
Gończy polski
Grupa FCI
6• FCI 354
Rozmiar
Średnie
Kraj Pochodzenia
PL
Wysokość
50-60 cm
Waga
N/A
Długość Życia
12-15 lat
Temperament
Przegląd
Gończy polski, znany również jako polski pies myśliwski, to fascynująca rasa o głębokich korzeniach w polskiej tradycji łowieckiej. Od XIII wieku ceniony za swoje wybitne umiejętności tropiące, gończy polski doskonale sprawdzał się podczas polowań na dziki, jelenie, a także zające i lisy w południowej Polsce. Jednak jego wyjątkowe cechy czynią go także wspaniałym towarzyszem w codziennym życiu.
Ta średniej wielkości rasa, osiągająca od 50 do 60 cm wysokości w kłębie, wyróżnia się harmonijną, prostokątną sylwetką oraz zwartą, lekką budową ciała, co zapewnia jej niezwykłą zwinność i wytrzymałość w terenie. Charakterystyczny wygląd gończego polskiego obejmuje szlachetną głowę z proporcjonalnym pyskiem, lekko wypukłą mózgoczaszką oraz ciemnobrązowe oczy, które nadają mu łagodny, przyjazny wyraz. Trójkątne, zwisające uszy, osadzone nisko i przylegające do policzków, dodają psu ujmującego uroku.
Gończy polski posiada gęsty podszerstek, który skutecznie chroni go przed zimnem, a jego twarda, sztywna sierść doskonale zabezpiecza przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, co czyni go idealnym do pracy w trudnym terenie. Umaszczenie tej rasy może być czarne z podpalaniem, czekoladowe z podpalaniem lub rude w różnych odcieniach, co dodaje jej niepowtarzalnego charakteru i urody.
Co więcej, gończy polski jest znany z melodyjnego, donośnego głosu, który wykorzystuje podczas tropienia zwierzyny. Jego odwaga, inteligencja i silny instynkt łowiecki sprawiają, że jest niezrównanym psem tropiącym, gotowym do pracy nawet w najtrudniejszych warunkach. Choć nieufny wobec obcych, w relacjach z rodziną okazuje się niezwykle przywiązany, lojalny i łagodny.
Ważnym aspektem życia z gończym polskim jest zaspokojenie jego wysokich potrzeb ruchowych, ponieważ jako pies myśliwski wymaga on znacznej dawki codziennej aktywności fizycznej i mentalnej. Dlatego idealnie odnajdzie się w aktywnym środowisku, najlepiej z dostępem do przestrzeni zewnętrznej, gdzie będzie mógł wykorzystać swoją energię i instynkty naturalne.
Zapraszamy do dalszego odkrywania tej wspaniałej, dumnie polskiej rasy w naszym przewodniku, gdzie opisujemy szczegółowo kwestie zdrowia, pielęgnacji, treningu oraz wiele innych istotnych aspektów, które pozwolą w pełni zrozumieć i docenić gończego polskiego.
Gończy polski to pies o średniej wielkości, którego wysokość w kłębie wynosi od 50 do 60 cm. Wyróżnia się harmonijną, prostokątną sylwetką z lekką, zwartą i sprężystą budową ciała, co czyni go zwinnym, wytrzymałym i odpornym na trudne warunki terenowe.
Jego głowa jest proporcjonalna do reszty ciała, z lekko wypukłą mózgoczaszką i dobrze zaznaczonym guzkiem potylicznym. Pysk jest proporcjonalny do długości czaszki, co nadaje całości szlachetny, harmonijny wygląd. Oczy gończego polskiego są średniej wielkości, ciemnobrązowe, o łagodnym, przyjaznym wyrazie, co podkreśla jego zrównoważony charakter.
Uszy są trójkątne, zwisające, osadzone nisko i przylegające do policzków, co dodaje psu charakterystycznego wyglądu i pomagają w kumulowaniu zapachu podczas tropienia. Szyja jest średniej długości, muskularna, bez luźnej skóry, a klatka piersiowa głęboka i dobrze rozwinięta, co zapewnia odpowiednią wydolność podczas pracy w terenie.
