
Borzoj
Grupa FCI
10• FCI 193
Rozmiar
Duże
Kraj Pochodzenia
XX
Wysokość
68-85 cm
Waga
27-48 kg
Długość Życia
8-10 lat
Temperament
Przegląd
Chart rosyjski borzoj, znany także jako Russkaya Psovaya Borzaya, to pies o niezwykłej elegancji i dostojeństwie. Wywodzi się z Rosji, a jego historia sięga XV wieku. W czasach inwazji Mongołów rosyjscy myśliwi potrzebowali psów zdolnych do polowania na zwierzynę za pomocą wzroku.
W wyniku krzyżówek z tatarskimi chartami koutsi powstał borzoj, który zyskał na popularności dzięki swojej skuteczności i wdziękowi. Z czasem, dzięki dalszym krzyżówkom z chartami polskimi, borzoj przybrał formę, którą znamy dzisiaj. Jego arystokratyczny rodowód czyni go jedną z najbardziej rozpoznawalnych ras chartów na świecie.
Samce borzoja osiągają wysokość od 75 do 85 cm, a suki od 68 do 78 cm. Jego smukła sylwetka i dobrze rozwinięte mięśnie nadają mu arystokratyczny wygląd. Cechą charakterystyczną tej rasy jest długa, jedwabista sierść, która występuje w różnych odcieniach - od białego, przez rude, aż po szare i czarne.
Głowa borzoja jest długa i wąska, a migdałowe oczy dodają mu wyrazistości. Sucha, muskularna szyja i mocne kończyny pozwalają mu osiągać imponujące prędkości podczas polowania, co jest jednym z jego największych atutów. Długi, obficie owłosiony ogon nadaje mu dodatkowego uroku w ruchu.
Chart rosyjski borzoj jest wrażliwy na warunki atmosferyczne, co wymaga szczególnej uwagi właściciela zarówno latem, jak i zimą. To pies, który potrzebuje dużo przestrzeni do biegania, dlatego idealnie sprawdza się w domach z dużymi ogrodami. Jego łagodne usposobienie sprawia, że dobrze dogaduje się z rodziną i dziećmi, choć może być nieufny wobec obcych.
Wymaga cierpliwego wychowania i czasu na adaptację do nowych warunków, co czyni go idealnym towarzyszem dla cierpliwych właścicieli. Borzoj to pies pełen sprzeczności - z jednej strony niezwykle szybki i skuteczny myśliwy, z drugiej zaś łagodny towarzysz rodziny.
Aby lepiej zrozumieć tę wyjątkową rasę, zapraszamy do dalszej lektury naszego przewodnika, gdzie szczegółowo omówimy aspekty związane ze zdrowiem, pielęgnacją, aktywnością, szkoleniem, dietą, historią, wyglądem i zachowaniem borzoja.
Borzoj to pies o wyrafinowanym wyglądzie, który emanuje elegancją i siłą. Jego sylwetka jest smukła, a proporcje ciała harmonijne. Wysokość w kłębie wynosi od 75 do 85 cm u samców i od 68 do 78 cm u suk, co czyni go jednym z wyższych przedstawicieli chartów.
Ciało jest długie i wąskie, z dobrze rozwiniętymi mięśniami, co podkreśla jego atletyczną budowę. Głowa jest długa i wąska, z wyraźnym nosem, który jest zawsze czarny. Oczy mają kształt migdała i są zazwyczaj ciemnobrązowe, co nadaje psu wyrazisty, inteligentny wygląd.
Uszy są małe, cienkie i ruchliwe, osadzone wysoko na głowie. Szyja jest długa i muskularna, a tułów smukły, z dobrze zaznaczoną klatką piersiową. Linia grzbietu tworzy delikatny łuk, co jest charakterystyczne dla chartów myśliwskich.
Ogon jest długi i cienki, z obfitym piórem, które dodaje mu lekkości w ruchu. Niesiony jest nisko, a podczas biegu może być uniesiony jak szabla. Sierść borzoja jest długa, jedwabista, falista lub tworzy luźne loczki, szczególnie na szyi, brzuchu i tylnych kończynach.
