Deerhound

Deerhound

FCI #164Uznanie FCI: 2012Standard PLStandard EN

Grupa FCI

10FCI 164

Rozmiar

Duże

Kraj Pochodzenia

GB

Wysokość

71-76 cm

Waga

36.5-45.5 kg

Długość Życia

8-10 lat

Temperament

SpokojnyPrzyjaznyLojalny

Przegląd

Chart szkocki, znany również jako Deerhound, to jedna z najbardziej majestatycznych ras psów, której historia sięga wieków wstecz. Te potężne psy myśliwskie pochodzą ze szkockich Highland, gdzie przez stulecia towarzyszyły arystokracji w polowaniach na czerwone jelenie. Ich imponująca postura oraz niezwykła kombinacja szybkości, siły i wytrwałości sprawiają, że trudno oderwać od nich wzrok. Mimo swojego potężnego wyglądu, chart szkocki wyróżnia się łagodnym, pełnym godności usposobieniem, co czyni go idealnym towarzyszem dla rodzin ceniących sobie spokój i elegancję.

Wygląd charta szkockiego przypomina szorstkowłosego greyhounda o większych rozmiarach i mocniejszym kośćcu. Wysokość w kłębie wynosi od 71 cm u suk do 76 cm u psów, przy wadze oscylującej między 36,5 kg a 45,5 kg. Ich szorstka, gęsta szata, przylegająca do ciała, stanowi doskonałą ochronę przed surowymi warunkami atmosferycznymi szkockich wyżyn. Umaszczenie obejmuje szlachetne odcienie ciemnoszarej sinizny, jasnoszarego brązu, pręgowania, piaskowych tonów oraz płowoczerwonego barwnika, często z ciemnymi akcentami na uszach i pysku.

Pomimo swojej imponującej postury, chart szkocki zasługuje na miano delikatnego olbrzyma. Jego temperament to połączenie łagodności, przyjazności i spokojnej godności. Są to psy wyjątkowo towarzyskie, które doskonale dogadują się z dziećmi – choć ze względu na swoje rozmiary wymagają odpowiedniego nadzoru przy kontaktach z najmłodszymi członkami rodziny. Chart szkocki jest lojalnym i oddanym psem, tworzącym głębokie więzi emocjonalne ze swoją rodziną. Jego posłuszny i chętny do nauki charakter sprawia, że szkolenie, choć wymaga cierpliwości, przynosi satysfakcjonujące rezultaty.

Te psy mają znaczne potrzeby ruchowe – wymagają codziennych, długich spacerów oraz możliwości swobodnego biegania w bezpiecznym otoczeniu. Ich wysoka inteligencja pozwala na naukę wielu komend, jednak najlepsze efekty przynosi pozytywne wzmocnienie i cierpliwe, konsekwentne podejście. Chart szkocki najlepiej czuje się w przestronnych warunkach, dlatego nie zaleca się trzymania go w małych mieszkaniach miejskich. Jest to rasa wrażliwa na stres i zmiany w otoczeniu, dlatego kluczowe jest zapewnienie jej spokojnego, stabilnego środowiska życia pełnego miłości i zrozumienia.

Chart szkocki to jedna z najbardziej rozpoznawalnych i imponujących ras psów, która natychmiast przyciąga uwagę swoją majestatyczną sylwetką. Te duże, szlachetne psy mają długie, smukłe ciało przypominające greyhounda, ale są znacznie większe i bardziej muskularne. Wysokość w kłębie wynosi od 71 cm dla suk do 76 cm dla psów, natomiast waga oscyluje między 36,5 kg a 45,5 kg. Ich budowa harmonijnie łączy elegancję z siłą, tworząc obraz psa zdolnego do długiego biegu w trudnym terenie.

