
Gończy jurajski
Grupa FCI
6• FCI 60
Rozmiar
Średnie
Kraj Pochodzenia
CH
Wysokość
33-43 cm
Waga
15-20 kg
Długość Życia
12-14 lat
Temperament
Przegląd
Gończy berneński, znany również jako Szwajcarski Gończy Nizinny (Schweizer Niederlaufhund), to wyjątkowa rasa psów myśliwskich o bogatej historii sięgającej przełomu XIX i XX wieku. Pochodzący ze Szwajcarii pies został wyhodowany specjalnie do polowań na drobną zwierzynę w trudnym, górzystym terenie oraz na zamkniętych obszarach łowieckich. Charakteryzuje się on doskonałym węchem, niezwykłą determinacją w tropieniu oraz melodyjnym głosem podczas polowania, co czyni go wyjątkowym psem myśliwskim.
To, co wyróżnia Gończego berneńskiego, to jego niewielki wzrost i krótkie nogi, które umożliwiają mu sprawne poruszanie się po skalistym i gęsto zarośniętym terenie. Wysokość w kłębie wynosi zaledwie 33-43 cm, co czyni go jednym z najmniejszych psów myśliwskich. Pomimo niewielkich rozmiarów, pies ten jest niezwykle wydajny w pracy – potrafi polować samodzielnie, tropić zwierzynę przez wiele godzin i nie traci energii nawet podczas długich polowań.
Charakterystyczne dla tej rasy są długie, opadające uszy, które dodają mu uroku i czułego wyrazu, oraz krótka, gładka sierść, która ułatwia pielęgnację. Umaszczenie może być różnorodne – od tricolor (typowe dla odmiany berneńskiej) z czarnymi, białymi i pomarańczowobrązowymi plamami, przez dwukolorowe połączenia, aż po jednolite odcienie. Ta różnorodność kolorystyczna sprawia, że każdy egzemplarz jest wyjątkowy.
Temperament Gończego berneńskiego to harmonijne połączenie pasji łowieckiej oraz przyjaznej, rodzinnej natury. Psy te są niezwykle lojalne wobec swoich właścicieli i uwielbiają być w centrum uwagi rodziny. Mimo swojej niezależności myśliwskiej, potrzebują regularnego kontaktu z ludźmi i czują się najlepiej, gdy mogą uczestniczyć w codziennym życiu domowników. Są doskonałymi towarzyszami dla aktywnych rodzin, które cenią sobie długie spacery, górskie wędrówki i wspólne wyprawy na łono natury.
Warto jednak pamiętać, że wysoka motywacja do polowań może skutkować skłonnością do podążania za tropem i ucieczek za zwierzyną. Dlatego kluczowe jest zapewnienie psu bezpiecznego, ogrodzonego terenu oraz konsekwentne szkolenie w zakresie posłuszeństwa. Dzięki swojej inteligencji Gończy berneński szybko przyswaja nowe komendy, jednak jego natura myśliwska i pewna doza uporu wymagają od właściciela doświadczenia, cierpliwości i umiejętności stosowania pozytywnych metod wychowawczych.
Idealnym opiekunem dla Gończego berneńskiego jest osoba z doświadczeniem w szkoleniu psów myśliwskich lub przynajmniej aktywna osoba gotowa poświęcić czas na intensywne ćwiczenia i mentalne stymulowanie psa. Rasa ta wymaga przynajmniej 2 godzin aktywności fizycznej dziennie – długie spacery, bieganie w terenie, zabawy w aportowanie czy trening agility to doskonałe sposoby na zaspokojenie jej potrzeb ruchowych. Bez odpowiedniej dawki ruchu pies może wykazywać problemy behawioralne, takie jak nadmierne szczekanie czy niszczenie przedmiotów.
Podsumowując, Gończy berneński to urocza, energiczna i oddana rasa, która łączy w sobie cechy doskonałego myśliwego oraz wspaniałego towarzysza rodzinnego. Jest idealnym wyborem dla aktywnych, doświadczonych właścicieli, którzy są gotowi zainwestować czas w odpowiednie wychowanie i zapewnić psu mnóstwo ruchu oraz przygód na świeżym powietrzu.
Gończy berneński to pies o charakterystycznym, harmonijnym wyglądzie, który łączy w sobie elegancję, zwartą budowę i funkcjonalność myśliwską. Jego sylwetka jest prostokątna – długość ciała wyraźnie przewyższa wysokość w kłębie, co nadaje mu zwinności i pozwala na sprawne poruszanie się po trudnym, górzystym terenie. Muskulatura jest dobrze rozwinięta, ale nie przesadnie masywna, co zapewnia równowagę między siłą a zręcznością. Wysokość w kłębie wynosi od 33 do 43 cm (w zależności od płci), co czyni go jednym z najmniejszych psów gończych na świecie.
Głowa Gończego berneńskiego jest średniej wielkości, szlachetna i czysta w liniach. Czaszka jest lekko wypukła, a kufa ma odpowiednią długość, harmonijnie proporcjonalną do całej głowy. Wyraz twarzy jest przyjazny i czujny, co odzwierciedla jego temperament. Oczy są ciemne, lekko owalne, o wyraźnym, inteligentnym spojrzeniu, które przyciąga uwagę i budzi sympatię.
