
Duży szwajcarski pies pasterski
Grupa FCI
2• FCI 58
Rozmiar
Duże
Kraj Pochodzenia
CH
Wysokość
60-72 cm
Waga
45-64 kg
Długość Życia
9-11 lat
Temperament
Przegląd
Duży szwajcarski pies pasterski, znany także jako Grosser Schweizer Sennenhund, to rasa, która fascynuje swoją imponującą sylwetką i charakterystycznym trójkolorowym umaszczeniem. Pochodzące ze Szwajcarii psy te były pierwotnie wykorzystywane jako psy stróżujące i pociągowe, które pracowały na alpejskich farmach. Ich historia sięga czasów rzymskich podbojów, gdy pracowały przy transporcie towarów, pilnowaniu bydła i ochronie gospodarstw. Obecnie pełnią rolę nie tylko wiernych towarzyszy, ale również czujnych obrońców i kochających psów rodzinnych.
Charakter dużych szwajcarskich psów pasterskich jest niezwykle opanowany i zrównoważony, co sprawia, że są idealnymi towarzyszami dla rodzin, w szczególności tych z dziećmi. Ich osobowość tętni energią i entuzjazmem do życia, a jednocześnie są niezwykle oddane swoim właścicielom i domownikom. Wymagają bliskiego kontaktu z ludźmi i aktywnego uczestnictwa w życiu rodziny, co dodatkowo wzmacnia ich więź emocjonalną. Co więcej, ich wysoka inteligencja znacznie ułatwia proces szkolenia i nauczania nowych komend, choć czasami mogą wykazywać pewną niezależność charakteru, co stanowi przyjemne wyzwanie dla doświadczonych przewodników.
Duże szwajcarskie psy pasterskie odznaczają się silnym instynktem obronnym i stróżującym, co czyni je doskonałymi psami wartowniczymi i obrońcami rodziny. Niemniej jednak, w stosunku do obcych są przyjazne, choć zachowują pewną naturalną ostrożność i dystans. Ich masywna, dobrze umięśniona budowa ciała oraz proporcjonalna długość korpusu do wysokości w kłębie przyciągają wzrok i wzbudzają respekt. Rasa ta występuje w trzech klasycznych kolorach: czarnym stanowiącym bazę, białym tworzącym charakterystyczne znaczenia oraz brązowo-czerwonym (tan) dodającym piękna.
Dzięki swojej wytrzymałości fizycznej i naturalnej ruchliwości, duże szwajcarskie psy pasterskie są zdolne do różnorodnych aktywności fizycznych i sportów psich. Ich długowieczność, sięgająca średnio od 10 do 12 lat, czyni je doskonałymi towarzyszami na długie lata wspólnego życia. Należy jednak pamiętać o odpowiedniej pielęgnacji, szczególnie w okresie intensywnego linienia wiosennego i jesiennego, oraz regularnej aktywności fizycznej, aby zapewnić im optymalne zdrowie fizyczne i psychiczne oraz długie, szczęśliwe życie u boku rodziny.
Podsumowując, duży szwajcarski pies pasterski to rasa pełna energii, miłości i oddania, która wymaga zaangażowania i aktywnego stylu życia, ale odwdzięcza się bezwarunkową lojalnością, niezawodną ochroną i głęboką przyjaźnią na wiele lat. Aby dowiedzieć się więcej o ich zdrowiu, specyficznych potrzebach pielęgnacyjnych, wymaganiach dotyczących ćwiczeń, technikach szkolenia, optymalnym żywieniu oraz fascynującej historii rasy, zapraszamy do dalszej lektury naszego kompleksowego przewodnika.
Duży szwajcarski pies pasterski to rasa psów o masywnej i doskonale umięśnionej budowie, która emanuje siłą i harmonią proporcji. Charakteryzuje się klasycznym trójkolorowym umaszczeniem szwajcarskich psów pasterskich, z dominującą głęboką czernią jako kolorem podstawowym, żywymi brązowo-czerwonymi (tan) podpalaniami oraz wyrazistymi białymi znaczeniami tworzonymi symetryczny wzór.
Głowa i twarz:
- Głowa jest mocna i proporcjonalna do masywnego ciała, z płaską i szeroką mózgoczaszką oraz dobrze zaznaczonym stopem
- Kufa jest mocna i kwadratowa, z prostym grzbietem nosowym i czarnym, dobrze rozwiniętym nosem
- Oczy mają kształt migdała i są średniej wielkości, w kolorze od brązowego do ciemnobrązowego, co nadaje psu bystry, inteligentny i przyjazny wyraz
- Uszy są trójkątne, średniej wielkości, osadzone wysoko i przylegające do policzków w spoczynku, unoszone do przodu podczas uwagi
- Szczęka jest mocna z idealnym zgryzem nożycowym lub kleszczowym
Budowa ciała:
- Tułów jest nieco dłuższy niż wysokość w kłębie (proporcja około 10:9), z mocnym, prostym grzbietem i szeroką, głęboką klatką piersiową sięgającą stawów łokciowych
- Kłąb jest dobrze zaznaczony i muskulaturze
- Lędźwie są szerokie i muskularnie, zapewniające solidną konstrukcję tylnej części ciała
- Kończyny przednie są silne, proste i równoległe z dobrze rozwiniętymi kośćmi i mięśniami
- Kończyny tylne są mocno umięśnione z dobrze ukątowanymi stawami kolanowymi i skokowym
- Łapy są zwarte, okrągłe i skierowane prosto do przodu
Ogon: Jest harmonijnie osadzony jako przedłużenie linii grzbietu, sięgający co najmniej stawu skokowego. W spoczynku noszony swobodnie w dół lub z lekkim wygięciem końcówki, w ruchu uniesiony wyżej, ale nigdy nad linię grzbietu, tworząc elegancki łuk.