Umaszczenie może być różnorodne - od białego, przez rude, złote, szare, aż po czarne, często z pięknymi kombinacjami kolorów. Każdy borzoj jest wyjątkowy nie tylko pod względem charakteru, ale również wyglądu. Ich aparycja jest nie tylko estetyczna, ale również funkcjonalna, co czyni je idealnymi psami myśliwskimi zdolnymi do szybkiego biegu na długich dystansach.
Borzoj to pies o wyjątkowym temperamencie, łączącym łagodność z naturalnym instynktem łowieckim. Zwykle jest spokojny i zrównoważony w domu, ale w momencie, gdy dostrzega zwierzynę, jego zachowanie ulega dramatycznej zmianie. Instynkt myśliwski jest u niego niezwykle silny i głęboko zakorzeniony.
Jako pies myśliwski borzoj charakteryzuje się wysokim instynktem łowieckim i silnym napędem na zdobycz, co sprawia, że podczas spacerów należy zachować szczególną ostrożność. Nie należy pozwalać mu biegać luzem w miejscach, gdzie może napotkać małe zwierzęta, ponieważ jego naturalny instynkt może przeważyć nad posłuszeństwem.
W stosunku do ludzi borzoje są zazwyczaj przyjazne, ale mogą być nieufne wobec obcych, co czyni je dobrymi stróżami. Ich inteligencja jest umiarkowana, co oznacza, że nie zawsze są łatwe w szkoleniu. Mają tendencję do bycia niezależnymi i często potrzebują czasu, aby przyswoić nowe komendy.
Mimo tego są to psy czułe i lojalne, które głęboko przywiązują się do swoich właścicieli i rodzin. Borzoje są również dość tolerancyjne w stosunku do dzieci, ale mogą być wrażliwe na hałas i zbyt intensywne zabawy. Ważne jest, aby zapewnić im spokój i przestrzeń, kiedy tego potrzebują.
W kontaktach z innymi psami borzoje zazwyczaj zachowują się spokojnie, choć mogą wykazywać dominację wobec mniejszych ras. Z kotami mogą współżyć, jeśli są do tego przyzwyczajone od szczenięcia, jednak ich silny instynkt łowiecki może stanowić wyzwanie.
W ogólnym ujęciu borzoje to psy, które łączą w sobie elegancję, siłę i łagodność, co sprawia, że są wyjątkowymi towarzyszami życia dla osób ceniących ich unikalny charakter.
Borzoj to rasa psów, która ma średnią długość życia wynoszącą od 10 do 12 lat. W ogólnym ujęciu są to psy silne i odporne, ale jak każda rasa dużych chartów, są podatne na pewne specyficzne dolegliwości. Najważniejsze jest regularne monitorowanie stanu zdrowia u doświadczonego weterynarza.
Najczęściej występującymi problemami zdrowotnymi u borzojów są alergie pokarmowe i środowiskowe, które mogą objawiać się swędzeniem skóry, wypadaniem sierści czy problemami trawiennymi. Właściciele powinni być czujni i w razie wątpliwości skonsultować się ze specjalistą w zakresie żywienia psów.
Inne powszechne schorzenia to wzdęcia żołądka (skręt żołądka), które mogą prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych i stanowić zagrożenie życia. Dlatego ważne jest, aby unikać nadmiernego karmienia, karmić psa kilka razy dziennie mniejszymi porcjami oraz zapewnić odpowiednią ilość ruchu - ale nie bezpośrednio po posiłku.
Rasa ta jest również podatna na nowotwory, szczególnie w starszym wieku, oraz postępującą atrofię siatkówki (PRA), co może prowadzić do problemów ze wzrokiem, a w skrajnych przypadkach do ślepoty. Regularne badania okulistyczne mogą pomóc we wczesnym wykryciu tego schorzenia.
Dodatkowo borzoje mogą cierpieć na problemy z układem kostno-stawowym, takie jak dysplazja stawu biodrowego czy łokciowego, choć jest to mniej powszechne niż u innych dużych ras. Wrażliwość na leki znieczulające również wymaga szczególnej uwagi podczas zabiegów weterynaryjnych.
