniejszej pielęgnacji ze względu na dłuższą, falującą sierść:
- Codzienne czesanie — szczególnie w okresie linienia (wiosna/jesień)
- Szczególna uwaga na okolice podatne na splątania:
- Za uszami
- Kołnierz wokół szyi
- Ogon
- Kończyny tylne (pióra)
- Używaj szczotek typu slicker brush oraz grzebieni metalowych o długich zębach
- Regularne przycinanie sierści między opuszkami łap (zapobiega gromadzeniu się błota i śniegu)
Kąpiele:
Bernardyny nie wymagają częstych kąpieli — ich naturalne oleje chronią skórę i sierść:
- Częstotliwość: 4-6 razy w roku lub w razie potrzeby (zabrudzona sierść)
- Używaj łagodnych szamponów dedykowanych dla psów o gęstej sierści
- Dokładne spłukanie — resztki szamponu mogą powodować podrażnienia
- Suszenie: Ręcznikowe osuszenie + suszarka na niskiej temperaturze (unikaj przegrzania)
Pielęgnacja oczu (KRYTYCZNE!):
Bernardyny mają tendencję do nadmiernego łzawienia, co wymaga szczególnej uwagi:
- Codzienne czyszczenie oczu — używaj wilgotnych gazików lub specjalnych chusteczek dla psów
- Delikatnie ocieraj okolice oczu, usuwając wydzielinę i zapobiegając powstawaniu plam łzowych
- Monitoruj zaczerwienienie, obrzęk lub nadmierne łzawienie — mogą sygnalizować infekcję
- Regularne kontrole okulistyczne u weterynarza
Pielęgnacja zębów:
Duże rasy psów są podatne na problemy stomatologiczne, jeśli higiena jamy ustnej jest zaniedbana:
- Czyszczenie zębów 2-3 razy w tygodniu — używaj szczoteczki i pasty dedykowanej dla psów
- Podawaj przysmaki dentystyczne lub kości do gryzienia (naturalne czyszczenie)
- Regularne kontrole u weterynarza — profesjonalne czyszczenie kamienia raz na rok
Pielęgnacja uszu:
Opadające uszy Bernardyna mogą być podatne na infekcje:
- Sprawdzaj uszy raz w tygodniu — wewnętrzna strona powinna być różowa i czysta
- Czyść uszy specjalnym płynem do czyszczenia uszu dla psów (dostępny u weterynarza)
- Unikaj nadmiernego zamoczenia przewodu słuchowego
- Objawy infekcji: nieprzyjemny zapach, zaczerwienienie, nadmierne drapanie się — wizyta u weterynarza
Obcinanie pazurów:
Paznokcie powinny być utrzymywane w odpowiedniej długości, aby uniknąć dyskomfortu i problemów z chodzeniem:
- Obcinaj paznokcie co 3-4 tygodnie lub gdy słyszysz stukanie o podłogę podczas chodzenia
- Używaj solidnych obcinaczy dla dużych psów
- Uważaj na naczynie krwionośne wewnątrz pazura (quick) — obetnij tylko końcówkę
- Jeśli nie czujesz się pewnie — skorzystaj z usług groomera lub weterynarza
Ślinianie się:
Bernardyny mają tendencję do śliniania się, szczególnie po jedzeniu, piciu lub w gorące dni:
- Zawsze miej pod ręką ręcznik do wycierania pyska
- Regularnie czyść okolice pyska, aby zapobiec podrażnieniom skóry
- To naturalna cecha rasy — nie da się jej wyeliminować
Pielęgnacja jako budowanie więzi:
Regularna pielęgnacja to nie tylko kwestia estetyki — to także doskonała okazja do budowania więzi między psem a właścicielem. Bernardyny uwielbiają bliskość z rodziną, dlatego sesje pielęgnacyjne mogą stać się przyjemnym rytuałem wspólnie spędzanego czasu. Delikatność, cierpliwość i pozytywne nastawienie sprawiają, że pielęgnacja staje się przyjemnością dla obu stron.
