
Wilczarz irlandzki
Grupa FCI
10• FCI 160
Rozmiar
Duże
Kraj Pochodzenia
IE
Wysokość
71-86 cm
Waga
40.5-59 kg
Długość Życia
6-10 lat
Temperament
Przegląd
Wilczarz irlandzki, często nazywany Irish Wolfhoundem, to jedna z największych i najbardziej majestatycznych ras psów na świecie. Ta dumna rasa wywodzi się z Irlandii, gdzie przez stulecia pełniła rolę bezlitosnego łowcy wilków i jeleni. Jego imponująca sylwetka – długie, muskularne ciało, potężne kończyny i charakterystycznie długa szyja – budzi respekt i podziw.
Sierść wilczarza jest szorstka i twarda, tworząc naturalną barierę ochronną przed surowym irlandzkim klimatem. Pomimo imponujących rozmiarów i myśliwskiego pochodzenia, te łagodne olbrzymy wyróżniają się wyjątkowo spokojnym i czułym temperamentem. Są niezwykle lojalne wobec swojej rodziny i tworzą głębokie więzi emocjonalne z opiekunami, co czyni je doskonałymi psami kompanami oraz czujnymi, choć nieagresywnymi stróżami domu.
Wilczarze irlandzkie osiągają prawdziwie spektakularną wysokość – od 79 do nawet 86 cm w kłębie, co plasuje je w absolutnej czołówce najwyższych psów świata. Istnieje powiedzenie, które idealnie oddaje ich naturę: w domu jak owca, na polowaniu jak lew. Ta dwoistość charakteru sprawia, że w czterech ścianach zachowują się jak łagodne, spokojne zwierzęta, podczas gdy w terenie ujawniają pierwotny instynkt myśliwski i niezwykłą determinację.
Historia rasy sięga starożytności – pierwsze pisemne wzmianki pochodzą z 391 roku naszej ery, kiedy to rzymski konsul opisał te wspaniałe psy. Przez wieki wilczarze irlandzkie były cenionymi darami dla europejskich domów królewskich. Niestety, w XVII wieku rasa stanęła na krawędzi wyginięcia, gdy wilki w Irlandii zostały całkowicie wytępione. Dzięki pasji i determinacji hodowców, w szczególności kapitana G.A. Grahama w XIX wieku, udało się ocalić tę wyjątkową rasę. Współczesne wilczarze to efekt starannej rekonstrukcji przy użyciu deerhoundów szkockich i innych ras.
W relacjach z dziećmi wilczarze irlandzkie okazują anielską cierpliwość i delikatność, co sprawia, że są idealnymi psami rodzinnymi. Należy jednak pamiętać, że ich potrzeby ruchowe są znaczne – wymagają przestrzeni i regularnej, intensywnej aktywności fizycznej. Trening wymaga cierpliwości i konsekwencji, ponieważ rasa dojrzewa bardzo powoli – pełną dojrzałość psychiczną osiąga dopiero w wieku 3-4 lat.
Wilczarze uwielbiają towarzystwo ludzi i bardzo źle znoszą samotność. Nie są to psy dla osób często nieobecnych w domu. Ich dieta musi być starannie zbilansowana, aby wspierać prawidłowy rozwój i zdrowie tak dużego organizmu. Niestety, jak większość ras olbrzymich, wilczarze irlandzkie mają stosunkowo krótką średnią długość życia – zazwyczaj 6-10 lat, co jest biologicznie związane z ich wielkością.
Mimo że mogą przystosować się do różnych warunków, najlepiej czują się w domach z dużym ogrodem, gdzie mają przestrzeń do biegania i rozładowywania energii. Ich bogata historia, szlachetny charakter i niezwykła uroda czynią z nich wyjątkowych towarzyszy życia, którzy wnoszą do domu nie tylko radość i miłość, ale także kawałek irlandzkiej tradycji i dziedzictwa kulturowego.
Wilczarz irlandzki to uosobienie dostojności i siły w świecie psów. Jego wygląd wywołuje natychmiastowe wrażenie – to pies, który nie pozostawia nikogo obojętnym. Wysokość w kłębie wahająca się od 79 do 86 cm (niektóre osobniki przekraczają nawet te wymiary) sprawia, że wilczarz może z łatwością spojrzeć dorosłemu człowiekowi prosto w oczy, stając na tylnych łapach.
Ciało wilczarza jest długie i harmonijnie zbudowane, z mocno umięśnionymi, muskularnymi kończynami, które zapewniają mu zarówno ogromną siłę, jak i zaskakującą zwinność. Proporcje sylwetki przypominają nieco greyhoundy, ale w znacznie większej, potężniejszej skali. Szyja jest długa, silna i pięknie wysklepiona, podnosząca dumnie łeb, co dodatkowo podkreśla szlachetny wygląd tej rasy.
