
Chart polski
Grupa FCI
10• FCI 333
Rozmiar
Duże
Kraj Pochodzenia
PL
Wysokość
68-80 cm
Waga
35-45 kg
Długość Życia
13-15 lat
Temperament
Przegląd
Chart polski, znany również jako polski greyhound lub polski chart, to wyjątkowa i piękna rasa psów myśliwskich o długiej i dumnej historii, sięgającej co najmniej XIII wieku. Ta majestatyczna rasa wywodzi się prawdopodobnie od starożytnych chartów azjatyckich typu saluki i przez wieki była ceniona przez polską szlachtę jako niezastąpiony towarzysz w trudach polowania. Chart polski łączy w sobie elegancję z imponującą siłą fizyczną, co czyni go wszechstronnym psem – doskonałym zarówno w roli myśliwego, jak i oddanego kompana w codziennym życiu rodzinnym.
Jego charakterystyczna sylwetka jest długa, muskularna i bardzo atletyczna, co pozwala mu osiągać znaczne prędkości podczas pościgu za zdobyczą. Chart polski był tradycyjnie wykorzystywany do polowania na rozmaite zwierzęta – od zajęcy i lisów, przez sarny, aż po potężne wilki. Jego wyjątkowa odwaga, pewność siebie i niezrównana zwinność w biegu sprawiają, że jest to łowca z powołania.
Co fascynujące, pomimo licznych zawirowań historycznych i zmian społecznych na przestrzeni wieków, chart polski zachował swoje tradycyjne cechy wyglądu i charakteru. Potwierdzają to liczne opisy literackie oraz przedstawienia ikonograficzne w sztuce, które pokazują niezwykłą stałość typu rasowego na przestrzeni stuleci.
Współczesny chart polski to nie tylko pies myśliwski, ale przede wszystkim lojalny i oddany członek rodziny. Jest delikatny i cierpliwy w kontaktach z dziećmi, co czyni go doskonałym towarzyszem dla całej rodziny. Niemniej jednak jego silny instynkt łowiecki sprawia, że może być nieco nieufny wobec obcych i zachowywać się terytorialnie. Z tego powodu kluczowe znaczenie mają socjalizacja od szczenięcia oraz konsekwentne, ale pozytywne wychowanie.
Jeśli chodzi o umaszczenie, chart polski jest rasą niezwykle różnorodną – dopuszczalne są praktycznie wszystkie kolory, co czyni każdego przedstawiciela tej rasy wyjątkowym i niepowtarzalnym. Podsumowując, chart polski to harmonijne połączenie piękna, siły, inteligencji i szlachetnego charakteru. W kolejnych częściach tego przewodnika zapraszamy do zgłębienia wiedzy na temat jego wyglądu, zachowania, zdrowia, pielęgnacji, aktywności fizycznej, treningu, odżywiania oraz fascynującej historii tej niezwykłej polskiej rasy.
Chart polski to pies o dużej, imponującej sylwetce, która emanuje zarówno elegancją, jak i solidną muskulaturą. Wysokość w kłębie wynosi od 68 do 80 cm, przy czym samce są zazwyczaj wyższe niż samice. Waga dorosłego osobnika waha się w granicach 35-45 kg, co odzwierciedla jego masywną, lecz jednocześnie smukłą budowę ciała.
Sylwetka charta polskiego jest wysmukła i harmonijnie zbudowana, z długą, prostą szyją, która płynnie przechodzi w dobrze rozwiniętą klatkę piersiową. Klatka ta jest głęboka i przestronna, co zapewnia odpowiednią wydolność oddechową podczas długich i intensywnych biegów.
Głowa charta polskiego jest długa i elegancka, z płaską czaszką oraz wyraźnym, choć umiarkowanym stopem. Kufa jest mocna u nasady i zwęża się harmonijnie ku wierzchołkowi nosa, który ma intensywnie czarny lub ciemny pigment. Oczy są dość duże, migdałowego kształtu, o barwie od ciemnobrązowej do bursztynowej, z wyrazistym, czujnym i inteligentnym spojrzeniem, które zdradza jego instynkt łowiecki.