Podsumowanie: Pielęgnacja Bernardyna nie jest skomplikowana, ale wymaga systematyczności, regularności i uwagi na detale. Dzięki odpowiedniej pielęgnacji Twój Bernardyn będzie prezentował się wspaniale, a jego zdrowie i samopoczucie będą na najwyższym poziomie.
Bernardyn to pies o umiarkowanych potrzebach w zakresie aktywności fizycznej. Pomimo swoich ogromnych rozmiarów i masywnej budowy, nie jest to pies zbyt sportowy ani wymagający intensywnych, długotrwałych ćwiczeń. Jego potrzeby ruchowe są zupełnie inne niż u psów pasterskich czy myśliwskich — Bernardyn ceni sobie spokojne, ale regularne formy aktywności.
Zalecana dzienna aktywność:
- Długie, spokojne spacery — co najmniej 1 godzina dziennie, podzielona na 2-3 sesje
- Tempo spaceru: umiarkowane, pozwalające na swobodny ruch bez nadmiernego obciążania stawów
- Eksploracja otoczenia — Bernardyn uwielbia wędrować i poznawać nowe miejsca
- Aktywność powinna być dostosowana do wieku, kondycji i pory roku
Aktywność w wieku szczenięcym (do 18 miesięcy) — OSTROŻNOŚĆ!:
Szczenięta Bernardyna przechodzą niezwykle szybki wzrost w pierwszych miesiącach życia, co czyni ich ciało szczególnie podatnym na uszkodzenia. Intensywne ćwiczenia w młodym wieku mogą prowadzić do trwałych problemów ze stawami i kośćmi.
- Unikaj:
- Biegania na długich dystansach
- Skoków (np. z mebli, z wysoka)
- Intensywnych zabaw na twardych powierzchniach
- Długich treningów posłuszeństwa wymagających skakania
- Zalecane:
- Krótkie spacery (15-20 minut) kilka razy dziennie
- Swobodna zabawa z innymi szczeniętami na miękkiej powierzchni
- Pozwalanie szczeniakowi na samodzielne regulowanie tempa zabawy
- Pływanie w płytkiej wodzie (doskonała aktywność niskoobciążeniowa)
Aktywność w wieku dorosłym (18 miesięcy+):
Po osiągnięciu dojrzałości fizycznej (około 18-24 miesiące) można stopniowo wprowadzać bardziej wymagające formy aktywności, ale zawsze z umiarem:
- Długie spacery: 1-2 godziny dziennie w spokojnym tempie
- Wędrówki górskie: Bernardyn uwielbia tereny górskie (zgodnie ze swoim pochodzeniem), ale wybieraj trasy o łagodnych podejściach
- Pływanie: doskonała forma aktywności — niskociążeniowa, ale angażująca wszystkie grupy mięśniowe
- Aportowanie: krótkie sesje aportowania piłki lub zabawki (unikaj rzucania przedmiotów wysoko)
- Zabawy z innymi psami: socjalizacja połączona z aktywnością — idealne dla Bernardyna
Aktywność w zależności od pory roku:
Lato (UWAGA!): Ze względu na gęstą, podwójną sierść oraz masywną budowę, Bernardyn jest bardzo wrażliwy na upał:
- Spacery tylko w chłodnych porach dnia — wczesny ranek (5:00-8:00) lub późny wieczór (po 20:00)
- Unikaj spacerów w godzinach 11:00-17:00
- Zapewnij stały dostęp do cienia i świeżej wody
- Monitoruj objawy przegrzania: nadmierne ziajanie, ślina, letarg — natychmiast przerwij aktywność