Głowa charta szkockiego jest długa i szlachetnie wykrojona, z płaską czaszką delikatnie wznosząca się nad oczami. Czaszka jest najszersza w okolicy uszu i zwęża się ku oczom. Nos jest czarny, lekko zadarty, a oczy ciemne – brązowe lub orzechowe – nadają psu łagodne, pełne godności spojrzenie. Uszy są osadzone wysoko, duże, zwisające i miękkie, przylegające do głowy w spoczynku, a w stanie podniecenia lekko uniesione. Moderowanie długa, dobrze umięśniona szyja przechodzi w mocne, dobrze ukształtowane barki.

Tułów jest charakterystyczny dla chartów – z prostym lub lekko łukowatym grzbietem, dobrze zarysowanymi lędźwiami oraz głęboką klatką piersiową zapewniającą wystarczającą przestrzeń dla serca i płuc. Kończyny są proste, mocne i muskularne, zakończone zwartymi łapami o dobrze wysklepionych palcach. Ogon jest długi, gruby u nasady i zwężający się ku końcowi, noszony nisko z lekkim zagięciem na końcu, nigdy nie unoszony powyżej linii grzbietu.

Najbardziej charakterystyczną cechą wyglądu jest szorstka, gęsta i przylegająca szata, która zapewnia doskonałą ochronę przed deszczem i zimnem szkockich wyżyn. Włos jest twardy i chropowaty w dotyku, o długości 7-10 cm, z delikatniejszym, aksamitnym owłosieniem na głowie, piersi i brzuchu. Umaszczenie obejmuje szlachetną paletę kolorów: ciemnoszarą siniznę, jasnoszary brąz, pręgowanie, piaskowe tony oraz płowoczerwony barwnik, często z ciemnymi akcentami na uszach, pysku i końcu ogona. Ogólny wygląd charta szkockiego emanuje siłą, szybkością, elegancją i cichą godnością – cechy te czynią go jednym z najbardziej charakterystycznych przedstawicieli grupy chartów.

Cechy charakterystyczne

Dobry z Dziećmi
Dobry z Innymi Psami
Toleruje Samotność
Toleruje Zimno
Wymaga Dużej Przestrzeni
Mało ślinienie
Nie skłonny do otyłości
Nie skłonny do gryzienia
Pies myśliwski

Zalety

  • Łagodny i przyjazny temperament
  • Idealny towarzysz rodziny
  • Wysoka inteligencja i chęć do nauki
  • Lojalność i oddanie właścicielom
  • Majestatyczny i elegancki wygląd
  • Spokojna natura w domu

Wady

  • Wymaga dużej ilości ruchu i przestrzeni
  • Silny instynkt łowczy wymaga kontroli
  • Duże rozmiary nieodpowiednie dla małych mieszkań
  • Może być niezależny i uparty
  • Podatność na choroby serca i wzdęcia
  • Krótka średnia długość życia 8-11 lat

Oceny behawioralne

Historia rasy

Historia charta szkockiego to fascynująca opowieść sięgająca stuleci wstecz, pełna tajemnic, legend oraz głębokiego związku z dzikimi, malowniczymi krajobrazami szkockich wyżyn. Ta starożytna rasa psów myśliwskich ma korzenie tak głębokie, że ich dokładne pochodzenie owiane jest mgłą czasu. Istnieją przypuszczenia, że przodkowie dzisiejszych chartów szkockich mogli zostać sprowadzeni do Szkocji przez fenickich kupców lub że rasa ta rozwinęła się z psów gończych obecnych na Wyspach Brytyjskich już w czasach rzymskich. Jedno jest pewne – charty polujące na jelenie obecne były w Highlands przez co najmniej tysiąc lat.