Najbardziej charakterystycznym elementem wyglądu tej rasy są długie, opadające uszy, które są osadzone nisko i noszone blisko policzków. Dodają one psu uroku i łagodnego wyrazu, a także pełnią funkcję praktyczną – pomagają w kierowaniu zapachów podczas tropienia. Uszy są pokryte delikatną, gładką sierścią.
Sierść Gończego berneńskiego jest krótka, gładka i gęsta, idealnie przylegająca do ciała. Jest łatwa w pielęgnacji i odporna na warunki atmosferyczne, co czyni ją praktyczną dla psa pracującego w terenie. Umaszczenie jest różnorodne i może przybierać kilka wariantów:
- Tricolor (berneńskie) – czarne plamy z pomarańczowobrązowymi i białymi znaczeniami, typowe dla odmiany berneńskiej
- Dwukolorowe – białe z pomarańczowymi lub rudo-brązowymi plamami
- Czarno-podpalane – czarne z tan (pomarańczowo-brązowymi) znaczeniami
- Niebiesko-cętkowane – rzadziej spotykane umaszczenie z niebieskoszarymi plamami
Ciało jest zwarte i dobrze zbudowane. Grzbiet jest silny, prosty i dobrze umięśniony, a lędźwie są mocne, co zapewnia stabilność podczas intensywnego wysiłku. Klatka piersiowa jest szeroka i głęboka, co umożliwia swobodne oddychanie podczas długotrwałego tropienia. Dobrze rozwinięte żebra zapewniają odpowiednią pojemność płuc, niezbędną dla psa myśliwskiego.
Kończyny są mocne, smukłe i dobrze umięśnione, co pozwala na szybkie i zwinne poruszanie się w trudnym terenie. Mimo krótkiej długości nóg, proporcje są harmonijne, a pies zachowuje elegancję w ruchu. Łapy są zwarte, z dobrze wysklepionymi palcami i grubymi poduszkami, co zapewnia przyczepność na skalistym podłożu.
Ogon jest średniej długości, noszony w harmonijnym przedłużeniu linii grzbietu lub lekko wzniesiony podczas ruchu. Jest pokryty gęstą sierścią i dodaje psu elegancji oraz wyrazu podczas poruszania się.
Podsumowując, Gończy berneński to pies o harmonijnej, zwartej sylwetce i przyjemnym, przyciągającym wzrok wyglądzie. Jego budowa ciała idealnie łączy cechy funkcjonalnego myśliwego z estetycznym, uroczym towarzyszem rodzinnym. Różnorodność umaszczenia sprawia, że każdy egzemplarz jest wyjątkowy, a jego elegancja i proporcjonalność czynią go atrakcyjnym zarówno na wystawach, jak i w terenie.
Gończy berneński to rasa o fascynującym, zróżnicowanym temperamencie, która harmonijnie łączy cechy pasji myśliwskiej, przyjacielskiej natury oraz pewnej dozy niezależności. Psy te charakteryzują się wysoką motywacją do polowania, co sprawia, że mają silny, wrodzony instynkt tropienia. Są sprytne, zwinne, pełne energii i uwielbiają być w ruchu – taka aktywność jest dla nich naturalną potrzebą, wynikającą z długiej historii pracy w trudnym terenie górskim.
Ich temperament może wahać się od spokojnego i zrównoważonego w domu do żywego, energicznego i pełnego zapału podczas spacerów czy polowań. Ta dwoistość charakteru sprawia, że Gończy berneński potrafi być zarówno oddanym, spokojnym towarzyszem domowym, jak i niezmordowanym pracownikiem w terenie. Kluczem do szczęścia tej rasy jest odpowiedni poziom aktywności fizycznej i mentalnej stymulacji – bez tego pies może stać się niespokojny, nadpobudliwy i wykazywać problemy behawioralne.
W relacjach z ludźmi Gończy berneński jest zazwyczaj przyjazny, czuły i lojalny. Psy te potrafią tworzyć silne, głębokie więzi emocjonalne z członkami rodziny i są znane z tego, że są oddanymi, wiernymi towarzyszami. Mimo swojej niezależnej natury myśliwskiej, potrzebują regularnego kontaktu społecznego i czasu spędzonego z właścicielem, aby czuły się szczęśliwe, spełnione i zrównoważone emocjonalnie. Uwielbiają być w centrum uwagi i aktywnie uczestniczyć w życiu rodzinnym – ich obecność jest zawsze odczuwalna i przynosząca radość.
Właściciele powinni być przygotowani na to, że ich pies będzie wymagał regularnych interakcji, zabaw i wspólnych aktywności. Gończy berneński nie jest rasą, która zadowoli się byciem jedynie ozdobą domu – potrzebuje angażujących zadań, wyzwań i bodźców. Idealna sytuacja to możliwość uczestniczenia w wyprawach na łono natury, wędrówkach górskich czy nawet w polowaniach, gdzie może w pełni wykorzystać swoje naturalne umiejętności.
Jednakże ze względu na ich silny instynkt łowiecki, mogą być skłonne do ucieczek za mniejszymi zwierzętami, takimi jak króliki, wiewiórki czy ptaki. Dlatego niezwykle ważne jest, aby zapewnić im bezpieczne, ogrodzone otoczenie oraz konsekwentnie pracować nad posłuszeństwem i kontrolowaniem impulsów. Ich niezależność i pewna doza uporu mogą sprawić, że będą wymagały doświadczonego, konsekwentnego właściciela, który zastosuje pozytywne metody wychowawcze oparte na nagrodach i motywacji.