Szata: Sierść jest podwójna i gęsta, składająca się z grubego, gęstego podszerstka zapewniającego izolację termiczną oraz średniej długości (3-5 cm), mocno przylegającego włosa okrywowego o strukturze prostej lub lekko falistej. Ta konstrukcja sierści sprawia, że psy te doskonale znoszą różne warunki atmosferyczne, w tym alpejski klimat z chłodnymi temperaturami.
Umaszczenie trójkolorowe:
- Kolor podstawowy: Głęboka, lśniąca czerń pokrywająca większość ciała
- Podpalania brązowo-czerwone (tan): Nad oczami (brwi), na policzkach, po obu stronach kufą, na klatce piersiowej (dwie plamy), na wszystkich czterech kończynach, pod ogonem
- Białe znaczenia: Wyraźny biały znaczek na czole (płomiyk), biała przepaska przebiegająca przez grzbiet nosa i brodę, biała klatka piersiowa (Swiss cross), białe łapy i końcówka ogona
Sylwetka dużego szwajcarskiego psa pasterskiego łączy w sobie siłę roboczego psa z elegancją i harmonią proporcji, tworząc imponujący, dostojny wygląd, który niewątpliwie przyciąga wzrok i wzbudza podziw. Ich masywna, muskularnie budowa nie tylko czyni je pięknymi, ale również efektywnymi pracownikami na farmach, w transporcie i jako psy obrończe w alpejskich gospodarstwach.
Duży szwajcarski pies pasterski jest znany ze swojego zrównoważonego temperamentu i przyjaznego, lojalnego charakteru, który czyni go doskonałym psem rodzinnym. Są to psy niezwykle towarzyskie i nastawione na ludzi, które tworzą głęboką, silną więź emocjonalną z członkami rodziny i pragną stałego kontaktu oraz uczestnictwa w życiu domowym.
Charakter wobec rodziny:
- Oddanie i lojalność wobec właścicieli są niezachwiane – rasa ta traktuje rodzinę jako swoje stado i jest gotowa ją chronić
- Doskonały z dziećmi – wykazuje naturalną cierpliwość, łagodność i opiekuńczość wobec najmłodszych członków rodziny
- Przyjazny wobec innych zwierząt domowych – przy odpowiedniej socjalizacji dobrze współżyje z innymi psami i zwierzętami
- Wymaga bliskości – nie jest to pies, który może być pozostawiony sam na długie godziny, potrzebuje towarzystwa i uwagi
- Wesoły i zabawowy – mimo masywnej postury zachowuje szczenięcą radość życia przez wiele lat
Zachowanie stróżujące i obronne: W sytuacjach codziennych są czujne i wrażliwe na otoczenie, co czyni je doskonałymi psami stróżującymi i wartowniczymi. Mimo swojej dużej, imponującej postury, mają łagodne usposobienie i są przyjazne wobec obcych, ale zachowują pewną naturalną ostrożność i dystans wobec nieznajomych, dopóki nie ocenią sytuacji. Nie są agresywne bez powodu, ale w razie zagrożenia rodziny reagują zdecydowanie i odważnie, wykorzystując swój silny instynkt obrony terenu i bliskich.
Inteligencja i zdolność do nauki: Duże szwajcarskie psy pasterskie są inteligentne i chętne do nauki, co sprawia, że są stosunkowo łatwe do szkolenia przy zastosowaniu pozytywnych metod treningowych. Szybko przyswajają nowe komendy i zadania, aczkolwiek wymagają konsekwentnego, cierpliwego podejścia. Ze względu na ich naturalną chęć do współpracy z ludźmi i zadawalania przewodnika, są skłonne do słuchania poleceń. Mogą jednak czasami wykazywać pewną niezależność charakteru i upór, co jest cechą typową dla ras roboczych, dlatego ważne jest, aby podejść do nich z miłością, szacunkiem i zrozumieniem.
Potrzeby aktywności i energii: Ze względu na swoją wysoką energię i robocze pochodzenie, potrzebują regularnej aktywności fizycznej i mentalnej, aby pozostać szczęśliwymi, zdrowymi i zrównoważonymi psychicznie. Ich naturalna chęć do zabawy, aktywności i interakcji z ludźmi sprawia, że są doskonałymi towarzyszami dla aktywnych rodzin prowadzących dynamiczny styl życia. Bez odpowiedniej ilości ruchu i stymulacji umysłowej mogą stać się znudzone i wykazywać problemy behawioralne.
Socjalizacja i zachowanie społeczne: Rasa ta jest znana z umiarkowanego zachowania wobec innych psów – zazwyczaj są przyjazne i tolerancyjne, ale mogą wykazywać pewną dominację wobec psów tej samej płci. Mogą też wykazywać pewną zazdrość wobec nowych zwierząt wprowadzanych do rodziny, co wymaga odpowiedniej, stopniowej socjalizacji i nadzoru. Wczesna i intensywna socjalizacja szczeniąt z różnymi ludźmi, zwierzętami, miejscami i sytuacjami jest kluczowa dla wykształcenia pewnego siebie, dobrze dostosowanego psa.
W ogólnym ujęciu, duży szwajcarski pies pasterski to rasa, która łączy w sobie siłę i moc z inteligencją i czułością, tworząc wyjątkowego towarzysza dla każdego miłośnika psów, który może zapewnić tej rasie aktywny tryb życia, konsekwentne szkolenie i dużo miłości. To pies, który odwdzięczy się bezgraniczną lojalnością i oddaniem na wiele lat wspólnego życia.