- Rozważ aktywność w klimatyzowanych pomieszczeniach (np. centra treningowe)
Zima: To naturalna pora roku dla Bernardyna — jego sierść zapewnia doskonałą ochronę przed zimnem:
- Dłuższe spacery są możliwe i zalecane
- Bernardyn uwielbia śnieg — pozwól mu się w nim wytarzać i bawić
- Pamiętaj o czyszczeniu łap po spacerach (sól drogowa, chemikalia)
Znaczenie aktywności dla zdrowia psychicznego:
Ruch jest ważny nie tylko dla kondycji fizycznej, ale także dla zdrowia psychicznego i emocjonalnego Bernardyna:
- Redukuje stres i nudę — zapobiega zachowaniom destrukcyjnym
- Wspiera socjalizację — spotkania z innymi psami i ludźmi
- Wzmacnia więź z właścicielem — wspólnie spędzony czas na spacerach
- Stymuluje umysł — poznawanie nowych zapachów, tras, środowisk
Aktywności, których należy unikać:
- Intensywny bieg za rowerem
- Agility lub sporty wymagające szybkich zwrotów i skoków
- Długie biegi na twarde powierzchnie (asfalt, beton)
- Aktywność w ekstremalnym upale
- Forsowne treningi wytrzymałościowe
Aktywności zalecane i bezpieczne:
- Spokojne spacery w lesie, parku, na łące
- Pływanie w jeziorze, rzece (pod nadzorem)
- Zabawy aportowe na miękkiej powierzchni (trawa)
- Socjalizacja z innymi psami w wybiegu
- Wędrówki po łagodnych terenach górskich (dorosłe psy)
- Zabawy węchowe (szukanie smakołyków w trawie)
Podsumowanie: Bernardyn nie wymaga intensywnych ćwiczeń, ale regularność jest kluczowa. Spokojne, codzienne spacery, dostosowane do wieku, kondycji i pory roku, są idealną formą aktywności dla tej rasy. Pamiętaj: jakość ważniejsza niż intensywność — Bernardyn ceni sobie czas spędzony z właścicielem bardziej niż ekstremalne wyczyny sportowe.
Trening Bernardyna jest kluczowym elementem jego wychowania i prawidłowego funkcjonowania w rodzinie. Ze względu na swoją dużą masę ciała (dorosły pies może ważyć nawet 90 kg), absolutnie niezbędne jest rozpoczęcie szkolenia jak najwcześniej — niewyedukowany, dorosły Bernardyn może być trudny do kontrolowania i stanowić wyzwanie nawet dla doświadczonych właścicieli.
Wczesna socjalizacja (8-16 tygodni) — FUNDAMENTALNE ZNACZENIE:
Pierwsze tygodnie życia szczenięcia w nowym domu są kluczowe dla jego przyszłego zachowania. W tym okresie szczeniak powinien być:
- Zapoznawany z różnymi ludźmi — różnego wieku, płci, wyglądu (okulary, kapelusze, parasolki)
- Wystawiany na różne bodźce — hałas uliczny, samochody, rowery, hulajnogi, wózki dziecięce
- Spotykany z innymi psami — szczenięta i dorosłe psy w kontrolowanych warunkach
- Poznawany z różnymi miejscami — park, ulica, sklepy zoologiczne, przychodnia weterynaryjna
- Oswajany z manipulacją ciałem — dotykanie łap, uszu, pyska, co ułatwi przyszłą pielęgnację i wizyty u weterynarza
Prawidłowa socjalizacja zapobiega lękom, agresji i problemom behawioralnym w dorosłości.