Ogon sięga do stawu skokowego, jest średniej grubości i dobrze pokryty włosem. W spoczynku ogon jest opuszczony i lekko wygięty, natomiast podczas pracy unosi się wysoko, co sygnalizuje koncentrację i zaangażowanie psa w tropienie.
Sierść gończego polskiego jest twarda i sztywna, z gęstym podszerstkiem, który jest bardziej obfity w zimie, zapewniając doskonałą ochronę przed zimnem i wilgocią. Umaszczenie tej rasy może być różnorodne, w tym:
- czarne z podpalaniem (tan markings)
- czekoladowe z podpalaniem
- rude w różnych odcieniach
Wszelkie znaczące odchylenia od wzorca rasowego, takie jak zgryz cęgowy, zbyt cienka kość, niewłaściwe proporcje ciała czy nieprawidłowa budowa, są traktowane jako wady dyskwalifikujące w hodowli.
Gończy polski to pies o zrównoważonym, łagodnym i opanowanym charakterze. Jest bardzo przywiązany do swojego właściciela i rodziny, co czyni go doskonałym towarzyszem życia. Rasa ta jest niezwykle inteligentna, co sprawia, że łatwo się uczy i szybko przyswaja nowe komendy oraz zadania.
Mimo swojej inteligencji, gończy polski może być czasami uparty i niezależny, szczególnie gdy jego silny instynkt łowiecki zostanie pobudzony. Dlatego ważne jest, aby szkolenie odbywało się w sposób pozytywny, konsekwentny i cierpliwy, z odpowiednim wykorzystaniem nagród i wzmocnień pozytywnych.
Psy tej rasy są z natury nieufne i ostrożne wobec obcych, co sprawia, że są dobrymi stróżami i czujnymi obserwatorami otoczenia, ale nie są agresywne ani nadmiernie lękliwe. Potrafią szybko ocenić sytuację i zareagować na potencjalne zagrożenie, chroniąc swoją rodzinę.
Gończy polski jest również bardzo wrażliwy na nastroje swojego właściciela, co czyni go doskonałym towarzyszem dla osób aktywnych i emocjonalnie zaangażowanych. Tworzy silne więzi emocjonalne i potrzebuje regularnego kontaktu ze swoją rodziną.
Pomimo silnego instynktu łowieckiego, gończy polski może żyć w harmonii z innymi psami, zwłaszcza jeśli ma odpowiednią socjalizację od najmłodszych lat. Jest to pies, który ceni sobie czas spędzany z rodziną i chętnie uczestniczy w różnych aktywnościach, zarówno na świeżym powietrzu, jak i w domu.
Jego umiarkowana zabawowość oraz łagodny charakter sprawiają, że jest świetnym towarzyszem dla odpowiedzialnych, starszych dzieci, o ile są one odpowiednio nauczone, jak obchodzić się z psem i szanować jego potrzeby. Gończy polski docenia spokojne, rodzinne otoczenie, w którym czuje się bezpiecznie i kochany.
Gończy polski jest rasą psów, która cieszy się ogólnie dobrym zdrowiem i długą żywotnością, która wynosi przeciętnie od 12 do 15 lat. Rasa ta jest odporna na wiele chorób i odznacza się silną, wytrzymałą budową ciała, która pozwala na pracę w trudnych warunkach terenowych i atmosferycznych.
Niemniej jednak, jak w przypadku każdej rasy, istnieją pewne zdrowotne ryzyka, na które właściciele powinni zwrócić szczególną uwagę:
- Infekcje uszu – gończy polski może być podatny na infekcje uszu, co jest dość powszechne w przypadku psów ze zwisającymi uszami. Ważne jest, aby regularnie sprawdzać i czyścić uszy psa, aby zapobiec gromadzeniu się brudu, wilgoci i woskowiny, co może prowadzić do stanów zapalnych i infekcji bakteryjnych lub grzybiczych.
- Problemy z wagą – pomimo aktywnego trybu życia, właściciele powinni monitorować wagę swojego psa, aby zapobiec otyłości, która może prowadzić do dodatkowych obciążeń stawów i problemów zdrowotnych.