Szkolenie Gończego berneńskiego powinno koncentrować się na socjalizacji od najmłodszych lat oraz nauce podstawowego posłuszeństwa, aby pomóc mu w rozwijaniu zdrowych, pozytywnych zachowań. Ważne jest, aby pies nauczył się, kiedy może swobodnie podążać za swoim instynktem, a kiedy musi pozostać przy właścicielu i wykonywać polecenia. Odpowiednie szkolenie w zakresie kontrolowania impulsów jest kluczowe dla bezpieczeństwa psa i komfortu właściciela.
W towarzystwie innych psów Gończy berneński zazwyczaj zachowuje się przyjaźnie i dobrze się dogaduje, szczególnie jeśli został odpowiednio zsocjalizowany od szczenięcia. Cieszą się z interakcji z innymi zwierzętami, a ich towarzyska natura sprawia, że potrafią bawić się i współpracować z innymi rasami. Są również znane z tego, że radzą sobie dobrze w rodzinach z dziećmi, chociaż ich energia i skłonność do żywych zabaw mogą czasami być zbyt intensywne dla najmłodszych dzieci. Warto zawsze nadzorować interakcje między psem a małymi dziećmi, aby zapewnić bezpieczeństwo obu stron.
W kontakcie z innymi zwierzętami domowymi, takimi jak koty czy gryzonie, Gończy berneński może wykazywać instynkt łowiecki, dlatego wczesna socjalizacja jest kluczowa. Jeśli pies został przyzwyczajony do obecności innych zwierząt od szczenięcia, może nauczyć się akceptować je jako członków rodziny, a nie jako potencjalną zdobycz.
Podsumowując, Gończy berneński to rasa pełna życia, energii, przyjazna i lojalna, która doskonale odnajduje się w aktywnych rodzinach gotowych poświęcić czas na szkolenie, opiekę i zapewnienie odpowiedniej ilości ruchu. Ich temperament łączy w sobie cechy niezależnego myśliwego oraz czułego, rodzinnego towarzysza, co czyni ich wyjątkowymi psami dla doświadczonych właścicieli ceniących sobie harmonię, aktywność i głęboką więź ze swoim pupilem.
Gończy berneński jest generalnie zdrową i wytrzymałą rasą, co wynika z jego długiej historii pracy w trudnych warunkach górskich oraz starannej selekcji hodowlanej. Średnia długość życia tych psów wynosi od 12 do 15 lat, co czyni je stosunkowo długowiecznymi w porównaniu do wielu innych ras myśliwskich. Warto jednak zwrócić uwagę na kilka problemów zdrowotnych, które mogą występować w tej rasie, aby zapewnić psu jak najlepszą opiekę i jakość życia.
Jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych u Gończego berneńskiego jest dysplazja stawu biodrowego i łokciowego. To schorzenie genetyczne, które może prowadzić do bólu, sztywności stawów i problemów z poruszaniem się, szczególnie w starszym wieku. Regularne badania ortopedyczne u weterynarza, szczególnie w przypadku psów przeznaczonych do hodowli, mogą pomóc w zapobieganiu rozprzestrzenianiu się tego schorzenia. Odpowiednia dieta bogata w składniki wspierające zdrowie stawów (takie jak glukozamina i chondroityna) oraz umiarkowana, regularna aktywność fizyczna mogą znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju dysplazji.
Psy tej rasy mogą być również podatne na infekcje uszu, co jest ściśle związane z ich długimi, opadającymi uszami, które mogą zatrzymywać wilgoć, brud i zanieczyszczenia. Bez odpowiedniej wentylacji i regularnego czyszczenia uszy mogą stać się środowiskiem sprzyjającym rozwojowi bakterii i grzybów, prowadząc do bolesnych zapaleń. Właściciele powinni regularnie kontrolować uszy swojego psa – przynajmniej raz w tygodniu – oraz czyścić je delikatnie za pomocą specjalnych środków zalecanych przez weterynarza. Warto zwracać uwagę na objawy takie jak drapanie się po uszach, potrząsanie głową czy nieprzyjemny zapach, które mogą sygnalizować infekcję.
Zalecane jest również, aby właściciele dbali o zdrową wagę swojego psa, ponieważ nadwaga może prowadzić do wielu poważnych problemów zdrowotnych, w tym chorób serca, cukrzycy, problemów ze stawami i skrócenia długości życia. Ze względu na aktywny tryb życia, Gończy berneński potrzebuje odpowiedniej ilości kalorii, ale bez ich nadmiaru. Kluczem jest zbilansowana dieta dostosowana do poziomu aktywności oraz regularne ważenie psa, aby monitorować jego kondycję.
Warto również zwrócić uwagę na zdrowie zębów i jamy ustnej. Jak u wielu ras, zaniedbanie higieny dentystycznej może prowadzić do powstawania kamienia nazębnego, chorób dziąseł i utraty zębów. Regularne szczotkowanie zębów oraz stosowanie specjalnych przysmaków i zabawek wspierających higienę jamy ustnej mogą pomóc w zapobieganiu tym problemom.
Ponadto, niektóre osobniki mogą być podatne na alergie skórne, które mogą wywoływać świąd, zaczerwienienie skóry i wypadanie sierści. Przyczyny mogą być różne – od alergii pokarmowych po reakcje na czynniki środowiskowe, takie jak pyłki czy roztocza. W przypadku wystąpienia objawów alergicznych warto skonsultować się z weterynarzem, który pomoże ustalić przyczynę i zastosować odpowiednie leczenie.