Głowa wilczarza irlandzkiego jest charakterystycznie długa, z lekko wypukłym czołem i wydłużonym, wąskim pyskiem. Oczy są ciemne, pełne wyrazu i inteligencji – w ich spojrzeniu można dostrzec jednocześnie łagodność i determinację. Uszy są stosunkowo małe, delikatne i opadające, przypominające budową uszy chartów, co podkreśla ich myśliwskie pochodzenie.
Sierść stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów wyglądu tej rasy. Jest szorstka, twarda i odporna na warunki atmosferyczne, z dłuższymi włosami tworzącymi charakterystyczne brwi i brodę, co nadaje wilczarzom niepowtarzalny, nieco sroги wyraz twarzy. Dopuszczalne kolory okrywy włosowej są różnorodne:
- Szary w różnych odcieniach (od jasnego do ciemnego)
- Brindle (pręgowany)
- Czerwony
- Czarny
- Czysty biały
- Płowy
- Inne kolory typowe dla deerhoundów szkockich
Ogon jest długi, lekko zakrzywiony i równomiernie pokryty sierścią, noszony nisko z delikatnym wygięciem na końcu. W ruchu wilczarz emanuje potęgą i elegancją jednocześnie – jego chód jest płynny, lekki i pełen gracji, mimo ogromnych rozmiarów. To pies, który łączy w sobie surową siłę z arystokratyczną urodą, tworząc sylwetkę prawdziwie majestatyczną i niezapomnianą.
Wilczarz irlandzki to rasa o zaskakująco łagodnym, spokojnym i czułym usposobieniu, co może wydawać się nieoczywiste w przypadku tak potężnego psa myśliwskiego. Ich temperament najlepiej opisać można jako połączenie delikatności domowego kompana z pierwotną siłą łowcy – równowaga, która czyni je wyjątkowymi.
W relacjach z rodziną wilczarze wykazują głębokie przywiązanie emocjonalne i bezgraniczną lojalność. Są niezwykle cierpliwe i delikatne w kontaktach z dziećmi, nawet z najmłodszymi, co sprawia, że świetnie sprawdzają się jako psy rodzinne. Ich spokojny charakter nie oznacza jednak braku czujności – wilczarze są doskonałymi psami stróżującymi, które w razie potrzeby stanowczo bronią swojego terytorium i bliskich, choć nie wykazują przy tym nadmiernej agresji czy terytorializmu.
Wilczarze irlandzkie bardzo źle znoszą samotność i izolację od rodziny. Są to psy, które potrzebują bliskiego kontaktu z ludźmi i nie nadają się do życia w kojcu czy na dworze – muszą być pełnoprawnymi członkami gospodarstwa domowego. Długotrwała samotność może prowadzić u nich do lęku separacyjnego i problemów behawioralnych.
W stosunku do obcych ludzi wilczarze zazwyczaj zachowują się z rezerwą i godnością, nie okazując nadmiernej wesołości, ale też bez agresji. Po odpowiednim wprowadzeniu i socjalizacji akceptują nowych gości w domu. Warto pamiętać, że silny instynkt myśliwski może powodować, że wilczarze reagują na szybko poruszające się obiekty lub małe zwierzęta – należy być ostrożnym w kontaktach z kotami, gryzoniami czy małymi psami, szczególnie na wolności.
Jedną z charakterystycznych cech behawioralnych wilczarzy jest ich niezależność – są to psy inteligentne, które potrafią podejmować samodzielne decyzje. Nie oznacza to jednak, że są krnąbrne – po prostu wymagają szacunku i zrozumienia swojej natury. Ich spokojna, zrównoważona natura sprawia, że doskonale dostosowują się do rytmu życia rodziny, ale wymagają odpowiedniej ilości ruchu i stymulacji, aby pozostać szczęśliwe i zdrowe psychicznie.
Brak aktywności fizycznej i mentalnej może prowadzić do destrukcyjnych zachowań – znudzony wilczarz potrafi wyrządzić znaczne szkody w domu, choć nie robi tego ze złośliwości, a z nadmiaru niewykorzystanej energii. Właściwa socjalizacja od szczenięcia, konsekwentny trening oraz zapewnienie adekwatnych bodźców to klucz do wychowania zrównoważonego, szczęśliwego wilczarza irlandzkiego.
Mimo pierwotnie myśliwskiego przeznaczenia, współczesne wilczarze irlandzkie to przede wszystkim psy o wielkim, czułym sercu, które potrafią wnieść do domu atmosferę spokoju, godności i bezwarunkowej miłości. Odpowiadają głębokim oddaniem na miłość i szacunek okazywany przez swoich opiekunów.
Wilczarz irlandzki, mimo swojej imponującej budowy i siły, ma stosunkowo krótką średnią długość życia – zazwyczaj od 6 do 10 lat, co jest typowe dla ras olbrzymich. Ich duże rozmiary są jednocześnie błogosławieństwem i przekleństwem – organizm tak dużego psa podlega większym obciążeniom i szybciej się zużywa.