Duży szwajcarski pies pasterski, podobnie jak wiele dużych i gigantycznych ras psów, jest podatny na pewne charakterystyczne problemy zdrowotne, o których przyszli właściciele powinni być świadomi. Średnia długość życia tej rasy wynosi od 10 do 12 lat, co jest typowe i relatywnie dobre dla psów tej masywnej wielkości i budowy.
Najczęstsze schorzenia ortopedyczne:
- Dysplazja stawu biodrowego (HD) – wrodzona wada rozwojowa stawu biodrowego, prowadząca do bólu, kulawizny i artrozy. Odpowiedzialni hodowcy wykonują badania RTG i dobierają do reprodukcji tylko psy z prawidłowymi wynikami.
- Dysplazja stawu łokciowego (ED) – podobne schorzenie dotyczące stawów łokciowych kończyn przednich
- Zapalenie stawów i osteoartroza – naturalna konsekwencja dużej masy ciała i obciążenia stawów, szczególnie u starszych psów
- Osteochondroza (OCD) – zaburzenie rozwoju chrząstki stawowej, najczęściej u szybko rosnących szczeniąt
Problemy okulistyczne:
- Zaćma – stopniowe zmętnienie soczewki oka, prowadzące do utraty wzroku
- Jaskra – zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe, które nieleczone może prowadzić do ślepoty
- Postępująca atrofia siatkówki (PRA) – dziedziczne schorzenie prowadzące do utraty wzroku
- Entropion i ektropion – wady powiek, gdzie powieki zawijają się do wewnątrz lub na zewnątrz
Inne schorzenia:
- Epilepsja – zaburzenia neurologiczne prowadzące do napadów padaczkowych różnej intensywności
- Skręt żołądka (GDV) – potencjalnie śmiertelny stan nagły, typowy dla ras o głębokiej klatce piersiowej. Wymaga natychmiastowej interwencji weterynaryjnej.
- Problemy sercowe – kardiomiopatia rozstrzeniowa i inne schorzenia układu krążenia
- Hipertermia – ze względu na gęstą, ciemną sierść i masywną budowę, rasa jest wrażliwa na wysokie temperatury
Zarządzanie masą ciała: Ze względu na swoją masywną budowę, duże szwajcarskie psy pasterskie mogą być podatne na otyłość, co prowadzi do dodatkowych obciążeń stawów, problemów ze stawami i skrócenia długości życia. Ważne jest, aby regularnie kontrolować ich wagę, stosować zrównoważoną, odpowiednio porcjowaną dietę oraz zapewniać regularną, umiarkowaną aktywność fizyczną. Szczególnie istotne jest unikanie nadmiernego przyrostu masy ciała u szczeniąt, które szybko rosną – ich szkielet i stawy potrzebują czasu na prawidłowy rozwój.
Tolerancja temperatur: Warto pamiętać, że ta rasa doskonale znosi chłodne warunki i zimowy klimat dzięki gęstej, podwójnej sierści, ale nie jest przystosowana do upalnego klimatu i wysokich temperatur. W okresie letnim należy zapewnić im odpowiednią ilość cienia, chłodnej wody i klimatyzowanych pomieszczeń, unikać intensywnego wysiłku w najgorętszych godzinach dnia oraz nigdy nie zostawiać w zamkniętym, rozgrzanym samochodzie.
Profilaktyka zdrowotna: Regularne wizyty u weterynarza są kluczowe dla utrzymania ogólnego zdrowia psa i wczesnego wykrywania problemów. Zalecane są coroczne badania kontrolne, szczepienia zgodnie z zaleceniami specjalisty, regularna profilaktyka przeciwpasożytnicza (odrobaczanie, ochrona przed kleszczami i pchłami) oraz kontrola stanu stawów, szczególnie u psów starszych. Przed zakupem szczenięcia warto sprawdzić wyniki badań zdrowotnych rodziców (badania RTG stawów, badania okulistyczne, testy genetyczne), co zwiększa szansę na zdrowego psa z dobrym potencjałem długowieczności.
Pielęgnacja dużego szwajcarskiego psa pasterskiego jest stosunkowo prosta i niezbyt czasochłonna, co czyni tę rasę atrakcyjną dla wielu właścicieli psów poszukujących psa o średnich wymaganiach pielęgnacyjnych. Ich sierść podwójna składa się z gęstego, miękkiego podszerstka zapewniającego izolację termiczną oraz średniej długości (3-5 cm), mocno przylegającego włosa okrywowego o prostej lub lekko falistej strukturze.
Szczotkowanie i pielęgnacja sierści:
- W normalnych warunkach (poza okresem linienia) wystarczy szczotkować psa raz w tygodniu szczotką z metalowymi szpilkami lub grzebieniem, aby usunąć martwe włosy, zapobiec kołtunieniu i rozłożyć naturalne oleje skórne po całej sierści
- Podczas wiosennej i jesiennej wymiany sierści (intensywne linienie) należy zwiększyć częstotliwość szczotkowania do codziennego, używając furminator lub specjalnej szczotki do podszerstka, aby pomóc psu w pozbyciu się nadmiaru martwego futra i zminimalizować ilość sierści w domu
- Duże szwajcarskie psy pasterskie nie są szczególnie podatne na nadmierne wypadanie sierści poza dwoma okresami intensywnego linienia, co czyni je stosunkowo łatwymi w codziennej pielęgnacji
- Regularnie sprawdzaj obszar za uszami, na szyi i w pachwinach, gdzie sierść może się kołtunić
Kąpiele: Regularne kąpiele są zalecane tylko w przypadku, gdy pies jest wyjątkowo brudny, ma nieprzyjemny zapach lub po intensywnej aktywności na błocie. Zbyt częste kąpiele (częściej niż raz na 6-8 tygodni) mogą narazić skórę psa na przesuszenie i podrażnienia oraz zaburzyć naturalną równowagę olejów skórnych. Używaj wyłącznie łagodnych, dedykowanych szamponów dla psów o neutralnym pH, dostosowanych do typu sierści.