Odpowiednia opieka weterynaryjna, regularne szczepienia, odrobaczanie i profilaktyka chorób są kluczowe, aby zapewnić długoletnie, zdrowe i szczęśliwe życie Gończemu berneńskiemu. Właściciele powinni również rozważyć regularne badania kontrolne, szczególnie gdy pies wchodzi w wiek seniora (około 8-9 lat), aby wcześnie wykryć ewentualne problemy zdrowotne i móc je skutecznie leczyć.
Podsumowując, przy odpowiedniej opiece, zbilansowanej diecie, regularnej aktywności fizycznej i profilaktyce zdrowotnej Gończy berneński może cieszyć się długim, zdrowym i aktywnym życiem, będąc wiernym towarzyszem przez wiele lat.
Pielęgnacja Gończego berneńskiego jest stosunkowo prosta i nieskomplikowana, co czyni tę rasę atrakcyjną dla wielu potencjalnych właścicieli, którzy cenią sobie funkcjonalność i łatwość w utrzymaniu. Ich krótka, gładka sierść nie wymaga intensywnych zabiegów pielęgnacyjnych ani wizyt u profesjonalnego groomera. Regularne szczotkowanie, przynajmniej raz w tygodniu, jest w pełni wystarczające, aby usunąć martwe włosy, zminimalizować linienie i utrzymać zdrowy, lśniący wygląd sierści.
Warto używać miękkiej szczotki z naturalnego włosia lub rękawicy gumowej, która delikatnie masuje skórę, stymuluje krążenie krwi i usuwa martwe włosy bez drażnienia. Szczotkowanie jest również doskonałą okazją do zbadania skóry psa pod kątem ewentualnych zmian, takich jak kleszcze, rany, wysypki czy inne nieprawidłowości, szczególnie po długich spacerach w terenie.
W przypadku, gdy pies bawi się na zewnątrz i zbiera brud, błoto lub inne zanieczyszczenia, wystarczy przetrzeć go wilgotną szmatką lub ręcznikiem, aby usunąć zanieczyszczenia z sierści. Zbyt częste kąpiele mogą wysuszać naturalną warstwę ochronną skóry i prowadzić do podrażnień, dlatego zaleca się kąpać Gończego berneńskiego jedynie w razie potrzeby – zazwyczaj raz na 2-3 miesiące lub gdy pies rzeczywiście jest bardzo brudny lub nieprzyjemnie pachnie. Warto używać delikatnych, dedykowanych dla psów szamponów, które nie naruszają naturalnego pH skóry.
Niezwykle ważnym elementem pielęgnacji jest regularne sprawdzanie i czyszczenie uszu. Ze względu na długie, opadające uszy, Gończy berneński jest bardziej podatny na gromadzenie się brudu, woskowiny i wilgoci, co stwarza idealne warunki dla rozwoju infekcji bakteryjnych i grzybiczych. Właściciele powinni przynajmniej raz w tygodniu sprawdzać uszy psa i delikatnie czyścić je za pomocą specjalnych środków do czyszczenia uszu dostępnych w sklepach zoologicznych lub u weterynarza. Nigdy nie należy używać patyczków kosmetycznych, ponieważ mogą one uszkodzić delikatną błonę bębenkową – wystarczy zwilżyć gazik lub watę i delikatnie przetrzeć dostępną część ucha.
Kolejnym istotnym aspektem pielęgnacji jest przycinanie pazurów. Jeśli pies nie ściera ich naturalnie podczas spacerów po twardym podłożu, należy regularnie je przycinać, aby zapobiec ich zbyt długiemu wzrostowi. Zbyt długie pazury mogą prowadzić do dyskomfortu podczas chodzenia, problemów ze stawami, a nawet do bolesnego wrastania. Przycinanie pazurów co 3-4 tygodnie za pomocą specjalnych nożyczek lub obcinarek dla psów jest zalecane. Jeśli właściciel nie czuje się pewnie w wykonywaniu tej czynności, warto poprosić o pomoc weterynarza lub profesjonalnego groomera.
Higiena jamy ustnej jest również istotnym elementem pielęgnacji, często pomijanym przez właścicieli. Regularne szczotkowanie zębów psa – idealnie 2-3 razy w tygodniu – może znacząco zapobiegać gromadzeniu się kamienia nazębnego, chorobom dziąseł i nieprzyjemnemu zapachowi z pyska. Należy używać pasty do zębów przeznaczonej dla psów (pasta dla ludzi może być toksyczna dla zwierząt) oraz miękkiej szczoteczki. Dodatkowo można stosować specjalne przysmaki dentystyczne, zabawki do żucia czy płyny do płukania jamy ustnej, które wspierają higienę zębów.
Właściciele powinni być również świadomi, że zdrowa dieta oraz odpowiednia pielęgnacja mogą znacząco wpłynąć na ogólny stan zdrowia i samopoczucie ich psa. Regularne wizyty kontrolne u weterynarza pozwolą na wczesne wykrycie ewentualnych problemów i zapewnienie, że pies pozostaje w doskonałej kondycji.
Podsumowując, pielęgnacja Gończego berneńskiego nie wymaga dużego nakładu czasu ani specjalistycznych umiejętności – wystarczy regularność, podstawowe narzędzia i troska o zdrowie psa, aby cieszyć się jego pięknym, zdrowym wyglądem i doskonałym samopoczuciem przez wiele lat.