Podstawowe komendy (od 8 tygodnia życia):
Jak najwcześniej należy wprowadzić podstawowe komendy posłuszeństwa:
- Siad — podstawowa komenda kontrolująca psa
- Leżeć — uspokojenie psa w różnych sytuacjach
- Zostań — nauczenie cierpliwości i kontroli
- Do mnie — najważniejsza komenda dla bezpieczeństwa psa
- Nie — zaprzestanie niepożądanego zachowania
- Zostaw — zostawienie przedmiotu na ziemi
Metody treningowe — POZYTYWNE WZMOCNIENIE:
Bernardyn jest inteligentnym psem, który szybko przyswaja nowe umiejętności, ale może być czasami uparty i samodzielny w myśleniu. Najlepsze rezultaty przynoszą metody oparte na pozytywnym wzmocnieniu:
- Nagrody smakołykowe — małe, aromatyczne kąski jako natychmiastowa nagroda
- Pochwały werbalne — entuzjastyczne pochwały głosem
- Zabawa — ulubiona zabawka jako nagroda za wykonanie komendy
- Krótkie sesje treningowe — 5-10 minut kilka razy dziennie (długie sesje nudzą psa)
- Konsekwencja — wszyscy członkowie rodziny muszą stosować te same komendy i zasady
Czego unikać w treningu:
- Kar fizycznych — nigdy nie bij ani nie szarp psa
- Krzyku i agresji — straszy psa i niszczy więź z właścicielem
- Długich, męczących sesji — prowadzą do frustracji i niechęci do nauki
- Niespójności — różne osoby stosujące różne zasady (pies nie wie, czego się od niego oczekuje)
Kontrola szczekania:
Bernardyny mogą być dość głośne i używają szczekania, aby:
- Zasygnalizować swoją obecność
- Ostrzec przed nieznajomymi
- Wyrazić podekscytowanie lub nudę
Ważne jest nauczenie psa, kiedy szczekanie jest odpowiednie, a kiedy nie:
- Komenda Cicho lub Dość — nagradzaj psa, gdy przestaje szczekać na komendę
- Nie nagradzaj szczekania uwagą — często pies szczeką, by zwrócić na siebie uwagę
- Zapewnij odpowiednią ilość aktywności — znudzony pies szczeką częściej
Trening na smyczy (KRYTYCZNE!):
Dorosły Bernardyn waży 50-90 kg — pies nieumiejący chodzić na smyczy może być niebezpieczny dla właściciela i otoczenia:
- Rozpocznij trening od szczenięcego wieku — nawet 8-tygodniowe szczenię może się uczyć chodzenia na smyczy
- Zasada: pies nie ciągnie = pies idzie dalej — jeśli ciągnie, zatrzymaj się i czekaj, aż luzuje smycz
- Nagradzaj chodzenie przy nodze — smakołyk lub pochwała za chodzenie obok ciebie
- Używaj solidnej smyczy i odpowiedniej obroży/szelek — nie wiotkich linek automatycznych
- Rozważ szkolenie z profesjonalnym trenerem, jeśli pies ma problem z ciągnięciem
Socjalizacja z innymi psami:
Bernardyn jest na ogół towarzyski wobec innych psów, ale ze względu na swój rozmiar może nieświadomie dominować lub przerażać mniejsze psy:
- Regularnie spotykaj się z innymi psami w kontrolowanych warunkach (wybiegi, spacery)
- Ucz psa łagodności wobec mniejszych psów
- Monitoruj zabawy — nie pozwalaj na zbyt brutalne zachowania
- Nagradzaj spokojne, przyjazne interakcje
Cierpliwość i konsekwencja — klucze sukcesu:
Bernardyn jest inteligentny, ale czasami może być uparty i preferować własne decyzje. Wymaga od właściciela:
- Cierpliwości — niektóre komendy mogą wymagać wielu powtórzeń
- Konsekwencji — zasady muszą być stosowane zawsze, nie tylko czasami
- Spokoju — pies wyczuwa frustrację właściciela i może się stresować
- Pozytywnego nastawienia — trening to zabawa, nie obowiązek
Klasy treningowe i profesjonalny trener:
Ze względu na rozmiar i siłę Bernardyna, warto rozważyć profesjonalny trening:
- Klasy szczenięce (puppy classes) — doskonałe do socjalizacji i nauki podstaw
- Podstawowy kurs posłuszeństwa — dla psów w wieku 4-12 miesięcy
- Trener indywidualny — jeśli występują konkretne problemy behawioralne
Zalety dobrze wyszkolonego Bernardyna:
- Bezpieczny i kontrolowany w każdej sytuacji
- Przyjemny towarzysz spacerów (nie ciągnie na smyczy)
- Spokojny w domu i w obecności gości
- Dobrze zachowujący się wobec dzieci i innych zwierząt
- Posłuszny na komendę — co może uratować życie w niebezpiecznej sytuacji
Podsumowanie: Trening Bernardyna wymaga wczesnego rozpoczęcia, cierpliwości, konsekwencji i pozytywnego wzmocnienia. Dobrze wyszkolony Bernardyn to wspaniały, posłuszny i bezpieczny towarzysz, który sprawia radość całej rodzinie. Pamiętaj: inwestycja w trening to inwestycja w lata spokojnego, harmonijnego współżycia z tym majestatycznym psem.