Najpoważniejszym i niestety najczęstszym schorzeniem dotykającym wilczarze irlandzkie jest osteosarcoma (mięsak kościopochodny) – agresywny nowotwór kości, który stanowi jedną z głównych przyczyn przedwczesnych zgonów w tej rasie. Ze względu na wielkość kości i ciężar ciała, wilczarze są szczególnie podatne na ten rodzaj raka. Wczesne wykrycie jest kluczowe, dlatego każde utykanie czy ból kończyn powinny być natychmiast konsultowane z weterynarzem.
Zespół rozszerzenia i skrętu żołądka (GDV) to kolejne bardzo niebezpieczne schorzenie, które może dotknąć wilczarze. Jest to stan zagrażający życiu, w którym żołądek wypełnia się gazem i obraca wokół własnej osi, odcinając dopływ krwi. Wymaga natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. Aby zminimalizować ryzyko, należy:
- Podawać posiłki w mniejszych porcjach, kilka razy dziennie
- Unikać intensywnego wysiłku bezpośrednio po jedzeniu
- Używać misek spowalniających jedzenie
- Nie podawać dużych ilości wody tuż po posiłku
Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) to schorzenie serca polegające na rozszerzeniu komór i osłabieniu mięśnia sercowego, co prowadzi do niewydolności krążenia. Regularne badania kardiologiczne, szczególnie u starszych osobników, są konieczne do wczesnego wykrycia problemu.
Problemy ortopedyczne są również częste u tej rasy. Dysplazja stawu biodrowego i łokciowego może powodować ból, utykanie i artretyzm, szczególnie w starszym wieku. Hodowcy odpowiedzialni przeprowadzają badania radiologiczne psów przeznaczonych do rozrodu, aby minimalizować występowanie tych schorzeń w populacji.
Do innych problemów zdrowotnych należą:
- Choroby oczu – dysplazja siatkówki, postępująca zanikowa atrofia siatkówki (PRA), zaćma
- Choroba von Willebranda – zaburzenie krzepnięcia krwi
- Zespół Wobblera – niestabilność kręgów szyjnych powodująca problemy neurologiczne
- Zapalenie płuc i inne infekcje układu oddechowego
- Hipotyroza – niedoczynność tarczycy
Profilaktyka zdrowotna jest kluczowa dla przedłużenia życia wilczarza irlandzkiego. Regularne wizyty u weterynarza (przynajmniej dwa razy do roku), odpowiednio zbilansowana dieta dostosowana do wielkości i wieku psa, kontrolowana aktywność fizyczna oraz monitorowanie masy ciała są niezbędne. Należy unikać przeciążania stawów u szczeniąt i młodych psów – intensywne ćwiczenia powinny być wprowadzane stopniowo, dopiero po osiągnięciu pełnej dojrzałości szkieletowej (około 15-18 miesiąca życia).
Właściciele wilczarzy irlandzkich powinni być świadomi predyspozycji rasowych i obserwować swoje psy pod kątem jakichkolwiek niepokojących objawów – wczesna interwencja znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Mimo wyzwań zdrowotnych, przy odpowiedniej opiece wilczarze mogą cieszyć się dobrą jakością życia przez wiele lat.
Pielęgnacja wilczarza irlandzkiego jest stosunkowo nieskomplikowana i niewymagająca, szczególnie w porównaniu do wielu innych ras o długiej sierści. Szorstka, twarda okrywa włosowa tej rasy została stworzona przez naturę, aby być funkcjonalną i praktyczną – nie wymaga częstych zabiegów ani profesjonalnego groomingu.
Kąpiele powinny być przeprowadzane stosunkowo rzadko – tylko wtedy, gdy pies jest rzeczywiście bardzo brudny lub zaczyna nieprzyjemnie pachnieć. Zbyt częste mycie może pozbawiać sierść naturalnych olejków ochronnych, osłabiając jej właściwości odporne na warunki atmosferyczne. Zwykle wystarcza kąpiel raz na 2-3 miesiące lub w razie potrzeby. Podczas kąpieli należy używać łagodnych szamponów przeznaczonych dla psów o szorstkim typie sierści.
Szczotkowanie jest najważniejszym elementem rutynowej pielęgnacji. W okresie poza linieniem wystarczy szczotkować wilczarza 1-2 razy w tygodniu, używając szczotki z twardymi szczecinami lub grzebienia o szeroko rozstawionych zębach. Podczas sezonu linienia (zazwyczaj wiosna i jesień), kiedy pies intensywniej traci sierść, warto zwiększyć częstotliwość do szczotkowania codziennego lub co drugi dzień. Pomaga to:
- Usuwać martwe włosy i zapobiegać ich osadzaniu się w domu
- Stymulować krążenie krwi w skórze
- Dystrybuować naturalne olejki po całej długości włosa
- Zapobiegać powstawaniu kołtunów (szczególnie za uszami, pod pachami i na ogonie)
Uszy wymagają regularnej kontroli i czyszczenia, szczególnie że są opadające i mniej przewiewne, co stwarza warunki sprzyjające rozwojowi bakterii i grzybów. Należy co najmniej raz w tygodniu sprawdzać stan uszu, wypatrując oznak zaczerwienienia, nieprzyjemnego zapachu czy nadmiernej ilości woskowiny. Czyszczenie powinno odbywać się delikatnie, przy użyciu specjalnych płynów do uszu dla psów i wacików (nigdy nie wprowadzać patyczków głęboko do przewodu słuchowego!).