Gończy berneński to rasa o bardzo wysokich potrzebach dotyczących aktywności fizycznej, co bezpośrednio wynika z jego historii i przeznaczenia jako psa myśliwskiego. Psy te, pierwotnie hodowane do intensywnych polowań w trudnym, górzystym terenie szwajcarskim, mają niezwykłą energię, wytrzymałość i potrzebę ciągłego ruchu. Aby pozostać zdrowymi, szczęśliwymi i zrównoważonymi emocjonalnie, muszą mieć zapewnioną odpowiednią, regularną dawkę wysiłku fizycznego.
Zaleca się, aby Gończy berneński otrzymywał co najmniej 2 godziny intensywnej aktywności dziennie, rozłożone na kilka sesji. Mogą to być długie spacery, energiczne bieganie w terenie, wspinaczki górskie, zabawy w aportowanie czy treningi specjalistycznych umiejętności myśliwskich. Idealnym środowiskiem dla tej rasy są tereny leśne, górskie, pola i łąki, gdzie pies może swobodnie eksplorować otoczenie, tropić zapachy i zaspokajać swoje naturalne instynkty.
Dzięki swojej zwinności i wytrzymałości, Gończy berneński sprawdza się doskonale w różnych dyscyplinach sportowych dla psów, takich jak:
- Agility – tory przeszkód, które angażują zarówno ciało, jak i umysł psa
- Obedience (posłuszeństwo) – trening, który rozwija koncentrację, kontrolę impulsów i więź z właścicielem
- Mantrailing – tropienie śladów zapachowych, które idealnie odpowiada naturalnym umiejętnościom rasy
- Canicross – bieganie z psem w specjalnym uprzęży, doskonałe do rozwijania wytrzymałości
- Nosework – praca węchem, która stymuluje instynkt tropienia
Te aktywności nie tylko pomagają w utrzymaniu doskonałej kondycji fizycznej, ale również stymulują psa mentalnie, co jest niezwykle ważne dla tej inteligentnej i aktywnej rasy. Brak odpowiedniej stymulacji umysłowej może prowadzić do znudzenia, frustracji i problemów behawioralnych.
Właściciele powinni być świadomi, że brak odpowiedniej ilości ruchu może prowadzić do poważnych problemów behawioralnych, takich jak:
- Nadmierne szczekanie i wycie
- Niszczenie przedmiotów w domu (meble, buty, poduszki)
- Nadpobudliwość i nerwowość
- Depresja i apatia w skrajnych przypadkach
- Skłonności do ucieczek w poszukiwaniu bodźców
- Agresja lub lęk wynikające z frustracji
Dlatego kluczowe jest, aby aktywność fizyczna była regularną, codzienną rutyną, a nie jedynie okazjonalnym dodatkiem. Właściciele powinni być gotowi na poświęcenie czasu na długie, energiczne spacery, niezależnie od warunków pogodowych – Gończy berneński świetnie radzi sobie w deszczu, śniegu i zimnie dzięki swojej gęstej, ochronnej sierści.
Warto również pamiętać, że te psy uwielbiają eksplorować swoje otoczenie, tropić zapachy i podążać za śladami, dlatego zapewnienie im bezpiecznego miejsca do swobodnego biegania, takiego jak zamknięty, ogrodzony ogród lub ogrodzone tereny leśne, może być niezwykle korzystne. Dzięki temu będą mogły biegać, bawić się i korzystać ze swojego naturalnego środowiska, co przyczyni się do ich ogólnego dobrostanu psychicznego i fizycznego.
Właściciele powinni również wprowadzać różnorodne formy aktywności, aby ich pupile nie nudziły się i miały możliwość rozwijania swoich umiejętności w różnych obszarach. Kombinacja spacerów, biegania, zabaw, treningów posłuszeństwa i sportów dla psów zapewni kompleksową stymulację i zadowolenie.
Podsumowując, Gończy berneński to rasa dla naprawdę aktywnych ludzi, którzy uwielbiają spędzać czas na świeżym powietrzu, uprawiają sporty outdoorowe i są gotowi poświęcić znaczną część dnia na zapewnienie swojemu psu odpowiedniej dawki ruchu. Dla odpowiednich właścicieli te psy będą doskonałymi towarzyszami przygód, wiernym i energicznym partnerem do wspólnych aktywności oraz źródłem niekończącej się radości i motywacji do aktywnego życia.
Szkolenie Gończego berneńskiego może być zarówno wyzwaniem, jak i niezwykłą przyjemnością, w zależności od doświadczenia właściciela i zastosowanych metod wychowawczych. Psy tej rasy są inteligentne, chętne do nauki i szybko przyswajają nowe komendy, jednak ich charakterystyczna niezależność myśliwska i pewna doza uporu mogą sprawić, że będą wymagały konsekwentnego, cierpliwego i doświadczonego właściciela.
Kluczowym aspektem szkolenia Gończego berneńskiego jest wczesna socjalizacja, która powinna rozpocząć się już od 8-12 tygodnia życia szczenięcia. Wprowadzenie młodego psa w różnorodne sytuacje, środowiska, dźwięki, zapachy, ludzi i innych zwierząt pomoże mu nauczyć się odpowiednich zachowań i rozwinąć pewność siebie. Socjalizacja zapobiega również rozwojowi lęków, agresji i problemów behawioralnych w przyszłości.
