Chart węgierski

Chart węgierski

FCI #240Uznanie FCI: 2000Standard PLStandard EN

Grupa FCI

10FCI 240

Rozmiar

Duże

Kraj Pochodzenia

HU

Wysokość

62-70 cm

Waga

25-30 kg

Długość Życia

13-15 lat

Temperament

InteligentnyCzułyWysoki popęd łowiecki

Przegląd

Chart węgierski, znany również jako Magyar Agar, to jedna z najstarszych i najbardziej szlachetnych ras psów myśliwskich, której korzenie sięgają czasów wielkiego podboju Węgier przez Madziarów w X wieku. Ta wyjątkowa rasa wyróżnia się nie tylko swoją bogatą historią, ale przede wszystkim niezwykłymi zdolnościami łowieckimi, w których wykorzystuje zarówno doskonały wzrok, jak i niezawodny węch – połączenie rzadko spotykane wśród chartów. Właśnie to unikalne połączenie zmysłów sprawia, że Magyar Agar jest wyjątkowym towarzyszem zarówno dla doświadczonych myśliwych, jak i osób prowadzących aktywny, sportowy tryb życia.

Magyar Agar zachwyca elegancką, smukłą sylwetką oraz imponująco rozwiniętą muskulaturą, co w połączeniu z niezwykłą szybkością i wytrzymałością czyni go psem o wręcz legendarnych możliwościach sportowych. Wysokość w kłębie u samców wynosi od 65 do 70 cm, natomiast u samic od 62 do 67 cm, co plasuje go wśród średnio-dużych przedstawicieli grupy chartów. Jego oficjalny wzorzec rasy został zatwierdzony przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI) i opublikowany 6 kwietnia 2000 roku, co potwierdza międzynarodowe uznanie dla tej wspaniałej węgierskiej rasy.

Współczesne Charty węgierskie to nie tylko znakomici łowcy i sportowcy, ale również wyjątkowo lojalni i oddani towarzysze życia. Wykazują się głębokim przywiązaniem do swoich właścicieli, a jednocześnie pełnią rolę czujnych, choć nie agresywnych stróżów domu. Ich temperament jest z natury spokojny i zrównoważony, jednak w odpowiednich warunkach potrafią wykazać się wybuchową energią i radością z ruchu. Ze względu na wysokie potrzeby ruchowe, Magyar Agar wymaga regularnych, intensywnych spacerów oraz dużej ilości czasu na zabawę i trening sportowy. Przy prawidłowej socjalizacji i konsekwentnym, ale delikatnym szkoleniu, Chart węgierski może stać się idealnym członkiem rodziny – zarówno dla domów z dziećmi, jak i dla singli prowadzących aktywny tryb życia.

Warto jednak pamiętać, że silny instynkt łowiecki tej rasy wymaga szczególnej uwagi i odpowiedzialności ze strony właściciela. Magyar Agar potrafi w ułamku sekundy zareagować na pojawienie się potencjalnej zdobyczy, dlatego spacery bez smyczy powinny odbywać się wyłącznie na bezpiecznych, ogrodzonych terenach. Charty węgierskie charakteryzują się również doskonałą odpornością na chłód, co czyni je dobrze przystosowanymi do surowych warunków klimatycznych Europy Środkowej. Z drugiej strony, podczas intensywnych upałów należy ograniczać wysiłek fizyczny, aby uniknąć przegrzania organizmu. Inteligencja i wrażliwość tych psów sprawiają, że szybko przyswajają nowe polecenia, jednak najlepiej reagują na pozytywne metody treningowe oparte na wzmocnieniu i nagrodzie. W dalszych rozdziałach tego przewodnika szczegółowo omówimy wszystkie kluczowe aspekty opieki nad Chartem węgierskim, w tym zdrowie, pielęgnację, wymagania dotyczące ćwiczeń, techniki treningu, zasady żywienia, fascynującą historię rasy oraz charakterystyczny wygląd i zachowanie tego niezwykłego psa.

Chart węgierski to pies o niezwykle eleganckiej i harmonijnej sylwetce, która łączy w sobie siłę, wytrzymałość i szybkość. Długość jego ciała jest nieznacznie większa od wysokości mierzonej w kłębie, co nadaje mu proporcjonalny i zrównoważony wygląd. Głowa ma charakterystyczny klinowaty kształt z umiarkowanie mocną czaszką i wyraźnie zaznaczonym, ale nie przesadnym stopem. Kufa jest wydłużona, mocna i elegancka, zakończona dobrze przylegającymi wargami, które nie powinny być zwisające ani luźne.