Uszy są średniej wielkości, osadzone na wysokości linii oczu, wykonane z miękkiej chrząstki, dzięki czemu wydają się delikatne i mięsiste. Ogon jest długi i mocny u nasady, z lekko zakręconą ku górze końcówką, co dodaje charty polskiemu charakterystycznego wyglądu podczas biegu.
Sierść charta polskiego jest krótka, sprężysta i twarda w dotyku, co czyni go odpornym na różne warunki atmosferyczne – zarówno deszcz, jak i chłód. Dzięki tej właściwości chart polski może pracować w terenie niezależnie od pogody.
Umaszczenie tej rasy jest niezwykle różnorodne i dopuszcza się praktycznie wszystkie kolory – od jednobarwnych (czarnych, płowych, szarych), po pręgowane, łaciate czy dwukolorowe. Ta różnorodność sprawia, że każdy osobnik jest unikalny i wyjątkowy.
W ruchu chart polski prezentuje się majestatycznie – jego chód jest płynny, elastyczny i sprężysty, a podczas galopu osiąga imponującą prędkość i grację. Cała postawa i sposób poruszania się podkreślają jego naturalne predyspozycje łowieckie oraz atletyczną budowę.
Chart polski to pies o złożonym i fascynującym charakterze, który łączy w sobie cechy ochronne, pewność siebie oraz umiarkowaną niezależność. Jest to rasa pewna siebie i odważna, co sprawia, że chart polski potrafi być doskonałym stróżem domu i rodziny. Nie jest agresywny, ale w razie potrzeby nie zawaha się stanąć w obronie swoich najbliższych.
W relacjach z ludźmi chart polski jest lojalny i głęboko przywiązany do swojej rodziny. Tworzy silne więzi emocjonalne z domownikami, jednak wobec obcych może okazywać pewien dystans i nieufność. Z tego powodu wczesna i intensywna socjalizacja jest kluczowa, aby pies nauczył się akceptować nowe osoby, sytuacje i środowiska. Dobrze zsocjalizowany chart polski staje się spokojnym i zrównoważonym towarzyszem, który potrafi funkcjonować w różnorodnych warunkach.
W domowym zaciszu chart polski jest zazwyczaj spokojny i zrelaksowany, często można go zastać odpoczywającego na wygodnym legowisku. Jednak na zewnątrz jego temperament ulega zmianie – pies ten wykazuje znaczną energię, entuzjazm do ruchu i skłonność do intensywnego biegania. Warto pamiętać, że chart polski posiada bardzo silny instynkt łowiecki, co oznacza, że widok małego zwierzęcia czy szybko poruszającego się obiektu może wzbudzić jego zainteresowanie i skłonić go do pościgu.
Właściciele muszą być świadomi, że chart polski może próbować uciekać lub gonić małe zwierzęta podczas spacerów, dlatego zaleca się spacery na smyczy w miejscach publicznych oraz zabezpieczenie terenu ogrodzeniem o odpowiedniej wysokości. Mimo to chart polski nie jest psem agresywnym – jego temperament można określić jako umiarkowanie niezależny i stabilny emocjonalnie.
W relacjach z dziećmi chart polski jest zazwyczaj łagodny, cierpliwy i delikatny, jednak należy nauczyć dzieci szanowania przestrzeni psa i nie przeszkadzania mu podczas odpoczynku. Dobrze wychowany chart polski potrafi żyć w harmonii z innymi zwierzętami domowymi, choć może wykazywać mniejszą tolerancję wobec obcych psów, szczególnie tych, które zachowują się prowokująco.
Podsumowując, właściwe wychowanie, konsekwentny trening i wczesna socjalizacja są fundamentem, aby chart polski mógł w pełni wykorzystać swój potencjał jako lojalny, kochający i godny zaufania towarzysz przez wiele lat.
Chart polski to rasa, która generalnie cieszy się dobrym zdrowiem i długowiecznością. Średnia długość życia charta polskiego wynosi od 13 do 15 lat, co jest imponującym wynikiem jak na psy tej wielkości. Rasa ta nie jest szczególnie podatna na dziedziczne choroby genetyczne, co stanowi jej znaczący atut i świadczy o starannej selekcji hodowlanej na przestrzeni lat.