Właściciele powinni starać się stosować pozytywne metody szkoleniowe, oparte na nagrodach, pochwałach i motywacji. Używanie smakołyków, zabawek, pochwał głosowych i głaskania jako nagród za dobre zachowanie jest niezwykle skuteczne w przypadku tej rasy. Gończy berneński świetnie reaguje na pozytywne wzmocnienia, które budują zaufanie, więź z właścicielem i chęć współpracy. Ważne jest, aby nagrody były udzielane natychmiast po wykonaniu pożądanego zachowania, aby pies mógł jasno skojarzyć działanie z konsekwencją.
Podczas szkolenia należy unikać surowych, karnych metod, takich jak krzyki, kary fizyczne czy szarpanie, ponieważ mogą one prowadzić do lęku, niepewności, zaniku zaufania i problemów behawioralnych. Gończy berneński jest wrażliwym psem, który najlepiej reaguje na delikatne, ale konsekwentne podejście. Jeśli pies popełnia błąd, zamiast karać, lepiej po prostu zignorować zachowanie lub przekierować uwagę psa na pożądane działanie.
Regularne krótkie sesje szkoleniowe, trwające 10-15 minut, są o wiele bardziej efektywne niż długie, męczące treningi. Gończy berneński ma wysoką inteligencję, ale też skłonność do znudzenia, jeśli zadania są monotonne lub zbyt powtarzalne. Dlatego warto wprowadzać różnorodność, zabawy i elementy zainteresowania do treningu, aby utrzymać uwagę i motywację psa.
Rasa ta dobrze reaguje na rutynę i stałość, dlatego ustalenie regularnego harmonogramu szkolenia, karmienia i spacerów pomoże w uzyskaniu lepszych rezultatów. Psy lubią wiedzieć, czego się spodziewać, a przewidywalność daje im poczucie bezpieczeństwa.
Jednym z najważniejszych elementów szkolenia jest nauka chodzenia na smyczy oraz kontrolowania impulsów. Ze względu na silny instynkt łowiecki, Gończy berneński może mieć tendencję do ciągnięcia za zwierzyną, podążania za śladami zapachowymi czy uciekania. Dlatego kluczowe jest nauczenie psa, aby chodził spokojnie przy nodze, reagował na zawołanie i potrafił ignorować rozpraszające bodźce. Trening komend podstawowych, takich jak siad, zostań, do mnie, nie oraz zostaw to, jest absolutnie niezbędny dla bezpieczeństwa psa i komfortu właściciela.
Warto również pracować nad kontrolowaniem szczekania, ponieważ Gończy berneński, jako pies myśliwski, ma naturalną tendencję do wydawania dźwięków podczas tropienia. Choć melodyjny głos tej rasy jest ceniony w polowaniach, w środowisku domowym może być problematyczny, szczególnie w blokach mieszkalnych czy gęstej zabudowie miejskiej.
Właściciele powinni być również przygotowani na to, że czasami będą musieli być cierpliwi i wytrwali, szczególnie gdy ich pies wykazuje upór lub niezależność. Gończy berneński może czasami selektywnie słyszeć komendy, szczególnie jeśli coś bardziej interesującego (jak ślad zwierzyny) przykuwa jego uwagę. W takich sytuacjach kluczowe jest utrzymanie spokoju, konsekwencji i pozytywnego nastawienia.
Warto rozważyć udział w kursach posłuszeństwa lub szkoleniach grupowych, które nie tylko pomogą w nauce podstawowych komend, ale również zapewnią socjalizację z innymi psami i ludźmi. Profesjonalni trenerzy mogą również pomóc w rozwiązywaniu specyficznych problemów behawioralnych i dostosowaniu metod szkolenia do indywidualnych potrzeb psa.
Dla zaawansowanych właścicieli warto rozważyć trening umiejętności myśliwskich, takich jak mantrailing, nosework czy symulowane polowania, które pozwolą psu na wykorzystanie jego naturalnych instynktów w kontrolowany, bezpieczny sposób. Takie aktywności zapewnią mentalne i fizyczne wyzwanie, które są niezbędne dla tej rasy.
Podsumowując, właściwe podejście do szkolenia Gończego berneńskiego – oparte na pozytywnych wzmocnieniach, konsekwencji, cierpliwości i zrozumieniu naturalnych instynktów rasy – sprawi, że będzie to doświadczenie satysfakcjonujące, budujące więź i przynosząc radość zarówno psu, jak i jego właścicielowi. Z odpowiednim szkoleniem, Gończy berneński stanie się posłusznym, zrównoważonym i wspaniałym towarzyszem na wiele lat.
Odpowiednia dieta jest kluczowym elementem zdrowia, dobrego samopoczucia i długowieczności Gończego berneńskiego. Ze względu na ich aktywny tryb życia, wysokie potrzeby energetyczne i specyficzne wymagania rasy, niezwykle ważne jest, aby zapewnić im zbilansowaną, wysokiej jakości karmę dostosowaną do ich wieku, wielkości, poziomu aktywności oraz indywidualnych potrzeb zdrowotnych.