Oczy są średniej wielkości, migdałowatego kształtu, ciemnego koloru i wyrażają jednocześnie inteligencję, czujność oraz delikatność charakteru. Uszy są stosunkowo duże i grube, osadzone na średniej wysokości, w spoczynku załamane do tyłu i przylegające do szyi, co jest charakterystyczne dla tej rasy. Szyja jest elegancka, dobrze umięśniona i średniej długości, płynnie przechodzi w mocną linię grzbietu.

Tułów charakteryzuje się mocną budową – grzbiet jest szeroki i dobrze umięśniony, lędźwie są solidne i elastyczne, a klatka piersiowa jest głęboka, przestronna i dobrze rozwinięta, sięgająca do łokci, co zapewnia wystarczającą przestrzeń dla dużych płuc niezbędnych do długotrwałego wysiłku. Brzuch jest mocno podciągnięty, co nadaje psu charakterystyczny dla chartów smukły profil.

Kończyny przednie są proste, mocne i dobrze umięśnione, z wyraźnie zaznaczonymi stawami. Kończyny tylne są bardzo silne, z doskonale rozwiniętymi mięśniami ud i podudzi, co zapewnia psu wybuchową szybkość i długą wytrzymałość. Łapy są owalne, zwarte, z dobrze wysklepionymi palcami i twardymi poduszeczkami.

Ogon jest gruby u nasady, zwęża się ku końcowi, może być lekko zakręcony, w spoczynku wisi swobodnie i sięga co najmniej do stawu skokowego. Podczas ruchu może być uniesiony, ale nigdy nie powinien być noszony nad linią grzbietu.

Sierść jest krótka, gęsta, twarda w dotyku i dobrze przylegająca do ciała. W okresie zimowym może rozwinąć się gęsty podszerstek. Umaszczenie może być bardzo różnorodne – dopuszczalne są wszystkie kolory i kombinacje, z wyjątkiem barw dyskwalifikujących (takich jak merle czy albinizm).

Idealne wymiary: wysokość w kłębie u samców wynosi od 65 do 70 cm, u samic od 62 do 67 cm. Waga zwykle mieści się w przedziale od 22 do 31 kg, przy czym samce są z reguły cięższe od samic. Ogólne wrażenie powinno być wrażenie harmonii, siły, elegancji i szlachetności.

Cechy charakterystyczne

Dobry z Dziećmi
Dobry z Innymi Psami
Toleruje Samotność
Toleruje Zimno
Toleruje Upał
Łatwy w Pielęgnacji
Rasa Wysokoenergetyczna
Wymaga Dużej Przestrzeni
Mało ślinienie
Nie skłonny do otyłości
Nie skłonny do gryzienia
Pies myśliwski
Silne zdrowie

Zalety

  • Elegancka i atletyczna sylwetka
  • Wyjątkowe zdolności łowieckie i sportowe
  • Głęboka lojalność i oddanie właścicielowi
  • Inteligencja i szybkość uczenia się
  • Doskonała odporność na chłód
  • Spokojny i zrównoważony temperament w domu

Wady

  • Wymaga bardzo dużej ilości ruchu i aktywności
  • Silny instynkt łowiecki może prowadzić do ucieczek
  • Nie toleruje długotrwałej samotności
  • Wrażliwa natura wymaga delikatnego podejścia w treningu
  • Może być zarezerwowany wobec obcych osób

Oceny behawioralne

Historia rasy

Historia Charta węgierskiego (Magyar Agar) jest fascynującą opowieścią sięgającą ponad tysiąc lat wstecz, nierozerwalnie związaną z dziejami narodu madziarskiego i kulturą Węgier. Rasa ta stanowi jedno z najstarszych dziedzictw kynologicznych tego kraju i jest dumnie uznawana za oryginalną węgierską rasę łowiecką.

Starożytne początki: Pochodzenie Magyar Agara sięga czasów wędrówki ludów i podboju Kotliny Karpackiej przez plemiona madziarskie około X wieku. Koczowniczy Madziarzy, przybywający z terenów Azji Środkowej, przywieźli ze sobą psy myśliwskie, które wykorzystywali do polowań na stepach. Archeolodzy odkryli prehistoryczne szczątki czaszek psów na terenach współczesnych Węgier, które wykazują cechy charakterystyczne dla chartów, co potwierdza, że przodkowie Magyar Agara towarzyszyli Madziarom już w czasach ich osiedlenia się na Węgrzech. Te starożytne psy były wykorzystywane do polowań na dziką zwierzynę – zające, sarny, jelenie – wykorzystując swój niezwykły wzrok i błyskawiczną szybkość.