Mimo tego, jak każdy pies, również chart polski może być narażony na pewne schorzenia zdrowotne. Do najczęstszych problemów, które mogą dotyczyć tej rasy, należą:
- Skręt żołądka (GDV - bloat) – poważne i nagłe schorzenie wymagające natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. Aby zminimalizować ryzyko, zaleca się unikanie intensywnego wysiłku bezpośrednio przed i po posiłkach oraz podawanie mniejszych porcji karmy kilka razy dziennie.
- Kardiomiopatia – schorzenie mięśnia sercowego, które może wystąpić u większych ras psów. Regularne badania kardiologiczne pomagają we wczesnym wykryciu i odpowiednim leczeniu.
Właściciele charta polskiego powinni zwracać szczególną uwagę na kondycję fizyczną psa, zwłaszcza podczas gorących dni letnich, ponieważ psy te mogą być wrażliwe na wysokie temperatury i przegrzewanie. Zaleca się zapewnienie psu dostępu do cienia i świeżej wody podczas upałów oraz unikanie intensywnych treningów w najgorętszych godzinach.
Z kolei w zimie chart polski radzi sobie stosunkowo dobrze dzięki odpornej sierści, jednak nie powinien spać na zewnątrz, aby uniknąć hipotermii. Chart polski to pies, który preferuje ciepłe i komfortowe miejsce do odpoczynku.
Właściwa dieta i regularne wizyty weterynaryjne są kluczowe dla utrzymania zdrowia psa. Zaleca się coroczne kontrole zdrowia, aktualizację szczepień oraz profilaktykę przeciwko pasożytom wewnętrznym i zewnętrznym.
Ogólnie rzecz biorąc, chart polski jest psem silnym, odpornym i zdrowym, który przy odpowiedniej opiece, zbilansowanej diecie i regularnej aktywności fizycznej ma wszelkie szanse na długie i szczęśliwe życie u boku swojej rodziny.
Pielęgnacja charta polskiego jest stosunkowo prosta i niewymagająca, co stanowi dodatkowy atut tej rasy dla osób ceniących sobie wygodę i oszczędność czasu. Sierść charta polskiego jest krótka, sprężysta i twarda w dotyku, co sprawia, że nie wymaga skomplikowanej ani czasochłonnej pielęgnacji.
Właściciele powinni regularnie szczotkować swojego psa, najlepiej raz w tygodniu, używając miękkiej szczotki z naturalnym włosiem lub gumowej rękawicy do wyczesywania. Regularne szczotkowanie pomaga usunąć martwy włos, pobudza krążenie krwi w skórze oraz utrzymuje sierść w doskonałym stanie. Mimo że chart polski nie linieje intensywnie przez cały rok, okresowe szczotkowanie pozwala zachować czystość i estetyczny wygląd sierści.
Ważnym elementem pielęgnacji są uszy charta polskiego, które ze względu na swoją budowę mogą wymagać dodatkowej uwagi. Należy regularnie sprawdzać wnętrze uszu pod kątem zanieczyszczeń, nadmiernego wydzielania woskowiny lub oznak infekcji. W razie potrzeby należy delikatnie czyścić uszy specjalistycznymi płynami dostępnymi w sklepach zoologicznych lub u weterynarza.
Właściciele powinni także pamiętać o regularnym sprawdzaniu stanu zębów swojego psa. Zaleca się codzienne szczotkowanie zębów za pomocą pasty dla psów oraz odpowiedniej szczoteczki, co pomaga zapobiegać gromadzeniu się kamienia nazębnego i chorób dziąseł. Dodatkowo warto zaopatrzyć się w gryzaki dentystyczne, które wspierają higienę jamy ustnej.
Pazury charta polskiego należy regularnie kontrolować i w razie potrzeby przycinać specjalnymi obcinaczkami. Jeśli pies dużo biega po twardych powierzchniach, jego pazury ścierają się naturalnie, jednak u psów mniej aktywnych lub starszych konieczne może być ręczne skracanie pazurów co kilka tygodni.
