
Deerhound
Grupa FCI
10• FCI 164
Rozmiar
Duże
Kraj Pochodzenia
GB
Wysokość
71-76 cm
Waga
36.5-45.5 kg
Długość Życia
8-10 lat
Temperament
Przegląd
Chart szkocki, znany również jako Deerhound, to jedna z najbardziej majestatycznych ras psów, której historia sięga wieków wstecz. Te potężne psy myśliwskie pochodzą ze szkockich Highland, gdzie przez stulecia towarzyszyły arystokracji w polowaniach na czerwone jelenie. Ich imponująca postura oraz niezwykła kombinacja szybkości, siły i wytrwałości sprawiają, że trudno oderwać od nich wzrok. Mimo swojego potężnego wyglądu, chart szkocki wyróżnia się łagodnym, pełnym godności usposobieniem, co czyni go idealnym towarzyszem dla rodzin ceniących sobie spokój i elegancję.
Wygląd charta szkockiego przypomina szorstkowłosego greyhounda o większych rozmiarach i mocniejszym kośćcu. Wysokość w kłębie wynosi od 71 cm u suk do 76 cm u psów, przy wadze oscylującej między 36,5 kg a 45,5 kg. Ich szorstka, gęsta szata, przylegająca do ciała, stanowi doskonałą ochronę przed surowymi warunkami atmosferycznymi szkockich wyżyn. Umaszczenie obejmuje szlachetne odcienie ciemnoszarej sinizny, jasnoszarego brązu, pręgowania, piaskowych tonów oraz płowoczerwonego barwnika, często z ciemnymi akcentami na uszach i pysku.
Pomimo swojej imponującej postury, chart szkocki zasługuje na miano delikatnego olbrzyma. Jego temperament to połączenie łagodności, przyjazności i spokojnej godności. Są to psy wyjątkowo towarzyskie, które doskonale dogadują się z dziećmi – choć ze względu na swoje rozmiary wymagają odpowiedniego nadzoru przy kontaktach z najmłodszymi członkami rodziny. Chart szkocki jest lojalnym i oddanym psem, tworzącym głębokie więzi emocjonalne ze swoją rodziną. Jego posłuszny i chętny do nauki charakter sprawia, że szkolenie, choć wymaga cierpliwości, przynosi satysfakcjonujące rezultaty.
Te psy mają znaczne potrzeby ruchowe – wymagają codziennych, długich spacerów oraz możliwości swobodnego biegania w bezpiecznym otoczeniu. Ich wysoka inteligencja pozwala na naukę wielu komend, jednak najlepsze efekty przynosi pozytywne wzmocnienie i cierpliwe, konsekwentne podejście. Chart szkocki najlepiej czuje się w przestronnych warunkach, dlatego nie zaleca się trzymania go w małych mieszkaniach miejskich. Jest to rasa wrażliwa na stres i zmiany w otoczeniu, dlatego kluczowe jest zapewnienie jej spokojnego, stabilnego środowiska życia pełnego miłości i zrozumienia.
Chart szkocki to jedna z najbardziej rozpoznawalnych i imponujących ras psów, która natychmiast przyciąga uwagę swoją majestatyczną sylwetką. Te duże, szlachetne psy mają długie, smukłe ciało przypominające greyhounda, ale są znacznie większe i bardziej muskularne. Wysokość w kłębie wynosi od 71 cm dla suk do 76 cm dla psów, natomiast waga oscyluje między 36,5 kg a 45,5 kg. Ich budowa harmonijnie łączy elegancję z siłą, tworząc obraz psa zdolnego do długiego biegu w trudnym terenie.
Głowa charta szkockiego jest długa i szlachetnie wykrojona, z płaską czaszką delikatnie wznosząca się nad oczami. Czaszka jest najszersza w okolicy uszu i zwęża się ku oczom. Nos jest czarny, lekko zadarty, a oczy ciemne – brązowe lub orzechowe – nadają psu łagodne, pełne godności spojrzenie. Uszy są osadzone wysoko, duże, zwisające i miękkie, przylegające do głowy w spoczynku, a w stanie podniecenia lekko uniesione. Moderowanie długa, dobrze umięśniona szyja przechodzi w mocne, dobrze ukształtowane barki.