Higiena jamy ustnej jest często zaniedbywana, a przecież ma ogromne znaczenie dla ogólnego zdrowia psa. Regularne szczotkowanie zębów (idealnie codziennie, ale przynajmniej 2-3 razy w tygodniu) zapobiega odkładaniu się kamienia nazębnego, chorobom przyzębia i nieprzyjemnemu zapachowi z pyska. Warto używać pasty i szczoteczki przeznaczonej dla psów oraz dawać gryzaki oczyszczające.
Pazury u wilczarzy mogą wymagać przycinania, szczególnie jeśli pies chodzi głównie po miękkich powierzchniach (trawa, piasek), które nie ścierają ich naturalnie. Zbyt długie pazury utrudniają chodzenie, mogą się wrastać lub łamać, powodując ból i infekcje. Przycięcie powinno odbywać się co 3-4 tygodnie lub gdy słychać charakterystyczne stukanie pazurów o podłogę. Jeśli właściciel nie czuje się pewnie, lepiej zlecić to zadanie weterynarzowi lub groomerowi.
Warto również okresowo kontrolować poduszki łap, sprawdzając czy nie ma w nich ran, pęknięć, wbitych ciał obcych czy nadmiernego przesuszenia. W okresie zimowym, po spacerach po posypanych solą ulicach, łapy należy przemywać czystą wodą.
Ogólnie rzecz biorąc, wilczarze irlandzkie należą do ras niezwykle łatwych w utrzymaniu pod względem pielęgnacyjnym – nie trzeba ich regularnie strzyc, ich sierść nie wymaga skomplikowanych zabiegów, a podstawowa rutyna (szczotkowanie, kontrola uszu, zębów i pazurów) jest wystarczająca do utrzymania psa w doskonałej kondycji i wyglądzie.
Wilczarz irlandzki to rasa, która mimo swojego spokojnego charakteru w domu, wymaga znacznej ilości codziennego ruchu i aktywności fizycznej. Jest to pies o korzeniach myśliwskich, którego organizm został stworzony do długotrwałego wysiłku – niewykorzystana energia szybko przekształci się w destrukcyjne zachowania i problemy zdrowotne.
Dorosły wilczarz powinien otrzymywać przynajmniej 2 godziny aktywności fizycznej dziennie, najlepiej podzielone na kilka sesji. Idealnymi formami ruchu są:
- Długie, energiczne spacery – minimum dwa razy dziennie po 45-60 minut
- Bieganie w otwartych, bezpiecznych przestrzeniach – wilczarze uwielbiają galopować i potrzebują możliwości rozciągnięcia się w pełnym biegu
- Zabawa z piłką lub frisbee – zaspokaja instynkt pościgowy, choć należy uważać na nadmierne skoki obciążające stawy
- Wędrówki i trekking – idealna aktywność łącząca wysiłek z eksploracją
Wilczarze irlandzkie sprawdzają się znakomicie w sportach psich, szczególnie tych wykorzystujących ich naturalny instynkt pościgowy. Lure coursing (gonitwa za sztucznym zającem) to dyscyplina stworzona dla chartów i psów gończych – wilczarze osiągają w niej świetne wyniki i czerpią ogromną radość z uczestnictwa. Inne odpowiednie aktywności to:
- Agility (w wersji dostosowanej do dużych ras)
- Nosework (praca węchem)
- Mantrailing (tropienie)
- Bikejoring lub canicross (dla wytrwałych właścicieli)
KRYTYCZNIE WAŻNE: intensywne ćwiczenia, skoki, długie biegi oraz sporty psie NIE mogą być wprowadzane przed osiągnięciem pełnej dojrzałości szkieletowej, która u wilczarzy irlandzkich następuje dopiero około 15-18 miesiąca życia. Przedwczesne obciążanie stawów i kości u szczeniąt i młodych psów może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń, dysplazji i artretyzmu w przyszłości.