Żywienie Bernardyna to jeden z najważniejszych aspektów dbania o jego zdrowie, kondycję i długość życia. Ze względu na swoją dużą posturę, szybki wzrost w młodości oraz naturalną tendencję do otyłości, dieta tego psa wymaga szczególnej uwagi, przemyślenia i dostosowania do indywidualnych potrzeb.
Ogólne zasady żywienia:
- Wysokiej jakości karma — wybieraj karmy premium lub super-premium, bogate w białko zwierzęce, witaminy i minerały
- Dostosowanie do wieku — szczenię, pies dorosły i senior mają różne potrzeby żywieniowe
- Kontrola porcji — Bernardyn ma tendencję do otyłości, więc precyzyjne dawkowanie jest kluczowe
- Regularność posiłków — stały harmonogram zapobiega problemom trawiennym
- Świeża woda — zawsze dostępna, zmieniana codziennie
Żywienie szczeniąt (0-18 miesięcy) — KRYTYCZNY OKRES!:
Szczenięta Bernardyna przechodzą niezwykle szybki wzrost — mogą przybierać nawet 1-2 kg tygodniowo w pierwszych miesiącach życia. Niewłaściwe żywienie w tym okresie może prowadzić do trwałych problemów ze stawami i kośćmi.
- Karma dla szczeniąt ras gigantycznych — specjalnie sformułowana, z kontrolowanym poziomem wapnia i fosforu
- UNIKAJ zbyt szybkiego wzrostu — nie przekarmiaj! Nadmiar kalorii prowadzi do zbyt szybkiego wzrostu i problemów ze stawami
- Częstotliwość karmienia:
- 8-12 tygodni: 4 posiłki dziennie
- 3-6 miesięcy: 3 posiłki dziennie
- 6-18 miesięcy: 2 posiłki dziennie
- Suplementacja (po konsultacji z weterynarzem): glukozamina, chondroityna — wspierają prawidłowy rozwój stawów
Żywienie psów dorosłych (18 miesięcy - 7 lat):
Dorosły Bernardyn ma umiarkowane potrzeby energetyczne — pomimo dużego rozmiaru, nie jest to pies bardzo aktywny:
- Karma dla psów dorosłych ras dużych/gigantycznych — wysoka zawartość białka (min. 22-26%), umiarkowana zawartość tłuszczu (12-15%)
- Częstotliwość karmienia: 2 posiłki dziennie (rzadziej 3 mniejsze)
- Wielkość porcji: dostosowana do wagi, wieku i poziomu aktywności (zazwyczaj 500-800g suchej karmy dziennie, podzielone na porcje)
- Kontrola wagi: regularnie waż psa (co 2-4 tygodnie) — nagły przyrost wagi jest sygnałem do redukcji porcji
Żywienie psów seniorów (7+ lat):
Starsze Bernardyny mają wolniejszy metabolizm i niższą aktywność fizyczną:
- Karma dla psów senior — niższa kaloryczność, wyższa zawartość błonnika, wzbogacona o składniki wspierające stawy
- Mniejsze porcje — starsze psy potrzebują mniej kalorii
- Suplementacja: glukozamina, chondroityna, omega-3 (wspierają stawy i serce)
- Monitorowanie zdrowia — regularne kontrole weterynaryjne, dostosowanie diety w przypadku schorzeń
Zapobieganie otyłości (KRYTYCZNE!):
Otyłość jest jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla zdrowia Bernardyna — prowadzi do:
- Pogorszenia dysplazji stawów
- Problemów z sercem
- Cukrzycy
- Skrócenia długości życia
Jak zapobiegać otyłości:
- Kontrolowane porcje — mierz jedzenie kubkiem/wagą, nie sypaj na oko