Tułów jest charakterystyczny dla chartów – z prostym lub lekko łukowatym grzbietem, dobrze zarysowanymi lędźwiami oraz głęboką klatką piersiową zapewniającą wystarczającą przestrzeń dla serca i płuc. Kończyny są proste, mocne i muskularne, zakończone zwartymi łapami o dobrze wysklepionych palcach. Ogon jest długi, gruby u nasady i zwężający się ku końcowi, noszony nisko z lekkim zagięciem na końcu, nigdy nie unoszony powyżej linii grzbietu.
Najbardziej charakterystyczną cechą wyglądu jest szorstka, gęsta i przylegająca szata, która zapewnia doskonałą ochronę przed deszczem i zimnem szkockich wyżyn. Włos jest twardy i chropowaty w dotyku, o długości 7-10 cm, z delikatniejszym, aksamitnym owłosieniem na głowie, piersi i brzuchu. Umaszczenie obejmuje szlachetną paletę kolorów: ciemnoszarą siniznę, jasnoszary brąz, pręgowanie, piaskowe tony oraz płowoczerwony barwnik, często z ciemnymi akcentami na uszach, pysku i końcu ogona. Ogólny wygląd charta szkockiego emanuje siłą, szybkością, elegancją i cichą godnością – cechy te czynią go jednym z najbardziej charakterystycznych przedstawicieli grupy chartów.
Chart szkocki to rasa, która w fascynujący sposób łączy w sobie pozornie sprzeczne cechy: potężną siłę fizyczną z niezwykłą łagodnością charakteru. Jego temperament to połączenie przyjazności, spokoju i cichej godności, co sprawia, że są doskonałymi towarzyszami dla rodzin ceniących harmonię i równowagę. Te psy są wyjątkowo towarzyskie i przyjazne, chętnie nawiązują bliskie relacje z dziećmi oraz innymi zwierzętami domowymi. Należy jednak pamiętać, że mogą wykazywać tendencję do gonienia mniejszych zwierząt ze względu na silny instynkt łowczy – w końcu przez stulecia były hodowane do polowania na szybkie jelenie.
Mimo swojej imponującej wielkości, charty szkockie są wyjątkowo delikatne i ostrożne w interakcji z dziećmi. Ich łagodne usposobienie i cierpliwość czynią je wspaniałymi kompanami dla młodszych członków rodziny, choć ze względu na rozmiary należy zachować odpowiedni nadzór, aby uniknąć przypadkowego przewrócenia maluchów podczas zabawy. Chart szkocki jest inteligentny, chociaż może wykazywać pewną niezależność myślenia charakterystyczną dla ras myśliwskich – cecha ta czasami sprawia, że szkolenie wymaga więcej cierpliwości i konsekwencji.
Są to psy wrażliwe na stres i emocje, dlatego kluczowe jest zapewnienie im spokojnego, stabilnego otoczenia bez nagłych zmian i niepokoju. Dobrze zsocjalizowany chart szkocki rzadko szczeka i nigdy nie wykazuje nieuzasadnionej agresji, podejrzliwości czy nerwowości – jego natura jest spokojna i zrównoważona. Nosi się z cichą godnością, która od wieków była ceniona przez szkocką arystokrację. Przywiązanie charta szkockiego do właścicieli jest głębokie i trwałe – są to lojalne i oddane psy, które w odpowiednich warunkach stają się prawdziwymi członkami rodziny.
Pomimo swojego łagodnego usposobienia, chart szkocki wymaga odpowiedniej socjalizacji od szczenięcego wieku, aby rozwijać pozytywne zachowania i umiejętności społeczne. Ich wrażliwość sprawia, że świetnie wyczuwają emocje swoich właścicieli, co czyni je empatyycznymi towarzyszami zdolnymi do oferowania ciszy, spokoju i bezwarunkowej miłości. Ich obecność w domu przynosi atmosferę spokoju, elegancji i harmonii – cechy, które sprawiają, że są jednymi z najbardziej cenionych psów towarzyszących na świecie.
Chart szkocki, jako rasa należąca do grupy psów olbrzymich, ma specyficzne potrzeby zdrowotne oraz predyspozycje do pewnych schorzeń, o których każdy odpowiedzialny właściciel powinien wiedzieć. Średnia długość życia tej rasy wynosi od 8 do 11 lat, co jest typowe dla psów o tak dużych rozmiarach. Kluczem do zapewnienia im długiego i zdrowego życia jest profilaktyka, regularne kontrole weterynaryjne oraz świadomość potencjalnych problemów zdrowotnych.
Jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla zdrowia charta szkockiego są choroby serca, szczególnie kardiomiopatia rozstrzeniowa, która dotyka wiele ras olbrzymich. Regularne badania kardiologiczne, w tym echokardiografia, powinny być przeprowadzane co roku, szczególnie u psów po piątym roku życia. Kolejnym istotnym problemem są problemy z układem pokarmowym, zwłaszcza wzdęcia i skręt żołądka – nagły, zagrażający życiu stan wymagający natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. Aby zminimalizować ryzyko, zaleca się karmienie psa dwoma lub trzema mniejszymi posiłkami dziennie zamiast jednego dużego oraz unikanie intensywnego wysiłku bezpośrednio przed i po posiłku.
Ze względu na dużą masę ciała i długie kończyny, charty szkockie mogą być podatne na problemy ortopedyczne, takie jak dysplazja stawu biodrowego, choroby stawów oraz osteosarkoma (nowotwór kości). Utrzymanie odpowiedniej wagi jest kluczowe – nadwaga znacznie zwiększa obciążenie stawów i może przyspieszyć rozwój artrozy. Dieta powinna być zrównoważona, bogata w składniki wspierające zdrowie stawów, takie jak glukozamina i chondroityna.
Inne schorzenia, na które warto zwrócić uwagę, to: niedoczynność tarczycy, choroby zębów i dziąseł, alergiczne zapalenia skóry oraz zespół Von Willebranda (zaburzenie krzepnięcia krwi). Chart szkocki jest również wrażliwy na skrajne temperatury – zarówno upały, jak i silne mrozy mogą być dla niego problematyczne. W gorące dni należy zapewnić mu cień i dostęp do świeżej wody, natomiast w zimie, pomimo szorstkowłosej szaty, może wymagać dodatkowej ochrony podczas długich spacerów.
Właściciele powinni regularnie obserwować swojego psa pod kątem objawów chorobowych, takich jak: utrata apetytu, letarg, trudności w oddychaniu, utykanie, kaszel czy nietypowe opuchlizny. Regularne wizyty u weterynarza, szczepienia, odrobaczanie oraz profilaktyka przeciwko pasożytom zewnętrznym są podstawą odpowiedzialnej opieki. Wybór szczeniąt od odpowiedzialnych hodowców przeprowadzających testy genetyczne na dziedziczne choroby może znacznie zmniejszyć ryzyko problemów zdrowotnych w przyszłości.
Pielęgnacja charta szkockiego, mimo że nie jest szczególnie skomplikowana ani czasochłonna, wymaga regularności i konsekwencji. Jego szorstka, gęsta szata, która stanowi naturalną ochronę przed trudnymi warunkami atmosferycznymi szkockich wyżyn, potrzebuje odpowiedniej uwagi, aby zachować zdrowy wygląd i funkcjonalność. Regularne zabiegi pielęgnacyjne są nie tylko kwestią estetyki, ale przede wszystkim zdrowia i komfortu psa.
Szczotkowanie sierści powinno odbywać się przynajmniej raz lub dwa razy w tygodniu przy użyciu szczotki z twardymi szczecinami lub grzebienia o szeroko rozstawionych zębach. To pozwala usunąć martwe włosy, zapobiec powstawaniu kołtunów oraz rozprowadzić naturalne oleje skórne, które chronią skórę i nadają sierści zdrowy blask. Szczególną uwagę należy poświęcić okolicom za uszami, pod pachami oraz w okolicy ogona, gdzie sierść ma tendencję do zaplątywania się. W okresach linienia – wiosną i jesienią – częstotliwość szczotkowania warto zwiększyć do kilku razy w tygodniu.
Kąpiel powinna być przeprowadzana tylko w razie rzeczywistej potrzeby, gdy pies jest wyraźnie zabrudzone lub wydziela nieprzyjemny zapach. Zbyt częste kąpiele mogą zniszczyć naturalną warstwę ochronną skóry i doprowadzić do problemów dermatologicznych. Przy kąpieli należy używać łagodnych szamponów przeznaczonych dla psów o szorstkowłosej sierści. Po kąpieli psa należy dokładnie wysuszyć, szczególnie w chłodniejsze dni, aby uniknąć przeziębienia.