Higiena uszu: Należy zwracać szczególną uwagę na regularne czyszczenie i kontrolę uszu, szczególnie że rasa ma opadające uszy, które mogą zatrzymywać wilgoć i sprzyjać rozwojowi bakterii. Sprawdzaj uszy co najmniej raz w tygodniu, wyczyść płatki uszne specjalnym płynem do pielęgnacji uszu psów za pomocą wacika lub gazika. Zwróć uwagę na oznaki czerwoności, nieprzyjemnego zapachu lub nadmiernego wydzielania, które mogą wskazywać na infekcję wymagającą konsultacji weterynaryjnej.
Higiena jamy ustnej i zębów: Regularne szczotkowanie zębów (idealnie codziennie lub co najmniej 2-3 razy w tygodniu) za pomocą szczoteczki i pasty dedykowanej dla psów jest kluczowe dla zapobiegania kamieniowi nazębnemu, chorób przyzębia i nieświeżego oddechu. Dodatkowo można stosować gryzaki dentystyczne, zabawki do żucia i specjalne przysmaki wspierające higienę jamy ustnej.
Pielęgnacja pazurów: Pazury powinny być regularnie przycinane (zazwyczaj co 3-4 tygodnie) za pomocą specjalnych obcinaczy lub gilotynki dla psów dużych ras, aby zapobiec nadmiernemu ich rozrastaniu, które może prowadzić do dyskomfortu, problemów z chodzeniem i bólu. Jeśli słyszysz klikanie pazurów o podłogę podczas chodzenia psa, oznacza to, że są zbyt długie i wymagają przycięcia. Uważaj, aby nie przeciąć naczyń krwionośnych znajdujących się wewnątrz pazura (tzw. „życie„).
Kontrola skóry i ciała: Podczas każdej sesji pielęgnacyjnej warto przeprowadzić dokładną inspekcję skóry, ciała i kończyn psa, sprawdzając obecność:
- Kleszczy, pcheł lub innych pasożytów zewnętrznych
- Ran, zadrapań, guzków lub nieprawidłowych zmian skórnych
- Podrażnień, wysypek lub obszarów wyłysienia
- Sprawdzenia łap i poduszek łapowych pod kątem ran lub obcych ciał
Ogólnie rzecz biorąc, właściwa i regularna pielęgnacja nie tylko wpływa pozytywnie na estetyczny wygląd psa, ale także na jego samopoczucie, komfort i ogólne zdrowie. Dodatkowo, regularne sesje pielęgnacyjne są doskonałą okazją do wzmacniania więzi między psem a właścicielem oraz wczesnego wykrywania potencjalnych problemów zdrowotnych, co pozwala na szybką interwencję i leczenie.
Duży szwajcarski pies pasterski to rasa aktywna i energiczna, która potrzebuje regularnej, umiarkowanej do intensywnej aktywności fizycznej, aby pozostać zdrową fizycznie, zrównoważoną psychicznie i szczęśliwą. Ze względu na ich robocze pochodzenie i naturalne predyspozycje, wymagają znacznie więcej ruchu niż typowy pies towarzyszący.
Minimalne wymagania aktywności: W ciągu dnia powinny mieć zapewnione co najmniej 60-90 minut aktywnego ruchu, które można podzielić na kilka sesji. Może to obejmować:
- Spacery – co najmniej 2-3 spacery dziennie (każdy po 20-30 minut), idealne tempa umiarkowanego do szybkiego
- Bieganie – wolne bieganie w bezpiecznym, ogrodzonym terenie, gdzie pies może swobodnie eksplorować i biegać
- Zabawy w aportowanie – rzucanie piłki, frisbee lub innych zabawek
- Długie wędrówki – wycieczki górskie, leśne trasy, trekking (szczególnie w chłodniejsze dni)
- Pływanie – doskonała niskourazowa aktywność, szczególnie dla psów z problemami stawów
Środowisko aktywności: Ze względu na ich siłę, rozmiar i energię, są to psy, które najlepiej czują się w otwartym terenie, gdzie mogą swobodnie biegać, eksplorować i wykorzystywać swoją naturalną kondycję. Idealne środowisko to:
- Dom z dużym, bezpiecznie ogrodzonym ogrodem lub działką
- Bliskość terenów spacerowych – lasy, parki, łąki, ścieżki rekreacyjne
- Dostęp do różnorodnych tras spacerowych dla urozmaicenia aktywności
Stymulacja mentalna: Duże szwajcarskie psy pasterskie są bardzo inteligentne i potrzebują nie tylko fizycznej, ale także intensywnej mentalnej stymulacji, aby pozostać szczęśliwe i uniknąć nudy prowadzącej do problemów behawioralnych. Warto angażować je w:
- Treningi posłuszeństwa – nauka nowych komend i sztuczek
- Gry węchowe – szukanie ukrytych smakołyków, tropy zapachowe