- Unikaj resztek ze stołu — wiele ludzkich pokarmów jest kalorycznych i szkodliwych dla psów
- Ograniczenie smakołyków — max 10% dziennego zapotrzebowania kalorycznego
- Regularne ważenie — monitoruj wagę co 2-4 tygodnie
- Odpowiednia aktywność — regularne spacery
Zapobieganie skrętowi żołądka (torsion) — ZAGROŻENIE ŻYCIA!:
Duże rasy psów, w tym Bernardyny, są bardzo podatne na skręt żołądka — stan nagły, który bez natychmiastowej interwencji weterynaryjnej kończy się śmiercią:
- 2-3 mniejsze posiłki dziennie zamiast jednego dużego
- Unikaj intensywnej aktywności 1-2 godziny przed i po posiłku
- Karmienie ze specjalnych misek spowalniających jedzenie — zapobiega szybkiemu połykaniu powietrza
- Unikaj karmienia bezpośrednio po intensywnym piciu — pozwól psu się uspokoić
- Karmienie w spokojnym otoczeniu — stres podczas jedzenia zwiększa ryzyko
Co może jeść Bernardyn:
- Wysokiej jakości sucha karma — podstawa diety
- Mokra karma — jako dodatek lub w przypadku problemów z zębami
- Świeże mięso (gotowane) — kurczak, wołowina, indyk (bez kości, przypraw)
- Warzywa — marchew, brokuły, dynia (gotowane lub surowe w małych ilościach)
- Owoce — jabłko (bez pestek), banany (w małych ilościach)
- Jogurt naturalny (bez cukru) — w małych ilościach jako smakołyk
Czego UNIKAĆ — produkty toksyczne/szkodliwe:
- Czekolada — toksyczna dla psów!
- Cebula, czosnek — toksyczne, niszczą krwinki czerwone
- Winogrona, rodzynki — toksyczne dla nerek
- Awokado — toksyczne
- Kości kurczaka — łamią się, mogą uszkodzić przełyk
- Słodycze, produkty z ksylitolem — toksyczne
- Napoje alkoholowe, kawa, herbata — toksyczne
- Tłuste jedzenie — może powodować zapalenie trzustki
Smakołyki i nagrody:
- Max 10% dziennego zapotrzebowania kalorycznego
- Wybieraj niskokaloryczne smakołyki treningowe
- Naturalne smakołyki: suszona wołowina, kawałki gotowanego kurczaka
- Unikaj słonych, tłustych, cukrowych przekąsek
Suplementacja (po konsultacji z weterynarzem):
- Glukozamina i chondroityna — wspierają zdrowie stawów (szczególnie ważne dla Bernardyna)
- Omega-3 (olej z ryb) — wspiera serce, skórę, sierść
- Probiotyki — wspierają trawienie
- Witaminy i minerały — jeśli dieta jest niewystarczająca (rzadko potrzebne przy wysokiej jakości karmie)
Konsultacje z weterynarzem:
Absolutnie niezbędne jest regularne konsultowanie diety z weterynarzem:
- Dobór karmy dostosowany do wieku, wagi, poziomu aktywności
- Monitorowanie wagi i kondycji ciała
- Dostosowanie diety w przypadku schorzeń (np. alergie, problemy trawienne)
- Zalecenia dotyczące suplementacji
Podsumowanie: Żywienie Bernardyna wymaga uwagi, przemyślenia i dostosowania do indywidualnych potrzeb. Właściwa dieta to fundament zdrowia — kontrolowana, zbilansowana i wysokiej jakości karma w połączeniu z regularną aktywnością i kontrolami weterynaryjnymi zapewni Bernardynowi długie, zdrowe i szczęśliwe życie.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Łagodny i przyjazny dla dzieci