W pierwszym roku życia ćwiczenia powinny być krótkie, umiarkowane i kontrolowane:
- Spacery dostosowane do wieku (zasada 5 minut na każdy miesiąc życia, dwa razy dziennie)
- Unikanie schodów, skoków na wysokie powierzchnie i z nich
- Zabawa z innymi psami na miękkiej nawierzchni
- Krótkie sesje treningowe angażujące umysł bardziej niż ciało
Właściciele muszą być świadomi, że znudzony wilczarz to destrukcyjny wilczarz. Brak odpowiedniej ilości ruchu i stymulacji prowadzi do:
- Niszczenia mebli i przedmiotów
- Nadmiernego szczekania i wycia
- Problemów behawioralnych (nadpobudliwość, agresja frustracją)
- Otyłości i problemów zdrowotnych
- Lęków i zaburzeń psychicznych
Warto pamiętać, że wilczarze nie nadają się do życia w małych mieszkaniach bez dostępu do ogrodu. Potrzebują przestrzeni do swobodnego poruszania się. Idealnym środowiskiem jest dom z dużym, ogrodzonym ogrodem, gdzie mogą spędzać czas na świeżym powietrzu. Ogrodzenie musi być wysokie (minimum 180 cm) i solidne – wilczarze mogą przeskoczyć zaskakująco wysokie przeszkody, gdy coś je zainteresuje.
Równie istotna jak aktywność fizyczna jest stymulacja mentalna. Wilczarze są psami inteligentnymi, które potrzebują wyzwań umysłowych. Zabawki interaktywne, szkolenie nowych komend, zabawy węchowe i różnorodność tras spacerowych pomagają utrzymać psa w dobrej kondycji psychicznej.
Podsumowując, wilczarz irlandzki to rasa dla aktywnych osób i rodzin, które mogą poświęcić czas na codzienną, regularną aktywność fizyczną. Nie jest to pies dla osób prowadzących siedzący tryb życia – bez odpowiedniego ruchu nie będzie szczęśliwy ani zdrowy.
Trening wilczarza irlandzkiego to zadanie, które wymaga cierpliwości, konsekwencji i zrozumienia specyfiki tej rasy. Choć wilczarze są psami inteligentnymi i zdolnymi do nauki, ich niezależny charakter i wolne tempo dojrzewania sprawiają, że szkolenie może być wyzwaniem – szczególnie dla niedoświadczonych właścicieli.
Najważniejszą rzeczą, którą należy zrozumieć, jest fakt, że wilczarze irlandzkie dojrzewają bardzo wolno. Pełna dojrzałość fizyczna i psychiczna następuje dopiero w wieku 3-4 lat, co oznacza, że przez pierwsze lata życia mamy do czynienia z psem o ciele olbrzyma i umyśle szczenięcia. Wymaga to szczególnego podejścia – połączenia wymagań stawianych dużemu psu z wyrozumiałością dla jego młodego umysłu.
Socjalizacja powinna rozpocząć się jak najwcześniej – najlepiej już w 8-10 tygodniu życia. Szczenię wilczarza musi być stopniowo i pozytywnie zaznajamiane z:
- Różnymi ludźmi (różnego wieku, wyglądu, w różnych ubraniach)
- Innymi psami i zwierzętami
- Różnorodnymi dźwiękami i bodźcami środowiskowymi
- Różnymi miejscami i sytuacjami (sklepy zoologiczne, parki, tłumy ludzi)
- Samochodami i innymi środkami transportu
Prawidłowa socjalizacja zapobiega rozwijaniu się lęków i agresji w dorosłym życiu. Dobrze zsocjalizowany wilczarz jest pewny siebie i zrównoważony.
Metody treningowe oparte na pozytywnym wzmocnieniu sprawdzają się z wilczarzami znacznie lepiej niż tradycyjne, oparte na dominacji i karach. Rasa ta nie reaguje dobrze na brutalne metody – zamiast posłuszeństwa osiągniemy strach lub upór. Skuteczny trening wilczarza opiera się na:
- Nagrodach – smakołyki, pochwały głosowe, zabawa
- Konsekwencji – te same zasady zawsze, wszyscy członkowie rodziny przestrzegają tych samych reguł
- Cierpliwości – małe kroki, celebrowanie drobnych sukcesów
- Różnorodności – urozmaicone sesje treningowe, aby nie nudziły psa
- Pozytywności – trening jako zabawa, nie przykry obowiązek
Podstawowe komendy, które każdy wilczarz irlandzki powinien opanować:
- Przywołanie (Tu, Do mnie) – absolutnie kluczowe ze względu na instynkt myśliwski; może uratować życie psa
- Siad i Leżeć – kontrola w różnych sytuacjach
- Zostań, Czekaj – spokój i cierpliwość
- Puść to, Zostaw – bezpieczeństwo (zapobiega zjedzeniu czegoś niebezpiecznego)
- Chodzenie na luźnej smyczy – komfort spacerów; 80-kilogramowy pies ciągnący na smyczy to poważny problem
Szczególną uwagę należy poświęcić treningowi przywołania. Wilczarze mają bardzo silny instynkt pościgowy – jeśli zobaczą szybko poruszający się obiekt (zając, kot, ptak, rowerzysta), mogą ruszyć w pościg, ignorując wołania. Dlatego:
- Nigdy nie puszczaj wilczarza luzem w miejscach nieogrodzonych i niebezpiecznych
- Trenuj przywołanie regularnie, w różnych warunkach i przy różnych dystraktorach
- Zawsze nagradzaj powrót do ciebie – NIGDY nie karaj psa, który przyszedł na wezwanie (nawet jeśli przyszedł po długim czasie)
- Rozważ długą linkę treningową (10-15 m) na początek treningu przywołania
Sesje treningowe powinny być krótkie i częste – lepiej 3 razy po 10 minut dziennie niż jedna godzinna sesja. Wilczarze, szczególnie młode, mają stosunkowo krótki czas koncentracji i szybko się nudzą monotonnymi ćwiczeniami.