Chociaż borzoje są przystosowane do życia w różnych warunkach atmosferycznych dzięki swojej gęstej sierści, w cieplejszych miesiącach mogą wymagać większej uwagi w zakresie nawodnienia oraz ochrony przed przegrzaniem. Zapewnienie stałego dostępu do świeżej wody i cienia jest kluczowe.
Pielęgnacja borzoja jest istotnym elementem jego codziennej opieki. Ich długa, jedwabista sierść wymaga regularnego szczotkowania, najlepiej co drugi dzień, aby zapobiec kołtunieniu i utrzymać ją w doskonałym stanie. Odpowiednia pielęgnacja nie tylko poprawia wygląd psa, ale również wpływa na jego zdrowie.
W okresie linienia, który przypada na wiosną i jesienią, wypadanie sierści staje się znacznie intensywniejsze, dlatego warto zwiększyć częstotliwość czesania nawet do codziennego. Do pielęgnacji najlepiej używać szczotek o twardym włosiu oraz grzebieni z długimi zębami, które skutecznie usuną martwe włosy i zapobiegną tworzeniu się kołtunów.
Kąpiele powinny być przeprowadzane tylko wtedy, gdy jest to konieczne - zwykle raz na kilka miesięcy - ponieważ nadmierne mycie może osłabić naturalną barierę ochronną skóry i spowodować jej przesuszenie. Ważne jest, aby podczas kąpieli używać delikatnych szamponów przeznaczonych specjalnie dla psów długowłosych.
Oprócz pielęgnacji sierści należy również regularnie sprawdzać stan uszu, oczu oraz zębów. Uszy borzoja, choć niewielkie, mogą gromadzić brud i wymagają cotygodniowego czyszczenia delikatnym preparatem. W przypadku zauważenia jakichkolwiek nieprawidłowości, takich jak zaczerwienienia, wysięk czy nieprzyjemny zapach, warto niezwłocznie skonsultować się z weterynarzem.
Pielęgnacja zębów jest równie istotna - regularne szczotkowanie zapobiega powstawaniu kamienia nazębnego i chorób dziąseł. Warto również używać specjalnych gryzaków dentystycznych. Pielęgnacja pazurów również wymaga uwagi, szczególnie u psów, które spędzają dużo czasu na miękkim podłożu, gdzie pazury nie ścierają się naturalnie.
Utrzymanie borzoja w czystości i dobrym stanie zdrowia jest kluczowe dla jego komfortu i ogólnego samopoczucia. Regularna pielęgnacja to także doskonała okazja do sprawdzenia, czy na skórze nie pojawiły się żadne niepokojące zmiany.
Borzoj to rasa psów, która wymaga dużej ilości ruchu oraz regularnej aktywności fizycznej. Ich budowa ciała oraz wysoka wytrzymałość sprawiają, że potrzebują długich spacerów oraz możliwości biegania na wolności. Są to charty, a więc psy stworzone do szybkiego biegu na długich dystansach.
Idealnie nadają się do życia w domach z dużymi, ogrodzonymi ogrodami, gdzie mogą swobodnie biegać i rozładowywać energię. Chociaż są w stanie biegać przez długie dystanse w szybkim tempie, nie oznacza to, że potrzebują codziennie intensywnych treningów maratońskich. Dwa długie spacery dziennie, trwające minimum 45-60 minut każdy, powinny być wystarczające.
Ważne jest jednak, aby spacery były urozmaicone i dostosowane do ich naturalnych instynktów łowieckich. Borzoje uwielbiają otwarte przestrzenie, gdzie mogą pobiegać i wyładować swoją energię. Bezpieczne miejsce do biegania, takie jak ogrodzone wybieg dla psów, jest idealne dla tej rasy.
Borzoje mogą być również wspaniałymi towarzyszami podczas joggingu lub jazdy na rowerze, ale należy zachować ostrożność i unikać sytuacji, w których mogą za bardzo się ekscytować widokiem małych zwierząt. Ich instynkt łowiecki jest tak silny, że mogą zapomnieć o wszystkim innym i rzucić się w pościg.