- Urazy podczas pracy – jako pies myśliwski, gończy polski może być narażony na urazy związane z pracą w terenie, takie jak skaleczenia łap, zadrapania czy kontuzje mięśniowo-szkieletowe.
Gończy polski nie jest rasą szczególnie predysponowaną do chorób dziedzicznych, co czyni go stosunkowo bezproblemowym w utrzymaniu pod względem zdrowotnym. Jednak regularne kontrole weterynaryjne, odpowiednia profilaktyka (szczepienia, odrobaczanie, ochrona przed pasożytami), zdrowa dieta oraz odpowiednia ilość ruchu są kluczowe dla utrzymania ich zdrowia i witalności przez całe życie.
Zaleca się również regularne badania stanu uzębienia, kontrole oczu oraz monitorowanie ogólnej kondycji fizycznej psa, szczególnie w przypadku psów starszych.
Pielęgnacja gończego polskiego jest stosunkowo prosta i niewymagająca, ale wymaga regularnej uwagi, aby utrzymać jego sierść w dobrym stanie oraz zapewnić ogólne zdrowie i higienę.
Szczotkowanie sierści: Włos na ciele jest krótki, twardy i przylegający, z gęstym podszerstkiem, który jest bardziej obfity w zimie. W okresie linienia, zwłaszcza wiosną i jesienią, shedding staje się bardziej intensywny, dlatego zaleca się codzienne szczotkowanie, aby usunąć martwe włosy i zapobiec ich osiadaniu w domu. Poza okresem linienia wystarczy szczotkowanie 2-3 razy w tygodniu.
Czyszczenie uszu: Uszy gończego polskiego są zwisające i wymagają regularnego czyszczenia (raz w tygodniu lub częściej, jeśli pies często przebywa w terenie), aby zapobiec infekcjom. Należy używać specjalnych środków do czyszczenia uszu i delikatnie usuwać zanieczyszczenia.
Przycinanie pazurów: Podczas pielęgnacji warto również zwrócić uwagę na pazury, które powinny być regularnie przycinane (raz na 3-4 tygodnie), aby zapobiec ich nadmiernemu wzrostowi, który może prowadzić do dyskomfortu i problemów z poruszaniem się.
Kąpiele: Gończy polski nie wymaga częstych kąpieli – wystarczy kąpiel kilka razy do roku, chyba że jest to konieczne, aby usunąć brud, błoto i nieprzyjemny zapach po pracy w terenie. Należy używać łagodnych szamponów przeznaczonych dla psów.
Higiena jamy ustnej: Warto również zwrócić uwagę na zęby psa, regularnie je szczotkując (2-3 razy w tygodniu), aby zapobiec próchnicy, kamieniowi nazębnemu i innym problemom stomatologicznym. Można również stosować specjalne gryzaki i przekąski dentystyczne.
Kontrola ogólna: Po każdym spacerze lub pracy w terenie zaleca się sprawdzenie ciała psa pod kątem kleszczy, ran, zadrapań czy innych urazów, szczególnie w okresie wiosenno-letnim.
Gończy polski jest rasą psa, która wymaga dużej ilości ruchu i aktywności fizycznej. Jako pies myśliwski, ma naturalną potrzebę eksploracji, tropienia i pracy, co sprawia, że idealnie nadaje się do aktywnego stylu życia.
Zaleca się, aby gończy polski miał co najmniej 1,5 do 2 godzin dziennie intensywnej aktywności, co może obejmować:
- długie, dynamiczne spacery w różnorodnym terenie
- bieganie i jogging z właścicielem
- zabawy w aportowanie i szukanie przedmiotów
- trening tropienia i węszenia
- sporty kynologiczne, takie jak agility, flyball czy mantrailing
- wycieczki w teren, lasy i góry
Regularne ćwiczenia są ważne nie tylko dla zdrowia fizycznego psa, ale także dla jego zdrowia psychicznego i emocjonalnego. Pies, który nie ma wystarczającej ilości ruchu i stymulacji mentalnej, może stać się znudzony, niespokojny i wykazywać destrukcyjne zachowania, takie jak niszczenie przedmiotów czy nadmierne szczekanie.
