Gończy jurajski

Gończy jurajski

FCI #60Uznanie FCI: 2015Standard PLStandard EN

Grupa FCI

6FCI 60

Rozmiar

Średnie

Kraj Pochodzenia

CH

Wysokość

33-43 cm

Waga

15-20 kg

Długość Życia

12-14 lat

Temperament

ŻywiołowyNiezależnyCzuły

Przegląd

Gończy berneński, znany również jako Szwajcarski Gończy Nizinny (Schweizer Niederlaufhund), to wyjątkowa rasa psów myśliwskich o bogatej historii sięgającej przełomu XIX i XX wieku. Pochodzący ze Szwajcarii pies został wyhodowany specjalnie do polowań na drobną zwierzynę w trudnym, górzystym terenie oraz na zamkniętych obszarach łowieckich. Charakteryzuje się on doskonałym węchem, niezwykłą determinacją w tropieniu oraz melodyjnym głosem podczas polowania, co czyni go wyjątkowym psem myśliwskim.

To, co wyróżnia Gończego berneńskiego, to jego niewielki wzrost i krótkie nogi, które umożliwiają mu sprawne poruszanie się po skalistym i gęsto zarośniętym terenie. Wysokość w kłębie wynosi zaledwie 33-43 cm, co czyni go jednym z najmniejszych psów myśliwskich. Pomimo niewielkich rozmiarów, pies ten jest niezwykle wydajny w pracy – potrafi polować samodzielnie, tropić zwierzynę przez wiele godzin i nie traci energii nawet podczas długich polowań.

Charakterystyczne dla tej rasy są długie, opadające uszy, które dodają mu uroku i czułego wyrazu, oraz krótka, gładka sierść, która ułatwia pielęgnację. Umaszczenie może być różnorodne – od tricolor (typowe dla odmiany berneńskiej) z czarnymi, białymi i pomarańczowobrązowymi plamami, przez dwukolorowe połączenia, aż po jednolite odcienie. Ta różnorodność kolorystyczna sprawia, że każdy egzemplarz jest wyjątkowy.

Temperament Gończego berneńskiego to harmonijne połączenie pasji łowieckiej oraz przyjaznej, rodzinnej natury. Psy te są niezwykle lojalne wobec swoich właścicieli i uwielbiają być w centrum uwagi rodziny. Mimo swojej niezależności myśliwskiej, potrzebują regularnego kontaktu z ludźmi i czują się najlepiej, gdy mogą uczestniczyć w codziennym życiu domowników. Są doskonałymi towarzyszami dla aktywnych rodzin, które cenią sobie długie spacery, górskie wędrówki i wspólne wyprawy na łono natury.

Warto jednak pamiętać, że wysoka motywacja do polowań może skutkować skłonnością do podążania za tropem i ucieczek za zwierzyną. Dlatego kluczowe jest zapewnienie psu bezpiecznego, ogrodzonego terenu oraz konsekwentne szkolenie w zakresie posłuszeństwa. Dzięki swojej inteligencji Gończy berneński szybko przyswaja nowe komendy, jednak jego natura myśliwska i pewna doza uporu wymagają od właściciela doświadczenia, cierpliwości i umiejętności stosowania pozytywnych metod wychowawczych.

Idealnym opiekunem dla Gończego berneńskiego jest osoba z doświadczeniem w szkoleniu psów myśliwskich lub przynajmniej aktywna osoba gotowa poświęcić czas na intensywne ćwiczenia i mentalne stymulowanie psa. Rasa ta wymaga przynajmniej 2 godzin aktywności fizycznej dziennie – długie spacery, bieganie w terenie, zabawy w aportowanie czy trening agility to doskonałe sposoby na zaspokojenie jej potrzeb ruchowych. Bez odpowiedniej dawki ruchu pies może wykazywać problemy behawioralne, takie jak nadmierne szczekanie czy niszczenie przedmiotów.

Podsumowując, Gończy berneński to urocza, energiczna i oddana rasa, która łączy w sobie cechy doskonałego myśliwego oraz wspaniałego towarzysza rodzinnego. Jest idealnym wyborem dla aktywnych, doświadczonych właścicieli, którzy są gotowi zainwestować czas w odpowiednie wychowanie i zapewnić psu mnóstwo ruchu oraz przygód na świeżym powietrzu.

Gończy berneński to pies o charakterystycznym, harmonijnym wyglądzie, który łączy w sobie elegancję, zwartą budowę i funkcjonalność myśliwską. Jego sylwetka jest prostokątna – długość ciała wyraźnie przewyższa wysokość w kłębie, co nadaje mu zwinności i pozwala na sprawne poruszanie się po trudnym, górzystym terenie. Muskulatura jest dobrze rozwinięta, ale nie przesadnie masywna, co zapewnia równowagę między siłą a zręcznością. Wysokość w kłębie wynosi od 33 do 43 cm (w zależności od płci), co czyni go jednym z najmniejszych psów gończych na świecie.