Właściciele decydujący się na tę rasę powinni wybierać karmy premium lub super-premium, które zawierają naturalne, wysokiej jakości składniki, takie jak:
- Mięso jako pierwszy składnik (kurczak, wołowina, jagnięcina, ryby) – źródło wysokiej jakości białka niezbędnego do budowy mięśni
- Zdrowe węglodany (ryż brązowy, słodkie ziemniaki, owies) – źródło energii dla aktywnych psów
- Warzywa i owoce (marchew, brokuły, jagody, jabłka) – źródło witamin, minerałów i przeciwutleniaczy
- Zdrowe tłuszcze (olej rybny, olej lniany) – wspierające zdrową skórę, lśniącą sierść oraz funkcje mózgu
- Składniki wspierające stawy (glukozamina, chondroityna) – szczególnie ważne dla aktywnych psów myśliwskich
Warto unikać karm zawierających sztuczne dodatki, konserwanty, barwniki, wypełniacze oraz nadmiar zbóż, które mogą prowadzić do alergii, problemów trawiennych i niskiej jakości odżywienia.
Dorosłe psy powinny być karmione dwa razy dziennie – rano i wieczorem – co pomoże w utrzymaniu stabilnej wagi, zdrowego metabolizmu i zapobiegnie uczuciu głodu. Podział dziennej porcji na dwa posiłki zmniejsza również ryzyko wystąpienia skrętu żołądka, który może dotknąć psów głębokoklatych, chociaż Gończy berneński nie należy do ras najbardziej narażonych na to schorzenie.
Należy jednak uważać na ilość podawanej karmy, dostosowując ją do poziomu aktywności psa. Aktywne psy myśliwskie potrzebują więcej kalorii niż psy o niskim poziomie aktywności. Nadwaga może prowadzić do wielu problemów zdrowotnych, takich jak:
- Dysplazja stawów i problemy ortopedyczne
- Choroby serca i układu krążenia
- Cukrzyca
- Obniżenie jakości życia i skrócenie długości życia
Właściciele powinni regularnie monitorować wagę i kondycję ciała swojego psa, stosując się do zaleceń producenta karmy oraz dostosowując porcje w razie potrzeby. Idealnie, powinno być wyczuwalne lekkie zarysowanie żeber pod warstwą skóry i mięśni, a sylwetka powinna mieć widoczną talię widzianą z góry.
W przypadku szczeniąt niezwykle ważne jest, aby stosować karmę przeznaczoną specjalnie dla młodych psów, która wspiera ich szybki wzrost, rozwój kości, mięśni i układu odpornościowego. Szczenięta powinny być karmione 3-4 razy dziennie do około 6 miesiąca życia, po czym można stopniowo przejść na dwa posiłki dziennie. Należy unikać karmienia szczeniąt karmą dla dorosłych psów, ponieważ nie zapewnia ona odpowiedniej ilości składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego rozwoju.
Dla seniorów (powyżej 8-9 lat) zaleca się przejście na karmę dedykowaną starszym psom, która zawiera mniej kalorii, ale więcej składników wspierających zdrowie stawów, serca i układu odpornościowego. Seniorzy mogą mieć wolniejszy metabolizm i niższe zapotrzebowanie energetyczne, dlatego ważne jest dostosowanie diety, aby zapobiec nadwadze.
Właściciele powinni także zawsze zapewniać dostęp do świeżej, czystej wody, szczególnie po intensywnym wysiłku fizycznym, w ciepłe dni lub po jedzeniu suchej karmy. Odwodnienie może być niebezpieczne dla zdrowia psa i prowadzić do poważnych komplikacji.
W przypadku stosowania przysmaków i nagród podczas treningu, należy pamiętać, aby nie przekraczać 10% dziennego zapotrzebowania kalorycznego. Nadmiar smakołyków może prowadzić do nadwagi i niezrównoważonej diety. Warto wybierać zdrowe przysmaki, takie jak suszone mięso, kawałki owoców (jabłko, banan) czy warzywa (marchew, papryka).
Regularne konsultacje z weterynarzem pomogą w ustaleniu najlepszej diety dla konkretnego psa, uwzględniając jego wiek, stan zdrowia, poziom aktywności i ewentualne alergie pokarmowe. Weterynarz może również pomóc w monitorowaniu wagi i dostosowywaniu planu żywieniowego w razie potrzeby.
Podsumowując, właściwe żywienie jest fundamentem długiego, zdrowego i szczęśliwego życia Gończego berneńskiego. Inwestowanie w wysokiej jakości karmę, dostosowywanie diety do indywidualnych potrzeb psa oraz regularne monitorowanie jego kondycji zapewnią, że Twój pupil będzie cieszyć się doskonałym zdrowiem, energią i witalnością przez wiele lat.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Doskonały węch i umiejętności tropiące idealne do polowań
- Przyjazny i lojalny towarzysz rodzinny
- Łatwy w pielęgnacji dzięki krótkiej
- gładkiej sierści
- Energiczny i aktywny – idealny dla osób lubiących aktywny styl życia
- Zdrowa i długowieczna rasa (12-15 lat)
- Zwinny i wytrzymały w trudnym terenie górskim
- Inteligentny i chętny do nauki
- Doskonale radzi sobie w sportach dla psów (agility
- mantrailing)
- Stosunkowo niewielki rozmiar ułatwiający transport i opiekę
Wady
- Bardzo wysokie potrzeby ruchowe (min. 2 godziny dziennie)
- Silny instynkt łowiecki może prowadzić do ucieczek za zwierzyną
- Wymaga doświadczonego właściciela do konsekwentnego szkolenia
- Może być uparty i niezależny podczas treningu
- Skłonność do szczekania i wydawania dźwięków (naturalny głos gończego)
- Wymaga bezpiecznego
- ogrodzonego terenu
- Może być trudny dla początkujących właścicieli
- Podatność na infekcje uszu wymagająca regularnej kontroli
Oceny behawioralne
Historia rasy
Historia Gończego berneńskiego (Schweizer Niederlaufhund) sięga przełomu XIX i XX wieku, kiedy to w Szwajcarii wprowadzono system polowań na zamkniętych, wydzielonych terenach łowieckich (tzw. shoots). Wraz z rozwojem tego systemu i zmianami w organizacji polowań, tradycyjne, większe psy myśliwskie, takie jak Szwajcarskie Houndy średniej wielkości (Schweizer Laufhunde), okazały się zbyt szybkie, zbyt ekspansywne i mało odpowiednie do polowań w ograniczonych przestrzeniach. Psy te tropowały zwierzynę zbyt szeroko, często przekraczając granice wyznaczonych obszarów, co powodowało problemy logistyczne i organizacyjne dla myśliwych.