Wyzwania specyficzne dla rasy:
- Niezależność – wilczarze mogą wydawać się uparte; potrzebują motywacji, aby współpracować
- Wrażliwość – mimo wielkości są emocjonalnie wrażliwe; ostre słowo może je głęboko zranić
- Silny instynkt myśliwski – wymaga szczególnej uwagi przy kontaktach z małymi zwierzętami
- Skłonność do skakania na ludzi – szczenię skacze mile, 80-kilogramowy dorosły pies powala; należy oduczać od początku
Warto rozważyć udział w kursach posłuszeństwa prowadzonych przez profesjonalnych trenerów znających specyfikę ras olbrzymich. Kursy zapewniają nie tylko naukę komend, ale także socjalizację z innymi psami i budowanie więzi między właścicielem a psem.
Pamiętaj, że trening wilczarza irlandzkiego to proces długofalowy, trwający przez całe życie psa. Nie można wychować szczenięcia i uznać zadanie za skończone – komendy i zasady muszą być regularnie powtarzane i wzmacniane. Przy odpowiednim podejściu – cierpliwym, konsekwentnym i pełnym pozytywnego wzmocnienia – wilczarz irlandzki może stać się doskonale wychowanym, posłusznym towarzyszem, z którym współpraca jest prawdziwą przyjemnością.
Dieta wilczarza irlandzkiego wymaga starannego planowania i dostosowania do specyficznych potrzeb tej rasy olbrzymiej. Właściwe żywienie ma kluczowe znaczenie dla zdrowia, kondycji i długości życia – błędy żywieniowe mogą prowadzić do poważnych problemów, od otyłości po choroby układu kostno-stawowego i pokarmowego.
Podstawowe zasady żywienia wilczarza irlandzkiego:
Wysokiej jakości białko powinno stanowić podstawę diety. Wilczarze to psy o dużej masie mięśniowej, które potrzebują odpowiedniej ilości białka zwierzęcego do utrzymania tkanek w dobrej kondycji. Źródłem białka powinno być prawdziwe mięso (kurczak, wołowina, baranina, ryby, indyk), a nie produkty uboczne czy mączki o niskiej jakości. W składzie karmy mięso powinno znajdować się na pierwszym lub drugim miejscu.
Zdrowe tłuszcze są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu – dostarczają energii, wspierają układ nerwowy, dbają o zdrowie skóry i jakość sierści. Szczególnie ważne są kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6, które mają działanie przeciwzapalne i wspierają zdrowie stawów (krytyczne dla ras olbrzymich). Dobre źródła to: olej z łososia, olej lniany, ryby morskie.
Węglowodany powinny pochodzić z wysokiej jakości źródeł – bataty, ryż brązowy, owies, warzywa. UNIKAJ karm z dużą zawartością zbóż, szczególnie pszenicy, kukurydzy i soi, które mogą być trudne do strawienia i powodować alergie pokarmowe. Karma powinna być bezzbożowa lub niskozbożowa.
Witaminy i minerały w odpowiednich proporcjach są kluczowe, szczególnie:
- Wapń i fosfor – dla zdrowia kości i zębów (ale uwaga na nadmiar u szczeniąt!)
- Glukozamina i chondroityna – wspierają zdrowie chrząstek i stawów
- Witaminy A, D, E – dla odporności, wzroku, zdrowej skóry
- Cynk i selen – dla prawidłowego metabolizmu
KRYTYCZNIE WAŻNE - Żywienie szczeniąt:
Szczenięta wilczarza irlandzkiego NIE mogą być karmione standardowymi karmami dla szczeniąt lub karmami wysokoenergetycznymi. Zbyt szybki wzrost prowadzi do nieodwracalnych uszkodzeń układu kostno-stawowego, dysplazji i deformacji kości. Zasady żywienia szczeniąt ras olbrzymich:
- Karma specjalnie opracowana dla szczeniąt ras olbrzymich (Giant Puppy)
- Kontrolowana zawartość wapnia (nie więcej niż 1,2-1,5% suchej masy) i fosforu
- Umiarkowana zawartość białka (23-26%) i tłuszczu (12-15%)
- Wolniejszy, kontrolowany wzrost to ZDROWY wzrost
- Nie dodawać suplementów wapnia bez konsultacji z weterynarzem!