Głowa Gończego berneńskiego jest średniej wielkości, szlachetna i czysta w liniach. Czaszka jest lekko wypukła, a kufa ma odpowiednią długość, harmonijnie proporcjonalną do całej głowy. Wyraz twarzy jest przyjazny i czujny, co odzwierciedla jego temperament. Oczy są ciemne, lekko owalne, o wyraźnym, inteligentnym spojrzeniu, które przyciąga uwagę i budzi sympatię.

Najbardziej charakterystycznym elementem wyglądu tej rasy są długie, opadające uszy, które są osadzone nisko i noszone blisko policzków. Dodają one psu uroku i łagodnego wyrazu, a także pełnią funkcję praktyczną – pomagają w kierowaniu zapachów podczas tropienia. Uszy są pokryte delikatną, gładką sierścią.

Sierść Gończego berneńskiego jest krótka, gładka i gęsta, idealnie przylegająca do ciała. Jest łatwa w pielęgnacji i odporna na warunki atmosferyczne, co czyni ją praktyczną dla psa pracującego w terenie. Umaszczenie jest różnorodne i może przybierać kilka wariantów:

  • Tricolor (berneńskie) – czarne plamy z pomarańczowobrązowymi i białymi znaczeniami, typowe dla odmiany berneńskiej
  • Dwukolorowe – białe z pomarańczowymi lub rudo-brązowymi plamami
  • Czarno-podpalane – czarne z tan (pomarańczowo-brązowymi) znaczeniami
  • Niebiesko-cętkowane – rzadziej spotykane umaszczenie z niebieskoszarymi plamami

Ciało jest zwarte i dobrze zbudowane. Grzbiet jest silny, prosty i dobrze umięśniony, a lędźwie są mocne, co zapewnia stabilność podczas intensywnego wysiłku. Klatka piersiowa jest szeroka i głęboka, co umożliwia swobodne oddychanie podczas długotrwałego tropienia. Dobrze rozwinięte żebra zapewniają odpowiednią pojemność płuc, niezbędną dla psa myśliwskiego.

Kończyny są mocne, smukłe i dobrze umięśnione, co pozwala na szybkie i zwinne poruszanie się w trudnym terenie. Mimo krótkiej długości nóg, proporcje są harmonijne, a pies zachowuje elegancję w ruchu. Łapy są zwarte, z dobrze wysklepionymi palcami i grubymi poduszkami, co zapewnia przyczepność na skalistym podłożu.

Ogon jest średniej długości, noszony w harmonijnym przedłużeniu linii grzbietu lub lekko wzniesiony podczas ruchu. Jest pokryty gęstą sierścią i dodaje psu elegancji oraz wyrazu podczas poruszania się.

Podsumowując, Gończy berneński to pies o harmonijnej, zwartej sylwetce i przyjemnym, przyciągającym wzrok wyglądzie. Jego budowa ciała idealnie łączy cechy funkcjonalnego myśliwego z estetycznym, uroczym towarzyszem rodzinnym. Różnorodność umaszczenia sprawia, że każdy egzemplarz jest wyjątkowy, a jego elegancja i proporcjonalność czynią go atrakcyjnym zarówno na wystawach, jak i w terenie.

Cechy charakterystyczne

Dobry z Dziećmi
Dobry z Innymi Psami
Toleruje Zimno
Toleruje Upał
Łatwy w Pielęgnacji
Skłonny do Szczekania
Wymaga Dużej Przestrzeni
Mało ślinienie
Nie skłonny do otyłości
Nie skłonny do gryzienia
Pies myśliwski
Silne zdrowie

Zalety

  • Doskonały węch i umiejętności tropiące idealne do polowań
  • Przyjazny i lojalny towarzysz rodzinny
  • Łatwy w pielęgnacji dzięki krótkiej
  • gładkiej sierści
  • Energiczny i aktywny – idealny dla osób lubiących aktywny styl życia
  • Zdrowa i długowieczna rasa (12-15 lat)
  • Zwinny i wytrzymały w trudnym terenie górskim
  • Inteligentny i chętny do nauki
  • Doskonale radzi sobie w sportach dla psów (agility
  • mantrailing)
  • Stosunkowo niewielki rozmiar ułatwiający transport i opiekę

Wady

  • Bardzo wysokie potrzeby ruchowe (min. 2 godziny dziennie)
  • Silny instynkt łowiecki może prowadzić do ucieczek za zwierzyną
  • Wymaga doświadczonego właściciela do konsekwentnego szkolenia
  • Może być uparty i niezależny podczas treningu
  • Skłonność do szczekania i wydawania dźwięków (naturalny głos gończego)
  • Wymaga bezpiecznego
  • ogrodzonego terenu
  • Może być trudny dla początkujących właścicieli
  • Podatność na infekcje uszu wymagająca regularnej kontroli

Oceny behawioralne

Historia rasy

Historia Gończego berneńskiego (Schweizer Niederlaufhund) sięga przełomu XIX i XX wieku, kiedy to w Szwajcarii wprowadzono system polowań na zamkniętych, wydzielonych terenach łowieckich (tzw. shoots). Wraz z rozwojem tego systemu i zmianami w organizacji polowań, tradycyjne, większe psy myśliwskie, takie jak Szwajcarskie Houndy średniej wielkości (Schweizer Laufhunde), okazały się zbyt szybkie, zbyt ekspansywne i mało odpowiednie do polowań w ograniczonych przestrzeniach. Psy te tropowały zwierzynę zbyt szeroko, często przekraczając granice wyznaczonych obszarów, co powodowało problemy logistyczne i organizacyjne dla myśliwych.