W odpowiedzi na to zapotrzebowanie, szwajcarscy hodowcy i myśliwi postanowili wyhodować nową rasę – mniejszego, bardziej zwartego psa myśliwskiego o krótkich nogach, który byłby wolniejszy, bardziej kontrolowany, ale równie wydajny w pracy tropiącej. Tak narodził się Schweizer Niederlaufhund (Szwajcarski Gończy Nizinny), który szybko zdobył uznanie jako idealny pies do polowań w trudnym, górzystym terenie oraz na zamkniętych obszarach łowieckich.
Rasa ta została wyhodowana poprzez staranny wybór odpowiednich osobników oraz celowe krzyżowanie psów o pożądanych cechach – niskim wzroście, solidnej budowie, doskonałym węchu i melodyjnym głosie podczas tropienia. Hodowcy dążyli do uzyskania psów, które łączyłyby w sobie:
- Relatywnie niską wysokość w kłębie (33-43 cm) – dla zwolnienia tempa pracy
- Umaszczenie podobne do większych Szwajcarskich Houndów – dla zachowania ciągłości wizualnej i tradycji
- Melodyjny, harmonijny głos podczas polowania – dla łatwej lokalizacji psa w terenie
- Niezwykłą determinację i pasję do tropienia i pracy na śladzie
- Wytrzymałość i odporność na trudne warunki terenowe i atmosferyczne
W 1905 roku powstał Schweizer Niederlaufhund Club, początkowo znany pod nazwą Schweizerischer Dachsbracken Club (Klub Szwajcarskich Jamników Gończych). Organizacja ta zajęła się promocją, ochroną i standaryzacją rasy, a także organizowaniem wystaw rasowych i prób pracy. Klub odegrał kluczową rolę w utrzymaniu wysokich standardów hodowlanych i zachowaniu czystości genetycznej rasy.
Schweizer Niederlaufhund zyskał szybko popularność nie tylko w Szwajcarii, ale także w sąsiednich krajach europejskich, gdzie był ceniony za swoje umiejętności tropiące, determinację oraz przyjazną, łagodną naturę. Psy te były wykorzystywane w polowaniach na różne gatunki zwierząt, w tym zające, lisy, dziki oraz sarny. Ich zdolność do pracy w trudnym terenie górzystym, w gęstych lasach oraz na skalistych zboczach czyniła je nieocenionymi pomocnikami myśliwych.
Standard rasy został oficjalnie uznany przez Fédération Cynologique Internationale (FCI), światową organizację kynologiczną, i przypisano mu numer FCI 60 w grupie 6 (Psy gończe i pokrewne rasy), sekcja 1.3 (Psy gończe małe). Standard został ostatnio zaktualizowany i zatwierdzony w 2015 roku, co potwierdza, że rasa jest wciąż aktywnie rozwijana i doceniana przez społeczność kynologiczną.
Przez całe XX stulecie Gończy berneński pozostawał przede wszystkim psem roboczym, używanym głównie przez myśliwych, ale z czasem zaczął zdobywać popularność również jako towarzysz rodzinny. Jego przyjazny charakter, lojalność, inteligencja oraz umiarkowana wielkość sprawiły, że coraz więcej rodzin decydowało się na adopcję tej rasy jako domowego pupila, doceniając jej uniwersalność – zdolność do pracy w terenie oraz bycia wspaniałym, oddanym towarzyszem w domu.
Dziś Gończy berneński jest wciąż wykorzystywany w polowaniach w Szwajcarii, Niemczech, Austrii i innych krajach alpejskich, ale coraz częściej staje się także psem rodzinnym, który doskonale odnajduje się w aktywnych gospodarstwach domowych ceniących długie spacery, wspinaczki górskie i aktywny styl życia. Rasa zachowała swoje oryginalne cechy robocze – doskonały węch, determinację, wytrzymałość – ale zyskała także uznanie jako wierny, przyjazny i inteligentny towarzysz dla ludzi ceniących sobie kontakt z naturą i aktywne spędzanie czasu.
Choć Gończy berneński pozostaje stosunkowo rzadką rasą poza Szwajcarią, jego unikalne cechy, fascynująca historia oraz wszechstronność sprawiają, że zyskuje coraz więcej entuzjastów na całym świecie. Miłośnicy tej rasy doceniają jej autentyczność, brak komercjalizacji i zachowanie oryginalnych cech roboczych, które czynią ją prawdziwym psem myśliwskim o niezwykłym charakterze.