Podsumowując, właściwa i regularna pielęgnacja charta polskiego nie tylko wpływa na jego estetyczny wygląd, ale przede wszystkim na ogólne zdrowie i komfort życia. Warto poświęcić kilka minut tygodniowo na rutynowe czynności pielęgnacyjne, aby nasz pies czuł się świetnie i cieszył się zdrowiem przez długie lata.
Chart polski to rasa, która potrzebuje dużej ilości ruchu i regularnej aktywności fizycznej. Jako pies myśliwski, chart polski został wyhodowany do długotrwałych pościgów i polowań, co oznacza, że ma wrodzoną potrzebę biegania, eksploracji terenu oraz wyładowywania energii poprzez intensywny wysiłek.
Właściciele powinni zapewnić chartowi polskiemu co najmniej dwie godziny intensywnej aktywności dziennie. Może to obejmować długie spacery, biegi w terenie, zabawy w aportowanie, treningi na ogrodzonej łące lub udział w sportach dla psów, takich jak coursing (pościg za mechaniczną zdobyczą) czy agility dostosowane do dużych ras.
Niezwykle ważne jest, aby pies miał możliwość swobodnego biegania w bezpiecznym, ogrodzonym terenie, ponieważ chart polski potrzebuje przestrzeni do pełnego rozwinięcia swoich naturalnych instynktów łowieckich. Charty polskie są wyjątkowo zwinne i szybkie – podczas galopu osiągają imponujące prędkości, co sprawia, że uwielbiają aktywności związane z szybkością, zręcznością i koordynacją ruchową.
Właściciele muszą być świadomi, że choć chart polski może być spokojny i zrelaksowany w domu, to podczas spacerów na świeżym powietrzu wykazuje wysoki poziom energii, szczególnie w obecności innych zwierząt, które mogą pobudzić jego instynkt łowiecki. Z tego powodu zaleca się trzymanie psa na smyczy w miejscach publicznych oraz wybór tras spacerowych z dala od ruchliwych dróg.
Regularna aktywność fizyczna jest absolutnie kluczowa dla zdrowia fizycznego i psychicznego charta polskiego. Brak odpowiedniej ilości ruchu może prowadzić do frustracji, nadmiernej energii, problemów behawioralnych oraz nadwagi. Aktywny chart polski to szczęśliwy, zdrowy i zrównoważony pies, dlatego warto codziennie znajdować czas na wspólne zabawy, treningi i długie spacery na świeżym powietrzu.
Podsumowując, chart polski to rasa dla aktywnych osób, które uwielbiają spędzać czas na zewnątrz i cenią sobie towarzystwo energicznego, pełnego życia psa.
Szkolenie charta polskiego może stanowić pewne wyzwanie, ale jednocześnie jest to niezwykle satysfakcjonujące i rozwijające doświadczenie zarówno dla psa, jak i dla właściciela. Rasa ta jest inteligentna, spostrzegawcza i zdolna do nauki, jednak posiada również cechy charakteru, które wymagają od opiekuna cierpliwości, konsekwencji i zrozumienia.
Chart polski może być nieco niezależny i łatwo rozprasza się podczas treningu, szczególnie w obecności innych zwierząt, które pobudzają jego silny instynkt łowiecki. Dlatego aby skutecznie wyszkolić charta polskiego, konieczne jest stosowanie pozytywnych, konsekwentnych i cierpliwych metod szkoleniowych. Kary, ostre słowa czy siła fizyczna są absolutnie niewskazane i mogą skutkować utratą zaufania psa do właściciela.
Szkolenie należy rozpocząć od podstawowych komend, takich jak: Siad, Zostań, Do mnie, Leżeć, Zostaw. Warto przeprowadzać krótkie, ale regularne sesje treningowe – najlepiej kilka razy dziennie po kilka minut, aby pies nie tracił koncentracji i motywacji. Pozytywne wzmocnienia, takie jak pochwały, pieszczoty i smakołyki, są kluczowe w procesie nauki i budowania motywacji.