Gończy polski dobrze się czuje w towarzystwie innych psów, więc zabieranie go na spacery w towarzystwie innych psów to doskonały sposób na zapewnienie mu dodatkowej stymulacji społecznej i zabawy. Ważne jest również, aby zapewnić psu możliwość biegania na świeżym powietrzu w bezpiecznym, ogrodzonym otoczeniu, aby mógł wyładować swoją energię i zaspokoić swoje silne instynkty myśliwskie.
Ze względu na swój instynkt tropienia, gończy polski może mieć tendencję do podążania za ciekawymi zapachami, dlatego zaleca się spacery na smyczy lub w bezpiecznym, ogrodzonym terenie. Zapewnienie odpowiedniej ilości ruchu i aktywności jest kluczem do szczęśliwego i zdrowego życia gończego polskiego.
Trening gończego polskiego jest procesem, który powinien rozpocząć się jak najwcześniej, najlepiej już w wieku szczenięcym (od 8-10 tygodnia życia). Rasa ta jest inteligentna i chętna do nauki, co sprawia, że łatwo przyswaja nowe komendy i umiejętności.
Ważne jest, aby trening był przeprowadzany w sposób pozytywny, z zastosowaniem nagród i pochwał, ponieważ gończy polski ma silną potrzebę zadowolenia swojego właściciela i dobrze reaguje na wzmocnienia pozytywne. Unikaj metod opartych na karze czy przymusie, które mogą zaszkodzić więzi między psem a właścicielem.
Czasami gończy polski może być uparty i niezależny, szczególnie gdy jego instynkt łowiecki zostanie pobudzony, dlatego konsekwencja, cierpliwość i wytrwałość są kluczowe w procesie szkolenia. Nie zniechęcaj się trudnościami – to naturalna cecha tej rasy.
Gończy polski reaguje dobrze na różnorodne formy treningu, w tym:
- Szkolenie posłuszeństwa – podstawowe komendy takie jak Siad, Zostań, Do mnie, Leżeć
- Agility – sporty wymagające zwinności i koordynacji
- Tropienie i mantrailing – wykorzystanie naturalnych instynktów łowieckich
- Trening myśliwski – dla właścicieli zainteresowanych wykorzystaniem psa do polowań
Regularne sesje treningowe (15-20 minut, 2-3 razy dziennie) są nie tylko korzystne dla rozwijania umiejętności psa, ale także dla zacieśniania więzi między psem a właścicielem oraz zapewnienia stymulacji mentalnej.
Ponadto, socjalizacja jest niezwykle ważnym elementem treningu, aby pies był dobrze zsocjalizowany z innymi psami, zwierzętami i ludźmi, co pomoże zminimalizować nieufność wobec obcych i zapewni odpowiednie zachowanie w różnych sytuacjach.
Warto również zwrócić szczególną uwagę na szkolenie dotyczące przywołania (komenda Do mnie), aby zapewnić bezpieczeństwo psa w sytuacjach, gdy jest bez smyczy lub w przestrzeni otwartej, gdzie jego instynkt tropienia może przejąć kontrolę.
Odżywianie gończego polskiego powinno być dostosowane do jego aktywnego trybu życia i wysokich potrzeb energetycznych. Ze względu na dużą aktywność fizyczną i pracę w terenie, dieta powinna być bogata w wysokiej jakości białko, aby wspierać rozwój i regenerację mięśni oraz dostarczać niezbędnych składników odżywczych.
Właściciele powinni wybierać wysokiej jakości karmy komercyjne (suche lub mokre), które zawierają naturalne składniki i są specjalnie dostosowane do potrzeb psów aktywnych lub psów myśliwskich. Składniki takie jak mięso (kurczak, wołowina, jeleń), ryby, warzywa i zdrowe źródła tłuszczów powinny stanowić podstawę diety.
Ważne jest, aby dbać o odpowiednią ilość kalorii, aby uniknąć problemów z wagą. Gończy polski nie jest rasą szczególnie skłonną do otyłości, ale ich waga powinna być regularnie monitorowana, aby zapewnić, że są w dobrej kondycji i odpowiedniej formie fizycznej.