Pielęgnacja pazurów jest kluczowym elementem rutyny – ze względu na dużą wagę charta szkockiego, jego pazury mają tendencję do szybkiego ścierania się podczas spacerów po twardym podłożu. Jeśli jednak słychać charakterystyczne stukanie pazurów o podłogę, oznacza to, że są za długie i wymagają przycięcia. Zbyt długie pazury mogą powodować problemy z chodzeniem i prowadzić do bólu stawów. Regularne przycinanie należy przeprowadzać co 3-4 tygodnie, uważając, aby nie uszkodzić tzw. żywej części pazura.
Higiena jamy ustnej jest często zaniedbywana, a ma ogromne znaczenie dla zdrowia – choroby zębów i dziąseł mogą prowadzić do poważnych infekcji i problemów zdrowotnych. Zaleca się regularne szczotkowanie zębów (najlepiej codziennie lub przynajmniej 2-3 razy w tygodniu) przy użyciu szczoteczki i pasty przeznaczonej dla psów. Dodatkowo można stosować gryzaki dentystyczne, które pomagają w mechanicznym czyszczeniu zębów.
Kontrola i czyszczenie uszu powinno odbywać się co najmniej raz w tygodniu. Zwisające uszy charta szkockiego mogą być podatne na infekcje, szczególnie w wilgotnych warunkach. Należy regularnie sprawdzać, czy nie ma oznak zaczerwienienia, nieprzyjemnego zapachu czy nadmiernej ilości woskowiny. Czyszczenie uszu przy użyciu specjalnych preparatów i wacików pomoże zapobiec problemom. Również oczy wymagają regularnej kontroli – w przypadku nadmiernego łzawienia lub wydzieliny należy skonsultować się z weterynarzem.
Ogólnie rzecz biorąc, chart szkocki nie wymaga profesjonalnego trymowania czy strzyżenia, jak niektóre inne rasy terier czy psy ozdobne. Jego naturalna, szorstka szata powinna zachować swoją pierwotną teksturę i funkcjonalność. Regularne, systematyczne zabiegi pielęgnacyjne wykonywane w domu są w zupełności wystarczające, aby zapewnić psu zdrowy wygląd i dobre samopoczucie przez całe życie.
Chart szkocki to rasa, która mimo swojego spokojnego i łagodnego usposobienia w domu, ma znaczne potrzeby ruchowe wynikające z jego myśliwskiego pochodzenia. Te potężne psy, pierwotnie hodowane do polowania na szybkie czerwone jelenie w trudnym, górzystym terenie szkockich wyżyn, potrzebują przynajmniej 1-2 godzin aktywności dziennie, aby zachować zdrowie fizyczne i równowagę psychiczną. Brak odpowiedniego ruchu może prowadzić do problemów behawioralnych, nadwagi oraz frustracji.
Chociaż chart szkocki potrafi spędzać długie godziny na spokojnym odpoczynku w domu, leżąc na sofie jak prawdziwy delikatny olbrzym, jego natura wymaga regularnych, intensywnych wybuchów aktywności. Idealnym rozwiązaniem są długie, spokojne spacery połączone z możliwością swobodnego biegania w bezpiecznym, ogrodzonym terenie. Chart szkocki uwielbia biegać – w końcu jest to jedno z najszybszych zwierząt lądowych, zdolne osiągnąć prędkość do 45 km/h. Dlatego dostęp do otwartych przestrzeni, gdzie pies może się wyszaleć i wykorzystać swoją naturalną szybkość, jest nieoceniony.
Oprócz regularnych spacerów, warto rozważyć różnorodne formy aktywności dopasowane do temperamentu i możliwości psa. Jogging, bieganie obok roweru (dla starszych, w pełni rozwiniętych psów), zabawy w aportowanie czy coursing – czyli symulowane polowania za mechaniczną przynętą – to doskonałe sposoby na wykorzystanie energii charta szkockiego. Należy jednak pamiętać, że szczenięta i młode psy w fazie wzrostu nie powinny być poddawane zbyt intensywnym wysiłkom, gdyż może to zaszkodzić rozwijającym się stawom i kościom. Intensywne treningi należy wprowadzać stopniowo po ukończeniu 18-24 miesiąca życia.