Socjalizacja jest absolutnie fundamentalna dla prawidłowego rozwoju charta polskiego. Pies powinien być od szczenięcych dni stopniowo zapoznawany z różnorodnymi ludźmi, zwierzętami, dźwiękami, zapachami i sytuacjami. Dobrze zsocjalizowany chart polski będzie pewny siebie, zrównoważony emocjonalnie i potrafiący funkcjonować w różnych warunkach.
Właściciele powinni poświęcić odpowiednią ilość czasu na naukę i budowanie silnej więzi opartej na wzajemnym zaufaniu i szacunku. Warto również wprowadzić regularne ćwiczenia umysłowe, takie jak zabawy w poszukiwanie smakołyków ukrytych w domu lub ogrodzie, interaktywne zabawki logiczne czy treningi węchowe. Tego typu aktywności pomagają w stymulacji intelektualnej psa, zmniejszają nudzenie się i wzmacniają więź z opiekunem.
Ważne jest, aby trening charta polskiego był przeprowadzany w przyjaznej, pozytywnej i relaksującej atmosferze, co pozwoli na osiągnięcie lepszych rezultatów i sprawi, że pies będzie chętniej uczestniczył w zajęciach. Konsekwencja, cierpliwość i pozytywne podejście to klucze do sukcesu w szkoleniu tej pięknej i inteligentnej rasy.
Odpowiednie odżywianie charta polskiego jest kluczowe dla jego zdrowia, kondycji fizycznej i dobrego samopoczucia. Ze względu na aktywny tryb życia oraz muskularne ciało, psy tej rasy wymagają diety bogatej w wysokiej jakości białko, które wspiera budowę i regenerację mięśni oraz dostarcza energii potrzebnej do codziennych aktywności.
Właściciele powinni wybierać wysokiej jakości karmy – zarówno suche, jak i mokre – które zawierają naturalne składniki, odpowiednią ilość białka zwierzęcego (mięso, ryby, drób), zdrowe tłuszcze, witaminy, minerały oraz błonnik. Zaleca się unikanie karm o niskiej jakości, które zawierają nadmiar wypełniaczy, sztucznych barwników, konserwantów czy substancji chemicznych.
Chart polski nie jest szczególnie podatny na nadwagę, jednak nadmiar kalorii i brak kontroli porcji może prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak otyłość, obciążenie stawów czy choroby serca. Dlatego ważne jest, aby kontrolować ilość podawanej karmy oraz dostosować dawkowanie do poziomu aktywności psa, jego wieku, wagi i stanu zdrowia.
Zaleca się podawanie regularnych posiłków – najlepiej dwa razy dziennie (rano i wieczorem), co pomaga w utrzymaniu zdrowej wagi, stabilnego poziomu cukru we krwi i dobrej kondycji przewodu pokarmowego. W przypadku psów aktywnych lub młodych, ilość kalorii może być większa, natomiast starsze lub mniej aktywne psy wymagają mniejszych porcji.
Niezwykle ważne jest, aby zapewnić chartowi polskiemu dostęp do świeżej wody przez cały dzień, szczególnie po intensywnym wysiłku, w gorące dni czy podczas spacerów. Odpowiednie nawodnienie jest kluczowe dla zdrowia nerek, regulacji temperatury ciała oraz ogólnej witalności.