W średniowieczu chart szkocki, znany wówczas jako Scottish Deerhound, był symbolem statusu społecznego i przywileju. Prawo pozwalało na posiadanie tej rasy wyłącznie osobom o randze hrabiego lub wyższej – był to jeden z najbardziej ekskluzywnych przywilejów szkockiej arystokracji. Te potężne, szybkie psy były nieocenione w polowaniach na czerwone jelenie, które stanowiły główne źródło mięsa oraz symbol myśliwskiej biegłości. W trudnym, górzystym terenie szkockich Highland, gdzie tradycyjne metody polowania były nieskuteczne, chart szkocki wykazywał się nieporównywalną sprawnością – jego kombinacja szybkości, siły i wytrwałości pozwalała mu dogonić i powalić nawet największego jelenia.

W XVI i XVII wieku rasa była na szczycie popularności wśród szkockiej szlachty. Posiadanie kilku chartów szkockich było znakiem prestiżu, a najbardziej cenionym psem był ten, który potrafił samodzielnie pokonać dorosłego jelenia. Polowania były rytualnymi wydarzeniami, podczas których charty demonstrują swoją moc i odwagę. Opisy z tamtych czasów wspominają o psach o niesamowitej sile, zdolnych do długiego biegu w trudnym terenie oraz pokonania zwierzęcia znacznie większego od siebie.

W XIX wieku rasa stanęła na krawędzi wyginięcia z kilku powodów. Wprowadzenie broni palnej zmieniło charakter polowań – strzelby były bardziej efektywne niż psy, co zmniejszyło zapotrzebowanie na charty myśliwskie. Dodatkowo, drastyczny spadek populacji czerwonych jeleni w wyniku nadmiernych polowań oraz zmiany w zarządzaniu terenami leśnymi sprawiły, że potrzeba hodowli chartów szkockich znacznie zmalała. W połowie XIX wieku rasa była na skraju całkowitego zniknięcia.

Na szczęście, grupa pasjonatów i entuzjastów rasy podjęła się jej ratowania. Kluczową postacią w tym procesie był archibiskup Duncan z Argyll oraz bracia McNeil z wyspy Colonsay, którzy utrzymywali niewielkie linie hodowlane. W 1886 roku powstał pierwszy klub hodowców chartów szkockich, co zapoczątkowało systematyczną hodowlę i ochronę rasy. Opracowano pierwszy standard rasy, który określał pożądane cechy wyglądu i temperamentu, a wystawy psów stały się miejscem prezentacji najlepszych przedstawicieli.

Współczesny chart szkocki zachował wiele cech swoich historycznych przodków – nadal posiada majestatyczną sylwetkę, szorstką szatę oraz łagodny, godny temperament. Jednak jego rola uległa znacznej zmianie – zamiast psa myśliwskiego, chart szkocki stał się przede wszystkim psem towarzyszącym i wystawowym. Jego łagodne usposobienie, lojalność i elegancki wygląd sprawiły, że znalazł miejsce w sercach rodzin na całym świecie. W niektórych krajach nadal uczestniczą w zawodach coursingu – symulowanych polowań za mechaniczną przynętą – co pozwala im wykorzystać naturalne instynkty w kontrolowany sposób.

Rasa jest obecnie uznawana przez wszystkie główne organizacje kynologiczne, w tym FCI (Fédération Cynologique Internationale), AKC (American Kennel Club) oraz KC (The Kennel Club w Wielkiej Brytanii). Chart szkocki pozostaje symbolem szkockiej dziedzictwa kulturowego – jego wizerunek pojawia się w literaturze, sztuce oraz heraldyce. W Szkocji jest uważany za narodową rasę, reprezentującą ducha dzikiej, nieokiełznanej natury Highland.

Historia charta szkockiego to również opowieść o przyjaźni, lojalności i głębokim związku między człowiekiem a psem. Przez stulecia te psy były nie tylko narzędziem polowania, ale przede wszystkim towarzyszami, którzy dzielili z ludźmi trudy życia w surowych warunkach górskich terenów. Ich obecność w domach na całym świecie świadczy o wyjątkowym charakterze tej rasy – połączeniu siły fizycznej z łagodnością ducha, które czyni charta szkockiego jednym z najbardziej szlachetnych i szanowanych psów na świecie.