- Zabawki interaktywne – puzzle, Kong wypełniony smakołykami, zabawki dyspensujące jedzenie
- Sporty psie – agility, obedience, rally obedience, carting (ciągnienie wózka), weight pulling
- Szkolenie zadaniowe – nauka wykonywania prostych zadań domowych (przynoszenie przedmiotów, zamykanie drzwi)
Aktywność szczeniąt – WAŻNE OGRANICZENIA: Ważne jest, aby unikać nadmiernego wysiłku u szczeniąt dużych szwajcarskich psów pasterskich, ponieważ ich kości, stawy i więzadła dopiero się rozwijają i są bardzo podatne na urazy oraz trwałe uszkodzenia. Zasady aktywności dla szczeniąt:
- Ogranicz intensywny wysiłek do wieku co najmniej 12-18 miesięcy (pełna dojrzałość szkieletowa)
- Stosuj regułę 5 minut – 5 minut spaceru na każdy miesiąc życia, dwa razy dziennie (np. 3-miesięczne szczenię: 15 minut × 2 = 30 minut dziennie)
- Unikaj skoków z wysokości, biegania po twardych powierzchniach, intensywnego biegania za rowerem
- Pozwól szczenięciu samemu regulować tempo – nie zmuszaj do dalszej aktywności, gdy jest zmęczone
- Skoncentruj się na socjalizacji i mentalnej stymulacji zamiast intensywnych ćwiczeń fizycznych
Dostosowanie do wieku i kondycji: W miarę dorastania psa, można stopniowo zwiększać intensywność, czas trwania i trudność treningów, aby pomóc mu w utrzymaniu zdrowej masy ciała, silnej muskulatury i dobrego samopoczucia psychicznego. Dla psów starszych (powyżej 7-8 lat) należy dostosować aktywność do ich możliwości, koncentrując się na regularnych, spokojniejszych spacerach zamiast intensywnych ćwiczeń.
Uwaga na wysokie temperatury: Ze względu na gęstą, ciemną sierść i masywną budowę, duże szwajcarskie psy pasterskie są wrażliwe na wysokie temperatury i ryzyko przegrzania. W okresie letnim:
- Planuj intensywne aktywności na wczesne rano lub późny wieczór, gdy temperatura jest niższa
- Unikaj ćwiczeń w pełnym słońcu i najgorętszych godzinach dnia (11:00-16:00)
- Zawsze zapewniaj dostęp do świeżej, chłodnej wody
- Monitoruj oznaki przegrzania (ciężkie dyszenie, nadmierna ślinotok, słabość)
- Rozważ aktywności wodne (pływanie) jako alternatywę
Rasa ta ma naturalną tendencję do bycia aktywną i szczęśliwą, dlatego zapewnienie im odpowiedniego poziomu regularnej aktywności fizycznej i mentalnej jest absolutnie kluczowe dla ich zdrowia fizycznego, równowagi psychicznej oraz zadowolenia z życia. Bez odpowiedniej ilości ruchu i stymulacji, mogą rozwinąć problemy behawioralne, takie jak destrukcyjne zachowania, nadmierne szczekanie, nadpobudliwość lub depresja.
Szkolenie dużego szwajcarskiego psa pasterskiego może być stosunkowo łatwe i satysfakcjonujące, ale wymaga cierpliwości, konsekwencji i pozytywnego podejścia. Ta rasa jest inteligentna, chętna do współpracy i szybko się uczy, jednak czasami mogą wykazywać pewną niezależność charakteru typową dla ras roboczych, co może sprawiać niewielkie trudności w procesie nauki.
Wczesne rozpoczęcie szkolenia: Wskazane jest, aby rozpocząć szkolenie jak najwcześniej, najlepiej w wieku szczenięcym (od 8-10 tygodnia życia), aby pomóc szczenięciu w rozwijaniu pozytywnych nawyków, odpowiedniego zachowania i silnej więzi z przewodnikiem. Wczesne szkolenie obejmuje:
- Podstawowe komendy – siad, waruj, do nogi, zostań, do mnie
- Czystość w domu – nauka załatwiania się w wyznaczonych miejscach
- Chodzenie na smyczy – nauka spokojnego chodzenia bez ciągnięcia (szczególnie ważne dla tak dużej i silnej rasy)
- Przyzwyczajenie do manipulacji – dotykanie łap, uszu, pyszczka, co ułatwi późniejszą pielęgnację i wizyty u weterynarza
Metody szkoleniowe – pozytywne wzmocnienie: Właściciele powinni korzystać wyłącznie z pozytywnych metod szkoleniowych, które opierają się na nagradzaniu za dobre zachowanie (smakołyki, pochwały słowne, zabawki, głaskanie), co pomaga w budowaniu silnej, opartej na zaufaniu więzi między psem a właścicielem. Unikaj kar fizycznych i negatywnych metod treningowych, które mogą zaszkodzić relacji i wywołać strach lub agresję.