Podczas spacerów w okolicach innych zwierząt pies powinien być na smyczy, szczególnie jeśli nie ma w pełni wypracowanego przywołania. Silny instynkt łowczy może skłonić charta szkockiego do gonienia mniejszych zwierząt – królików, kotów, wiewiórek – a jego szybkość sprawia, że odzyskanie kontroli nad psem może być niezwykle trudne. W bezpiecznych, zamkniętych przestrzeniach można pozwolić psu na swobodny bieg, jednak zawsze należy zachować czujność i obserwować otoczenie.
Warto podkreślić, że chart szkocki potrzebuje nie tylko wysiłku fizycznego, ale również stymulacji umysłowej. Monotonne spacery po tych samych trasach mogą stać się nudne – dlatego dobrze jest wprowadzać różnorodność: nowe miejsca, zapachy, zabawy węchowe, proste zadania treningowe czy interaktywne zabawki. Intelektualne wyzwania pomagają utrzymać psa w dobrej kondycji psychicznej i zapobiegają problemom behawioralnym wynikającym z nudy.
Należy również pamiętać o odpowiedniej ochronie w ekstremalnych warunkach pogodowych. Chociaż szorstka szata charta szkockiego zapewnia pewną ochronę przed zimnem, podczas bardzo mroźnych dni może wymagać dodatkowego odzienia. Z kolei w upalne dni należy unikać wysiłku w najgorętszych godzinach – charty są podatne na przegrzanie, dlatego aktywność należy przełożyć na wczesny ranek lub późny wieczór. Zapewnienie dostępu do świeżej wody przed, w trakcie i po wysiłku jest absolutnie kluczowe.
Podsumowując, chart szkocki to rasa dla aktywnych osób, które cenią długie spacery i wypady na łono natury. To nie jest pies dla mieszkańców małych mieszkań czy osób preferujących siedzący tryb życia. Z odpowiednią ilością ruchu i stymulacji chart szkocki stanie się zrównoważonym, szczęśliwym i zdrowym towarzyszem, który w domu zachowuje się spokojnie i godnie, a na zewnątrz wykorzystuje swoją naturę myśliwską w kontrolowany, satysfakcjonujący sposób.
Szkolenie charta szkockiego może być zarówno satysfakcjonującym, jak i wymagającym doświadczeniem – wszystko zależy od zrozumienia specyfiki tej rasy i dostosowania metod treningowych do jej temperamentu. Chart szkocki jest znany z niezależności myślenia i pewnej dozy uporu, co wynika z jego myśliwskiego pochodzenia – psy te przez stulecia były hodowane do samodzielnego podejmowania decyzji podczas polowania, co wpłynęło na ich charakter. Oznacza to, że nauka komend może wymagać więcej czasu, cierpliwości i konsekwencji niż w przypadku ras bezgranicznie posłusznych, takich jak owczarki.
Kluczem do skutecznego szkolenia charta szkockiego jest pozytywne wzmocnienie – metoda oparta na nagradzaniu pożądanych zachowań zamiast karania niepożądanych. Smakołyki, pochwały słowne, głaskanie i zabawa są znacznie skuteczniejsze niż surowe korekty czy przymus. Chart szkocki jest wrażliwy na ostre uwagi i krytykę – zbyt surowe metody mogą zniechęcić psa do współpracy lub spowodować stres i lęk. Delikatne, cierpliwe podejście połączone z konsekwencją przynosi najlepsze rezultaty.
Chart szkocki ma tendencję do silnego przywiązywania się do swojego właściciela, co stanowi ogromną zaletę w procesie szkolenia. Silna więź emocjonalna sprawia, że pies jest chętny do współpracy i stara się zadowolić swojego opiekuna. Dlatego budowanie pozytywnej relacji opartej na zaufaniu i szacunku jest fundamentem skutecznego treningu. Im silniejsza więź między psem a właścicielem, tym łatwiejsze będzie nauczenie podstawowych i zaawansowanych komend.
Dobrze jest rozpocząć szkolenie od podstawowych komend posłuszeństwa, takich jak: Siad, Leżeć, Zostań, Do mnie oraz Nie. Te fundamentalne polecenia są kluczowe dla bezpieczeństwa psa i kontroli w różnych sytuacjach. Następnie można stopniowo przechodzić do bardziej zaawansowanych ćwiczeń. Regularne, ale krótkie sesje treningowe – najlepiej 10-15 minut, 2-3 razy dziennie – są najbardziej efektywne. Chart szkocki może szybko stracić zainteresowanie długimi, monotonnymi sesjami, dlatego ważne jest utrzymanie zaangażowania poprzez różnorodność i pozytywną energię.