Średniowiecze i rozwój rasy: W średniowieczu Magyar Agar był ceniony przez węgierską szlachtę jako pies myśliwski o wyjątkowych zdolnościach. Polowania z użyciem chartów były popularne wśród arystokracji, a posiadanie takich psów świadczyło o wysokim statusie społecznym. Rasa rozwijała się naturalnie, dostosowując się do klimatu i terenu Węgier – równinnych stepów, lasów i pól.

XIX wiek – krzyżowanie i wzrost szybkości: W XIX wieku, wraz z rozwojem wyścigów chartów i rosnącym zainteresowaniem szybkością psów, Magyar Agar został skrzyżowany z innymi rasami chartów, w tym z Greyhoundem angielskim, aby zwiększyć jego prędkość i poprawić osiągi w biegach. Te krzyżówki przyniosły zamierzony efekt – Chart węgierski stał się jeszcze szybszy, przy jednoczesnym zachowaniu swojej wytrzymałości, siły i uniwersalnych zdolności łowieckich. Interesujący jest fakt, że Magyar Agar na niektórych dystansach potrafi być szybszy niż Greyhound, szczególnie na dłuższych dystansach, gdzie jego wytrzymałość daje mu przewagę.

XX wiek – socjalizm i popularność: W okresie socjalizmu na Węgrzech po II wojnie światowej, Magyar Agar stał się powszechny wśród myśliwych i mieszkańców wsi. Rasa była wykorzystywana nie tylko do polowań, ale również do wyścigów chartów i coursingów, które cieszyły się dużą popularnością. Istnieją opowieści, że niektórzy myśliwi łapali bezpańskie charty na ulicach i wykorzystywali ich naturalne zdolności do polowań – co pokazuje, jak powszechne były te psy w tamtym okresie.

Współczesność – renesans rasy: Dzisiaj Magyar Agar jest oficjalnie uznany przez FCI (Fédération Cynologique Internationale) i sklasyfikowany w grupie 10 (Charty) sekcja 3 (Charty krótkowłose) pod numerem standardu 240. Oficjalny standard rasy został opublikowany 6 kwietnia 2000 roku, co stanowiło ważny krok w ujednoliceniu wzorca i ochronie rasy. Choć poza Węgrami rasa nie jest zbyt powszechna, w swoim kraju ojczystym cieszy się dużym szacunkiem i uznaniem.

Magyar Agar w sportach kynologicznych: Współczesne Charty węgierskie są wykorzystywane nie tylko w tradycyjnych polowaniach, ale również w sportach kynologicznych takich jak:

  • Coursing – symulowane polowanie, w którym psy gonią mechaniczną przynętę na otwartym terenie
  • Wyścigi chartów – na torach wyścigowych, gdzie Magyar Agar osiąga imponujące rezultaty
  • Agility – sport psów polegający na pokonywaniu toru przeszkód

Cechy charakterystyczne dziedziczone przez wieki: Dzięki wielowiekowej selekcji naturalnej i hodowlanej, Magyar Agar zachował następujące cechy:

  • Niezwykłą szybkość i zwinność
  • Doskonały wzrok i węch – co wyróżnia go wśród innych chartów
  • Wytrzymałość na długich dystansach
  • Odporność na trudne warunki klimatyczne (mroźne zimy, gorące lata)
  • Lojalność i oddanie właścicielowi
  • Inteligencję i zdolność do samodzielnego myślenia podczas polowania

Ochrona rasy i hodowla: Magyar Agar jest obecnie objęty programami ochrony rodzimych ras węgierskich. Odpowiedzialni hodowcy dbają o zachowanie autentycznych cech rasy, prowadzą badania genetyczne i zdrowotne, aby zapewnić zdrową populację psów. Choć rasa nie jest zagrożona wyginięciem, jej populacja poza Węgrami jest ograniczona, co sprawia, że znalezienie szczenięcia może wymagać cierpliwości i kontaktu z hodowcami w kraju ojczystym rasy.

Znaczenie kulturowe: Dla Węgrów Magyar Agar jest symbolem narodowej dumy – żywym świadectwem tysiącletniej historii, tradycji myśliwskiej i więzi między człowiekiem a psem. Rasa ta reprezentuje dziedzictwo koczowniczych przodków Madziarów, ich związek z naturą, stepami i życiem w harmonii z zwierzętami.

Podsumowując, Chart węgierski to rasa o bogatej, fascynującej historii, która przetrwała przez wieki dzięki swoim wyjątkowym zdolnościom, przystosowaniu do surowych warunków i nieustającej więzi z ludźmi. Dzisiaj Magyar Agar jest nie tylko psem myśliwskim i sportowcem, ale również wspaniałym towarzyszem życia, który przynosi do domów swoich właścicieli cząstkę starożytnej historii, energię stepów i lojalność przekazywaną z pokolenia na pokolenie.