- Lojalny i oddany rodzinie
- Doskonały pies stróżujący bez agresji
- Łatwo nawiązuje relacje z innymi zwierzętami
- Inteligentny i szybko się uczy
Wady
- Wymaga regularnej aktywności i towarzystwa
- Tendencja do dysplazji stawów i problemów z sercem
- Wrażliwy na upał
- wymaga klimatu umiarkowanego
- Znaczne ślinianie się
Oceny behawioralne
Historia rasy
Historia Bernardyna jest fascynującą opowieścią o odwadze, lojalności i niezwykłej więzi między człowiekiem a psem, sięgającą aż XI wieku. To jedna z najstarszych i najbardziej zasłużonych ras psów w historii ludzkości, której dzieje są nierozerwalnie związane z malowniczymi Alpami Szwajcarskimi i heroiczną misją ratowania ludzkiego życia.
Początki rasy — XI wiek:
Wszystko zaczęło się na Wielkiej Przełęczy Św. Bernarda (Col du Grand-Saint-Bernard), położonej na wysokości 2469 metrów nad poziomem morza, na granicy między Szwajcarią a Włochami. W XI wieku (około roku 1050) mnisi augustianie założyli tam hospicjum, które miało służyć jako schronienie dla podróżnych i pielgrzymów przemierzających niebezpieczną przeprawę górską.
Przełęcz była niezwykle niebezpieczna — częste burze śnieżne, lawiny, mgły i ekstremalne zimno powodowały, że wielu podróżnych ginęło w trudnych warunkach. Mnisi podjęli się misji ratowania zaginionych, a od połowy XVII wieku zaczęli w tym celu wykorzystywać wielkie psy górskie.
Narodziny rasy ratowniczej — XVII-XVIII wiek:
Od około 1660 roku mnisi zaczęli systematycznie hodować duże, silne psy o gęstej sierści, które doskonale radziły sobie w ekstremalnych warunkach górskich. Pierwsza pisemna wzmianka o tych psach w hospicjum pochodzi z 1707 roku, a przedstawienia graficzne sięgają 1695 roku.
Psy te miały niezwykły zmysł węchu, dzięki któremu potrafiły:
- Wyczuć ludzi zasypanych śniegiem nawet na głębokości kilku metrów
- Odnaleźć zaginionych w gęstej mgle
- Przewidywać nadchodzące lawiny
- Znaleźć drogę powrotną do hospicjum w najgorszych warunkach pogodowych
Bernardyny (wówczas nazywane psy Barry lub psy hospicjum) pracowały często w parach lub grupach — jeden pies ogrzewał ciałem rannego podróżnego, drugi biegł do klasztoru po pomoc.
Barry — legendarny bohater (1800-1814):
Najbardziej znanym przedstawicielem rasy był pies o imieniu Barry, który żył w latach 1800-1814. Zgodnie z przekazami historycznymi, Barry uratował życie około 40-45 osób podczas swojej 12-letniej służby w hospicjum. Jedna z najsłynniejszych historii mówi, że Barry odnalazł małego chłopca zaspanego śniegiem, ogrzał go swoim ciałem i zaniósł na grzbiecie do hospicjum, ratując mu w ten sposób życie.
Barry stał się symbolem rasy i do dziś jego imię jest synonimem odwagi i oddania. Po śmierci jego ciało zostało wypreparowane i znajduje się w Muzeum Historii Naturalnej w Bernie, gdzie można je oglądać do dziś. Na jego cześć przez wiele lat każdy pies w hospicjum nosił imię Barry.