Socjalizacja jest równie ważna jak szkolenie posłuszeństwa – szczenięta charta szkockiego powinny być od najmłodszych tygodni życia wystawiane na różnorodne bodźce: innych ludzi, psy, zwierzęta, dźwięki, miejsca i sytuacje. Odpowiednia socjalizacja pomaga zapobiec problemom behawioralnym w dorosłym życiu, takim jak lęk, nadmierna nieśmiałość czy reaktywność wobec innych psów. Dobrze zsocjalizowany chart szkocki jest pewny siebie, spokojny i przyjazny w różnych okolicznościach.
Ze względu na silny instynkt łowczy, szczególnie ważne jest wypracowanie niezawodnego przywołania. Chart szkocki, który zobaczy mniejsze zwierzę w ruchu, może ulec instynktowi i rzucić się w pościg, ignorując wszelkie komendy. Dlatego trening przywołania powinien być przeprowadzany systematycznie, w kontrolowanych warunkach, stopniowo zwiększając poziom trudności i dystrakcji. Warto korzystać z długiej linki treningowej na początkowych etapach, aby mieć pewność, że pies nie ucieknie.
Warto również wprowadzić zabawy i aktywności rozwijające naturalne zdolności charta szkockiego, takie jak coursing czy ćwiczenia węchowe. Te formy aktywności nie tylko zapewniają stymulację fizyczną i umysłową, ale również budują więź i dają psu satysfakcję z wykorzystania swoich naturalnych instynktów w kontrolowany sposób. Mental stimulation jest równie ważna jak fizyczny wysiłek – intelektualne wyzwania pomagają utrzymać psa w równowadze psychicznej.
Pamiętaj, że szkolenie charta szkockiego to proces długoterminowy, który wymaga cierpliwości, konsekwencji i pozytywnego nastawienia. Nie należy oczekiwać natychmiastowych rezultatów ani perfekcyjnego posłuszeństwa od razu – każdy pies uczy się w swoim tempie. Z czasem, przy odpowiednim podejściu i regularnym treningu, chart szkocki stanie się posłusznym, dobrze wychowanym towarzyszem, który zachowuje swoją naturalną niezależność, ale jednocześnie chętnie współpracuje ze swoim właścicielem. To wspaniałe uczucie, gdy potężny chart szkocki – zwierzę zdolne do niesamowitej szybkości i siły – z szacunkiem i oddaniem odpowiada na twoje komendy.
Dieta charta szkockiego jest jednym z najważniejszych elementów zapewnienia mu długiego, zdrowego i satysfakcjonującego życia. Ze względu na swoje duże rozmiary, aktywny tryb życia oraz specyficzne potrzeby metaboliczne psów olbrzymich ras, chart szkocki wymaga wysokiej jakości żywienia dostosowanego do jego indywidualnych potrzeb. Odpowiednio zbilansowana dieta nie tylko wspiera ogólne zdrowie, ale również pomaga w profilaktyce wielu chorób charakterystycznych dla tej rasy.
Podstawą diety powinny być wysokiej jakości karmy przeznaczone specjalnie dla dużych i olbrzymich ras psów. Takie karmy zawierają odpowiednią proporcję białka (minimum 22-26% dla dorosłych psów), tłuszczów (12-15%), węglowodanów oraz niezbędnych witamin i minerałów. Białko pochodzące z mięsa – kurczaka, wołowiny, indyka, jagnięciny lub ryb – powinno być głównym składnikiem, gdyż wspiera rozwój i utrzymanie masy mięśniowej. Należy unikać karm opartych na zbożowych wypełniaczach niskiej jakości czy produktach ubocznych.
Ze względu na predyspozycję do wzdęć i skrętu żołądka – groźnego stanu zagrażającego życiu – niezwykle ważne jest odpowiednie zarządzanie karmieniem. Zaleca się podawanie jedzenia w dwóch lub trzech mniejszych posiłkach dziennie zamiast jednego dużego. Dzięki temu żołądek nie jest przeciążony i ryzyko wzdęcia maleje. Dodatkowo należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego bezpośrednio przed i po posiłku – najlepiej odczekać przynajmniej godzinę przed i po karmieniu, zanim pies zacznie biegać lub bawić się intensywnie.