Ilość pokarmu musi być dostosowana do:
- Wieku psa (szczenię, dorosły, senior)
- Wagi i kondycji ciała
- Poziomu aktywności fizycznej
- Stanu zdrowia i ewentualnych schorzeń
Przeciętny dorosły wilczarz irlandzki (70-80 kg) potrzebuje około 2000-2500 kcal dziennie, w zależności od aktywności. Lepiej karmić mniejszymi porcjami częściej niż jedną dużą – minimalizuje to ryzyko skrętu żołądka.
Schemat karmienia:
- Szczenięta (2-6 miesięcy): 3-4 posiłki dziennie
- Młode psy (6-12 miesięcy): 2-3 posiłki dziennie
- Dorosłe (powyżej 18 miesięcy): 2 posiłki dziennie
- Seniory (powyżej 6 lat): 2 posiłki dziennie, karma dla psów starszych
Zapobieganie skrętowi żołądka (GDV):
- Karm 2-3 razy dziennie, a nie raz
- Unikaj intensywnego wysiłku 1-2 godziny przed i po posiłku
- Nie pozwalaj pić dużych ilości wody tuż po jedzeniu
- Używaj misek spowalniających jedzenie lub mat węchowych
- Podawaj jedzenie na poziomie podłogi, NIE na stojaku
- Ogranicz stres podczas posiłków
Świeża woda musi być dostępna przez cały dzień. Duże psy potrzebują odpowiedniego nawodnienia – przeciętny wilczarz wypija 2-4 litry wody dziennie.
Co UNIKAĆ w diecie wilczarza:
- Karm z dużą zawartością wypełniaczy, zbóż i produktów ubocznych
- Sztucznych barwników, konserwantów i aromatów
- Nadmiaru kalorii prowadzącego do otyłości
- Kości gotowanych (mogą pękać i uszkadzać przewód pokarmowy)
- Produktów toksycznych dla psów: czekolada, winogrona, rodzynki, cebula, czosnek, ksylitol, alkohol
Kontrola wagi jest kluczowa. Otyłość u ras olbrzymich to wyrok – nadwaga dramatycznie zwiększa obciążenie stawów, serca i skraca życie. Wilczarz w odpowiedniej kondycji powinien mieć:
- Widoczne żebra przy lekkiej palpacji (ale nie wystające)
- Wyraźną talię oglądaną z góry
- Podciągnięty brzuch widziany z boku
Jeśli masz wątpliwości co do kondycji swojego wilczarza, skonsultuj się z weterynarzem.
Dieta BARF (surowe mięso i kości) vs karma przemysłowa – oba podejścia mogą być odpowiednie, jeśli są dobrze zbilansowane. BARF wymaga jednak znacznej wiedzy i planowania, aby uniknąć niedoborów. Dla większości właścicieli wysokiej jakości karma przemysłowa dla ras olbrzymich będzie bezpieczniejszym wyborem.
Właściwe żywienie to inwestycja w zdrowie i długość życia wilczarza irlandzkiego. Konsultacja z weterynarzem lub specjalistą ds. żywienia psów pomoże opracować optymalny plan żywieniowy dostosowany do indywidualnych potrzeb Twojego psa.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Łagodny i cierpliwy temperament
- Doskonały towarzysz dla rodzin z dziećmi
- Majestatyczny i imponujący wygląd
- Lojalny i przywiązany do rodziny
- Spokojny w domu mimo dużych rozmiarów
Wady
- Krótka średnia długość życia (6-10 lat)
- Duże potrzeby ruchowe i przestrzenne
- Podatność na poważne schorzenia (rak kości
- skręt żołądka)
- Wymaga dużo przestrzeni
- nie nadaje się do małych mieszkań
- Wolne dojrzewanie (3-4 lata)
Oceny behawioralne
Historia rasy
Wilczarz irlandzki może poszczycić się jedną z najdłuższych i najbardziej fascynujących historii spośród wszystkich ras psów. Jego korzenie sięgają zamierzchłej starożytności, a przez wieki rasa ta odegrała ważną rolę w historii, kulturze i mitologii Irlandii.
Pierwsze wzmianki o dużych psach myśliwskich na Wyspach Brytyjskich pochodzą jeszcze sprzed naszej ery. Kontynentalni Celtowie, którzy osiedlili się w Irlandii około 500 roku p.n.e., przywieźli ze sobą duże psy chartowate, prawdopodobnie wywodzące się od starożytnych chartów egipskich. Celtowie irlandzcy, podobnie jak ich kontynentalni kuzyni, byli pasjonatami hodowli wielkich psów – tak narodził się protoplasta współczesnego wilczarza irlandzkiego.
Najstarsza pisemna wzmianka o irlandzkich psach myśliwskich pochodzi z 391 roku n.e., kiedy to rzymski konsul Quintus Aurelius Symmachus opisał dar siedmiu irlandzkich psów, które wzbudziły podziw całego Rzymu podczas walk w amfiteatrze. Jednakże psy te były już dobrze znane w Irlandii na długo przed tym – w irlandzkich legendach i sagach z I wieku n.e. pojawia się postać Cú Chulainn (Pies Culanna), największego herosa mitologii celtyckiej, którego imię dosłownie oznacza pies, co świadczy o randze tych zwierząt w kulturze celtyckiej.