Zalecenia żywieniowe:
- Dorosłe psy – 2 posiłki dziennie (rano i wieczorem), dostosowane do poziomu aktywności
- Szczenięta – 3-4 posiłki dziennie ze specjalistyczną karmą dla szczeniąt średnich ras, aby zapewnić prawidłowy rozwój kości i mięśni
- Psy starsze – karma dla seniorów z niższą zawartością kalorii i dodatkiem składników wspierających stawy
Należy również pamiętać o zapewnieniu psu świeżej wody przez cały dzień, szczególnie po intensywnym wysiłku fizycznym, treningach czy pracy w terenie, aby zapobiec odwodnieniu.
W miarę starzenia się psa, jego potrzeby żywieniowe mogą się zmieniać (mniejsza aktywność, problemy trawienne, choroby metaboliczne), dlatego warto regularnie konsultować się z weterynarzem w celu dostosowania diety do etapu życia i stanu zdrowia psa.
Unikaj karmienia psa resztkami ze stołu, słodyczami czy produktami szkodliwymi dla psów (czekolada, cebula, czosnek, winogrona). W razie potrzeby można stosować zdrowe przekąski treningowe, takie jak suszone mięso czy warzywa.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Doskonale tropi zwierzynę
- Odporny na trudne warunki atmosferyczne
- Lojalny i przywiązany do rodziny
- Doskonały pies stróżujący
- Zdrowa i długowieczna rasa
- Łatwy w pielęgnacji
Wady
- Wymaga dużo ruchu i aktywności
- Nieufny wobec obcych
- Może być hałaśliwy podczas tropienia
- Może być uparty w treningu
- Silny instynkt łowiecki
Oceny behawioralne
Historia rasy
Gończy polski to rasa psa, która ma długą i bogatą historię, sięgającą aż XIII wieku. W Polsce psy myśliwskie były od wieków bardzo cenione, zwłaszcza przez szlachtę i arystokrację, co potwierdzają liczne kroniki i dokumenty historyczne z XIV wieku. Polowania z psami gończymi stanowiły nie tylko sposób zdobycia pokarmu, ale także prestiżową rozrywkę i demonstrację władzy.
Na przestrzeni wieków, w Polsce wyróżniły się dwie główne rasy psów myśliwskich: ogar polski, który był cięższy, potężniejszy i wolniejszy, oraz gończy polski, który był lżejszy, szybszy i bardziej zwinny. Gończy polski był szczególnie popularny w południowej Polsce, w regionach górskich takich jak Bieszczady i Beskidy, gdzie jego wytrzymałość i zdolności tropiące okazywały się nieocenione.
W XIX wieku, szczegółowe opisy gończego polskiego pojawiły się w literaturze myśliwskiej:
- W 1819 roku Jan Szytier w Poradnik Myśliwych opisał polskiego bracha i gończego polskiego
- W 1821 roku W. Kozłowski w magazynie Sylwan przedstawił opisy i ilustracje obu typów
- Najbardziej szczegółowy opis autorstwa Ignacego Bogatyńskiego (1823-1825, Nauka Łowiectwa) mógłby służyć jako pierwszy standard rasy
Po I wojnie światowej populacja gończego polskiego dramatycznie spadła, a rasa niemal wyginęła. W XX wieku, dzięki heroicznej pracy miłośników rasy, takich jak Józef Pawuslewicz, gończy polski zyskał stopniowo większą popularność, a jego standard hodowlany został sformalizowany.
W 1983 roku Polska Federacja Kynologiczna opublikowała pierwszy oficjalny standard rasy, który został zaktualizowany w 2000 roku, wprowadzając zmiany dotyczące dopuszczalnych umaszczeń i szczegółów budowy.
Gończy polski został oficjalnie uznany przez FCI w 2006 roku jako rasa myśliwska (grupa 6, sekcja 1.2 – gończe średniej wielkości), co było wielkim sukcesem dla polskiej kynologii.
Dziś gończy polski jest ceniony nie tylko jako wybitny pies myśliwski, ale także jako wierny towarzysz rodziny, znany ze swojego zrównoważonego charakteru, inteligencji i lojalności. Rasa ta stanowi dumę polskiej kynologii i jest żywym dowodem bogatej tradycji łowieckiej naszego kraju.