Charakterystyka procesu szkolenia:
- Inteligencja i chęć do nauki – rasa szybko przyswaja nowe komendy, często wystarczy kilkanaście powtórzeń
- Naturalna chęć do współpracy – ze względu na ich robocze pochodzenie i orientację na człowieka, są skłonne do słuchania poleceń i zadawalania przewodnika
- Niezależność i upór – mogą być nieco uparte i wykazywać własne zdanie, szczególnie jeśli nie widzą sensu w poleceniu lub są znudzone. Wymaga to konsekwencji i cierpliwości ze strony przewodnika
- Wrażliwość emocjonalna – są wrażliwe na ton głosu i nastrój przewodnika, dlatego pozytywna atmosfera jest kluczowa
- Potrzeba motywacji – utrzymuj treningi krótkie (10-15 minut), dynamiczne i różnorodne, aby utrzymać ich zainteresowanie i motywację
Socjalizacja – kluczowy element szkolenia: Szkolenia dotyczące intensywnej, wczesnej socjalizacji powinny być integralną częścią rozwoju szczenięcia, aby zapewnić, że będą dobrze przystosowane do życia w rodzinie oraz w społeczeństwie. Socjalizacja obejmuje:
- Różni ludzie – mężczyźni, kobiety, dzieci, osoby starsze, ludzie w czapkach, okularach, mundurach
- Inne zwierzęta – psy różnych ras i rozmiarów, koty, zwierzęta gospodarskie
- Różne miejsca – miasto, wieś, sklepy zoologiczne, parki, lasy, pojazdy komunikacji publicznej
- Różne bodźce – dźwięki (samochody, syreny, hałas), różne powierzchnie (metal, drewno, plastik), przedmioty (parasole, wózki)
Prawidłowa socjalizacja pomoże w zapobieganiu problemom behawioralnym, takim jak lęk, agresja obronna, nadmierna nieśmiałość lub reaktywność wobec obcych bodźców.
Zaawansowane szkolenie i sport: Warto wprowadzać różnorodne ćwiczenia i wyzwania, aby wykorzystać naturalną inteligencję i potencjał roboczy rasy. Duże szwajcarskie psy pasterskie doskonale sprawdzają się w:
- Szkolenie posłuszeństwa zaawansowanego (obedience, rally obedience)
- Carting – ciągnięcie wózka lub sań (tradycyjna praca tej rasy)
- Weight pulling – ciągnięcie ciężarów (sport siłowy dla psów)
- Agility – tory przeszkód (przy odpowiednim przygotowaniu kondycyjnym)
- Tropy zapachowe – mantrailing, nosework
- Terapia z udziałem zwierząt – dogoterapia w szpitalach, domach opieki, szkołach
Typowe wyzwania szkoleniowe:
- Ciągnięcie na smyczy – ze względu na siłę i masę, wymaga wczesnego i konsekwentnego treningu chodzenia na luźnej smyczy
- Skakanie na ludzi – szczenięta mogą skakać w geście powitania, co jest urocze, ale nieakceptowalne u 60-kilogramowego dorosłego psa
- Nadmierna ochrona zasobów – może wymagać specjalnego treningu dzielenia się zabawkami i jedzeniem
- Nudzenie się podczas powtórzeń – wprowadzaj różnorodność do treningów
Zapobieganie problemom behawioralnym: Właściwe, regularne szkolenie oraz zapewnienie odpowiedniej aktywności fizycznej i mentalnej stymulacji pomoże w zapobieganiu problemom behawioralnym, które mogą wynikać z nudy, frustracji i braku struktury. Problemy takie jak destrukcyjne zachowania, nadmierne szczekanie, nadpobudliwość lub upartość są często wynikiem niedostatecznego zaangażowania psa.
Podsumowując, duży szwajcarski pies pasterski to rasa, która świetnie reaguje na pozytywne, konsekwentne szkolenie prowadzone z miłością, szacunkiem i cierpliwością. Przy właściwym podejściu, stają się doskonale wyszkolonymi, posłusznymi i zrównoważonymi psami, które są radością i dumą swoich właścicieli.
Odpowiednia, zrównoważona dieta jest kluczowym elementem zdrowia, długowieczności i dobrego samopoczucia dużego szwajcarskiego psa pasterskiego. Ze względu na ich dużą masę ciała, wysoką energię i aktywność, ważne jest, aby ich dieta była starannie dobrana i bogata w wysokiej jakości składniki odżywcze wspierające zdrowie mięśni, stawów, sierści i ogólnej kondycji.
Podstawowe wymagania dietetyczne:
- Wysokiej jakości białko (25-30% suchej masy) – pochodzące z mięsa (kurczak, wołowina, jagnięcina, ryby), które wspiera rozwój i utrzymanie masy mięśniowej oraz zdrowie stawów i więzadeł
- Zdrowe tłuszcze (12-18% suchej masy) – źródło energii oraz niezbędne dla zdrowia skóry, sierści i funkcji mózgu. Szczególnie ważne są kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 z oleju rybnego, oleju lnianego
- Węglowodany złożone – źródło energii długotrwałej z ryżu brązowego, owsa, batatów, warzyw
- Błonnik – wspiera zdrowie przewodu pokarmowego i prawidłową perystaltykę z warzyw, owoców, pełnoziarnistych zbóż
- Witaminy i minerały – kompleksowe wsparcie dla układu odpornościowego, kości, zębów, wzroku
Dostosowanie diety do wieku i aktywności: Karma powinna być dostosowana do wieku, masy ciała oraz poziomu aktywności fizycznej psa:
- Szczenięta (0-18 miesięcy) – karma dla szczeniąt ras dużych lub gigantycznych, specjalnie sformułowana, aby wspierać kontrolowany, stopniowy wzrost i prawidłowy rozwój szkieletu bez nadmiernego obciążenia stawów. WAŻNE: Unikaj karm z nadmierną zawartością wapnia i białka, które mogą przyspieszać wzrost i zwiększać ryzyko dysplazji
- Psy dorosłe (18 miesięcy – 7 lat) – karma dla dorosłych psów dużych ras, z odpowiednią kalorycznością dostosowaną do poziomu aktywności (aktywne vs. umiarkowanie aktywne)
- Psy starsze (powyżej 7 lat) – karma senior z obniżoną kalorycznością, zwiększoną zawartością glukozaminy i chondroityny dla wsparcia stawów, antyoksydantami
Kontrola masy ciała i porcji: Właściciele powinni zwracać szczególną uwagę na ilość podawanej karmy, aby zapobiec nadmiernemu przyrostowi masy ciała, co może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych:
- Otyłość zwiększa obciążenie stawów, prowadząc do osteoartrozy, dysplazji, problemów z kręgosłupem
- Skraca długość życia o 1-2 lata
- Zwiększa ryzyko cukrzycy, chorób serca, problemów oddechowych
Zalecenia żywieniowe:
- Karmy się 2-3 razy dziennie – dzielenie dziennej porcji na mniejsze posiłki zmniejsza ryzyko skrętu żołądka (GDV)
- Przestrzegaj zaleceń producenta karmy dotyczących porcji, dostosowując je do indywidualnego metabolizmu i poziomu aktywności psa
- Kontroluj smakołyki – nie powinny stanowić więcej niż 10% dziennej podaży kalorii
- Unikaj karmienia bezpośrednio przed lub po intensywnym wysiłku – zmniejsza ryzyko skrętu żołądka
- Używaj podwyższonych misek na karmę i wodę – zmniejsza obciążenie szyi i kręgosłupa
Woda: Świeża, czysta woda powinna być zawsze dostępna bez ograniczeń, aby zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu, szczególnie po aktywności fizycznej i w ciepłe dni. Duże psy piją znaczne ilości wody – sprawdzaj i uzupełniaj miskę kilka razy dziennie.