Warto pamiętać, że borzoje są psami o wysokim instynktem łowieckim, dlatego należy je trzymać na smyczy w miejscach, gdzie mogą napotkać małe zwierzęta, króliki czy inne potencjalne zdobycze. Puszczanie ich luzem jest bezpieczne tylko na ogrodzonych terenach.
Młode borzoje, szczególnie do wieku 18 miesięcy, powinny unikać nadmiernego wysiłku fizycznego, aby nie uszkodzić rozwijających się stawów i kości. Aktywność powinna być stopniowo zwiększana wraz z wiekiem i kondycją psa.
Trening borzoja może być prawdziwym wyzwaniem, ponieważ są to psy o umiarkowanej inteligencji i dużej niezależności w myśleniu. Wymagają cierpliwego i konsekwentnego podejścia, a ich wysoka wrażliwość sprawia, że surowe metody szkoleniowe mogą przynieść efekt odwrotny do zamierzonego.
Zaleca się, aby trening był oparty na pozytywnych wzmocnieniach, takich jak nagrody w postaci smakołyków, zabawek lub pochwał. Borzoje mają tendencję do ignorowania poleceń, jeśli nie są zainteresowane lub nie widzą w nich sensu, dlatego ważne jest, aby sesje treningowe były krótkie, intensywne i atrakcyjne.
W przypadku szczeniąt należy zaczynać od podstawowych komend, takich jak Siad, Zostań, Do mnie czy Leżeć, co pozwoli zbudować solidne fundamenty pod przyszłe szkolenie. Socjalizacja od najmłodszych lat jest kluczowa - szczenięta powinny poznawać różne środowiska, ludzi i inne zwierzęta.
Warto również wprowadzać różnorodne aktywności, takie jak agility lub coursing, które mogą pomóc w rozwijaniu umiejętności i zacieśnianiu więzi między psem a właścicielem. Te aktywności wykorzystują naturalne predyspozycje borzoja i są dla niego bardzo satysfakcjonujące.
Oprócz podstawowego szkolenia borzoje mogą również korzystać z pracy nad kontrolą ich instynktów łowieckich, na przykład poprzez wprowadzenie gier tropiących czy ćwiczeń na aportowanie. Trening przypominania (przywołania) jest szczególnie ważny, choć może być trudny z uwagi na silny instynkt pościgowy.
Należy pamiętać, że borzoje dojrzewają powoli, zarówno fizycznie, jak i mentalnie, dlatego pełna dojrzałość może nastąpić dopiero po ukończeniu 2-3 lat życia. Trening powinien być dostosowany do potrzeb i charakteru psa, aby był dla niego przyjemnością, a nie obowiązkiem czy źródłem stresu.
Zarządzanie dietą borzoja jest kluczowe dla jego ogólnego zdrowia, kondycji i długowieczności. Jako psy dużych ras borzoje potrzebują wysokiej jakości karmy, która dostarcza odpowiednich składników odżywczych w prawidłowych proporcjach.
Zaleca się karmienie ich karmą suchą wysokiej jakości, bogatą w białko zwierzęce oraz zdrowe tłuszcze, aby zaspokoić ich potrzeby energetyczne. Dobrze zbilansowana karma powinna zawierać również witaminy, minerały i kwasy tłuszczowe omega-3, które wspierają zdrowie skóry i sierści.
Warto zwrócić uwagę na to, aby posiłki były dostosowane do wieku, wagi oraz poziomu aktywności psa. W przypadku szczeniąt ważne jest, aby stosować specjalną karmę dla szczeniąt dużych ras, która nie przeciąża organizmu nadmierną ilością białka czy wapnia, ponieważ może to prowadzić do problemów z układem kostno-stawowym.
Ze względu na ryzyko skrętu żołądka zaleca się karmienie borzoja 2-3 razy dziennie mniejszymi porcjami zamiast jednego dużego posiłku. Należy również unikać intensywnego wysiłku fizycznego bezpośrednio przed i po karmieniu - najlepiej odczekać minimum godzinę przed i po posiłku.