W odpowiedzi na to zapotrzebowanie, szwajcarscy hodowcy i myśliwi postanowili wyhodować nową rasę – mniejszego, bardziej zwartego psa myśliwskiego o krótkich nogach, który byłby wolniejszy, bardziej kontrolowany, ale równie wydajny w pracy tropiącej. Tak narodził się Schweizer Niederlaufhund (Szwajcarski Gończy Nizinny), który szybko zdobył uznanie jako idealny pies do polowań w trudnym, górzystym terenie oraz na zamkniętych obszarach łowieckich.

Rasa ta została wyhodowana poprzez staranny wybór odpowiednich osobników oraz celowe krzyżowanie psów o pożądanych cechach – niskim wzroście, solidnej budowie, doskonałym węchu i melodyjnym głosie podczas tropienia. Hodowcy dążyli do uzyskania psów, które łączyłyby w sobie:

  • Relatywnie niską wysokość w kłębie (33-43 cm) – dla zwolnienia tempa pracy
  • Umaszczenie podobne do większych Szwajcarskich Houndów – dla zachowania ciągłości wizualnej i tradycji
  • Melodyjny, harmonijny głos podczas polowania – dla łatwej lokalizacji psa w terenie
  • Niezwykłą determinację i pasję do tropienia i pracy na śladzie
  • Wytrzymałość i odporność na trudne warunki terenowe i atmosferyczne

W 1905 roku powstał Schweizer Niederlaufhund Club, początkowo znany pod nazwą Schweizerischer Dachsbracken Club (Klub Szwajcarskich Jamników Gończych). Organizacja ta zajęła się promocją, ochroną i standaryzacją rasy, a także organizowaniem wystaw rasowych i prób pracy. Klub odegrał kluczową rolę w utrzymaniu wysokich standardów hodowlanych i zachowaniu czystości genetycznej rasy.

Schweizer Niederlaufhund zyskał szybko popularność nie tylko w Szwajcarii, ale także w sąsiednich krajach europejskich, gdzie był ceniony za swoje umiejętności tropiące, determinację oraz przyjazną, łagodną naturę. Psy te były wykorzystywane w polowaniach na różne gatunki zwierząt, w tym zające, lisy, dziki oraz sarny. Ich zdolność do pracy w trudnym terenie górzystym, w gęstych lasach oraz na skalistych zboczach czyniła je nieocenionymi pomocnikami myśliwych.

Standard rasy został oficjalnie uznany przez Fédération Cynologique Internationale (FCI), światową organizację kynologiczną, i przypisano mu numer FCI 60 w grupie 6 (Psy gończe i pokrewne rasy), sekcja 1.3 (Psy gończe małe). Standard został ostatnio zaktualizowany i zatwierdzony w 2015 roku, co potwierdza, że rasa jest wciąż aktywnie rozwijana i doceniana przez społeczność kynologiczną.

Przez całe XX stulecie Gończy berneński pozostawał przede wszystkim psem roboczym, używanym głównie przez myśliwych, ale z czasem zaczął zdobywać popularność również jako towarzysz rodzinny. Jego przyjazny charakter, lojalność, inteligencja oraz umiarkowana wielkość sprawiły, że coraz więcej rodzin decydowało się na adopcję tej rasy jako domowego pupila, doceniając jej uniwersalność – zdolność do pracy w terenie oraz bycia wspaniałym, oddanym towarzyszem w domu.

Dziś Gończy berneński jest wciąż wykorzystywany w polowaniach w Szwajcarii, Niemczech, Austrii i innych krajach alpejskich, ale coraz częściej staje się także psem rodzinnym, który doskonale odnajduje się w aktywnych gospodarstwach domowych ceniących długie spacery, wspinaczki górskie i aktywny styl życia. Rasa zachowała swoje oryginalne cechy robocze – doskonały węch, determinację, wytrzymałość – ale zyskała także uznanie jako wierny, przyjazny i inteligentny towarzysz dla ludzi ceniących sobie kontakt z naturą i aktywne spędzanie czasu.

Choć Gończy berneński pozostaje stosunkowo rzadką rasą poza Szwajcarią, jego unikalne cechy, fascynująca historia oraz wszechstronność sprawiają, że zyskuje coraz więcej entuzjastów na całym świecie. Miłośnicy tej rasy doceniają jej autentyczność, brak komercjalizacji i zachowanie oryginalnych cech roboczych, które czynią ją prawdziwym psem myśliwskim o niezwykłym charakterze.