Suplementacja: Warto rozważyć dodawanie suplementów wspierających zdrowie, szczególnie dla psów starszych lub aktywnych:
- Glukozamina i chondroityna – wspierają zdrowie stawów, chrząstek i zapobiegają artrozie
- Kwasy tłuszczowe omega-3 (z oleju rybiego) – wspomagają zdrowie stawów, skóry, sierści, funkcje poznawcze i układ sercowo-naczyniowy
- Probiotyki – wspierają zdrowie przewodu pokarmowego i układ odpornościowy
- Antyoksydanty (witaminy E, C) – wspierają układ odpornościowy i opóźniają procesy starzenia
Przed wprowadzeniem jakiejkolwiek suplementacji, skonsultuj się z weterynarzem, aby upewnić się, że jest ona odpowiednia i bezpieczna dla indywidualnych potrzeb Twojego psa.
Rodzaje karm:
- Karma sucha – wygodna, ekonomiczna, pomaga w higienie jamy ustnej poprzez mechaniczne czyszczenie zębów
- Karma mokra – wyższe nawodnienie, bardziej smaczna, łatwiejsza do strawienia
- Dieta BARF/surowa – wymaga dokładnego zrozumienia potrzeb żywieniowych i zrównoważenia składników, konsultacji z weterynarzem żywieniowcem
- Dieta domowa gotowana – wymaga starannego planowania i suplementacji, aby zapewnić wszystkie niezbędne składniki
Niezależnie od wybranego rodzaju karmy, priorytetem jest jakość składników – wybieraj karmy premium lub super-premium z wysoką zawartością mięsa, bez zbędnych wypełniaczy, sztucznych barwników i konserwantów.
Monitorowanie i dostosowanie: Regularne kontrole u weterynarza oraz monitorowanie masy ciała i kondycji (kontrola żeber, talii) pomogą w dostosowaniu diety do indywidualnych potrzeb psa, a także w monitorowaniu ich ogólnego stanu zdrowia. Każdy pies jest inny, więc to, co działa dla jednego, może wymagać dostosowania dla innego.
Podsumowując, zrównoważona, wysokiej jakości dieta dostosowana do wieku, masy ciała i poziomu aktywności jest fundamentem długiego, zdrowego i szczęśliwego życia dużego szwajcarskiego psa pasterskiego.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Doskonale sprawdza się jako lojalny pies rodzinny i towarzyszący
- Wysoka inteligencja znacznie ułatwia szkolenie i naukę komend
- Silny instynkt obronny i stróżujący chroni rodzinę i mienie
- Stosunkowo długa długowieczność jak na dużą rasę (10-12 lat)
- Zrównoważony
- opanowany temperament idealny dla rodzin z dziećmi
- Wszechstronność – sprawdza się w sportach psich i pracy
- Piękny
- charakterystyczny wygląd trójkolorowy
Wady
- Wymaga znacznej regularnej aktywności fizycznej i mentalnej stymulacji
- Potrzebuje bliskiego
- stałego kontaktu z rodziną i nie znosi samotności
- Może wykazywać pewną niezależność i upór podczas szkolenia
- Podatność na dysplazję stawów i inne problemy ortopedyczne
- Wrażliwość na wysokie temperatury i ryzyko przegrzania
- Intensywne linienie podczas wiosennej i jesiennej wymiany sierści
- Wymaga dużej przestrzeni życiowej i dostępu do ogrodzonego terenu
Oceny behawioralne
Historia rasy
Historia dużego szwajcarskiego psa pasterskiego sięga starożytnych czasów i jest ściśle związana z rozwojem cywilizacji alpejskich w Szwajcarii. Ta fascynująca rasa ma swoje korzenie w molosach – potężnych psach bojowych i roboczych, które zostały sprowadzone do regionu alpejskiego przez rzymskie legiony podczas podbojów Europy około 2000 lat temu. Te masywne psy były używane przez Rzymian jako psy wojenne, stróżujące i do pilnowania obozów wojskowych.