Należy pamiętać o regularnym dostępie do świeżej, czystej wody, szczególnie w gorącym okresie, aby zapobiegać odwodnieniu. Borzoje mają tendencję do picia dużych ilości wody po wysiłku fizycznym, co jest normalne, ale należy to kontrolować, aby uniknąć zbyt gwałtownego napełnienia żołądka.
Borzoje mogą mieć skłonność do przybierania na wadze, jeśli nie otrzymują odpowiedniej ilości ruchu, dlatego ważne jest, aby monitorować ich wagę i dostosowywać ilość jedzenia do ich aktywności. Regularne ważenie i ocena kondycji ciała pomogą utrzymać zdrową wagę.
W przypadku zauważenia jakichkolwiek problemów zdrowotnych, alergii pokarmowych lub zmiany w apetycie należy niezwłocznie skonsultować się z weterynarzem. Niektóre borzoje mogą wymagać diety specjalistycznej dostosowanej do ich indywidualnych potrzeb zdrowotnych.
Cechy charakterystyczne
Zalety
- Elegancki i dostojny wygląd
- Dobra relacja z rodziną i dziećmi
- Niezwykła szybkość i zwinność
- Łagodne i spokojne usposobienie
- Lojalne i przywiązane do właściciela
Wady
- Wymaga dużo przestrzeni do biegania
- Wrażliwy na warunki atmosferyczne
- Potrzebuje cierpliwego wychowania
- Silny instynkt łowiecki
- Może być nieufny wobec obcych
Oceny behawioralne
Historia rasy
Historia rasy chart rosyjski borzoj sięga XV wieku, kiedy to rosyjscy myśliwi, nie mając dostępu do chartów wzrokowych, wykorzystywali do polowań silne psy zwane loshaja, które były w stanie schwytać nawet jelenia czy łosia. Jednak brakowało im szybkości i zwinności charakterystycznej dla chartów.
Po inwazji Tatarów, którzy przywieźli ze sobą arabskie charty typu koutsi, nastąpiło krzyżowanie tych psów z lokalnymi rosyjskimi rasami, co doprowadziło do powstania prototypu współczesnego borzoja. Te pierwsze psy łączyły siłę rosyjskich psów myśliwskich z szybkością i elegancją arabskich chartów.
W XVI-XVII wieku rasa ta została wzbogacona krwią chartów polskich (Polsky Chart), co nadało jej jeszcze większą szlachetność i arystokratyczny wygląd. Te krzyżówki były uwiecznione nawet w modlitewnikach należących do Wielkiego Księcia Wasyla III, ojca Iwana Groźnego.
Dalszy rozwój rasy był związany z dodaniem krwi Klock - ogromnych, silnych i dzielnych kurlańskich chartów brodatych. Ich potomkowie stały się psami bez bród, z długą, delikatną sierścią, dając początek typowi borzoja znanemu jako gustopsovaja.
W XVIII i XIX wieku rasa ta zaczęła zdobywać ogromną popularność nie tylko w Rosji, ale także w innych krajach europejskich, a jej hodowla zyskała na znaczeniu wśród arystokracji. Borzoje były ulubieńcami carów i rosyjskiej szlachty, często hodowane w ogromnych sворach licząych nawet setki psów.
W 1888 roku Moskiewskie Towarzystwo Łowieckie wprowadziło pierwszy oficjalny wzorzec rasy, który ujednolicił typ borzoja i ustanowił standardy hodowlane. To był ważny moment w historii rasy, który zapewnił jej jednolitość i rozpoznawalność.
Dzięki dalszym krzyżówkom z różnymi liniami powstały różne typy borzoja, w tym gustopsovaja (gęstowłose) i chistopsovaja (czystowłose), które różniły się głównie strukturą sierści. W XX wieku rasa była już znana w całej Europie i Ameryce.
Współcześnie borzoj jest ceniony zarówno jako pies towarzyszący, jak i doskonały pies do wyścigów chartów (coursing). Jego elegancki wygląd oraz łagodne usposobienie przyciągają wielu miłośników psów na całym świecie, czyniąc go jedną z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych ras chartów.