Kontrola wagi jest kluczowa – charty szkockie są podatne na przybieranie na wadze, szczególnie jeśli nie otrzymują wystarczającej ilości ruchu lub są przekarmiane. Nadwaga znacznie zwiększa ryzyko problemów ze stawami, chorobami serca oraz cukrzycą. Regularne ważenie psa oraz obserwacja jego kondycji fizycznej (powinno być widoczne zarysowanie talii, a żebra wyczuwalne pod delikatną warstwą tłuszczu) pomaga utrzymać odpowiednią wagę. Jeśli pies przybiera na wadze, należy skonsultować się z weterynarzem w sprawie dostosowania porcji lub zmiany diety.
Poza karmą suchą lub mokrą, można wzbogacać dietę o świeże dodatki, takie jak: gotowane mięso (bez przypraw i kości), warzywa (marchew, brokuły, dynia, szpinak), owoce (jabłka, gruszki, jagody – w umiarkowanych ilościach) czy naturalne jogurty bez dodatku cukru. Należy jednak unikać składników szkodliwych dla psów, takich jak: cebula, czosnek, winogrona, rodzynki, czekolada, awokado, ksylitol czy produkty zawierające kofeinę. Kości gotowane są niebezpieczne, gdyż mogą pękać i powodować zranienia – jeśli podajemy kości, powinny być surowe i odpowiednio duże.
Dostęp do świeżej, czystej wody przez całą dobę jest absolutnie kluczowy, szczególnie dla tak dużych psów. Chart szkocki może wypijać znaczne ilości wody, zwłaszcza po wysiłku czy w gorące dni. Miska z wodą powinna być regularnie uzupełniana i czyszczona, aby zapewnić higienę.
W przypadku psów starszych, szczeniąt czy psów z problemami zdrowotnymi może być konieczne stosowanie specjalistycznych diet weterynaryjnych lub suplementów diety. Na przykład: glukozamina i chondroityna wspierają zdrowie stawów, kwasy tłuszczowe omega-3 poprawiają kondycję skóry i sierści oraz wspierają zdrowie serca, a probiotyki pomagają utrzymać zdrową florę bakteryjną jelit. Przed wprowadzeniem jakichkolwiek suplementów warto skonsultować się z weterynarzem, który pomoże dobrać odpowiednie produkty i dawki.
Regularne konsultacje z weterynarzem w zakresie diety są szczególnie ważne w kluczowych etapach życia psa: podczas wzrostu szczeniąt, w okresie dojrzałości oraz w starszym wieku. Potrzeby żywieniowe zmieniają się wraz z wiekiem i poziomem aktywności, dlatego dieta powinna być elastycznie dostosowywana. Odpowiednia, zbilansowana dieta to inwestycja w zdrowie i długowieczność charta szkockiego – pomaga utrzymać idealną wagę, wspiera sprawność fizyczną, chroni przed chorobami i zapewnia psu energię do codziennych aktywności oraz radość życia.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Łagodny i przyjazny temperament
- Idealny towarzysz rodziny
- Wysoka inteligencja i chęć do nauki
- Lojalność i oddanie właścicielom
- Majestatyczny i elegancki wygląd
- Spokojna natura w domu
Wady
- Wymaga dużej ilości ruchu i przestrzeni
- Silny instynkt łowczy wymaga kontroli
- Duże rozmiary nieodpowiednie dla małych mieszkań
- Może być niezależny i uparty
- Podatność na choroby serca i wzdęcia
- Krótka średnia długość życia 8-11 lat
Oceny behawioralne
Historia rasy
Historia charta szkockiego to fascynująca opowieść sięgająca stuleci wstecz, pełna tajemnic, legend oraz głębokiego związku z dzikimi, malowniczymi krajobrazami szkockich wyżyn. Ta starożytna rasa psów myśliwskich ma korzenie tak głębokie, że ich dokładne pochodzenie owiane jest mgłą czasu. Istnieją przypuszczenia, że przodkowie dzisiejszych chartów szkockich mogli zostać sprowadzeni do Szkocji przez fenickich kupców lub że rasa ta rozwinęła się z psów gończych obecnych na Wyspach Brytyjskich już w czasach rzymskich. Jedno jest pewne – charty polujące na jelenie obecne były w Highlands przez co najmniej tysiąc lat.