Aby zminimalizować ryzyko skrętu żołądka (GDV), zaleca się:
- Podawanie mniejszych porcji kilka razy dziennie zamiast jednego dużego posiłku
- Unikanie intensywnego wysiłku bezpośrednio przed i po jedzeniu (co najmniej godzinę)
- Zapewnienie spokojnego miejsca do jedzenia, aby pies nie połykał karmy zbyt szybko
W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących diety, ilości porcji, suplementacji czy szczególnych potrzeb żywieniowych charta polskiego, warto skonsultować się z weterynarzem lub dietetykiem zwierzęcym, który pomoże dobrać optymalną karmę dostosowaną do indywidualnych potrzeb i stanu zdrowia psa.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Elegancki i majestatyczny wygląd
- Wyjątkowa zwinność i prędkość
- Lojalność i oddanie rodzinie
- Delikatność wobec dzieci
- Długowieczność i ogólnie dobry stan zdrowia
Wady
- Bardzo silny instynkt łowiecki
- Potrzeba intensywnej socjalizacji od szczenięcia
- Nieufność wobec obcych ludzi
- Skłonność do pościgów i ucieczek
Oceny behawioralne
Historia rasy
Historia charta polskiego jest długa, fascynująca i głęboko zakorzeniona w polskiej tradycji oraz kulturze łowieckiej. Obecność chartów polskich na terenie Polski jest potwierdzona już w XIII wieku, co czyni tę rasę jedną z najstarszych rodzimych ras psów w Polsce. Pierwsze wzmianki o chartach polskich pojawiają się w dokumentach historycznych, literaturze oraz dziełach sztuki, co świadczy o ich niezwykłym znaczeniu w życiu ówczesnego społeczeństwa, zwłaszcza szlachty.
Uważa się, że chart polski wywodzi się od starożytnych azjatyckich chartów typu saluki, które trafiły na ziemie polskie prawdopodobnie poprzez szlaki handlowe lub podczas wędrówek koczowniczych plemion. Ta teoria jest wzmacniana przez pewne podobieństwa w wyglądzie i charakterze między chartem polskim a azjatyckimi rasami chartów.
Istotne jest również wyjaśnienie często pojawiającego się błędnego przekonania o pochodzeniu charta polskiego. Rosyjski autor Sabaniejew sugerował, że chart polski miałby być wynikiem krzyżowania greyhoundów z borzojami, jednak jest to teoria błędna. Borzoje były nieznane przed panowaniem cara Iwana Groźnego w XVI wieku, podczas gdy charty polskie istniały na ziemiach polskich już od XIII wieku. To czyni teorię Sabaniejewa historycznie niemożliwą.
W ciągu wieków chart polski był ceniony przede wszystkim przez polską szlachtę jako niezastąpiony towarzysz w polowaniach na dziką zwierzynę – od zajęcy i lisów, przez sarny, aż po potężne wilki. Polowania z chartami były nie tylko praktycznym zajęciem dostarczającym pożywienia, ale również prestiżową formą rozrywki, symbolem statusu społecznego i tradycji rycerskiej.
W literaturze łowieckiej polskiej oraz w dziełach sztuki (malarstwo, grafika, ryciny) często pojawiają się wzmianki i przedstawienia charta polskiego. Co fascynujące, te przedstawienia ikonograficzne są niezwykle jednolite i spójne, co dowodzi, że pomimo różnych krzyżowań i zmian społecznych, oryginalny wygląd i typ rasowy charta polskiego pozostały niezmienione aż do końca XIX wieku.
W XIX wieku, szczególnie po rozbiorach Polski i burzliwych zmianach społeczno-politycznych, liczebność rasy znacznie spadła. Jednak dzięki oddaniu i staraniom pasjonatów oraz hodowców, rasa przetrwała trudne czasy. W drugiej połowie XX wieku, dzięki wysiłkom zaangażowanych hodowców i miłośników rasy, chart polski zyskał nową popularność, a jego populacja zaczęła systematycznie rosnąć.
Współcześnie chart polski jest dumnym symbolem polskiej tradycji, kultury i dziedzictwa narodowego. Rasa ta jest ceniona nie tylko jako pies myśliwski, ale również jako piękny, inteligentny i lojalny towarzysz życia dla rodzin. Jego obecność na wystawach psów rasowych, w domach miłośników psów oraz w organizacjach hodowlanych dowodzi, że historia charta polskiego wciąż trwa i jest pisana na nowo przez kolejne pokolenia pasjonatów tej wyjątkowej rasy.
Chart polski to żywe świadectwo polskiej historii i tradycji, które przetrwało wieki i wciąż zachwyca swoją majestatyczną postawą, odwagą oraz nieprzeciętną inteligencją.