Rozpowszechnienie rasy w Europie — XIX wiek:
Sława Bernardyna rozprzestrzeniła się po całej Europie w XIX wieku, szczególnie po 1800 roku, gdy armia Napoleona Bonaparte przemierzała Wielką Przełęcz Św. Bernarda. Żołnierze opowiadali o niezwykłych psach ratunkowych, co wywołało ogromne zainteresowanie rasą.
Kroniki i opowieści o heroicznych dokonaniach tych psów, publikowane w wielu językach, uczyniły Bernardyna jednym z najbardziej rozpoznawalnych psów na świecie. W tym czasie rasa była nazywana różnymi nazwami:
- Psy Barry (Barry-Hund)
- Psy hospicjum (Hospice Dogs)
- Psy Alpejskie (Alpine Mastiff)
Oficjalne uznanie rasy — XIX wiek:
W 1867 roku hodowca Heinrich Schumacher rozpoczął prowadzenie pierwszych ksiąg hodowlanych dla Bernardynów. W 1884 roku w Bazylei (Szwajcaria) powstał Szwajcarski Klub Bernardynów (Schweizerischer St. Bernhardsclub), pierwszy klub hodowców tej rasy na świecie.
W 1887 roku, podczas Międzynarodowego Kongresu Kynologicznego w Zurychu, Bernardyn został oficjalnie uznany za szwajcarską rasę narodową. Ustalono pierwsze standardy rasy, które opisywały zarówno odmianę krótkowłosą, jak i długowłosą.
Mit o beczce z alkoholem:
Popularna legenda przedstawia Bernardyny z małą beczką alkoholu (zazwyczaj brandy lub rumu) zawieszoną na szyi. Mit ten powstał prawdopodobnie w XIX wieku, a jego autorem był angielski malarz Edwin Landseer, który w 1820 roku namalował obraz Alpine Mastiffs Reanimating a Distressed Traveler, przedstawiający Bernardyna z beczką.
W rzeczywistości psy NIE nosiły beczek z alkoholem — alkohol nie jest odpowiednim środkiem pierwszej pomocy dla osób wychłodzonych (rozszerza naczynia krwionośne, co prowadzi do utraty ciepła). Mit ten jednak utrwalił się w kulturze popularnej i do dziś Bernardyn jest często przedstawiany z beczką na szyi.
Bernardyn w XX i XXI wieku:
W XX wieku rola Bernardyna jako psa ratunkowego stopniowo malała — rozwój technologii ratowniczych (helikoptery, profesjonalne służby ratunkowe, nowoczesny sprzęt) uczynił użycie psów mniej koniecznym. Ostatni pies ratunkowy w hospicjum przeszedł na emeryturę w latach 50. XX wieku.
Współcześnie Bernardyn jest przede wszystkim psem towarzyszącym, choć jego historia jako psa ratunkowego wciąż żyje w pamięci i kulturze. Hospicjum na Wielkiej Przełęczy Św. Bernarda nadal hoduje Bernardyny, które służą jako ambasadorzy rasy i przypominają o jej heroicznej przeszłości.
Bernardyn jako symbol Szwajcarii:
Bernardyn stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Szwajcarii, obok sera, czekolady i zegarków. Jego wizerunek pojawia się na pamiątkach, pocztówkach i w filmach. Rasa cieszy się ogromną popularnością na całym świecie — zarówno w Europie, Ameryce Północnej, jak i Azji.
Podsumowanie:
Historia Bernardyna to niezwykła opowieść o odwadze, oddaniu i służbie ludzkości. Przez setki lat psy te ratowały życie podróżnym w najgorszych warunkach, stając się żywą legendą Alp. Dziś, choć ich rola zmieniła się — z ratowników na towarzyszych — ich lojalność, łagodność i majestatyczna uroda czynią je jednymi z najbardziej cenionych i kochanych ras psów na świecie. Bernardyn to nie tylko pies — to żywy symbol bohaterstwa i niezłomnej więzi człowiek-pies.