W średniowieczu chart szkocki, znany wówczas jako Scottish Deerhound, był symbolem statusu społecznego i przywileju. Prawo pozwalało na posiadanie tej rasy wyłącznie osobom o randze hrabiego lub wyższej – był to jeden z najbardziej ekskluzywnych przywilejów szkockiej arystokracji. Te potężne, szybkie psy były nieocenione w polowaniach na czerwone jelenie, które stanowiły główne źródło mięsa oraz symbol myśliwskiej biegłości. W trudnym, górzystym terenie szkockich Highland, gdzie tradycyjne metody polowania były nieskuteczne, chart szkocki wykazywał się nieporównywalną sprawnością – jego kombinacja szybkości, siły i wytrwałości pozwalała mu dogonić i powalić nawet największego jelenia.
W XVI i XVII wieku rasa była na szczycie popularności wśród szkockiej szlachty. Posiadanie kilku chartów szkockich było znakiem prestiżu, a najbardziej cenionym psem był ten, który potrafił samodzielnie pokonać dorosłego jelenia. Polowania były rytualnymi wydarzeniami, podczas których charty demonstrują swoją moc i odwagę. Opisy z tamtych czasów wspominają o psach o niesamowitej sile, zdolnych do długiego biegu w trudnym terenie oraz pokonania zwierzęcia znacznie większego od siebie.
W XIX wieku rasa stanęła na krawędzi wyginięcia z kilku powodów. Wprowadzenie broni palnej zmieniło charakter polowań – strzelby były bardziej efektywne niż psy, co zmniejszyło zapotrzebowanie na charty myśliwskie. Dodatkowo, drastyczny spadek populacji czerwonych jeleni w wyniku nadmiernych polowań oraz zmiany w zarządzaniu terenami leśnymi sprawiły, że potrzeba hodowli chartów szkockich znacznie zmalała. W połowie XIX wieku rasa była na skraju całkowitego zniknięcia.
Na szczęście, grupa pasjonatów i entuzjastów rasy podjęła się jej ratowania. Kluczową postacią w tym procesie był archibiskup Duncan z Argyll oraz bracia McNeil z wyspy Colonsay, którzy utrzymywali niewielkie linie hodowlane. W 1886 roku powstał pierwszy klub hodowców chartów szkockich, co zapoczątkowało systematyczną hodowlę i ochronę rasy. Opracowano pierwszy standard rasy, który określał pożądane cechy wyglądu i temperamentu, a wystawy psów stały się miejscem prezentacji najlepszych przedstawicieli.
Współczesny chart szkocki zachował wiele cech swoich historycznych przodków – nadal posiada majestatyczną sylwetkę, szorstką szatę oraz łagodny, godny temperament. Jednak jego rola uległa znacznej zmianie – zamiast psa myśliwskiego, chart szkocki stał się przede wszystkim psem towarzyszącym i wystawowym. Jego łagodne usposobienie, lojalność i elegancki wygląd sprawiły, że znalazł miejsce w sercach rodzin na całym świecie. W niektórych krajach nadal uczestniczą w zawodach coursingu – symulowanych polowań za mechaniczną przynętą – co pozwala im wykorzystać naturalne instynkty w kontrolowany sposób.
Rasa jest obecnie uznawana przez wszystkie główne organizacje kynologiczne, w tym FCI (Fédération Cynologique Internationale), AKC (American Kennel Club) oraz KC (The Kennel Club w Wielkiej Brytanii). Chart szkocki pozostaje symbolem szkockiej dziedzictwa kulturowego – jego wizerunek pojawia się w literaturze, sztuce oraz heraldyce. W Szkocji jest uważany za narodową rasę, reprezentującą ducha dzikiej, nieokiełznanej natury Highland.
Historia charta szkockiego to również opowieść o przyjaźni, lojalności i głębokim związku między człowiekiem a psem. Przez stulecia te psy były nie tylko narzędziem polowania, ale przede wszystkim towarzyszami, którzy dzielili z ludźmi trudy życia w surowych warunkach górskich terenów. Ich obecność w domach na całym świecie świadczy o wyjątkowym charakterze tej rasy – połączeniu siły fizycznej z łagodnością ducha, które czyni charta szkockiego jednym z najbardziej szlachetnych i szanowanych psów na świecie.