W średniowieczu wilczarze irlandzkie były cenionymi darami dla europejskich dworów królewskich. Od XI do XVII wieku pary tych wspaniałych psów trafiały jako podarunki do:
- Anglii
- Francji
- Hiszpanii
- Szwecji
- Danii
- Polski
- Persji
- Indii
Były to prezenty o ogromnej wartości, symbolizujące prestiż i władzę. W XV wieku każde hrabstwo w Irlandii było zobowiązane do utrzymywania minimum 24 wilczarzy irlandzkich w celu ochrony stad bydła przed wilkami – co pokazuje, jak ważną rolę pełniły te psy w irlandzkim społeczeństwie.
Głównym zadaniem wilczarzy przez stulecia było polowanie na wilki, które stanowiły poważne zagrożenie dla irlandzkich stad i osad. Psy te były także wykorzystywane do polowania na jelenie, dziki i inne duże zwierzęta. Ich siła, prędkość i odwaga czyniły je nieocenionymi towarzyszami myśliwych. Irlandzkie houndy niewątpliwie ukształtowały również deerhoundy szkockie – szkocka rasa powstała w dużej mierze dzięki genotypowi wilczarzy irlandzkich przywiezionych do Szkocji.
XVII wiek przyniósł tragedię dla rasy. Intensywne wyrąb lasów irlandzkich i systematyczne tępienie wilków doprowadziły do całkowitego wytępienia wilków w Irlandii około 1786 roku. Wraz z zniknięciem wilków, zniknęła także potrzeba utrzymywania wilczarzy – rasa zaczęła zanikać. Do połowy XIX wieku wilczarze irlandzkie były na skraju wyginięcia – pozostało zaledwie kilka osobników, często krzyżowanych z innymi rasami, tracących swoje charakterystyczne cechy.
Ocalenie rasy zawdzięczamy kapitanowi George'owi Augustowi Grahamowi, szkockiemu oficerowi i pasjonatowi kynologii. W latach 60. i 70. XIX wieku, w okresie wzrostu irlandzkiego nacjonalizmu i zainteresowania rodzimym dziedzictwem kulturowym, Graham podjął się ambitnego zadania odtworzenia rasy wilczarza irlandzkiego. Jego praca była pionierską próbą rekonstrukcji wymarłej rasy.
Graham rozpoczął od odnalezienia ostatnich osobników przypominających dawne wilczarze irlandzkie. Następnie, przy użyciu starannie dobranych krzyżówek z:
- Deerhoundami szkockimi (najbliższymi krewnymi)
- Dogami niemieckimi (dla wielkości i siły)
- Borzoi rosyjskimi (dla elegancji i prędkości)
- Ewentualnie mastifami i innymi psami
...zdołał odtworzyć typ rasy zbliżony do historycznych opisów i przedstawień. W 1879 roku Irish Kennel Club wprowadził oddzielną klasę dla wilczarzy irlandzkich na swoich wystawach, co stanowiło oficjalne uznanie rekonstrukcji rasy. W 1885 roku powstał Irish Wolfhound Club, który ustalił pierwszy standard rasy.
Praca Grahama i jego współpracowników przyniosła owoce – pod koniec XIX wieku wilczarze irlandzkie ponownie stały się rozpoznawalną i cenioną rasą. Stopniowo rozprzestrzeniły się na całym świecie, zdobywając serca hodowców i właścicieli psów na wszystkich kontynentach.
XX wiek przyniósł dalszy rozwój rasy. Wilczarze irlandzkie uczestniczyły w wystawach, zyskiwały popularność jako psy kompanijskie i rodzinne. Ich rola zmieniła się z myśliwskiego pomocnika na ukochanego członka rodziny – choć instynkt myśliwski pozostał żywy.
Dziś wilczarz irlandzki jest symbolem narodowym Irlandii i dumą irlandzkiego dziedzictwa kynologicznego. Jest też oficjalną maskotką Irish Guards, elitarnej jednostki Armii Brytyjskiej rekrutowanej z Irlandii. Podczas ceremonii wojskowych Irish Wolfhound w galowym mundurze prowadzony jest przez podoficer bębniarzy – tradycja sięgająca 1902 roku.
Historia wilczarza irlandzkiego to opowieść o triumfie pasji nad zapomnieniem – rasa, która prawie zniknęła na zawsze, dzięki determinacji garstki entuzjastów przetrwała i kwitnie do dziś. Współczesne wilczarze irlandzkie są żywym pomnikiem starożytnej kultury celtyckiej, średniowiecznej Irlandii i dziewiętnastowiecznego odrodzenia narodowego. Ich majestatyczna obecność przypomina o czasach, gdy wilki włóczyły się po irlandzkich wzgórzach, a dzielni psy stali ramię w ramię ze swoimi ludzkimi towarzyszami.