Rozwój w Alpach Szwajcarskich: Po upadku Imperium Rzymskiego, potomkowie tych molosów pozostały w alpejskich regionach Szwajcarii, gdzie przez stulecia były krzyżowane z lokalnymi psami, adaptując się do surowych warunków górskich i potrzeb lokalnej ludności rolniczej. Z czasem wykształciły się w psów roboczych wielofunkcyjnych, które:
- Pilnowały stad bydła na alpejskich pastwiskach
- Ciągnęły wozy i sanie z towarem, mlekiem, serem do miast i targów
- Strzegły farm i gospodarstw przed dzikimi zwierzętami i nieproszonym gośćmi
- Pomagały rzeźnikom w transporcie mięsa (stąd inna nazwa: pies rzeźnika)
Psy te były nieodzownym elementem życia górskiego i cieszyły się ogromnym szacunkiem wśród alpejskich rolników i pasterzy za swoją siłę, wytrzymałość, lojalność i wszechstronność.
Zanik i ponowne odkrycie rasy: Pod koniec XIX wieku i na początku XX wieku, wraz z industrializacją i mechanizacją transportu, tradycyjna rola psów pociągowych znacznie zmalała. Samochody, ciągniki i kolejki górskie zastąpiły psie zaprzęgi, co doprowadziło do drastycznego spadku populacji i niemal całkowitego zanikania dużych szwajcarskich psów pasterskich. Rasa była na skraju wyginięcia, a większość uwagi skupiała się na mniejszych i bardziej modnych psach szwajcarskich pasterskich, takich jak berneński pies pasterski.
Profesor Albert Heim – ojciec rasy: W 1908 roku, podczas jubileuszowej wystawy psów w Langenthal z okazji 25-lecia istnienia Szwajcarskiego Towarzystwa Kynologicznego (Schweizerische Kynologische Gesellschaft – SKG), dwa duże, krótkowłose psy o trójkolorowym umaszczeniu zostały zaprezentowane profesorowi Albertowi Heimowi – wybitnemu geologowi, alpiniście i wielkiemu promotorowi szwajcarskich psów pasterskich.
Profesor Heim, znany ze swojej głębokiej wiedzy i pasji do rodzimych ras psów, natychmiast rozpoznał w nich przedstawicieli starej, zanikającej odmiany dużych psów górskich lub psów rzeźnika, których przodkowie byli w przeszłości szeroko rozprzestrzenieni w całej Europie jako psy stróżujące, pociągowe i pędzące bydło. Heim był przekonany, że te psy reprezentują autentyczną, pierwotną formę szwajcarskich psów pasterskich i podjął decyzję o ratowaniu i rekonstrukcji rasy.
Uznanie i odrodzenie rasy:
- 1909 rok – Psy zostały oficjalnie uznane przez SKG jako odrębna rasa pod nazwą Großer Schweizer Sennenhund (Duży Szwajcarski Pies Pasterski) i zarejestrowane w tomie 12 Szwajcarskiej Księgi Hodowlanej (Swiss Stud Book)
- 1912 rok – Został założony Klub Dużego Szwajcarskiego Psa Pasterskiego (Klub für Grosse Schweizer Sennenhunde) w celu popularyzacji rasy, ochrony przed wyginięciem i hodowli w czystości
- 5 lutego 1939 rok – Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) opublikowała pierwszy oficjalny standard rasy, co nadało rasie międzynarodowe uznanie
Rozwój w XX i XXI wieku: Przez kolejne dziesięciolecia XX wieku, hodowcy stopniowo odbudowywali populację rasy, koncentrując się na zachowaniu tradycyjnych cech roboczych, charakterystycznego wyglądu i zrównoważonego temperamentu. W latach 50. i 60. XX wieku rasa zaczęła zyskiwać popularność nie tylko w Szwajcarii, ale także w innych krajach europejskich, szczególnie w Niemczech, Austrii i Francji.
Od lat 70. i 80. XX wieku duże szwajcarskie psy pasterskie dotarły do Ameryki Północnej, gdzie zyskały uznanie jako doskonałe psy rodzinne, towarzyszące i do pracy. W 1995 roku rasa została oficjalnie uznana przez American Kennel Club (AKC).
Współczesna rola: Obecnie duże szwajcarskie psy pasterskie są cenione w wielu krajach na całym świecie przede wszystkim jako psy rodzinne, towarzyszące i stróżujące. Choć ich tradycyjna rola jako psów pociągowych w dużej mierze odeszła do przeszłości, niektórzy entuzjaści nadal trenują je w sportach takich jak carting (ciągnienie wózków) i weight pulling (ciągnienie ciężarów), aby zachować ich robocze dziedzictwo i naturalne zdolności.
Dzięki swojemu opanowanemu temperamentowi, niezawodnej lojalności i wszechstronności, duże szwajcarskie psy pasterskie są szczególnie doceniane jako psy rodzinne dla aktywnych rodzin, które mogą zapewnić im odpowiednią ilość ruchu, zaangażowania i miłości. Rasa ta stanowi żywe świadectwo bogatej historii szwajcarskich Alp i tradycyjnego, symbiotycznego związku między człowiekiem a psem.
Ich historia jest fascynującą opowieścią o przetrwaniu, determinacji i odrodzeniu – od starożytnych molosów rzymskich, przez wieki pracy w alpejskich gospodarstwach, niemal całkowite wyginięcie, aż po współczesne uznanie jako jedna z najbardziej charakterystycznych i cenionych ras szwajcarskich. Profesor Albert Heim, dzięki swojej wizji i determinacji, uratował tę wspaniałą rasę przed zapomnieniem, zapewniając jej miejsce w sercach miłośników psów na całym świecie na kolejne pokolenia.



